Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 134 4to

View Images

Jónsbók; Iceland, 1281-1294

This special character is not currently recognized (U+f10d).

This special character is not currently recognized (U+f211).

This special character is not currently recognized (U+f20e).

Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Jón Ólafsson ; Grunnavíkur-Jón 
Birth
16 August 1705 
Death
17 July 1779 
Occupation
Scholar 
Roles
Scribe; Author 
More Details
Name
Jón Hallgrímsson 
Birth
1600 
Death
1700 
Occupation
 
Roles
Marginal 
More Details
Name
Jón Einarsson 
Death
1703 
Occupation
 
Roles
Owner 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Haraldur Bernharðsson 
Birth
12 April 1968 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Dall, Birgitte 
Birth
1912 
Death
1989 
Occupation
Book conservator 
Roles
Binder 
More Details
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1r-41v)
Jónsbók
Keywords
1.1(1r-1v)
No Title
Incipit

Þıngmenn dỏma þat mal at log?ullv

Explicit

“með ?ullkomınnı aſt oc rett?ıſı tıl”

Note

Niðurlag Þingfararbálks.

Kristindómsbálkur, kap. 2.

1.2(2r-3v)
No Title
Incipit

mıklar ſaker oc þo eıgı nogar

Explicit

“nu ?ıl ſa eıgı taka bỏtr er ?ırı ?anvirðo ?arð”

Note

Mannhelgi, kap. 17-21.

Keywords
1.3(4r-4v)
No Title
Incipit

maðr rettr at kono latı allt ? era heımılt

Explicit

“at landzlogum rettum oc”

Note

Kvennagiftingar, kap. 2-4.

Keywords
1.4(5r-5v)
No Title
Incipit

>getın ſinn ?io?ðung h?ert þeıra

Explicit

“Attu ér?ð”

Note

Erfðatal, 2.-8. erfð.

Keywords
1.5(6r-13v)
No Title
Incipit

En e? ?é er eıgı meıra

Note

Arfatökur, kap. 18, endar á yfirskrift Landabrigðabálks.

Keywords
1.6(14r-14v)
No Title
Incipit

Nv ?ılıa menn ıo?ðum ſmaſkıpta

Explicit

“er til motz æígu”

Note

Landabrigðabálkur, kap. 3-4.

Keywords
1.7(15r-16v)
No Title
Incipit

e? hann varðar minnr uíð

Explicit

“ſtó?na upprétta ?ırer ?etr nætr hınar

Note

Landsleigubálkur, kap. 16-21.

Keywords
1.8(17r-18v)
No Title
Incipit

mæín at. þa ſkal ſkıpta

Explicit

“lauſum eyrı. oc t?ıgılldı”

Note

Landsleigubálkur, kap. 24-30.

Keywords
1.9(19r-26v)
No Title
Incipit

vıð vatta h?art er hinn ?ıl eða æ ıgı

Explicit

“að? t?eır manaðır ero a? ?etrı syna”

Note

Landsleigubálkur, kap. 32-50.

Keywords
1.10(27r-27v)
No Title
Incipit

ſpik oc rengı

Explicit

“huala ı?okum. þa eıgu”

Note

Rekabálkur 7-8

Keywords
1.11(28r-33v)
No Title
Incipit

kemr eıgı mæıra tıl

Explicit

“Nu ſkal hann ?ęða tıl kroſſ messo a”

Note

Kaupabálkur, kap. 2-17.

Keywords
1.12(34r-41v)
No Title
Incipit

daga oc ha?a ?atta uıð

Explicit

“þa ſekıaz þeı? er há?a”

Note

Kaupabálkur, kap. 22 - Þjófabálkur, kap. 17.

Keywords

Physical Description

Support
Skinn
No. of leaves
41 blað (180 mm x 115 mm-220 mm x 157 mm (að meðaltali eða þar um bil: engin tvö blöð eru alveg nákvæmlega eins)).
Foliation

Blaðmerking með hendi Árna Magnússonar.

Condition

Vantar í handritið.

Layout

  • Einn dálkur.
  • Línufjöldi er 24-25 línur á hverri síðu.

Script
Decoration

Teikning af karli í herklæðum á spássíu bl. 19v.

Skreyttir upphafsstafir bálka (1r, 36r), sex línur að stærð.

Rauðir og bláir upphafsstafir í upphafi hvers kafla, tvær eða þrjár línur að stærð, margir með hala niður eða upp eftir spássíu.

Rauðar kaflafyrirsagnir með hendi skrifarans.

Additions

Víða spássíugreinar (t.d. 10r og 16v).

Binding

Spjöld klædd hvítu skinni með þremur þvengjum (að hætti Árna Magnússonar) (230 mm x 170 mm x 20 mm).

Accompanying Material
Tveir seðlar með hendi Árna Magnússonar, en sá þriðji (sem er fyrsta saurblaðið) virðist með hendi Jóns Ólafssonar úr Grunnavík.

