Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 411 4to

There are currently no images available for this manuscript.

Annáll; Iceland, 1685

Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Jón Halldórsson 
Birth
06 November 1665 
Death
27 October 1736 
Occupation
Priest 
Roles
Author; Scribe; collector 
More Details
Name
Björn Jónsson 
Birth
1574 
Death
28 June 1655 
Occupation
Farmer; Member of the lögrétta; Member of the lögrétta 
Roles
Author; Poet; Scribe 
More Details
Name
Lárus Hansson 
Death
1722 
Occupation
District/county magistrate 
Roles
Owner 
More Details
Name
Bjarni Árnason 
Birth
1642 
Death
1717 
Occupation
Member of the lögrétta 
Roles
Owner 
More Details
Name
Eyjólfur Jónsson 
Birth
1670 
Death
03 December 1745 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe; Poet; Author; Correspondent 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Guðrún Ingólfsdóttir 
Birth
01 May 1959 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1r-64v)
Annáll
Note

Nær yfir árin 70-1430.

Keywords
2(65r-66v)
Efnisyfirlit

Physical Description

Support
Pappír
No. of leaves
66 blöð ().
Script
Additions

  • Undir lok handritsins eru ártöl leiðrétt á spássíum af Árna Magnússyni og öðrum.
  • Á bl. 65r stendur “Appendix” með annarri hendi.

Binding

Spjöld og kjölur klædd bókfelli úr kirkjulegu latnesku handriti.  

Accompanying Material

Fimm seðlar fremst með hendi Árna Magnússonar.

