Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 754 4to

View Images

Edda, Eddukvæði; Iceland

Name
Guðmundur Andrésson 
Death
1654 
Occupation
Scholar 
Roles
Scribe; Author; Poet; Scholar 
More Details
Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLLATIN SMALL LETTER O WITH CURL

Special character shown similar to its original form.

Name
Rosenkrantz, Jens 
Birth
28 December 1640 
Death
13 January 1695 
Occupation
Titular Councillor of State ( Etatsråd ) 
Roles
Owner 
More Details
Name
Valgerður Hilmarsdóttir 
Birth
15 May 1956 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Birth
02 June 1976 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Giovanni Verri 
Birth
20 December 1979 
Occupation
Student 
Roles
student 
More Details
Name
Þórunn Sigurðardóttir 
Birth
14 January 1954 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Már Jónsson 
Birth
19 January 1959 
Occupation
 
Roles
Scholar 
More Details
Full Title

Edda Id est LIBER MYTHOLOGICUS Et Poeseos Matrix Adeoqvè Primo fragmenta qvædam ex Aeno principali Sæmundar Edda nuncupati … Bútur með ofanskráðu efni titilsíðunnar hefur verið límdur á fremsta blað kversins og blaðið síðar merkt blað 1. Titillinn er hugsanlega skertur (sjá Katalog II 1889:177).

Contents

1(2r-6r)
Völuspá
Rubric

“VERSUS SIBYLLINI; Völuspá”

Incipit

Hljóðs bið eg allar helgar kindur …

Explicit

“… Níðhöggur Nái, nú mun hann seyqvast (!).”

Colophon

“Finis Hvius Carminis.”

Note

Blað 1r er titilsíða.

Fyrir neðan síðustu línu stendur “sökkvast”.

Alls 66 erindi.

Keywords
2(7r-15r)
Hávamál
Rubric

“Hávamál”

Incipit

Gáttir allar / áður gangi fram …

… Allþörf ýta sonum / [… ]

Note

132 erindi.

Keywords
2.1(15v-17r)
Hávamál
Rubric

“Rúnaþáttur af Hávamálum”

Incipit

Veit eg að eg hékk …

… heilir þeir er hlýddu. Finis.

Note

28 erindi.

Eitt erindi úr Hávamálum er á blaði 20r. Það hefst þannig: Vopnum sínum skal mann velli á.

Keywords
3(17r-20r)
Rígsþula
Rubric

“Rígsþáttur. De Humani generis prosapiæ Aenus”

Keywords
3.1(17r-17r)
Inngangsorð
Incipit

Svo segja menn í fornum sögum …

… eftir sögu þeirri er kveður þetta:

Keywords

3.2(17r-20r)
No Title
Incipit

Að(!) kváðu ganga / grænar brautir …

Explicit

“… Egg að kenna / undir rjúfa.”

Note

50 erindi.

Keywords
4(20r-20r)
Hávamál
Incipit

Vopnum sínum / skal mann velli á …

Explicit

“… geirs þörf við guma.”

Note

Ein vísa úr Hávamálum.

Blað 20v er autt.

Keywords
5(21r-70v)
EddaSnorra-Edda
Author

Snorri Sturluson

Rubric

“Edda Snorra Sturlusonar, Gylfaminni. Sá I. apologus eður dæmi.”

Incipit

Gylfi kóngur réð þar löndum er nú heitir Svíþjóð …

Explicit

“… hjaðningavíg eftir því sem þar segir. Apologorum Edditorum Finis: Adeorum prior pars Eddæ Clauditur”

Note

Textinn er byggður á Wormsbók en sögnum Gylfaginningar og Skáldskaparmála er raðað í 62 dæmisögur svipað og í Laufás-Eddu (Faulkes 1979:26).

Keywords

Physical Description

Support
Pappír.
No. of leaves
70 blöð (215 mm x 164 mm). Blað 1 er blaðbútur sem límdur er á autt blað. Blaðið 1r er autt að hálfu og blað 1v er autt.
Foliation

  • Blaðmerkt er 1-70.

Collation

Fjórtán kver.

