Handrit.is
 

Manuscript Detail

Einkaeign 8

There are currently no images available for this manuscript.

Kvæðabók; Iceland, 1833-1835

Name
Stefán Hallkelsson 
Occupation
 
Roles
Poet 
More Details
Name
Hallgrímur Pétursson 
Birth
1614 
Death
27 October 1674 
Occupation
Priest 
Roles
Poet; Author; Scribe 
More Details
Name
Hamarsholt 
Parish
Gnúpverjahreppur 
County
Árnessýsla 
Region
Sunnlendingafjórðungur 
Country
Iceland 
More Details
Name
Akranes 
County
Borgarfjarðarsýsla 
Region
Sunnlendingafjórðungur 
Country
Iceland 
More Details
Name
Grafardalur 
Parish
Hvalfjarðarstrandarhreppur 
County
Borgarfjarðarsýsla 
Region
Sunnlendingafjórðungur 
Country
Iceland 
More Details
Name
Hávarsstaðir 
Parish
Leirár- og Melahreppur 
County
Borgarfjarðarsýsla 
Region
Sunnlendingafjórðungur 
Country
Iceland 
More Details
Name
Þórunn Sigurðardóttir 
Birth
14 January 1954 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Jóhanna Ólafsdóttir 
Birth
13 January 1949 
Occupation
 
Roles
Photographer 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1r)
Jólavers
Rubric

“Eitt jólavers með tón: Eitt nú er útrunnið lífsins ár”

Incipit

Heilög jól, höldum í nafni Krists …

Melody

Eitt nú er útrunnið lífsins ár

Explicit

“… hann fæddist, hann fæddist oss / frelsarinn Jesús. Amen.”

2(1r)
Nýársvers
Rubric

“Eitt nýársvers með tón: Eilíft lífið er æskilegt er”

Incipit

Árið fagnaðar oss þú gef …

Melody

Eilíft lífið er æskilegt

Explicit

“… sældar ár deyjendum. Amen.”

3(1v-6r)
Sálmur
Rubric

“Einn sálmur. Með tón: Eilíft lífið er æskilegt”

Incipit

Guð gefi oss öllum góða nótt …

Melody

Eilíft lífið er æskilegt

Explicit

“… ó, drottinn, lofi þig. Amen.”

4(6v-8v)
Sálmur
Rubric

“Ein lítil söngvísa til upphvatningar og yfirbótar á þessum háskasamlega tíma. Með tón: Heyr þú til heimsins”

Incipit

Miskunnar faðirinn mildi …

Melody

Heyr þú til heimsins

Explicit

“… eilíft fagnaðar ár.”

Colophon

“Sálmabók svo skal enda / vér syngjum Guði lof / að oss réði aumum senda / andlega lærdóms gjöf / iðkum slíkt oft og tíðum / af huga svo himnum á / syngjum með sigri fríðum / sætasta halelújá. Amen. Filippus Jónsson á (bl. 8v).”

Keywords
5(9r-11v)
Huggunarkvæði
Rubric

“Ein fögur eftirlíking fyrir þá sem missa sína ástvini. Með tón: Ó, þú eilífi Guð”

Incipit

Ó, þú óþyrmið haf …

Melody

Ó, þú eilífi Guð

Explicit

“… Guð láti oss oss ætíð gá að því. Amen.”

6(12r-13r)
Sálmur
Rubric

“Annar sálmur um sálarinnar ástríðendur”

Incipit

Mörg vill hryggja hugann pín …

Explicit

“… fyrir utan rýrð er amen.”

Colophon

“Anno 1835 (bl. 13r).”

Keywords
7(13r)
Sálmvers
Rubric

“Eitt vers með tón: Mikilli farsæld mætir sá”

Incipit

Pundið er stórt þess minnast má …

Melody

Mikilli farsæld mætir sá

Explicit

“… eflaust hér liggja vann. Amen.”

Keywords
8(13v)
Sálmvers
Rubric

“Annað vers. Með tón: Eilíft lífið er æskilegt”

Incipit

Mín stundleg ævi þegar þver …

Melody

Eilíft lífið er æskilegt

Explicit

“… og ódauðleikans vellyst. Amen.”

