Handrit.is
 

Manuscript Detail

ÍB 161 8vo

View Images

Samtíningur; Iceland, 1845-1853

Name
Schnabel, Johann Gottfried 
Birth
1692 
Death
1752 
Occupation
 
Roles
Unknown 
More Details
Name
Björn Jónsson 
Birth
1836 
Occupation
Bóndi 
Roles
Correspondent; Owner; Scribe; Marginal 
More Details
Name
Stefán Thordersen 
Birth
1831 
Death
1889 
Occupation
Priest 
Roles
Donor 
More Details
Name
Örn Snorrason 
Birth
31 January 1912 
Death
01 October 1985 
Occupation
Kennari; Rithöfundur 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Eiríkur Þormóðsson 
Birth
27 April 1943 
Occupation
Handritavörður 
Roles
Cataloguer 
More Details
Full Title

Einn lítill samtíningur til dægrastyttingar og fróðleiks. Margt smátt gjörir eitt stórt. Lærdómsmenntin ber lofið/ hjá lýðum flestum,/ unna skemmt eigum líka,/ ánægju hún veitir ríka. Anno 1853. (1r)

Language of Text
Icelandic

Contents

1(2r-3v)
Tornskaðafulginn
Rubric

“Um Tornskaðafulginn [þ.e. fuglinn]”

2(3v-8r)
Um buska- eða runnamenn
Rubric

“Lítið ágrip um buska eða runnamenn”

3(8v-9v)
Um ljónið
Rubric

“Ágrip um ljónið og þess lýsing”

4(10r-12v)
Nokkur Íslands ævintýr
Rubric

“Nokkur smá Íslands ævintýr er ganga m[a]nna á millum”

Incipit

Það hefur lengi verið vani Norðlendinga …

Note

Titillinn í handritinu á í reynd við um allt efni á blöðum 10r-19r

“No 1” en án sérstaks titils í handritinu

5(12v-16v)
Af bræðrum tveim
Incipit

Svo er sagt að bræður tveir Jón og Sigurður haf[i] róið í Keflavík …

Note

“No 2” en án sérstaks titils í handritinu

6(16v-17v)
Af bónda á Austfjörðum
Incipit

Á Austfjörðum er sagt að bóndi nokkur m[j]ög auðug[ur] væri …

Note

“No 3” en án sérstaks titils í handritinu

7(17v-19r)
Vinnuharður bóndi
Incipit

Eitt sinn var bóndi nokkur auðmaður mikill, en svo vinnuharður að enginn stóðst hörku hans í vinnu.

Note

“No 4” en án sérstaks titils í handritinu

8(19r-31v)
Annálar um nokkra páfa
Rubric

“Fáir annálar um nokkra páfa, þeirra framferði og endalykt”

Note

Sumt er skrifað á sendibréf eða umslög:

26v og 31r er sendibréf frá Adolfi Péturssyni Steinsholti, dagsett 11. desember 185[…].

27r og 30v er sendibréf frá B. Nikulássyni á Velli, dagsett 20. desember 1852.

28v og 29r er umslag stílað á Hannes Bjarnason Unnhól í Holtahrepp. Á þessum blöðum er og far eftir innsigli.

9(31v-34v)
Annálar um ýmislegt
Rubric

“Nokkrir annálar um ýmislegt, helst um markverða hluti er sést hafa á sjónum og vötn[u]m”

Note

Blað 32v er hluti af umslagi þar sem á er bæjarnafnið Unnhóll (sbr. 28v og 29v) og leifar af innsigli

10(34v-36v)
Annáll um listaverk
Rubric

“Nokkur konstverk”

Note

Annáll um listaverk af ýmsu tagi

Keywords
11(36v-37r)
Annáll um orgel
Rubric

“Markverðustu orgalverk”

Keywords
12(37r-38v)
Annáll um klukkur
Rubric

“Um úrverk”

Keywords
13(38v-39v)
Annáll um uppfinningar
Rubric

“Ýmsar uppáfyndin[g]ar”

Keywords
14(40r-45r)
Sendibréf um fráfall Kristjáns áttunda
Rubric

“Sendibréf Guðmundar Guðmundssonar til Halldórs gjörtlara á Ártúnum á Rangárvöllum”

Note

Kafli úr bréfinu sem fjallar um fráfall Kristjáns áttunda Danakonungs.

Í handritaskrá er Guðmundur kallaður Mormónabiskup

15(45r-45r)
Spurningar úr biblíunni
Rubric

“Nokkrar spurningar með andsvörum úr dönsku útdregnar til fróðleiks og skemmtunar úr biblíunni”

Note

Efni vantar og strikað hefur verið yfir fyrstu línu í titli

16(45r-46v)
Furðusaga
Rubric

“Ein lítil frásögn úr dönsk[u] út dregin frá Kínösun”

17(46v-46v)
Annálsnefna
Rubric

“Smá annálar”

Keywords
18(46v-50r)
Dæmisaga um hrafn og tófu
Rubric

“Lítil diktuð dæmisaga um samtal hrafns og tóu. Fáir brigsla því betra ef vita annað verra”

Keywords
19(50r-50v)
Gáta
Rubric

“Ein gáta”

Keywords
20(51r-54v)
Um karlmannanöfn á Íslandi
Rubric

“Flest mannanöfn er nú tíðkast 1845”

Keywords
21(55r-72v)
Þýskt orðasafn
Rubric

“Klein grammatike in det höy tydske sprog”

Note

Þýskt orðasafn með íslenskum útleggingum

22(73r-74r)
Íslands ævintýri
Rubric

“Framhald Íslands ævintýra.”