  • Kver I: blöð 1-6; 3 tvinn.
  • Kver II: blöð 7-12; 3 tvinn.
  • Kver III: blöð 13-16; 2 tvinn.
  • Kver IV: blöð 17-20; 2 tvinn.
  • Kver V: blöð 21-24; 2 tvinn.
  • Kver VI: blöð 25-28; 2 tvinn.
  • Kver VII: blöð 28-32; 2 tvinn.
  • Kver VIII: blöð 33-38; 3 tvinn.
  • Kver IX: blöð 39-44; 3 tvinn.
  • Kver X: blöð 45-52; 4 tvinn.
  • Kver XI: blöð 53-56; 2 tvinn.
  • Kver XII: blöð 57-60; 2 tvinn.
  • Kver XIII: blöð 61-65; 2 tvinn + 1 stakt blað.
  • Kver XIV: blöð 66-70; 2 tvinn + 1 stakt blað.

Condition

Strikað er yfir fimm línur í texta Völuspár á blaði 5v, bæði með dökku bleki og rauðu.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 180 mm x 120 mm.
  • Línufjöldi er ca 29.
  • Leturflötur er afmakaður við ytri spássíu með línum dregnum með þurroddi.
  • Griporð.
  • Vísuorða eru sér um línu (sjá t.d. blað 32r).
  • Vísnatal er á spássíum (sjá t.d. blöð 19v-20r) og stöku kaflatal (sjá t.d. 66r).

Script

Decoration

  • Fyrirsagnir eru með stærra, settara og flúraðra letri en almennt er á textanum (sjá t.d. blöð 1r og 2r, 7r og 21r).

Additions

  • Á blöðum 2r-3r eru spássíugreinar á latínu ritaðar með rauðum stöfum.

Binding

Pappaband (220 mm x 170 mm x 15 mm). Blár safnmarksmiði er á kili.

Accompanying Material

Tveir seðlar með hendi Árna Magnússonar eru fremst í handritinu á milli spjaldblaðs og blaðs 1r.

  • Á fyrri seðlinum (188 mm x 143 mm) eru upplýsingar um bókina sem handritið tilheyrði “Aptanvid þessa Eddu voru nockrar Annalar og Excerpta um Grænland, med somu hende sem Edda. og tok eg þad hiedan frä. 754”.
  • Á seinni seðlinum (188 mm x 144 mm) eru upplýsingar um eiganda handritsins og skrifara þess, upplýsingar um bókina sem handritið tilheyrði og eiganda hennar “Vauluspä Havamal Rigsþattur, sine calce. SnorraEdda. α{ [yfirstrikad: Nogle Grónlandska annalar paa dansk. Nogle annalar om jsland. Om Grónland] nactus sum ex Bibliotheca Domini Jani Rosencrantzum. befollmektige minister (???). α) hæc ä libello separavi, postqvam is in meam possessionem venivet. Eg true ad þetta sie eigen hond Gudmundar Andres sonar. [α] Vide þad sem er aptanvid Explicationem Voluspär Stephans Olafs sonar: hvad ad visu er ritad med somu hendi, og er opus Gudmundar Andres sonar. α) Egconfirmerast framar i þessu af collatione Apographorum Tabularum Reynestadensium, profectorum ä manu Gudmundi Andreaæ. 1640.”.

History

Origin

Handritið er skrifað á Íslandi af Guðmundi Andréssyni (sbr. seðil) og tímasett til 17. aldar (Katalog II 1889:177). Það var áður í sömu bók og Grænlandslýsing sem nú er í AM 778 4to (sbr. seðil).

Provenance

Bókin sem handritið tilheyrði var í eigu Jens Rosenkrantz (sbr. seðil).

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 7. maí 1976.

Additional

Record History

VH skráði handritið 15. júní 2009; lagfærði í janúar 2011.

  DKÞ skráði handritið 25. nóvember 2003.

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 26. nóvember 1888, Katalog II;, bls. 177-178 (nr. 1870).

GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

Surrogates

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, keyptar af Arne Mann Nielsen í október 1972 (lánaðar Anthony Faulkes til 2. ágúst 1976).

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Faulkes 1979:26
« »