Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 929 4to

View Images

Sögur og kvæði; Iceland, 1780

Name
Björn Jónsson 
Birth
1574 
Death
28 June 1655 
Occupation
Farmer; Member of the lögrétta; Member of the lögrétta 
Roles
Author; Poet; Scribe 
More Details
Name
Egill Skallagrímsson 
Birth
900 
Death
1000 
Occupation
Viking 
Roles
Poet 
More Details
Name
Worm, Ole 
Birth
13 May 1588 
Death
31 August 1654 
Occupation
Doctor, Professor 
Roles
Owner; Correspondent; Scribe; Translator; Annotator; Official; Author; Scholar 
More Details
Name
Snorri Sturluson 
Birth
1178 
Death
16 September 1241 
Occupation
Lögsögumaður 
Roles
Author 
More Details
Name
Jón Guðmundsson ; lærði 
Birth
1574 
Death
1658 
Occupation
Painter 
Roles
Author; Poet; Scholar 
More Details
Name
Valgerður Hilmarsdóttir 
Birth
15 May 1956 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Þórunn Sigurðardóttir 
Birth
14 January 1954 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Dall, Birgitte 
Birth
1912 
Death
1989 
Occupation
Book conservator 
Roles
Binder 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1r-120v)
Egils saga Skallagrímssonar
Rubric

“Hér byrjast sagan af Eigli Skallagrímssyni. Kap. 1.”

Incipit

Maður er nefndur Úlfur …

Explicit

“… og settist í bú að Borg og bjó þar til elli og kom margt manna frá honum og lýkur svo þessari sögu.”

Colophon

“Enduð þann 2. maí anno 1780.”

Note
Texti hefur skaddast við efri spássíu blaða 2-8. Sömuleiðis hefur texti við ytri spássíu blaðs 7 skerts þar sem morknað hefur úr jöðrum þess.

Kaflaskipting: i-lxv.

2(121r-132v)
Um Höfuðlausn
Rubric

“Drápa Egils Skallagrímssonar ort og flutt í Jórvík á Norðimbralandi, anno Christi 934”

Incipit

Hér skulu sýnast lofvísur Egils Skallagrímssonar …

Explicit

“… það vill sér til setja.”

2.1(123v-131v)
Höfuðlausn
Incipit

Vestur komum ver …

Explicit

“… eða vili tára.”

Colophon

“Skrifað á Skarðsá í Skagafirð, i xiii Martii 1634, Björn Jónsson manu Exscriptoris”

Note

Skýringar Björns Jónssonar á Skarðsá við Höfuðlausn fylgja kvæðinu.

3(133r-133v)
Doct. Olai Wormii Explicatio in Vili Tára
Author
Incipit

Vili Tára sive …

Explicit

“… ex voto succedant”

Note

Skýringar Ole Worm á orðunum vilji tára í Höfuðlausn.

4(133v-134v)
Sonatorrek
Rubric

“Sonatorrek Egils Skalla-Grímssonar”

Incipit

Mjög erum tregt tungu að hræra …

Explicit

“… og óhryggur heljar bíða.”

Colophon

“Endir.”

Note

Blað 135 er autt.

5(136r-178v)
EddaSnorra-Edda
Rubric

“Edda Snorra Sturlusonar”

Incipit

Almáttigur Guð, skapaði himin og jörð …

Explicit

“… fyrir utan höllina. Eftir þessari sögu hefur ort Eylífur Goðrúnarson, Þórsdrápu.”

Note

Óheil. Nær að Þórsdrápu.

Kvæðið er með skýringum Jóns Guðmundssonar lærða, Samantektir um skilning á Eddu.

Sumstaðar eru skemmdir inn við mitt tvinn og skerða þær á stöku stað texta lítillega (sbr. t.d. á blöðum 172 og 174v-178v).

Efni er kaflaskipt og merktir eru kaflar i-xxvii; frásagnir þar á eftir eru auðkenndar með fyrirsögnum og/eða ónúmeruðum kaflamerkjum.

Keywords
6(178v-181v)
Styrbjarnar þáttur Svíakappa
Rubric

“Hér hefur þátt Styrbjarnar Svíakappa”

Incipit

Frá því er að segja að Ólafur og Eyrekur kóngur réðu Svíaveldi …

Explicit

“… Og er hér nú ei meira af þessum þætti uppskrifað.”

Keywords
7(182r-190v)
Völuspá
Rubric

“Völvuspá”

Incipit

Hljóðs bið ég allar helgar kindur …

Explicit

“… ársköp setur þau er vara skulu.”

Note
59 erindi.

Skýringar Björns Jónssonar á Skarðsá eru við fyrstu 19 vísurnar.

Keywords
8(191r-209r)
Eiríks saga rauða
Rubric

“Hér hefst saga af Eiríki rauða. Kap. 1”

Incipit

Óleifur hét konungur er kallaður var Óleifur hvíti …

Explicit

“… Og endar hér svo söguna af Eiríki hinum rauða.”

Note

Kaflaskipting: i-ix.

9(209v)
Bjarnar saga Hítdælakappa
Rubric

“Hér hefur sögu Bjarnar Hítdælakappa”

Incipit

Á dögum Eiríks kóngs blóðaxar …

Explicit

“… að Hítarnesi á Íslandi er hét …”

Note

Einungis upphaf sögunnar.

