Handrit.is
 

Manuscript Detail

JS 158 fol.

View Images

Samtíningur; Iceland, 1859-[1888?]

Name
Jón Steingrímsson 
Birth
10 September 1728 
Death
11 August 1791 
Occupation
Priest; Deacon 
Roles
Author; Poet; Scribe; collector 
More Details
Name
Eyjólfur Jónsson 
Birth
1670 
Death
03 December 1745 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe; Poet; Author; Correspondent 
More Details
Name
Jón Guðmundsson ; lærði 
Birth
1574 
Death
1658 
Occupation
Painter 
Roles
Author; Poet; Scholar 
More Details
Name
Kristján Villadsson 
Occupation
Priest; Rector; Doctor 
Roles
Author 
More Details
Name
Jón Árnason 
Birth
17 August 1819 
Death
04 September 1888 
Occupation
Librarian 
Roles
Correspondent; Scribe; Donor; Author; Owner; collector 
More Details
Name
Eiríkur Þormóðsson 
Birth
27 April 1943 
Occupation
Handritavörður 
Roles
Cataloguer 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

1(3r-3v)
Stærstu elds- og jökulhlaup í Vestri-Skaftafellssýslu
Rubric

“Þau stærstu elds- og jökulhlaup sem hér hafa yfir fallið í Vestri-Skaftafellssýslu, og skrif eru fyrir, setjast hér með sínu ártali”

Note

Listi yfir gos og hlaup í sýslunni ásamt heimildum og heimildamönnum

2(4r-15r)
Eldvirkni í Kötlu
Rubric

“Um Kötlugjá”

Note

Ýmsar ritsmíðar um eldvirkni í Kötlu

3(15r-31r)
Fullkomið rit um Síðueld
Rubric

“Lítill viðbætir til fróðleiks þeim sem hann með réttri skynsemi skoða vilja”

Colophon

“NB.Það, sem hingað er skrifað í þessa bók, var allt með sömu hendi á 59 blaðsíðum. Þessi síðasti kafli þ.e. "Lítill viðbætir", er eins og hann ber með sér, saminn eftir Kötluhlaupið 1783 einhvern tíma á þeim 6 árum þangað til Finnur biskup deyr 1789, en hver hann hafi samið eða hvort séra Jón Steingrímsson hefur samið hann eins og ritgjörðina um Kötluhlaupið 1783 sem hér á að koma næst á eftir - því hann er og skrifaður á eftir henni í sömu bókinni, veit ég ekki. Það sem hér kemur næst á eftir í bókinni, sem ég skrifa úr, er 1. konungatal til 1766, þeirra sem Ísland hefur verið háð, þá 2. hirðstjóraannáll til 1734, þá 3. annáll lögmanna til 1782, þá 4. biskupatal á Íslandi (Skálholti) til 1777 (á Hólum) til 1781. Um þessa menn flesta er ofur stutt ágrip af ævi þeirra. Þessi fjögur atriði, sem ná frá bls. 61-102, því 60. og 103. og 104. blss. eru auðar, skrifa ég ekki, en byrja á riti Jóns prests Steingrímssonar, sem þar byrjar á 105. bls. (17r)

“(Hér á eftir kom aftur í sömu bókinni "Lítill viðbætir" o.s.fr. sem áður er skrifaður á 25.-29. bls. í þessari bók, og á hann óneitanlega betur við að standa hér á eftir en þar, hvort sem hann er eftir séra Jón Steingrímsson eða einhvern annan. Sá viðbætir var hér með sömu hendi og eldrit séra Jóns og þar á eftir enn með sömu hendi upptalning eldgosanna í vestri Skaftafellssýslu og úr Heklu, sem hér standa á 1. og 2. bls., úr Kötlu til 1755, og Heklu til 1693, en með annarri hendi var við bætt 1766; en hinum 1783 og 1823 úr Kötlu og 1845-46 úr Heklu hef ég viðbætt í upptalninguna) (31r)”

4(31v-33r)
Jarðir í Austur-Skaftafellssýslu 1783
Rubric

“Byggðar jarðir í Austur-Skaftafellssýslu árið 1783 voru eftirskrifaðar”

Colophon

“Þetta skrif er ekki lengra, en er orðrétt afskrifað Hoffelli 28. septbr 1793. J. Helgason (33r)”

5(33r-44r)
Kötlugjárgos 1823
Rubric

“Kötlugjárgos 1823 ”

Colophon

“(eftir eiginhandarriti S[veins] Pálssonar) (33r)”

Note

Athugasemdir og skýringar neðanmáls

6(44r-46v)
Krafla
Rubric

“Krafla, eldfjall nálægt Mývatni. Samantínt úr ritlingi Halldórs Jakobssonar á danska tungu 1757, Íslandsreisu þeirra Eggerts og Bjarna, og fátt eitt eftir eigin sjón ár 179[4], af Sv[eini] P[álssyni]”

