Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 420 b 4to

View Images

Lögmannsannáll; Iceland, 1362-1390

Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Einar Hafliðason 
Birth
07 September 1307 
Death
14 September 1393 
Occupation
Priest 
Roles
Author; Scribe 
More Details
Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Jón Þorkelsson Vídalín 
Birth
21 March 1666 
Death
30 August 1720 
Occupation
Bishop 
Roles
Owner; Scribe; Author; Correspondent 
More Details
Name
Valgerður Hilmarsdóttir 
Birth
15 May 1956 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Guðrún Ingólfsdóttir 
Birth
01 May 1959 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Dall, Birgitte 
Birth
1912 
Death
1989 
Occupation
Book conservator 
Roles
Binder 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

(1r-11v)
Lögmannsannáll
Note

Það vantar aftan af handritinu og einnig vantar af blaði 1.

Annállinn nær yfir árin 293-1392 en hefur að mati Kålunds upprunalega verið lengri. Blaðstubburinn (blað 1) hefst á árinu 102 og endar við árið 247.

Keywords

Physical Description

Support
Skinn.
No. of leaves
i + 11 + i blöð (320 mm x 254 mm), þar með talið blað merkt 1bis. Blað 1 er blaðstubbur.
Foliation

Síðari tíma blaðmerking 1, 1bis -10.

Collation

Blöð eru saumuð á móttök í kverum eða stök; tvö kver, þrjú stök blöð:

  • Kver I: blöð 1, 1bis-4, 2 tvinn + 1 stakt blað.
  • Blað 5: 1 stakt blað.
  • Kver II: blöð 6-8, 1 tvinn + 1 stakt blað.
  • Blað 9: 1 stakt blað.
  • Blað 10: 1 stakt blað.

Condition

Skinnið í handritinu er fremur illa farið. Blettir, göt og sprungur einkenna flest blöðin:

  • Af blaði 1 er einungis varðveittur strimill af efri hluta þess næst kili.
  • Blað 1bis er illa farið við ytri spássíu.
  • Göt eru hér og þar, t.d. á blöðum 1bis, 5-6 og 10.
  • Á blaði 6 er viðgert gat við efri kantinn og skerðir það texta.
  • Myglublettir eru á flestum blöðum (sjá t.d. blöð 4r-5v).
  • Stór dökkur blettur sem nær yfir hluta af innri dálki að kili, smitast í gegnum allt handritið; hann er greinilegastur í handritinu miðju (sjá t.d. blöð 5v-6r). Fleiri slíkir smitblettir eru til staðar; annar minni er t.d. fyrir miðju við ytri jaðar blaða.

Layout

  • Tvídálka.
  • Leturflötur blaðs er ca 280-290 mm x 205-220 mm (hvor dálkur ca 90-120).
  • Línufjöldi á fullskrifuðum blöðum er á bilinu ca 44-56.
  • Á blöðum 1-4 er stafapar fyrir framan hverja línu í dálki. Þessi stafapör eru hluti af táknum rímfræðinnar þar sem árin eru merkt á sérstakan hátt eftir því á hvaða vikudegi þau hefjast.
  • Víða eru óútfylltar eyður sem skrásetjari skilur hugsanlega eftir fyrir óskráða atburði, sbr. t.d. á blaði 1bisr-v.

Script

  • Blað 10 er með annarri hendi; árléttiskrift.

Decoration

  • Fyrirsagnir eða efni sem ætlað er að draga fram skil í textanum er með textaskrift og stærra letri en meginefnið. Það á einnig við um stafapörin (sjá umbrot).

Binding

Band (340 mm x 285 mm x 22 mm) er frá mars 1973.

 Spjöld eru klædd fínofnum striga, leður er á hornum og kili. Saurblöð tilheyra þessu bandi.

Accompanying Material

  • Laus seðill með upplýsingum um forvörslu bands.

History

Origin

Handritið er skrifað á Íslandi og að mestu með hendi séra Einars Hafliðasonar á Breiðabólstað í Vesturhópi (blöð 1r-9v (sjá um hendur hér fyrr)), og er uppskrift hans tímasett til ca 1362-1380, en blað 10r-10v til ca 1380-1390 (sjá ONPRegistre, bls. 453). Í Katalog I, bls. 625, er handritið tímasett til síðari hluta 14. aldar.

Provenance

Árni Magnússon fékk handritið frá Jóni Vídalín biskupi, en þá hafði það lengi legið í Skálholti og eigendasaga þess óviss (sbr. athugasemd í AM 435 a 4to). Um annálana í AM 420 a-c segir Árni Magnússon í AM 435 a 4to: “Þessi 3. annála volumina, eða fragmenta, láu í Skálholti eftir mag. Þórð og höfðu þar legið um hans tíð. Er óvíst hvert þau hafa verið kirkjunnar eign, eða óvart eftir orðið af bókum mag. Brynjólfs, í eigu Skálholts registri standa þau. Ég fékk þau af mag. Jóni Vídalín”. Sjá einnig athugasemdir á seðlum í AM 428 4to. Sömuleiðis á seðlum í AM 427 a 4to.

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 7. apríl 1976.

Additional

Record History

VH skráði handritið 27. maí 2009; lagfærði í nóvember 2010.  GI skráði 23. nóvember 2001. Kålund gekk frá handritinu til skráningar 19. apríl 1886 í Katalog I, bls. 625-626 (nr. 1186).

Custodial History

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í mars 1973. Eldra band fylgdi ekki.

Surrogates

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, sem keypti þær af Arne Mann Nielsen 7. júlí 1972.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Eiríkur Þormóðsson“Misskilið orð í AM 420 b 4to”, Steffánsfærsla fengin Stefáni Karlssyni fimmtugum1978; p. 16-18
Eiríkur Þormóðsson, Guðrún Ása GrímsdóttirOddaannálar og Oddverjaannáll, 2003; 59
Jóns saga Hólabyskups ens helga, ed. Peter Foote2003; 14
Guðrún IngólfsdóttirÍ hverri bók er mannsandi : handritasyrpur - bókmenning, þekking og sjálfsmynd karla og kvenna á 18. öld, Studia Islandica = Íslensk fræði ; 622011; p. 408, [1] s., [18] mbls. : ritsýni
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Janes Oresnik“An Old Icelandic dialect feature: iæ for æ”, 1982; 5: p. 183-196
Ólafur Halldórsson“Þýskan í Grænlendinga sögu (Samtíningur)”, 1993; 8: p. 282-284
Stefán Karlsson“Introduction”, Sagas of Icelandic bishops. Fragments of eight manuscripts1967; p. 9-61
Stefán Karlsson“Bókagerð Ara lögmanns Jónssonar”, 2008; 19: p. 7-29
Gustav StormIslandske annaler indtil 1578
« »