Handrit.is
 

Manuscript Detail

GKS 1003 fol.

View Images

Sögubók; Iceland, 1670

Name
Páll Sveinsson 
Birth
1650 
Death
1703 
Occupation
 
Roles
Poet 
More Details
Name
Geldingalækur 
Parish
Rangárvallahreppur 
County
Rangárvallasýsla 
Region
Sunnlendingafjórðungur 
Country
Iceland 
More Details
Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Jón Eyjólfsson 
Occupation
 
Roles
Owner 
More Details
Name
Eyvindarmúli 
Parish
Fljótshlíðarhreppur 
County
Rangárvallasýsla 
Region
Sunnlendingafjórðungur 
Country
Iceland 
More Details
Name
Björn Þorleifsson 
Birth
21 June 1663 
Death
13 June 1710 
Occupation
Bishop 
Roles
Owner; Author 
More Details
Name
Kristján V Danakonungur 
Birth
15 April 1646 
Death
25 August 1699 
Occupation
 
Roles
Marginal 
More Details
Name
Þórunn Sigurðardóttir 
Birth
14 January 1954 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Jakobsen, Mette 
Occupation
Book conservator 
Roles
conservator 
More Details
Full Title

Sagnahistoríur nokkrar af ýmsum kóngum, köppum og þeirra frægðarverkum sem þeir hafa unnið hér í Íslandi og annarsstaðar um heiminn af fyrri aldar mönnum. Samansettar og skrifaðar mönnum til gamans og dægrastyttingar með fríðu handverki og fullum kostnaði sem enn sér merki til á meðal vor. Og er þessi sögubók eigin eign eruverðugs heiðursmanns Jóns Eyjólfssonar … Anno MDCLXX (1r)

Note
Annað bindi af tveimur (GKS 1002 fol.) sem heyra saman.
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1v-24v)
Hrólfs saga Gautrekssonar
Rubric

“Hér byrjar sögu af Hrólfi Gautrekssyni”

Incipit

Þar hefjum vér þessa sögu að Gautrekur hefur kóngur heitið …

Explicit

“… því það þykist annar heyra sem annar heyrir ei”

Final Rubric

“og lúkum vér nú sögu Hrólfs kóngs Gautrekssonar.”

2(25r-48v)
Göngu-Hrólfs saga
Rubric

“Hér byrjar sögu af Göngu-Hrólfi”

Incipit

Þessa sögu byrjar svo að Hröngviður hefur kóngur heitið …

Explicit

“… og lúkum vér hér sögu Hrólfs Sturlaugssonar.”

Final Rubric

“Hér endar sögu Göngu-Hrólfs.”

Colophon

“P.S.S. M.E.H. (48v).”

Note

Skammstöfunin stendur fyrir: Páll Sveins son með eigin hendi.

3(49r-63v)
Þorsteins saga Víkingssonar
Rubric

“Hér byrjar sögu af Þorsteini Víkingssyni”

Incipit

Það er upphaf að sögu þessari að Logi hefur kóngur heitið …

Explicit

“… og hinn ágætasti af þeim sem honum voru samtíða”

Final Rubric

“og lýkur hér frá Þorsteini Víkingssyni að segja.”

Note

Bl. 64 autt.

4(65r-110v)
Njáls saga
Rubric

“Hér byrjar Íslendinga sögu þá sem Njála heitir”

Incipit

Mörður hét maður, hann var kallaður Gígja …

Explicit

“… er ágætastur maður hefur verið í þeirri ætt.”

Final Rubric

“Endir Njálu.”

5(110v-124r)
Finnboga saga ramma
Rubric

“Hér byrjar sögu af Finnboga hinum ramma”

Incipit

Ásbjörn hét maður, hann var kallaður dettiás …

Explicit

“… þóttu vera alstaðar mikils háttar menn og lúkum vér hér þessari sögu.”

Final Rubric

“Endir Finnboga historíu.”

6(124r-132v)
Þórðar saga hreðu
Rubric

“Hér byrjar sögu af Þórði hræðu”

Incipit

Þórður hét maður Harðakárason …

Explicit

“… sér og öðrum til fróðleiks og skemmtunar og endar hér nú þessa sögu.”

Final Rubric

“Endir Þórðar historíu.”

