Handrit.is
 

Manuscript Detail

Holm. Perg. 22 4to

View Images

Rímnabók; Krossnesi í Trékyllisvík, seinni hluta 16. aldar

Name
Jón Jónsson Rúgmann 
Birth
01 January 1636 
Death
24 July 1679 
Occupation
Fornritafræðingur 
Roles
Author; Poet 
More Details
Name
Elínrós Þorkelsdóttir 
Birth
1993 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details

Contents

1(1r-6r14)
Skáld-Helga rímur
Incipit

... rekur fyrir borð hinn dauða...

Explicit

“... nú nú nú nú nú.”

Note

Óheilar, vantar framan af og einnig á milli bl.4 og 5.

Rímurnar enda í vísu 59 í sjöundu rímu.

2(6r15-7r)
Konukjör
Incipit

Óðins milsku ætla eg fljóðum smíða...

Explicit

“...eignist braginn ágæt yngis kvendi nú er hann kominn á enda.”

Note

Kvæðið er víða illlæsilegt.

Keywords

3(7v-16v9)
Egils rímur einhenda og Ásmundar
Incipit

Fýsir mig að fremja óð...

Explicit

“...læt ég hér við ljóða stund litla skemmtan falla.”

Note

Óheilar, vantar á milli blaða 10 og 11.

10 rímur.

4(16v10-28v)
Bjarka rímur
Incipit

Mér fer rétt sem manni þeim ...

Explicit

“... bræður hans tólf hafa barist við Hrólf...”

Note

Vantar aftan af.

Rímurnar enda í tuttugustu vísu í áttundu rímu.

5(29r-45r13)
Mágus rímur
Rubric

“Mágus rýmur”

Incipit

Upp úr kafinu kvæða strönd...

Explicit

“...hér skal þessi bragurinn falla.”

Note

Níu rímur.

6(45r14-45v)
Allra kappa kvæði
Incipit

Lesið er flest af lýða drótt...

Explicit

“...og liðsmenn marga sína.”

Keywords

7(46r-55r17)
Rollantsrímur
Incipit

Forðum átta ég fræðabók...

Explicit

“...af ljóðum hljóðum lágt og hátt, lendi og vendi kvæði.”

Note

Sex rímur.

8(55r18-56v24)
Þjófarímur
Incipit

Blés á fyrða silki-S[j]öfn...

Explicit

“...og flýtir sér til skála”

Note

Einungis mansöngvar rímnanna en þeir eru fimm að tölu.

9(56v25-57r22)
Hnakkakúlukvæði
Rubric

“hnacka kulu kvædi”

Incipit

Týrs af tunnu tappa láð...

Explicit

“...drengir trú eg það finni, dögling trú eg það finni.”

Note

Hluti kvæðisins er illlæsilegur.

Keywords

10(57r23-58r25)
Rímur af Þorsteini Víkingssyni.
Incipit

Geta villda ég greint þann óð...

Explicit

“... þegna heiðna Rollant felldi.”

Note

Einungis fjórir mansöngvar.

11(58r26-58v)
Kvæði
Incipit

Bóndi á hér dóttur þá eina og svo mæta...

Explicit

“...bið yður viljan virða.”

Keywords

12(59r-71v)
Bæringsrímur
Rubric

“Bærings rímur”

Incipit

Fyrri kunna ég fræða veg...

Explicit

“....næsta er þetta...”

Note

Vantar aftan af

Rímurnar enda í sjöundu rímu.

13(72r-90r)
Hektorsrímur
Rubric

“Hectors rímur”

Incipit

Fróðra er það fyrða plag...

Explicit

“....taki þær hann sem vilja. Nú er úti.”

Note

Óheilar, vantar á milli blaða 83 og 84 og einnig 87 og 88.

12 rímur.

14(90v)
Kvæði
Incipit

Hef ég eigi hróðrar efni...

Explicit

“...hver menja grundin ann.”

Keywords

15(91r-93v)
Virgilesrímur
Rubric

“Virgilius rímur”

Incipit

Vandast mönnum vísna brag...

Explicit

“...garpar láti golnis vín, glettu dikta heita.”

Note

2 rímur.

Physical Description

Support

Skinn

No. of leaves
93 blöð (195 mm x 142 mm).
Foliation
Blaðmerking 1-93, seinni tíma viðbót.
Condition
  • Vantar framan af handritinu og einnig vantar blað/blöð milli blaða 4 og 5, 10 og 11, 28 og 29, 83 og 84 og 87 og 88.
  • Skrift er víða illlæsileg.
  • Göt sem myndast hafa við verkun skinnsins, t.d. á blöðum 15 og 87.
  • Texti skertur t.d. á blöðum 5 og 10 vegna rifa í skinni.
  • Rifnað hefur neðan af blaði 10 og texti því skaddaður.
  • Hluti af blaði 1 virðist hafa verið skorinn burt og texti því skaddaður.
Layout

  • Eindálka.
  • Línufjöldi er 26-31 línur.
  • Á sumum blöðum sést strikun fyrir leturfleti, t.d. á blöðum 3v og 73r.
  • Griporð.

Script

Óþekktur skrifari, textaskrift.

Decoration

Frásagnarmyndir staðsettar á neðri spássíu á blöðum 11r, 18v, 78r og 92v.

Myndir af fólki á spássíum á blöðum 12r, 18r, 25v og 60r.

Mynd af hundi og andliti á blaði 6r og mynd af gróðri á blaði 93r.

Sammiðja hringir hafa verið dregnir á neðri spássíu blaðs 5r og hnútur á neðri spássíu blaðs 90r.

Stækkaðir upphafsstafir, dökkir að lit og flúraðir ýmist með dökku eða rauðu flúri.

Stækkaður upphafsstafur með rauðu og grænu flúri á blaði 56v.

Upphafstafur skreyttur með blómum á blaði 88v.

Upphafstafir með mannamyndum víða, t.d. á blöðum 13v, 16v og 61r.

Einkar veglegur upphafstafur með mannsmynd á blaði 29r.

Sums staðar eru rauðlitaðar fyrirsagnir, t.d. á blöðum 56v, 72r.

Additions

Spássíugreinar allvíða, allt frá pennaprufum til kvæða. Jón Samsonarson hefur skrifað grein um þessi kvæði (Hvíla gjörði hlaðsól).

Á blaði 40v hefur verið litað með rauðum lit yfir upphafsstaf og með rauðum og grænum lit fyrir neðan upphafsstafinn. Einnig hefur verið litað með rauðu yfir fyrsta staf hvers erindis.

Binding

Eikar-og furuspjöld sem eru fest saman með leðurreimum.

History

Origin
Handritið er skrifað á Krossnesi í Trékyllisvík á Íslandi fyrir Jón Hákonarson. Björn K. Þórólfsson tímasetur það til seinni hluta 16. aldar (

Rímur fyrir 1600

).
Provenance

Talið er að Jón Rúgmann hafi fengið handritið á Íslandi árið 1661 og flutt til Svíþjóðar.

Handritið er nú í Konunglegu bókhlöðunni í Stokkhólmi.

Additional

Record History
skráði handritið í apríl 2016.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Jón SamsonarsonHvíla gjörði hlaðsól. Spássíuvísa í rímnabók, Árbók 1972 (Landsbókasafn Íslands)1972; 29: p. 126-135
Björn Karel ÞórólfssonRímur fyrir 1600
Katalog öfver Kongl. Bibliotekets fornisländska och fornnorska handskriftered. Vilhelm Gödelp. 63-66
« »