Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 720 b 4to

There are currently no images available for this manuscript.

Helgikvæði; 1590-1610

Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Tómas Finnsson 
Occupation
 
Roles
Undetermined 
More Details
Name
Magnús Jónsson 
Birth
1675 
Death
11 November 1752 
Occupation
Farmer 
Roles
Owner 
More Details
Name
Grímur Jónsson 
Death
1633 
Occupation
 
Roles
Marginal 
More Details
Name
Hallgrímur Jónsson 
Occupation
 
Roles
Marginal 
More Details
Name
Magnús Markússon 
Birth
1671 
Death
22 November 1733 
Occupation
Priest Magnús Markússon also played a significant role as a scribe in Árni Magnússons apographical project (the copying of old documents).; Rector 
Roles
Owner; Author 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Birth
02 June 1976 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Note
Handrit skrifað á uppskafning
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1r-1v)
Heilags anda vísurDýrð sé guði í hæstum hæðum
Rubric

“Heilags anda vijsvr”

Incipit

Dijrd sie Gvdi j hædstvm hæ…

Note

Texti skertur vegna slits.

Keywords
2(1v)
Lilja
Explicit

“ædri sier”

Note

Vantar aftan af, endar í 6. erindi.

Keywords
3(2r-3r)
Dæglur
Incipit

ill kvikindi

Note

Vantar framan af.

Keywords
4(3r-4r)
Niðurstigningarvísur
Author

Jón Arason biskup

Note

Óheilar, eyða aftan við bl. 3.

Keywords
5(4r-6r)
BoðorðavísurBoðorðadiktur
Rubric

“Bodorda vijsvr”

Incipit

[D]jckta ætla eg vm dyrd og frid

Explicit

“Gvdz bodordvm at sinna”

Note

Enda í 4. línu.

Bl. 6r autt að hluta.

Keywords
6(6v-8v)
BarngælubálkurBarngæludikturÓð vil eg yrkja
Rubric

“Barngiælvr”

Incipit

[O]d vil eg yrkia

Note

Titill í kvæðinu sjálfu.

Keywords
7(9r-10v)
BoðorðadikturBoðorðavísur
Rubric

“Bodorda dicktvr”

Incipit

[D]ickt vil eg dyrann hefia

Keywords
8(10v-11v)
AdamsóðurAllra hlutanna er upphaf
Rubric

“[A]dams odvr”

Incipit

[A]llra hlvtanna er vpphaf

Keywords
9(11v-13v)
PíslargráturKrossgrátur
Author

Jón Arason biskup

Rubric

“Kros gratvr”

Explicit

“allmorg greín”

Note

Vantar aftan af.

Keywords
10(14r-14v)
KristskvæðiGjörði vín úr vatni
Incipit

Giordi vijn vr vatni

Keywords
11(14v-15v)
Chatichismus vísurUpphaf er fyrst orð þitt rétt
Rubric

“Chatichismvs vijsur”

Incipit

[V]pphaf er fyrst ord þitt riett

Keywords
12(15v)
LasarusvísurLofaður sértu lausnarinn góði
Rubric

“Lazarvs vijsvr”

Incipit

[L]ofadvr sierttv lavsnarinn godi

Explicit

og sæmilegvstv klædin bar …”

Note

Vantar aftan af.

Keywords

Physical Description

Support
Skinn
No. of leaves
15 blöð (220 mm x 180 mm).
Condition

  • Skrifað á uppskafning.
  • Handritið er óheilt, t.d. eyða aftan við bl. 3.
  • Blöðin eru blettótt og talsvert skemmd vegna fúa.

Layout

Eyður fyrir upphafsstafi.

Script
Decoration

Rauður upphafsstafur á bl. 1r, sem líklega er úr eldri textanum sem skafinn hefur verið upp.

Additions

  • Bl. 2r (neðri spássía): Athugasemd Árna Magnússonar um aðföng.
  • Ýmis mannanöfn og pennakrot á bl. 6r og 15v.

    Bl. 6r: Athugasemd Þorsteins Jónssonar, ársett 1662, um blaðfjölda handritsins (“Þesse Bok h(e)fur 2c blǫd og 13 Betr”).

    Bl. 15v: Athugasemd um að Tómas Finnsson hafi “þessa rijmna book” yfir lesið.