  • Seðill 1(202 mm x 157 mm): “Þetta blað num. 14 fékk ég 1703 af Jóni nokkrum Einarssyni, heimilismanni í Garði á Suðurnesjum. Þar með fylgdi blað úr Grágás í sama slags formi sem þetta, og með líkri skrift, þó eigi hinni sömu, sem mér virðist. Höfðu þessi 2 blöð verið utan um kver, og vissi maðurinn ekkert til, hvaðan þau til sín komin væru. Jón þessi var annars kynjaður norðan úr landi.”
  • Seðill 2(138 mm x 98 mm): “Þetta blað númer 27 er komið frá Vilhjálmi, er var á Kirkjubóli, til þess er ég fékk það af 1706.”

á sarublaði stendur: “Lỏgbokar fragment er ur forgördi exemplare. meste þvi besta sem til hefir verit, Th Svb,”

History

Origin

Skrifað skömmmu eftir lögtöku Jónsbókar, hugsanlega á bilinu 1281-1294 (sjá ONPRegistre, bls. 445). Í Katalog I bls. 421, er það hins vegar tímasett til um 1300.

Provenance

Af spássíugrein á bl. 16v má ráða að handritið hafi verið eign Jóns Hallgrímssonar á Eyrarlandi  í Eyjafirði um miðja 17. öld. Um sama leyti skrifar Bjarni Jónsson nafn sitt neðst á bl. 1r.

Ekki er ljóst hvernig Árni Magnússon eignaðist meginhluta handritsins, en þau blöð eru vel farin þótt í brotum hafi að líkindum verið notuð utan um bækur. Blað 14 fékk Árni árið 1703 hjá Jóni Einarssyni heimilismanni í Garði á Suðurnesjum, en blað 27 árið 1706, hjá Vilhjálmi sem var á Kirkjubóli (sbr. seðla).

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 11. júlí 1981.

Additional

Record History

Tekið eftir Katalog I, bls. 421-422 (nr. 798). Kålund gekk frá handritinu til skráningar 13. október 1886. Haraldur Bernharðsson skráði 2001.

Availability

Handritið er í tólf brotum og aðeins blöð 14 og 27 eru illa farin.

Custodial History

Viðgert á verkstæði Birgitte Dall í maí 1981.

Viðgert í maí 1980.

Surrogates

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, sem keypti þær af Arne Mann Nielsen í febrúar 1973.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Palæografisk atlas. Oldnorsk-islandsk afdeling / udgivet af Kommissionen for det arnamagnæanske legat
Jóns saga Hólabyskups ens helga, ed. Peter Foote2003; 14
Halldór HermannssonIlluminated manuscripts of the Jónsbók, Islandica1940; 28
Haraldur Bernharðsson“Skrifandi bændur og íslensk málsaga. Vangaveltur um málþróun og málheimildir”, Gripla2002; 13: p. 175-197
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Helle Jensen“Fragmenter af et kongesagahåndskrift fra det 13. århundrede”, p. 24-73
Eiríks saga víðförla, ed. Helle Jensen1983; 29
Jón Helgason“Introduction”, Njáls saga the Arna-Magnean manuscript 468, 4to. (Reykjabók)1962; p. V-XIX
Alex Speed KjeldsenFilologiske studier i kongesagahåndskriftet Morkinskinna, 2013; Supplementum 8
Bernhard LuxnerOn the history of the Icelandic pronouns nokkur and nokkuð : an examination of selected manuscripts from the 13th to the 16th century
Már Jónsson“Forskeyttar forsetningar í miðaldahandritum”, Íslenskt mál og almenn málfræði2000; 22: p. 167-176
Már Jónsson“Textatengsl nokkurra elstu handrita Jónsbókar”, Líndæla. Sigurður Líndal sjötugur 2. júlí 20012001; p. 373-387
Már Jónsson“Raunir handritasafnarans : Vestfjarðaleiðangur Árna Magnússonar sumarið 1710”, Handritasyrpa : rit til heiðurs Sigurgeiri Steingrímssyni sjötugum 2. október 2013, 2014; 88: p. 23-39
Már Jónsson“The size of medieval Icelandic legal manuscripts”, The power of the book : medial approaches to medieval Nordic legal manuscripts2014; p. 25-38
Lena Rohrbach“Introduction”, The power of the book : medial approaches to medieval Nordic legal manuscripts2014; p. 9-24
Lena Rohrbach“Matrix of the law? A material study of Staðarhólsbók”, The power of the book : medial approaches to medieval Nordic legal manuscripts2014; p. 99-128
Eva Rode“Et fragment af en prædiken til askeonsdag”, p. 44-61
Didrik Arup Seip“Palæografi. B. Norge og Island”, Nordisk kultur1954; 28:B
Ole Widding“Håndskriftanalyser”, p. 65-75
Ole Widding“Jónsbóks to ikke-interpolerede håndskrifter. Et bidrag til den islandske lovbogs historie”, Scripta Islandica1967; 18
Ole Widding“Norrøne Marialegender med Rhinegnene som hjemsted”, ARV1967; 23: p. 143-158
« »