Handrit.is
 

Manuscript Detail

JS 392 8vo

View Images

Samtíningur; Iceland, 1747-1752

Name
Jón Guðmundsson ; lærði 
Birth
1574 
Death
1658 
Occupation
Painter 
Roles
Author; Poet; Scholar 
More Details
Name
Þorkell Jónsson 
Occupation
Member of the lögrétta 
Roles
Scribe; Owner 
More Details
Name
Jón Árnason 
Birth
17 August 1819 
Death
04 September 1888 
Occupation
Librarian 
Roles
Correspondent; Scribe; Donor; Author; Owner; collector 
More Details
Name
Þorkell Runólfsson 
Birth
25 April 1801 
Death
24 March 1862 
Occupation
 
Roles
Owner 
More Details
Name
Guðmundur Jónsson 
Birth
16 October 1823 
Death
11 March 1869 
Occupation
Bóndi 
Roles
Informant 
More Details
Name
Sigríður Hjördís Jörundsdóttir 
Birth
09 June 1968 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Sigrún Guðjónsdóttir 
Birth
14 June 1946 
Occupation
Handritavörður 
Roles
Cataloguer 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1r-5r)
Stjörnuspeki
Rubric

“[H]imins teikna […] [e]ftir hvörju þeir lagast sem undir þeim fæðast”

Keywords
2(5r-13v)
Stjörnuspeki
Rubric

“Með öðrum hætti undir merking af tólf teiknum zodiacis”

Keywords
3(13v-15r)
Stjörnuspeki
Rubric

“Sjö plánetur í ljóðmælum”

Incipit

Börn Saturnj bornu

Keywords
4(15r-16r)
Stjörnufræði
Rubric

“Á hvörjum tíma pláneturnar stjórna á nótt og degi”

Keywords

5(16r-24v)
Stjörnuspeki
Rubric

“Enn öðruvísi plánetur en hér fyrri eru, eður nokkuð um mánaðanna náttúru og eðli”

Keywords
6(25r-33v)
Stjörnuspeki
Rubric

“Hér eftir fylgir um mannsins complexio útaf þeim tólf mánuðum”

Keywords
7(34r-43r)
Um þær fjórar complexiones í manninum
Rubric

“Um þær fjórar complexiones í manninum”

Keywords
8(43r-51r)
Nokkrar lækningar úr ýmsum bókum samandregnar sem og annað gamansamt
Rubric

“Nokkrar lækningar úr ýmsum bókum samandregnar sem og annað gamansamt”

Keywords
9(51r-62r)
Spádómar
Rubric

“Nokkuð lítið um chyromantiam”

Note

Um lófalestur

Keywords
10(62v-63r)
Mánaðanöfn ýmsra
Rubric

“Mánaðanöfn ýmsra”

Note

Heiti mánaðanna á ýmsum tungumálum

Keywords

11(63r-66r)
Litarmark á augum manns
Rubric

“Litarmark á augum manns”

Keywords
12(66r-70r)
Ein lítil undirvísan um dauðann og lífið, heilsu og sjúkdóm, lukku og ólukku
Rubric

“Ein lítil undirvísan um dauðann og lífið, heilsu og sjúkdóm, lukku og ólukku”

Keywords
13(70v-72v)
Um Hylhx Rlizys [villuletur: Um kvikasilfur?]. Það hefu[r] 7 dyggðir og 7 ódy...
Rubric

“Um Hylhx Rlizys [villuletur: Um kvikasilfur?]. Það hefu[r] 7 dyggðir og 7 ódyggðir og skrifast fyrst um þess dyggðir”

14(73r-78v)
Margrétar saga
Rubric

“Eitt ævintýr st. Margrétar meyju”

Colophon

“Skrifað anno 1747, dag 1. maii, af Þ. Js.”

15(79r-81r)
Symbolon eður samansafn um verðlag á fénaði
Rubric

“Symbolon eður samansafn um verðlag á fénaði”

Keywords
16(81v-82r)
Vísur
Rubric

“Vísur uppá bækur heilagrar ritningar ”

Incipit

Fyrst Geneses finnum sjá

Keywords

17(82r-82v)
Samstæður uppá dauðann
Rubric

“Samstæður uppá dauðann”

Incipit

Bráðir verða að bana

Keywords
18(82v-86r)
Hvörninn að sú nýja veröld ellegar Vestendien er fyrst fundin af Christoforo ...
Rubric

“Hvörninn að sú nýja veröld ellegar Vestendien er fyrst fundin af Christoforo Columbo”

Keywords

19(86r-86v)
Jarðarinnar mæling
Rubric

“Jarðarinnar mæling”

Keywords

20(86v-92r)
Vítus saga
Rubric

“Eitt ævintýr af hinum heilaga Vítus”

“Aftan við: Skrifað að nýju anno 1747”

21(92r-94r)
Vísur
Rubric

“A B C”