Physical Description

Support
Pappír.
No. of leaves
i + 209 + i blöð (185 mm x 159 mm). Blað 135 er autt.
Foliation

  • Tvöföld blaðmerking með blýanti. Blaðmerkt er 1-209; a) í hægra horn efst, b) fyrir miðju blaðs.

Collation

Tuttugu og sjö kver.

  • Kver I: blöð 1-8; 4 tvinn.
  • Kver II: blöð 9-16; 4 tvinn.
  • Kver III: blöð 17-25; 4 tvinn + 1 stakt blað.
  • Kver IV: blöð 26-31; 3 tvinn.
  • Kver V: blöð 32-41; 5 tvinn.
  • Kver VI: blöð 42-47; 3 tvinn.
  • Kver VII: blöð 48-56; 4 tvinn + 1stakt blað.
  • Kver VIII: blöð 57-64; 4 tvinn.
  • Kver IX: blöð 65-72; 4 tvinn.
  • Kver X: blöð 73-80; 4 tvinn.
  • Kver XI: blöð 81-88; 4 tvinn.
  • Kver XII: blöð 89-96; 4 tvinn.
  • Kver XIII: blöð 97-104; 4 tvinn.
  • Kver XIV: blöð 105-112; 4 tvinn.
  • Kver XV: blöð 113-120; 4 tvinn.
  • Kver XVI: blöð 121-128; 4 tvinn.
  • Kver XVII: blöð 129-135; 3 tvinn + 1stakt blað.
  • Kver XVIII: blöð 136-143; 4 tvinn.
  • Kver XIX: blöð 144-151; 4 tvinn.
  • Kver XX: blöð 152-163; 6 tvinn.
  • Kver XXI: blöð 164-169; 3 tvinn.
  • Kver XXII: blöð 170-177; 4 tvinn.
  • Kver XXIII: blöð 178-185; 4 tvinn.
  • Kver XXIV: blöð 186-190; 2 tvinn + 1 stakt blað.
  • Kver XXV: blöð 191-198; 4 tvinn.
  • Kver XXVI: blöð 199-204; 3 tvinn.
  • Kver XXVII: blöð 205-209; 2 tvinn + 1stakt blað.

Condition

Sumstaðar eru skemmdir á blöðum:

  • Texti hefur t.d. skaddast við efri spássíu blaða 2-8.
  • Texti við ytri spássíu blaðs 7 hefur skerts þar sem morknað hefur úr jöðrum þess.
  • Sjá má skemmdir inn við mitt tvinn sem skerða texta lítillega (sbr. t.d. á blöðum 172 og 174v-178v).
  • Bleksmitun (sjá t.d. á blöðum 56v-57r).

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca (140-150 mm x 130-135 mm).
  • Línufjöldi er ca 20-24.
  • Leturflöturinn er ýmist afmarkaður með þurroddi eða með blýanti (sjá t.d. blöð 153v-154v).
  • Griporð eru víða, þó ekki allstaðar (griporð eru t.d. á blaði 64v en ekki á blaði 65r).
  • Sögur Egils (sjá t.d. blað 28v) og Eiríks rauða (sjá t.d. blað 199r) eru kaflaskiptar sem og Edduefnið (sjá t.d. blöð 143v-144r).

Script

  • Skrifari I, aðalhönd: blöð 2r-134v; 179r-181v; 191r-209v. Fljótaskrift.

.

  • Skrifari III: blað 1. Húmanísk skrift (snarhönd).

Decoration

Skrifari I:

  • Skrifari I ritar fyrstu línu í kafla yfirleitt með stærra og settara letri en letur megintexta (sjá t.d. blað 10v-11r).

  • Hann ritar upphafsstaf í upphafi kafla oftast stærri dráttum, fyllir hann örlítið og skreytir með látlausu pennaflúri (sjá t.d. á blaði 37v).

Skrifari II:

  • Skrifari II rauðlitar stafi og orð á blöðum 136-146.

  • Fylltir stafir eru í fyrirsögn Völuspár á blaði 182.

Additions

Binding

Band (199 mm x 185 mm x 50 mm) er frá 1983.

Spjöld eru klædd fínofnun striga. Grófari strigi er á kili og hornum.

Kver eru saumuð á móttök og saurblöð tilheyra þessu bandi.

Eldra band, tréspjöld klædd bókfelli; leifar af bréfum og bréfsneplum úr bandi, fylgja í sérstakri möppu. Einnig ljósmyndir af bandi.

History

Origin

Handritið er skrifað á Íslandi 1780 (sjá ártal á blaði 120v) og er tímasett þannig í Katalog II, bls. 266.

Provenance

Það kom í Árnasafn frá Det Kongelige Nordiske Oldskrift-Selskab 1883. Það hefur e.t.v. verið í eigu Björns Arnfinnssonar á Kletti í Gufudalssveit, eða a.m.k. við norðanverðan Breiðafjörð, á fyrri hluta 19. aldar. (Einar G. Pétursson 1998).

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 21. maí 1987.

Additional

Record History

VH skráði handritið 8. júní 2009; lagfærði í janúar 2011.  ÞS skráði 26. nóvember 2001. Kålund gekk frá handritinu til skráningar 25. ágúst 1909.Katalog II, bls. 266-267 (nr. 2061).

Custodial History

Lagfært og bundið af Birgitte Dall í október 1983.

Surrogates

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, sem keypti þær af Arne Mann Nielsen.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Einar G. Pétursson 1998
« »