Incipit

Svo er sagt að þá Todal amtmaður var á Bessastöðum …

Note

Titillinn í handritinu á í reynd við um allt efni á blöðum 73r-84v

“N[o]. 5” en án sérstaks titils í handritinu
23(74r-76r)
Auðugur bóndi
Incipit

Það er mælt að í þorp[i] nokkru í útlöndum hafi búið bóndi einn vellauðugur. …

Note

Í handritinu stendur "velaudugur", þannig að hér má bæði lesa úr: "vel auðugur" og "vellauðugur"

“No. 6” en án sérstaks titils í handritinu

24(76r-84v)
Árnaskjal
Rubric

“Hér hefur upp Árnaskjal. No. 7”

Colophon

“Skr[i]fað 15. september 1853 (84v)”

Note

Aftan við titil er ártalið 1744, e.t.v. með annarri hendi

25(84v-87r)
Sjónir eða fyrirburðir og vitranir markverðra manna
Rubric

“Hér byrjast nokkrar sjónir eða fyrirburðir og vitranir markverðra manna. No. 8. 1. Sú mikla vitran sr. Magnúsar Péturssonar á Hörgslandi 1629”

Colophon

“Skrifað 15. september 1853 (87r)”

Note

Titillinn frá “Hér” til “manna” á við allt efni á blöðum 84v-96r

26(87r-89v)
Vitran Marteins
Rubric

“No. 9. 2. Vitran Marteins múrmeistara í Kúrlandi”

Colophon

“16. september 1853 (89v)”

Keywords
27(89v-91v)
Vitran og draumur Ólafs Oddssonar
Rubric

“No. 10da. 3. Vitran og draumur Ólafs Oddssonar á Hjalla í Höfðahverfi í Grýtubakkaþingi árið 1626”

Colophon

“16. september 1853 (91v)”

28(91v-92r)
Vitran og draumur séra Jóns Magnússonar
Rubric

“No. 11. 4. Vitran og draumur séra Jóns Magnússonar 1627, er bar fyrir hann í svefni undir berum himni”

Colophon

“16. september 1853 (92r)”

29(92r-94r)
Sjón og vitran Hávarðs Loftssonar
Rubric

“No. 12. 5. Ein merkileg sjón og vitran sem opinberast hefur einum ráðvöndum manni, Hávarði Loftssyni, anno 1628”

Colophon

“16. september 1853 (94r)”

Keywords
30(94r-96r)
Vitran séra Jóns Eyjólfssonar yngra er hann sá með öðrum manni
Rubric

“No. 13. 6. Ein vakandi sjón og vitran séra Jóns Eyjólfssonar yngra er hann sá með öðrum manni á sinni reisu, þann 24. júlí 1683”

Colophon

“Skrifað 16. september 1853, B[jörn] J[óns]s[on] (96r

Keywords
31(96r-99r)
Turninn í Toledo
Rubric

“Turninn í Toledo. No. 11”

Colophon

“1853, 17. desember (99r)”

Note

Í handritinu virðist standa: Tolede

Keywords
32(99r-103r)
Ævintýri íslenskt
Rubric

“Ævintýri eitt íslenskt. No. 12”

Colophon

“18. desember 1853 (103r)”

33(103r-108v)
Nauðlíðandi Hollendingar
Rubric

“No 13 Nokkrir nauðlíðandi Hollendingar”

Keywords
34(108v-111v)
Íslands ævintýri
Rubric

“Eitt Íslands ævintýri. No. 14”

35(111v-122r)
Felsenborgarsögur
Rubric

“Ein lítil frásaga út dregin af Felsenbor[g]arhistoríu. No. 15”

Note

Hluti af verkinu

36(122v-133v)
Placidus saga
Rubric

“Hér byrjar ævintýri af Plasidí jalli”

Colophon

“Skrifuð á enda bókin er þann […] af B[irni] J[óns]s[yni] 1845 (133v)”

37(134r-134r)
Efnisyfirlit
Rubric

“Yfirlit bókarinnar”

Physical Description

Support

Pappír

No. of leaves
i + 135 blöð (162 mm x 99 mm). Auð blöð: 134v, 135
Foliation
Gömul blaðsíðumerking 1-76 (2r-39v), 81-272 (40r-133v)
Condition
Milli blaða 39v-40r eru aðeins varðveittar tvær ræmur (án texta) upp við kjöl af burtskornum blöðum sem hafa borið gömlu blaðsíðumerkinguna 77-80.
Script

Ein hönd ; Skrifari:

B[jörn] J[óns]s[on] á [Bæjarstöðum]

Decoration

Litskreytt titilsíða, litir gulur, rauður og grænn: 1r

Um titilsíðu er og litskreyttur rammi, litir gulur, rauður og grænn: 1r

Upphafsstafir á stöku stað stórir og ögn skreyttir

Bókahnútur: 133v

Additions

Blöð 49r-50v innskotsblöð

Á 1v eru þrjár vísur um fánýti eða gagnsemi efnisins í handritinu

Binding

Skinn á kili og hornum, pappaspjöld

History

Origin
Ísland 1845-1853
Provenance
Neðst á blaði 31v stendur: Bjarni Jónsson
Acquisition

Frá Stefáni Thordersen, 29. október 1859

Additional

Record History
Örn Hrafnkelsson lagaði skráningu fyrir OAI 6. ágúst 2009 ; Eiríkur Þormóðsson lagfærði 11. janúar 2010 ; Handritaskrá, 3. b. ; Sagnanet 10. maí 1999
Custodial History

Athugað 1999

gömul viðgerð

« »