Note

Athugasemdir og skýringar neðanmáls

7(46v-49r)
Heklugos
Rubric

“Heklugos, samantínt úr ýmsu af Sv[eini] P[álssyni]”

Note

Athugasemdir og skýringar neðanmáls

8(49r-54r)
Rit Hannesar Finnssonar um Heklugosið 1766
Rubric

“Rit biskups dr. Hannesar Finnssonar um Heklugosið 1766 (útlagt af dönsku)”

Note

Athugasemdir og skýringar neðanmáls

9(54r-54v)
Catalogus bóka sem Guðbrandur lét þrykkja
Rubric

“Catalogus eður registur þeirra bóka sem herra Guðbrandur lét þrykkja eftir sem síra Eyjólfur sál. á Völlum hefir noterað”

Colophon

“Héðan og til blaðsíðu 114 er tekið eftir handriti frá síra P[étri] Jónssyni á Kálfatjörn (54r

10(54v-55r)
Úr ævisögu Guðbrandar
Rubric

“Ágrip úr ævisögu herra Guðbrandar eftir síra Eyjólf”

11(55v-57v)
Guðbrandur biskup
Rubric

“Nokkur viðbætir”

12(57v-58r)
Oddur lögmaður
Rubric

“Um Odd lögmann Gottskálksson”

13(58r-58v)
Gissur biskup
Rubric

“Um biskup herra Gissur”

14(58v-59r)
Jón Arason
Rubric

“Af Jóni biskupi Arasyni”

15(59r-59v)
Biskuparnir Marteinn og Ólafur
Rubric

“Lítið ágrip um Skálholtsbiskup hr. Martein og Hólabiskup Ólaf Hjaltason”

16(60r-69v)
Nokkrar greinir um jörðina og hennar undarlegar náttúrur
Rubric

“Nokkrar fáar greinir um vora jörð og hennar undarlegar náttúrur fram yfir önnur meiri og stærri lönd. Jón Guðmundsson málari. ”

Colophon

“(Skrifað eftir bók sem Einar bóndi Þorvarðarson í Nýjabæ á Akranesi á 1859 (60r))”

Note
  • Sennilega hluti af Tíðfordrífi
  • Á blaði 65v, aftan við 16. lið, er athugasemd: “Þessar greinir hafa verið skrifaðar úr bók Jóns heitins Guðmundssonar málara, hverja hann hafði skrifað með sinni eigin hendi, þá datum skrifaðist 1617.” - Ekki er ljóst hvort það sem á eftir kemur (65v-69v) er í raun úr riti Jóns
17(70r-92r)
Plánetur og stjörnumerki
18(92r-107v)
Lófabók
Rubric

“Lófabók”

Note
  • Mikill hluti blaðs 92r (undir titlinum) og ríflega helmingur blaðs 92v auðir, e.t.v. fremur af því að þar hafi átt að koma teikning(ar) eða einhver texti heldur en sökum þess að vantað hafi í handrit
  • Neðsti partur blaðs 95r og efsti partur blaðs 95v auðir til að tákna eyðu í texta
19(108r-112r)
Úr lækningabók Christophers Möllerssonar
Rubric

“Annar partur”

20(112r-153r)
Lækningabók sr. Christjáns Willoddssonar
Rubric

“Hér skrifast lækningabók sr. Christjáns Willoddssonar er skrifuð hefur verið annó 1593”

Note

Á blaði 117r er smá eyða þar sem e.t.v. hefur átt að teikna inn mynd eða setja stuttan texta

Physical Description

Support

Pappír.

No. of leaves
161 blað (321 mm x 201 mm). Auð blöð: 1, 2, 153v, 154-161.
Foliation
Gömul blaðsíðumerking 1-301 (3r-153r).
Script

Ein hönd ; Skrifari:

[Jón Árnason bókavörður]

Decoration

Stjörnufræðilegar skýringarmyndir: 70r

Handarmyndir, tengjast lófalestri: 97v-107v

Additions
  • Það eldrit síra Jóns Steingrímssonar sem hér er varðveitt er hér í heild sinni.
  • Efni á blöðum 3r-54r virðist eftirrit eftir Lbs 210 4to I. og VI.-XI. (breytt um röð), sbr. handritaskrá.

History

Origin
Ísland 1859-[1888?]
Provenance

Úr safni Jóns Árnasonar bókavarðar.

Acquisition

Alþingi keypti handrita- og bókasafn Jóns Sigurðssonar árið 1878. Safnið var afhent Landsbókasafni að honum látnum, en hann lést 7. desember 1879. Það komst í hendur safnsins árið 1881 er það var flutt í Alþingishúsið.

Additional

Record History
Eiríkur Þormóðsson lagfærði 12. nóvember 2009Handritaskrá, 2. b. ; Sagnanet 21. júní 1999.
Custodial History

Athugað 1999.

« »