7(133r-139r)
Kjalnesinga saga
Rubric

“Hér byrjar sögu af Búa Andríðssyni”

Incipit

Helgi bjóla, son Ketils flatnefs …

Explicit

“… en mikil ætt er frá honum komin”

Final Rubric

“og endar hér Kjalarnesinga sögu og segir nokkuð …”

Note

Fyrirsögn Jökuls þáttar er í beinu framhaldi af niðurlagi Kjalnesingasögu

8(139r-141r)
Jökuls þáttur Búasonar
Rubric

“… af Jökli Búasyni”

Incipit

Það er nú þessu næst sagt að Jökli Búasyni þótti …

Explicit

“… er tóku kóngdóm og ríki eftir hann”

Final Rubric

“og endar hér Jökuls þátt.”

Note

Fyrirsögnin er í beinu framhaldi af niðurlagi Kjalnesingasögu.

9(141r-144r)
Orms þáttur Stórólfssonar
Rubric

“Söguþáttur af Ormi Stórólfssyni”

Incipit

Hængur hét maður son Ketils …

Explicit

“… hann varð ellidauður og hélt vel trú sína og lýkur hér hans sögu.”

Note

Bl. 144v autt.

Physical Description

Support
Skinn. Vatnsmerki á aftara saurblaði aftast.
No. of leaves
iv + 144 + ii blöð (305 mm x 240 mm).
Foliation
Blaðmerkt síðar með blýanti efst í hægra horni. Bl. 64 autt og 1/4 aftari dálks bl. 63v; aðeins skrifað á 3/4 fremri dálks bl. 144r og bl. 144v autt.
Collation

36 kver.

  • Kver I: bl. 1-4, 2 tvinn.
  • Kver II: bl. 5-8, 2 tvinn.
  • Kver III: bl. 9-12, 2 tvinn.
  • Kver IV: bl. 13-16, 2 tvinn.
  • Kver V: bl. 17-20, 2 tvinn.
  • Kver VI: bl. 21-24, 2 tvinn.
  • Kver VII: bl. 25-28, 2 tvinn.
  • Kver VIII: bl. 29-32, 2 tvinn.
  • Kver IX: bl. 33-36, 2 tvinn.
  • Kver X: bl. 37-40, 2 tvinn.
  • Kver XI: bl. 41-44, 2 tvinn.
  • Kver XII: bl. 45-48, 2 tvinn.
  • Kver XIII: bl. 49-52, 2 tvinn.
  • Kver XIV: bl. 53-56, 2 tvinn.
  • Kver XV: bl. 57-60, 2 tvinn.
  • Kver XVI: bl. 61-64, 2 tvinn.
  • Kver XVII: bl. 65-68, 2 tvinn.
  • Kver XVIII: bl. 69-72, 2 tvinn.
  • Kver XIX: bl. 73-76, 2 tvinn.
  • Kver XX: bl. 77-80, 2 tvinn.
  • Kver XXI: bl. 81-84, 2 tvinn.
  • Kver XXII: bl. 85-88, 2 tvinn.
  • Kver XXIII: bl. 89-92, 2 tvinn.
  • Kver XXIV: bl. 93-96, 2 tvinn.
  • Kver XXV: bl. 97-100, 2 tvinn.
  • Kver XXVI: bl. 101-104, 2 tvinn.
  • Kver XXVII: bl. 105-108, 2 tvinn.
  • Kver XXVIII: bl. 109-112, 2 tvinn.
  • Kver XXIX: bl. 113-116, 2 tvinn.
  • Kver XXX: bl. 117-120, 2 tvinn.
  • Kver XXXI: bl. 121-124, 2 tvinn.
  • Kver XXXII: bl. 125-128, 2 tvinn.
  • Kver XXXIII: bl. 129-132, 2 tvinn.
  • Kver XXXIV: bl. 133-136, 2 tvinn.
  • Kver XXXV: bl. 137-140, 2 tvinn.
  • Kver XXXVI: bl. 141-144, 2 tvinn.

Condition
Layout

Tvídálka.

Leturflötur ca 240-250 mm x 180-200 mm.

Breidd dálka er ca 85-90 mm.

Aftarlega eru víða skakkir dálkar og breikka sums staðar eftir því sem neðar dregur, verst á bl. 95r-101r.

Línufjöldi 32-45.

Strikað fyrir dálkum. Sums staðar ójafnir dálkar og skakkir, einkum á bl. 95v-100v.

Síðutitlar.

