Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 273 I-IV 4to

There are currently no images available for this manuscript.

Máldagabækur; Iceland, 1339-1700

Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Birth
02 June 1976 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Már Jónsson 
Birth
19 January 1959 
Occupation
 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Þórður Þórðarson 
Occupation
 
Roles
Communicator; Scribe 
More Details
Name
Sigurður Vigfússon 
Birth
16 October 1691 
Death
20 November 1752 
Occupation
District/county magistrate 
Roles
Scribe; Owner; Poet 
More Details

Physical Description

Support
Skinn
No. of leaves
9 blöð.
Binding

Band, kápa um hvern hluta, frá 1959.

Accompanying Material

Átta seðlar með hendi Árna Magnússonar

  • Seðill 1 (A, fyrir framan I hluta) (211 mm x 160 mm): “1708 á Alþingi sýndi magister Björn mér á ný Hóla rekaskrá, lá þar þá innan í eitt einasta blað, hvað að var fyrsta blaðið framan af registri Egils biskups. Það tók ég þar innan úr sciente biskupinum og legg það hjá máldagabókinni gömlu. Hvort þetta blað hafi nú verið eitt af þeim tveimur sem þar innan í lágu í fyrra man ég ekki þó ég ætli það muni ekki vera, því mig minnir, þau tvö lausu blöð væru einhver rekaskrá en ekki úr öðruvísi máldagabók.”
  • Seðill 2 (B, fyrir framan I hluta) (156 mm x 99 mm): “1708 á Alþingi sýndi magister Björn mér á ný Hóla rekaskrá. Lá þar þá innan í eitt einasta blað hvað að var fyrsta blaðið framan af registri Egils biskups. Það tók ég þar innan úr sciente biskupinum og legg það hjá máldagabókinni gömlu. Hvort þetta blað hafi nú verið eitt af þeim tveimur sem þar innan í lágu í fyrra man ég ekki, þó ég ætli það muni ekki vera, því mig minnir, þau tvö lausu blöð væru einhver rekaskrá en ekki úr [annarri] máldagabók. Ég er nú (1725) í óvissu um hver rekaskrá þetta hafi verið, hvort sú er magister Björn mér sýndi 1707 [1708] og síðan hvis eða hin, sem ég aldrei hafði til láns fyrr enn 1724. ”
  • Seðill 3 (C, fyrir framan I hluta) (137 mm x 100 mm): “Rekaskrá óinnbundin byrjar: Anno Domini M.CCC.LX.IIIJ.# Er in 4to á 7 blöðum item liggja þar innan í 2 blöð sundurlaus af öðru slagi. Vidi á Alþingi 1707. Þessi 2 blöð kynni hafa verið úr máldagabók Ólafs biskups, slengt hér saman við, álíka og rekaskráin þessi lá innan í slitrinu úr Ólafs máldaga er herra Steinn mér sendi 1724. #Þetta er sú rekaskráin er ég fékk frá herra Steini 1724 enn ekki hin er magister Björn mér fyrrum léði 1710.”
  • Seðill 4 (fyrir framan II hluta) (149 mm x 97 mm): “Þessi 4 blöð eru eigi úr neinni þeirra máldagabóka sem afkópíeraðar eru í Hóla- og Bessastaðabókum. Imo vero. Það eru revera máldaga Péturs biskups interpóleraðar hér og hvar.”Á seðilinn hefur verið límdur annar minni seðill, þar sem stendur: “Fjögur pergamentoblöð samföst. Svo að ráða að máldagar séu nokkurra kirkna í Þingeyjarþingi, á þeim sést ekki datum.”
  • Seðill 5 (fyrir framan III hluta) (166 mm x 105 mm): “Þessi blöð fékk ég 1703 af einum bónda syðra á Nesjum einhvers staðar. Mér sýnast þau úr Hóla máldögum. (α) Ég trúi þau fengi mér maður kynjaður norðan úr landi, Jón Einarsson. α] Imo vero þau eru úr máldagabók gjörðri af biskupi Jóni Arasyni. non est (e) Eru annars um Grenjaðarstað. e] Þau eru yngri en biskup Jón, og eru þessi blöð með sömu hendi sem kaupbréf fyrir Jarlstöðum milli Magnúsar Jónssonar og Arngríms Kolbeinssonar dat. í Skriðu í Skriðuhverfi 1572 hvar undir er alleina innsigli síra Illuga Guðmundssonar /: habeo apographum /: contuli accurate stafagjörðina. Hér nefnist og í Jón heitinn biskup. ”
  • Seðill 6 (fyrir framan III hluta) (165 mm x 107 mm): “Rétt hin sama hönd sem á þessum blöðum, er á eið Elenar Jónsdóttur konu Magnúsar Jónssonar, teknum af síra Illuga Jónssyni, í Skriðu í Skriðuhverfi 1561: og er það, óefað, hönd síra Illuga (föður Gudmundar og síra Þorsteins, ut puto).”
  • Seðill 7 (fyrir framan III hluta) (166 mm x 105 mm): “Rétt hin sama hönd, er á kaupbréfi síra Sigurðar Jónssonar fyrir Haga í Hvömmum, af Þorsteini Finnbogasyni 1552. contuli.”
  • Seðill 8 (fyrir framan IV hluta) (177 mm x 90 mm):“Frá Monsieur Sigurði Vigfússyne 1725.”