  • Bl. 9v (neðri spássía): Bæn til Krists á íslensku.

Binding

Band frá 1967.

Accompanying Material

Fastur seðill (tvinn) (201 mm x 148 mm): með hendi Árna Magnússonar:“Fremst í Hólsbókinni eru: 1. Heilags anda vísur. 2. Annað þvílíkt ónafnkennt. 3. Lilja endurbætt. 4. Ljómur #vide in altero folio. 5. Dæglur. 6. Niðurstigsvísur, fragment. 7. Catechismu svísur. Þetta skrifaði mér Jón Magnússon bróðir minn, þá hann var í Hjarðarholti, áður en ég eignaðist Hólsbókina. Þessi ordo er óréttur. Á bókinni eru framan við Rímurnar. 1. Hailags anda vísur. 2. Lilja (α). 3. Dæglur (β). Niðurstigsvísur (γ). 5. Boðorðavísur (δ). 6. Barnagælur. 7. Boðorðadiktur. 8. Adams óður. 9. Krossgrátur (ε) 10. Carmen de Christo (ζ). 11. Catechismus vísur. 12. Lazarusvísur (η). α) Nokkur vers framan af, hitt allt er burtu. Verður svo eigi séð, hvert hún sé sú reformeraða Lilja eða eigi. Þetta hefi, óefað heilla verið, þá Jón Magnússon handlék bókina. β) Vantar nú upphafið. γ) Vantar mikið í miðjuna. δ) Vantar mikið aftan við, og hefur þar aldrei skrifað verið. ε) Er Píslagrátur biskups Jóns. Vantar undan. ζ) Deest initium. η) Nokkur fá vers framan af, og hefur þar aldrei meira skrifað verið. #Ljómur hefur hér aldrei verið, sem sýnist. Það mun vera Píslagrátur sem Jón Magnússon hér með meinar.”

History

Origin

Tímasett til c1600 (Katalog (II) 1894:147). Var áður hluti af stærri bók, “Hólsbók”, frá Hóli í Hörðadal, og stóð þar framan við rímnasafn, sem sennilega hefur verið meginefni bókarinnar (sbr. seðla, sjá einnig seðil í AM 721 4to).

Provenance

Árni Magnússon fékk handritið frá Magnúsi Jónssyni í Snóksdal árið 1704 (bl. 2). Ýmsir menn hafa skrifað nafn sitt í það, t.d. Grímur Jónsson árið 1633 (bl. 15v) og Hallgrímur Jónsson 1629 (bl. 15v).

Samkvæmt lýsingu frá c1876 var þá einnig undir númerinu 720: 1 skinnblað með broti af Lilju (um 10 erindum) og 2 skinnblöð með broti af — Guðspjallavísum (sjá Katalog (II) 1894:148). Samkvæmt athugagrein Árna Magnússonar, á umslagi sem fylgdi þessum brotum, voru þau úr skinnbók frá c1580-1590, sem Árni fékk frá Magnúsi Markússyni, rektor í Skálholti. Í henni voru einnig — Píslargrátur, — Heim vil eg heimskan telja, — Hugbót, — Hjónasinna og — Ein ný vísa af VII höfuðsyndum ( — Herra Jesús hjálpin mín). Árni segir bókina liðna undir lok, utan eins blaðs sem hann hafi geymt til sýnis (sjá Katalog (II) 1894:148 og Biskupa sögur (II) 1878:509).

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 30. maí 1985.

Additional

Record History

Tekið eftir Katalog (II) 1894:147-149 (nr. 1816). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í október 188?. DKÞ skráði handritið 28. október 2003.

Custodial History

Viðgert og bundið í Kaupmannahöfn í ágúst 1967.

Surrogates

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Biskupa sögur (II) 1878:509
Björn Karel ÞórólfssonRímur fyrir 1600
Guðrún Ása GrímsdóttirJóðmæli, Són. Tímarit um óðfræði2005; 3: p. 31-57
Íslensk miðaldakvæði I.2ed. Jón Helgason
Jón Samsonarson“Fjandafæla Gísla Jónssonar lærða í Melrakkadal”, Gripla1979; 3: p. 40-70
Jón SamsonarsonLjóðmál. Fornir þjóðlífshættir, 2001; 55
Valgerður Kr. BrynjólfsdóttirMeyjar og völd : rímurnar af Mábil sterku
« »