Keywords
9(13v-16r)
Sálmur
Rubric

“Einn ágætur sálmur. Tón: Hvað skal oss angra hér”

Incipit

Ó, gæskunnar ljúfust lind …

Melody

Hvað skal oss angra hér

Explicit

“… að bæta minn hjartans kvíða. Amen.”

Keywords
10(16r-v)
Sálmur
Rubric

“Sálmur Stefáns Hallkelssonar. Tón: Sæll Jesú sæti”

Incipit

Til þín trúfasti tryggða vinur …

Melody

Sæll Jesú sæti

Explicit

“… gloría tibi Jesús. Amen.”

Note

Upphafsstafirnir “PJS” (Filippus Jónsson) eru skrifaðir inn í upphafsstaf síðasta erindis, sem er H (bl. 16v).

Keywords
11(17r-18r)
Kvæði
Incipit

… augsýn í …

Explicit

“… fræðið ent eg get. Endirinn.”

Colophon

“Párað anno 1833 af P.J.S. (bl. 18r).”

Note

Vantar framan af. Hefst í miðju 18. erindi af 25.

Keywords

12(18r-22v)
Sjóhrakningssálmur
Rubric

“Einn sjóhrakningssálmur með tón: Annar ræninginn ræddi”

Incipit

Eilífur allsvaldandi …

Melody

Annar ræninginn ræddi

Explicit

“… lofið Guð eilíf ár. Amen. Amen.”

Keywords
13(22v)
Sálmvers
Rubric

“Eitt vers með lag: Ó, Guð, vor faðir, sem í himnaríki ert”

Incipit

Rakinn? blóðferil hefi eg …

Melody

Ó, Guð, vor faðir, sem í himnaríki ert

Explicit

“… leið þú mig þegar lífið þver.”

Keywords
14(23r)
Sálmvers
Rubric

“Eitt vers með lag: Faðir vor sem á himnum ert”

Incipit

Gef þú, drottinn, oss góða nótt …

Melody

Faðir vor sem á himnum ert

Explicit

“… gef þú oss farsæla dauðastund. Amen.”

15(23r)
Sálmvers
Rubric

“Annað vers með lag: Óvinnanleg borg er vor Guð”

Incipit

Jesús í blíðan blóðfaðm þinn …

Melody

Óvinnanleg borg er vor Guð

Explicit

“… skært ljós þitt lát mér skína. Amen.”

Keywords
16(23v)
Sálmvers
Rubric

“Þriðja vers með lag: Eiflíft lífið er æskilegt”

Incipit

Gefi oss drottinn góða nótt …

Melody

Eiflíft lífið er æskilegt

Explicit

“… farsælust eilíf ró. Amen.”

17(23v)
Sálmvers
Rubric

“Fjórða vers með lag: Jesús Kristur að Jórdan kom”

Incipit

Gleym minni synd og gef mér náð …

Melody

Jesús Kristur að Jórdan kom

Explicit

“… amen, ó, drottinn mæti. Amen.”

Keywords
18(23v)
Sálmvers
Rubric

“Fimmta vers með lag: Annar ræninginn ræddi”

Incipit

Ó, Jesú Guðs son góði …

Melody

Annar ræninginn ræddi

Explicit

“… kyrtli réttlætis þín. Amen.”

Keywords
19(24r-25v)
Sálmur
Rubric

“Einn góður sálmur. Tón: Hjartað þankar hugur sinni”

Incipit

Hvenær viltu héðan kalla …

Melody

Hjartað þankar hugur sinni

Explicit

“… eilíflegar þakkir segja. Amen.”

Keywords
20(25v-26v)
Sálmur
Rubric

“Annar sálmur. Með sínum tón.”

Incipit

Anda þinn, Guð, mér gef þú víst …

Explicit

“… um aldir ríki og æra. Amen.”

Colophon

“Anno 1834. PJSA (bl. 26v).”

Keywords
21(26v)
BergmálDvergmál
Rubric

“Dverg-mál”

Incipit

Mun Guð marga til dóms kalla — alla …

Explicit

“… Guð gefi að vér sjáum þá menn — Amen.”