Incipit

Að því barn guðs áttu að hyggja

Colophon

“Anno 1748”

Note

Heilræðavísur í stafrófsröð

Keywords

22(94v-94v)
Ein regla
Rubric

“Ein regla”

Note

Um tímatal og heilsufræði

Keywords
23(94v-95r)
Um Nóa sonu
Rubric

“Um Nóa sonu”

Keywords

24(95v-96r)
Um dómadagsundur. Lítið ágrip
Rubric

“Um dómadagsundur. Lítið ágrip”

Keywords
25(96r-98v)
Ein sönn historía um það straff og plágu sem þeir xii kynþættir Ísraels hljót...
Rubric

“Ein sönn historía um það straff og plágu sem þeir xii kynþættir Ísraels hljóta að líða af Guði almáttugum vegna saklausar pínu og dauða vors herra Jesú Christi …”

Keywords
26(98v-99r)
Um hrafninn
Rubric

“Um hrafninn”

Keywords
27(99r-104r)
Krukkspá
Rubric

“Nokkuð lítið ágrip úr Jóns krukks spádómi”

Keywords
28(104r-104v)
Um ríkustu dagsmörk
Rubric

“Um ríkustu dagsmörk”

Keywords
29(104v-104v)
Grágás
Rubric

“Hvað skafthá sól er”

Note

Lítið brot úr Kristinna laga þætti

Brot

Keywords
30(105r-105v)
Um hitt og þettað
Rubric

“Um hitt og þettað”

Note

Um lækningar

Keywords
31(105v-106v)
Nokkrar greinir samanskrifaðar af samræðu kóngs Ledraz af Júðalandi og hans h...
Rubric

“Nokkrar greinir samanskrifaðar af samræðu kóngs Ledraz af Júðalandi og hans hershöfðingja Billero”

Keywords

32(106v-110r)
Draumaútþýðingar
Rubric

“Draumaútþýðingar”

33(110r-112v)
De lunæ proprietatibus
Rubric

“De lunæ proprietatibus”

Note

Stjörnuspeki um tunglið

Keywords
34(113r-115v)
Málrúnir, þeirra nöfn og myndir sem og kenningar lengra reknar sem sjá má
Rubric

“Málrúnir, þeirra nöfn og myndir sem og kenningar lengra reknar sem sjá má”

35(115v-118r)
Að hafa vinning í Nxiyn [villuletur: í málum?]
Rubric

“Að hafa vinning í Nxiyn [villuletur: í málum?]”

Note

Ýmis ráð

36(118v-133v)
Lækningar mjög nytsamlegar samanskrifaðar af þeim hálærðu doktorum Aristoteli...
Rubric

“Lækningar mjög nytsamlegar samanskrifaðar af þeim hálærðu doktorum Aristoteli, Alberto, Aviæna og Averjo”

Keywords
37(133v-137r)
Ein lítil undirvísun um lækningar og segir fyrst um höfuðverk
Rubric

“Ein lítil undirvísun um lækningar og segir fyrst um höfuðverk”

Keywords
38(137r-142v)
Um náttúrur nokkra gróða og trjá [sic] sem oss eru kunnug og þess annars sem ...
Rubric

“Um náttúrur nokkra gróða og trjá [sic] sem oss eru kunnug og þess annars sem vex á jörðunni”

Keywords
39(142v-146r)
Nú eftirfylgir um náttúru nokkra dýra jarðarinnar sem í kringum oss eru
Rubric

“Nú eftirfylgir um náttúru nokkra dýra jarðarinnar sem í kringum oss eru”

Keywords
40(146r-147r)
Nú eftirfylgir um nokkra fugla
Rubric

“Nú eftirfylgir um nokkra fugla”

Keywords
41(147v-147v)
Um fiska þá sem til lækningar heyra, vidi Speculum
Rubric

“Um fiska þá sem til lækningar heyra, vidi Speculum”

42(147v-149v)
Um steina og málm
Rubric

“Um steina og málm”

Keywords

43(149v-151v)
Nokkrar lækningar fylgja hér enn eftir
Rubric

“Nokkrar lækningar fylgja hér enn eftir”

Keywords
44(152r-154r)
Hér eftirfylgja enn nú nokkrar einfaldar lækningar til reynslu samanskrifaðar
Rubric

“Hér eftirfylgja enn nú nokkrar einfaldar lækningar til reynslu samanskrifaðar”

Keywords
45(154v-157r)
Eitt samtal um ýmsa hluti
Rubric

“Eitt samtal um ýmsa hluti”

Keywords
46(157r)
Samtal um marga hluti
Rubric

“Samtal um marga hluti”

Keywords
47(157r-157v)
Um austurvegsvitringa
Rubric

“Um austurvegsvitringa”

Keywords
48(157v-159r)
Um Agatessteininn
Rubric

“Um Agatessteininn”