History

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 12. september 1973.

Additional

Record History

Tekið eftir Katalog I, bls. 526-527 (nr. 1004). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í nóvember 1886. DKÞ skráði 11. ágúst 2003. Már Jónsson skráði seðla Árna Magnússonar í febrúar 2000.

Custodial History

Viðgert og bundið í kápur (sem liggja saman í öskju) í Kaupmannahöfn 1959. Eldra band fylgdi ekki (óvíst hvort bundið áður).

Surrogates

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Contents

Part I ~ AM 273 I 4to
(1r-1v)
Máldagabók Egils biskups Eyjólfssonar
Note

Brot, einungis upphafið, þ.e. skrá yfir eignir Sauðaneskirkju, tekin saman 1344.

Titill með síðari tíma hendi á bl. 1r, sem annars er autt að mestu: “ Registrum eigils biskups | Anno MCCCXXXIX | MCCCXLIIIJ ”.

Keywords

Physical Description

Support
Skinn
No. of leaves
1 blað ().
Script
Additions

Titill með síðari tíma hendi á bl. 1r.

Accompanying Material

Þrír seðlar með hendi Þórðar Þórðarsonar, með athugagreinum og viðbótum Árna Magnússonar.

History

Origin

Skrifað c1339-1344 (sbr. bl. 1r). Tímasett til 14. aldar í Katalog I, bls. 526. Brot úr stærra handriti.

Provenance

Árni Magnússon virðist hafa tekið þetta blað úr handriti af “rekaskrá”, sem tilheyrði Hóladómkirkju (sbr. seðla).

Part II ~ AM 273 II 4to
(1r-4v)
Máldagi Péturs biskups NikulássonarPétursmáldagi
Note

Brot, varðar Þingeyjarsýslu.

Titill Árna Magnússonar á seðli: “Máldagar Pétrs biskups, interpoleraðir hér og hvar”.

Keywords

Physical Description

Support
Skinn
No. of leaves
4 blöð ().
Condition

Blöðin eru dökk og illa farin og skriftin ógreinileg.

Script
Accompanying Material

History

Origin

Skrifað c1426-1483. Tímasett til c1500 í Katalog I, bls. 526.

Part III ~ AM 273 III 4to
(1r-2v)
Máldagi Grenjaðarstaðakirkju
Note

Skrá frá árinu 1535 yfir muni og jarðeignir kirkjunnar á Grenjaðarstöðum í Þingeyjarsýslu.

Bl. 2v autt að mestu.

Keywords

Physical Description

Support
Skinn
No. of leaves
2 blöð ().
Script
Accompanying Material

Þrír seðlar með hendi Árna Magnússonar, um skriftina á blöðunum.

History

Origin

Skrifað c1535-1600. Tímasett til 16. aldar í Katalog I, bls. 526. Var áður hluti af stærri máldagabók (sbr. seðil).

Part IV ~ AM 273 IV 4to
(1v-2r)
Afhending Hólakirkju eftir daga Guðbrands biskups Þorlákssonar
Note

Tvö brot af skrá yfir eignir Hóladómkirkju og -biskupsstóls sem tekin var saman eftir dauða Guðbrands biskups.

Bl. 1r og 2v auð, þar sem skriftin virðist hafa verið skafin burt.

Keywords

Physical Description

Support
Skinn
No. of leaves
2 blöð ().
Condition

Skriftin skafin burt á bl. 1r og 2v.

Script
Accompanying Material

Einn seðill með hendi Árna Magnússonar, um aðföng.

History

Origin

Skrifað c1627-1700. Tímasett til 17. aldar í Katalog I, bls. 527.

Provenance

Árni Magnússon hefur fengið þessi blöð frá Sigurði Vigfússyni árið 1725 (sbr. seðil).

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Guðvarður Már GunnlaugssonSýnisbók íslenskrar skriftar
Guðvarður Már Gunnlaugsson“Um tímasetningar í íslenskum miðaldahandritum”, Saltari stilltur og sleginn Svanhildi Óskarsdóttur fimmtugri 13. mars 20142014; p. 105-108
Alex Speed KjeldsenFilologiske studier i kongesagahåndskriftet Morkinskinna, 2013; Supplementum 8
Janes Oresnik“An Old Icelandic dialect feature: iæ for æ”, Gripla1982; 5: p. 183-196
Ólafur HalldórssonÓlafs saga Tryggvasonar en mesta, 1958; 1
Stefán Karlsson“Halldór Guðmundsson, norðlenzkur maður”, Opuscula1970; IV: p. 83-107
Stefán Karlsson“Uppruni og ferill Helgastaðabókar”, Helgastaðabókar: Nikulás saga. Perg. 4to Nr. 16, Konungsbókhlöðu í Stokkhólmi, Íslensk Míðaldahandrit // Manuscripta Islandica medii aevi1982; II: p. 42-89
« »