Keywords

Physical Description

Support
Pappír.
No. of leaves
i + 26 + i blöð í octavo-broti (167 mm x 112 mm).
Foliation

Blöð handritsins eru ótölusett.

Collation

  • Kver I: bl. 1-8, 4 tvinn.
  • Kver II: bl. 9-16, 4 tvinn.
  • Kver III: bl. 17-18, 1 tvinn.
  • Kver IV: bl. 19-26, 4 tvinn.

Hugsanlegt er að kver II eigi heima aftast í handritinu (sbr. bl. 13r, þar sem ritunarár er 1835).

Condition

  • Blöðin eru notkunarnúin, sérstaklega á útsniði.
  • Tvö fremstu kverin eru laus úr bandi.
  • Saurblöðin eru trosnuð og götótt, einkum fremra blaðið.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 150-158 mm x 80-90 mm.
  • Línufjöldi er ca 20-29.
  • Griporð sums staðar, e.t.v. með annarri hendi.
  • Lokaerindi endar í totu á bl. 6r.

Script

Að mestu leyti með hendi Filippusar Jónssonar (sbr. bl. 18r), snarhönd.

Decoration

Pennaflúraðir upphafsstafir bl. 1v (G), 6v (M), 9r (O), 11v (Þ), 12r (M, L, H, V, V, H, Þ, O, J), 13r (Þ), 15v (Þ), 16r (T), 16v (H), 18r (E), 22v (H), 23v (G, G, O), 24r (H), 25v (A).

Lítill skrautbekkur með “Anno” fyrir framan og ártalið “1835” fyrir aftan á bl. 13r.

Annar skrautbekkur á bl. 23v.

Lítil pennateikning af plöntu milli kvæða á bl. 13v og önnur við skrautbekkin á bl. 13r.

Fyrirsögn kvæðis er með stærra letri og lítillega pennaflúrað (bl. 18r, 24r, 25v.

Binding

Band líklega frá ritunartíma eða nokkru síðar (173 mm x 95 mm x 11 mm).

Kver eru saumuð á þrjá hamptauma sem festir eru í þunn tréspjöld klæddum bókfelli með blindþrykktu blóma- og rammamunstri. Bókfellið, sem er brúnlitað að utanverðu, er snjáð.

Fremst og aftast eru sendibréf sem þjóna sem spjaldblöð og saurblöð, þ.e. eru að hálfu límd innan á kápu. Undir annað þeirra (fremra saurblað) skrifar Einar Guðmundsson undir hitt (aftara saurblað) Guðmundur Eiríksson og er það ársett 1834. Á því kemur fyrir bæjarnafnið Hamarsholt, en bær með því nafni var í Skeiða- og Gnúpverjahreppi í Árnessýslu en fór í eyði 1875. Fyrra bréfið er stílað á “Mr. Guðmund á Íslandi”. Föðurnafnið er trúlega á þeirri hlið sem snýr að spjaldi.

History

Origin

Handritið var skrifað á Íslandi á fyrri hluta 19. aldar, líklega í Árnessýslu á árunum 1833-1835 (sbr. bl. 13r, 18r, 26v).

Provenance

Handritið er í eigu Vals Gunnarssonar, Akranesi, sem fékk það að gjöf frá Sigríði Beinteinsdóttur (1912-2008), systur Sveinbjörns Beinteinssonar allsherjargoða.

Sigríður fæddist í Grafardal en bjó síðar á Hávarsstöðum í Melasveit en lést á Akranesi.

Filippus Jónsson, sem líklega er skrifari handritsins, er fyrsti eigandi þess, en nafn hans kemur fyrir á bl. 8v og upphafsstafir á bl. 17v, 18r, 26v.

Additional

Record History
ÞS skráði 16.-18. febrúar 2009.
Custodial History
Handritið var í láni hjá Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum frá júlí 2007 til 2010.
Surrogates
Stafrænar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. Ljósmyndari Jóhanna Ólafsdóttir.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Ljóðmæli 4 (2010)
« »