Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 679 4to

View Images

Ordo ecclesiastici usus per anni circulum observandus; Iceland, 1200-1300

Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Haraldur Bernharðsson 
Birth
12 April 1968 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

(1r-59v)
Ordo ecclesiastici usus per anni circulum observandus
Note

Bl. 1r upprunalega autt.

Language of Text

Latin

Physical Description

Support
Skinn
No. of leaves
60 blöð (268 mm x 170 mm).
Condition

Hugsanlegt er að eitthvað hafi glatast úr handritinu.

Script
Decoration

Á bl. 59v er pennateikning af sitjandi manneskju með jarðarkringluna í vinstri hendi og hægri hönd upplyfta (til að blessa).

Stór upphafsstafur í byrjun.

Upphafsstafir með rauðu og grænu bleki. Á spássíum eru tilvísunarmerki í sömu litum.

Fyrirsagnir með rauðu bleki.

Additions

Í handritinu eru eftirfarandi viðbætur:

  • Þar sem megintexta lýkur á bl. 59r hefur neðsti þriðjungur síðunnar verið tekinn undir bréf (á íslensku) frá Jóni biskupi í Skálholti. Bréfið er ársett 1464 og með því er fyrirkomulag guðsþjónustu í Niðarósdómkirkju tekið upp í Skálholti.
  • Á bl. 1r er grein á íslensku um fyrirkomulag guðsþjónustu og lýkur henni með upptalningu á fjórum Skálholtsbiskupum (Jóni Sigurðarsyni, Gyrði, Þórarni og Othgeiri Þorsteinssyni) og þremur prestum.
  • Bl. 60 (185 mm x 110 mm) hefur verið aukið við handritið á 15. öld. Á 60r er áminningarbréf frá Skálholtsbiskupi er virðist varða erfðamál tveggja systkina þar sem nöfnin Solveig og Steinunn koma fyrir. Eitthvað hefur glatast af textanum þar sem rifnað hefur af skinninu af efri og ytri spássíu. Á 60v eru tveir formálar fyrir Skálholtsbiskup til nota við embættisverk sín.
  • Pennaprufur og annað spássíukrot (með nokkrum mannanöfnum) er að finna á 1r, 9r, 17v, 25r, 37, 45v, 57v og 59v.

Accompanying Material

Þrír seðlar með hendi Árna Magnússonar.

  • Seðill 1 (159 mm x 102 mm): “Orðubók. Komin til mín norðan úr landi og skal hafa fylgt einhverri kirkju í Vaðlaþingi.”
  • Seðill 2 (167 mm x 107 mm): “Orðubók cum approbatione Johannes Episcopi Scalholtensis. Ég eignaðist bókina 1704.”
  • Seðill 3 (125 mm x 100 mm): “Þetta hefi ég accurate confererat við annað Exemplar.”

History

Origin

Handritið er tímasett til 13. aldar í Katalog II, bls. 95. Í ONPRegistre, bls. 462, eru íslensku viðbótartextarnir tímasettir sem hér segir:

  • 1r1-15 c1464,
  • 59r26-48 1464,
  • 60r-60v c1400-1500.

Provenance

Árni Magnússon fékk bókina norðan úr landi árið 1704 og mun hún hafa tilheyrt kirkju í Vöðlaþingi (sjá seðla).

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 7. maí 1992.

Additional

Record History

Tekið eftir Katalog II, bls. 95-96 (nr. 1692). Kålund gekk frá handritinu til skráningar ?. Haraldur Bernharðsson skráði í  febrúar 2001.

Custodial History

Viðgert 1957.

Viðgert 1966.

Viðgert 1972.

Yfirfarið og hreinsað í apríl 1992.

Surrogates

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Merete Geert Andersen“Colligere fragmenta, ne pereant”, p. 1-35
Stefan Andreas Drechsler“Illuminated manuscript production in western Iceland in the thirteenth and early fourteeth centuries”, Gripla2017; 28: p. 169-196
Christine Elizabeth FellDunstanus saga, 1963; 5
Harry Fett“Miniatyrer fra islandske haandskrifter”, Bergens Museums Aarbog1910; 7: p. 3-40
Guðbjörg Kristjánsdóttir“Lýsingar í íslenskum handritum”, Kirkja og kirkjuskrúð1997; p. 93-98
Guðvarður Már Gunnlaugsson“Handrit á latínu í íslenskum söfnum”, Díslex Dísæt lex(íkógraf)ía kennd Þórdísi Úlfarsdóttur fimmtugri 27.4.20112011; p. 32-35
Halldór HermannssonIcelandic illuminated manuscripts of the middle ages, 1935; 7
Didrik Arup Seip“Palæografi. B. Norge og Island”, Nordisk kultur1954; 28:B
« »