  • Seðill 1 (192 mm x 138 mm): “Þessa annála hefi ég fengið frá Lauritz Scheving, klausturhaldara að Möðruvöllum, 1705 og voru þá bundnir saman við Annála Björns á Skarðsá. Scheving hafði fengið þessa sömu annála af Bjarna Árnasyni á Skúmsstöðum. Höndin á annálunum er síra Jóns Halldórssonar í Hítardal, og segist hann þá skrifað hafa í Miðfelli, um það leyti er hann fór úr skóla. Hann segist fyrir sér haft hafa til eftirskriftar tvær membranas frá Skálholti: eina í litlu folio, sem hann minnir, og aðra í 4to (α) með nýrri hendi. Segist hann þeirra tenori (?) víða saman blandað hafa, og skrifað sitt úr henni. (α) Hún er nú nr. 420 í A.M. Bibliotheca. Membranis hafi síðan til Skálholts aftur skilað verið.”
  • Seðill 2 (tvinn) (195 mm x 154 mm): “Á Íslandi eignaðist ég blöð in folio (voru að tölu 27) rituð öll með hendi síra Þorleifs Claussonar á Útskálum. Þeirra innihald var: Íslenskir annálar sem byrjuðust anno Christi 1430 sem þar kallaðist annus 1424. Voru manifeste uppskrifaðar úr þeirri bók in 4to, sem síra Jón Halldórsson í Hítardal (þá undirmaður) uppskrifaði fyrir Bjarna Árnason á Skúmsstöðum. Var í þessum blöðum undanfelt margt og mikið það sem finnst í bók Bjarna. Voru það mest exotica, sem yfir var hlaupið, en mjög fátt var undanfelt af því, sem Íslandi viðkemur. Allt það, sem rangt er skrifað í bók Bjarna (með hendi síra Jóns) var hér eins rangt, svo vel in nominibus propriis, sem öðru, og var þetta eins og það, væri með vilja gjört, hvað þó eigi er því ignorantia hefur mestu valdið. Voru hér eins og þar sollicite conserverud crassa et manifesta vitia scripturæ úr bók Bjarna, og varla neitt corrigerað, nema þar er bókstaf vanta kunni í almennilegum orðum. Hér fyrir utan var margt það rangt skrifað í þessum blöðum, sem rétt er í bók Bjarna og sums staðar voru þessi blöð úr máta rangt skrifð. 1293 hefur síra Jón skrifað MCCVIIC. 1294 MCCVIC. 1295 MCCVC. 1296 MCCIVC. 1297 MCCIIIC. 1298 MCCIIC. 1299 MCCIC. Eins 1393 MCCVIIC etc. Þetta hefur eigi síra Þorleifur skilið, og voru í þessum stöðum ártölin, öldungis órétt skrifuð, og komu eigi saman við sjálft sig. Sérdeilis var á milli 1390 og 1400 hér orðinn (út úr þessu þekkingarleysi numerorum) mesti ruglingur í árunum, og anni absurde transponerader, svo ekkert stóð hér heima. Blöð þessi fékk ég, ef mig rétt minnir, hjá síra Árna Þorleifssyni í Arnarbæli. Þau voru engum að gagni, hvorki mér né öðrum, og til einkis hæfi nema til að villa eftirkomendurna. Reif ég þau því í sundur 1725 in novembri.”
  • Seðill 3 (196 mm x 138 mm): “Annála þá, sem síra Jón Halldórsson í Hítardal (þá ungur maður) hafði uppskrifad in 4to ex membranis Scalholtensibus (hverja síðan eignaðist Bjarni Árnason á Skúmsstöðum, og frá honum Lauritz Scheving) uppskrifaði á capite ad calcem Grímur Árnason, þénari eða domesticus nefnds Schevings, með fljótaskrift in 4to. Framan á annálana setti hann þennan eftirfylgjandi titil, conscio vel svadente (α) Halldóri Einarssyni: Annálar. Ég meina Kolskeggs hins vitra, hver hans annála samanskrifaði um Suður- og Austurlandið. En Ari prestur Þorgilsson skrifaði fyrir norðan og vestan. Á fyrstu síðu annálanna hefði Grímur Árnason skrifað með sinni eigin hendi, neðst á blaðinu: skrifað 1695 á Möðruvallaklaustri. Þetta Gríms autographum eignaðist ég frá Lauritz Scheving 1705 eftir nefndan Grím dauðan. 1725 í Kaupenhafn reif ég það í sundur og eyðilagði, svo engan villa skyldi, hvorki með þessum falska titli, né erroribus ártalanna, sem hér voru eins röng og í autographo síra Jóns Halldórssonar. α) Þessi titill stendur ekki í autographo síra Jóns Halldórssonar, heldur settu hann til Grímur Árnason og Halldór Einarsson, sem áður er sagt, kannski til ad pretta fólk, og kannski af vanvisku. Þeir hafa tekið þessa heimsku úr formála Björns á Skarðsá yfir sína annála. En Björn talar þar um Landnámsbókaskrif. Þeir gátu og séð að annálar þessir ganga um allt land, eins og allir annálar, og gat svo eigi titillinn við þá komið eftir þeirra eigin hypothesi. ”
  • Seðill 4 (milli bl.43 og 44) (179 mm x 52 mm): “Ivans Holms. Þessi correction virðist mér vera með hendi síra Eyjólfs á Völlum.”
  • Seðill 5 (milli bl. 46 og 47) (171 mm x 51 mm): “Þetta er hönd síra Eyjólfs á Völlum í Svarfaðardal. Inde patet eum hoc libro usum esse. Hinum megin við seðil stendur einnig: “X það meina ég sé sem vér nú köllum öræfi. Síra Þorleifur Clausson í sinni exemplare hiuc descripto.””
  • Fremst í handritinu á saurblaði eru athugasemdir ritaðar með blýanti (?) á dönsku með hendi sem virðist vera samtíma Árna. Þetta virðast vera tímatalsútreikningar.

History

Origin

Með hendi séra Jóns Halldórssonar í Hítardal og tímasett til síðari hluta 17. aldar í Katalog I, bls. 616. Aftan við þessa tímasetningu setur Kålund (c. 1685), en á seðli kemur fram að Jón segist hafa skrifað handritið í Miðfelli um það leyti sem hann lauk námi. Handritið var áður hluti af stærri bók sem í voru annálar Björns Jónssonar á Skarðsá.

Provenance

Árni Magnússon fékk handritið árið 1705 frá Lárus Scheving klausturhaldara að Möðruvöllum. Lárus Scheving fékk það hins vegar frá Bjarna Árnasyni á Skúmstöðum. Af sumum leiðréttingum má sjá að séra Eyjólfur Jónsson á Völlum hefur notað handritið (sjá seðla).

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 8. nóvember 1973.

Additional

Record History

Tekið eftir Katalog I, bls. 616-617 (nr. 1176). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í nóvember 1886. GI skráði 21. nóvember 2001.

Surrogates

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Guðrún Ása Grímsdóttir“Brot úr fornum annál”, Gripla1998; 10: p. 35-48
Már JónssonÁrni Magnússon : ævisaga
Gustav StormIslandske annaler indtil 1578
« »