Keywords

49(159r)
Ef maður samrekkir skækju
Rubric

“Ef maður samrekkir skækju ”

Note

Án titils

Keywords
50(159r-160v)
Um hrafninn
Rubric

“Um hrafninn”

Keywords
51(161r-198v)
Bæklingur lítill um gang og eðlishátt þeirra tólf merkja í zodiaco og þeirra ...
Rubric

“Bæklingur lítill um gang og eðlishátt þeirra tólf merkja í zodiaco og þeirra sjö pláneta er lausar reika undir zodiaco. Af ýmsum astronomískum bókum útlagður og skrifaður. Græco-latínsk orð nokkur á íslensku útlögð og þau hér fyrst sett um himininn og himinsins herskara og þau eru grundvöllur þessa bæklings. Nú að nýju skrifað anno 1752 af fávitrum Þorkeli Jónssyni á Hrauni í Grindavík”

Colophon

“Aftan við (198v-200v): Registur yfir fyrrskrifaðan bækling”

Keywords
52(201r-204r)
Nokkur fornyrði úr gömlum sögum og fróðleiksbókum saman tekin eftir A.b.c.
Rubric

“Nokkur fornyrði úr gömlum sögum og fróðleiksbókum saman tekin eftir A.b.c.”

Colophon

“Skrifað 1752”

Keywords
53(204v-213r)
Horologium Islandicum eða eyktamörk íslensk
Rubric

“Horologium Islandicum eða eyktamörk íslensk”

Keywords
54(214r-221r)
Lítill háttalykill hafandi inni að halda Iyhhu ylrys [villuletur: Lukkuvísur?...
Rubric

“Lítill háttalykill hafandi inni að halda Iyhhu ylrys [villuletur: Lukkuvísur?] J. Js.”

55(221r)
Til lesarans
Rubric

“Til lesarans”

Keywords

Physical Description

Support

Pappír

No. of leaves
xii + 221 + v blöð (146-184 mm x 96-180 mm) Autt blað: 213v .
Foliation

Yngri blaðsíðumerking I-XX (fremri saurblöð), yngri blaðsíðumerking 1-436 (1r-221v), gömul blaðsíðumerking 2-76 (161v-198v).

Layout
Griporð.
Script

Ein hönd ; Skrifari:

Þorkell Jónsson á Hrauni í Grindavík

Decoration

Handarmynd, tengist lófalestri (62r)

Afstöðumynd sólar og reikistjarna (165v)

Stjörnumerkjamynd (167v)

Mynd af gangi tunglsins (175v)

Afstöðumynd af sólmyrkva (176v)

Afstöðumynd af tunglmyrkva (177r)

Stjörnumerkjamynd (184r)

Stjörnumerkjamynd, tengd lækningum (193r)

Stjörnumerkjamynd (213r)

Talnakrans, tengist Lukkuvísum (221v)

Litskreytt titilsíða (161r), litur rauður

Víða skreyttir upphafsstafir

Rauðritaðar fyrirsagnir, stafir og orð (163r-198v)

Bókahnútar (24v), (70r), (78v), (92r), (165r), (192r), (212v)

Additions

Á fremra saurblaði (1r) er athugasemd um heiti handrits, feril og eigendur, með hendi Jóns Árnasonar

Á fremri saurblaði (2r-12v) er registur yfir efni handrits með hendi Páls stúdents

Á fremra saurblaði (2r) er titill: Miscellanea III

Fyllt upp í texta með annarri hendi (1r)

Accompanying Material

1 fastur seðill

History

Origin
Ísland 1747-1752
Provenance

Úr safni Jón Árnason, bókavarðar

Eigendur handrits: Þorkell bóndi í Lækjarkoti við Reykjavík (fremra saurblað 1r), Guðmundur Jónsson á Hamraendum í Stafholtstungum 1861 (fremra saurblað 1r)

Acquisition

Alþingi keypti handrita- og bókasafn Jóns Sigurðssonar árið 1878. Safnið var afhent Landsbókasafni að honum látnum, en hann lést 7. desember 1879. Það komst í hendur safnsins árið 1881 er það var flutt í Alþingishúsið.

Additional

Record History
Sigríður H. Jörundsdóttir bætti við skráningu 18. febrúar 2016 ; Sigrún Guðjónsdóttir aðlagaði skráningu, 17. júlí 2009 ; Handritaskrá, 2. b. ; Sagnanet 5. júlí 1999
Custodial History

Athugað 1999

Gömul viðgerð

Surrogates

8 spóla neg 35 mm ; spóla positiv 35 mm ; án spólu Miscellanea

Alessia Bauer: Laienastrologie im nachreformatorischen Island

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Alessia BauerLaienastrologie im nachreformatorischen Island. Studien zu Gelehrsamkeit und Aberglauben, Münchner Nordistische Studien2015; 21
« »