Bendistafir (“W”) á spássíu til að merkja vísur í texta: 66v, 70v, 71r, 72r, 75v, 76r, 91r (með rauðu bleki), 98v, 109r, 110r, 124v, 127r, 128v, 130r, 142v.

Kaflatöl í sömu línu og öftustu orð næsta kafla á undan.

Stafir utan leturflatar á stöku stað, t.d. á bl. 3r, 18r, 26r, 29r, 35r, 45r, 68r, 75r, 82v, 100r, 122r.

Sagan endar í totu á bl. 24v, 48v, 132v, 144r.

Griporð.

Script

Með hendi Páls Sveinssonar frá Geldingalæk á Rangárvöllum, blendingsskrift. Griporð með fljótaskrift.

Decoration

Skrautbekkur efst á titilsíðu; flúraðir upphafsstafir.

Flúraðir titlar á bl. 1v, 25r, 49r, 65r, 110v, 124r, 133r, 141r.

Stórir skrautstafir (upphafsstafir) á bl. 1v (Þ), 25r (Þ), 49r (Þ), 65r (M), 110v (A), 124r (Þ), 133r (H), 141r (H).

Fylltir og flúraðir upphafsstafir kafla á flestum blöðum handrits, sjá til dæmis bl. 16v, 18v, 25v, 35r, 71v, 71r, 76v, 82v, 91v, 120v, 122r.

Flúr um síðutitla á stöku stað, t.d. 75r, 126v, 127v.

Flúr sums staðar undir griporðum, t.d. 71v.

Dálítið flúr upp úr leggjum stafa í efstu línu sums staðar, t.d. bl. 82r, 100r, 127r.

Additions

  • Bl. 69v: “Víg Glúms” og “Víg Þjóstólfs”.
  • Bl. 71r: “Illur vættur kemur hér við sögu”.
  • Bl. 75v: “Víg Þórðar fóstra N.ss.” (þ.e. Njáls sona).
  • Bl. 106r: “Gjörðar bætur fyrir brennumálið”.
  • Eitt eða fleiri orð ofan línu og merkt inn á bl. 9r, 79r, 88v.
  • Pennakrot á spássíum bl. 81v-82r og í fimmtu línu að ofan innra dálks bl. 121v.
  • Áherslumerki með rauðu bleki á bl. 91r.

Binding

Band líklega frá lokum 17. aldar eða upphafi 18. aldar (323 mm x 253 mm x 90 mm). Hörð pappaspjöld, eða tréspjöld, klædd rauðu flaueli. Slitur af rauðum borðum með gylltum þráðum fest á tveimur stöðum beggja spjalda. Kjölur upphleyptur á uppistöðum. Snið gyllt.

Klæðning dálítið slitin, einkum á kili.

Stimpill Konunglega bókasafnsins í Kaupmannahöfn innan á fremra spjaldi ásamt safnmarki m.h. Kålunds.

2 auð saurblöð fremst og 2 aftast tilheyra bandi.

Handritið liggur í öskju. Safnmark á kili gyllt.

Accompanying Material

Fastur seðill á dönsku.

Seðill (tvinn) m.h. Árna Magnússonar með efnislýsingu. Aðeins 13 línur á aftara blaðinu.

History

Origin

Handritið var skrifað á Íslandi 1670 fyrir Jón Eyjólfsson, Múla í Fljótshlíð (Eyvindarmúla).

Provenance

Björn Þorleifsson gaf Kristjáni fimmta konungi handritið 29. janúar 1692 (sbr. bréf fremst í GKS 1002 fol.).

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 16. nóvember 1984.

Additional

Record History

Custodial History
Mette Jakobsen gerði við 26. ágúst til 20. desember 1982.
Surrogates

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Desmond Slay“On the origin of two Icelandic manuscripts in the Royal Library in Copenhagen”, p. 143-150
Katalog over de oldnorsk-islandske Håndskrifter i Det store kongelige Bibliotek og i Universitetsbiblioteketed. Kristian Kålund
Susan Miriam Arthur“The importance of marital and maternal ties in the distribution of Icelandic manuscripts from the middle ages to the seventeenth century”, 2012; 23: p. 201-233
Einar Ól. SveinssonStudies in the Manuscript Tradition of Njálssaga, 1953; XIII
Fornaldar sögur Nordrlanda: Eptir gömlum handritumed. Carl Christian Rafn
« »