Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 396 fol.

View Images

Sögur, kvæði og lausavísur; Iceland, 1675-1700

Name
Oddur Halldórsson 
Occupation
Priest 
Roles
Poet 
More Details
Name
Ólafur Tómasson 
Birth
1532 
Death
1595 
Occupation
Member of the lögrétta 
Roles
Poet 
More Details
Name
Þórður Magnússon 
Occupation
 
Roles
Poet 
More Details
Name
Jón Ólafsson 
Birth
1640 
Death
1703 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe 
More Details
Name
Þórunn Sigurðardóttir 
Birth
14 January 1954 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Birth
02 June 1976 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Full Title

Thesaurus historicus eður fróðleiksríkur sagnafésjóður … Samanfest og innbundið anno domini MDCCXXXI. Titilsíðan er á bl. 2r. “Innihald þessarar bókar” er á bl. 1r.

Language of Text
Icelandic

Contents

1(3r-10v)
Hungurvaka
Rubric

“Einn lítill bæklingur af fáum biskupum sem verið hafa á Íslandi þeim fyrstu og hverjum Skálholt var fyrst byggt og þar settur biskupsstóll og af hverjum það var tilsett og hvenær”

Incipit

Formálinn. Bækling þennan kalla eg Hungurvöku …

Explicit

“… og þolinmæði við óhlýðna menn og rangláta.”

Note

Óheil, vantar blað á milli bl. 5 og 6.

2(10v-20r)
Þorláks saga helga
Rubric

“Sagan af Þorláki biskupi helga”

Incipit

Þann tíma er stýrði Guðs kristni Anakletus páfi …

Explicit

“… dýrðlegan kraftanna gimstein fyrir Guði, og mikils ráðandi. Finis.”

3(20r-49v)
Páls saga biskups
Rubric

“Frásögn hin sérlegasta af Páli Jónssyni Skálholtsbiskupi, og fleirum öðrum biskupum.”

Incipit

Páll var son Jóns, hins göfugasta manns, Loptssonar …

Explicit

“… Sæból á Ingjaldssandi í Dýrafirði. Finis.”

Note

Nær fram til siðaskipta.

4(50r-65v)
Jóns saga helga
Rubric

“Sagan af Jóni helga Ögmundssyni, fyrsta Hólabiskupi”

Incipit

Þann tíma byrjum vér frásögu af hinum heilaga Jóni biskupi er fyrir Noregi réð Haraldur Sigurðarson …

Explicit

“… og báru til grafar það heiðarliga jarðandi.”

Colophon

“Nú hef ég skrifað þessa sögu alla, jarteikn læt eg undan fa[lla], hefji oss Guð á himnapalla. Amen. Melanesi M.DC.LXXVI iiij Non. jun. IO mppria.”

5(66r-v)
Minningarkvæði um Jón Arason biskup
Rubric

“Vísukvæði kveðið um biskup Jón”

Incipit

Rögnis rósar minni …

Explicit

“… þó eg klifaði þett[a]. Finis.”

Note

37 erindi.

Keywords
7(67r-69r)
Minningarkvæði um Jón biskup Arason og syni hans
Rubric

“Vísur af biskup Jóni og hans sonu[m] þeirra höfðingsskap og yfirburðum. Ortar af Ólafi Tómassyni á Hafgrímsstöðum.”

Incipit

Margir hafa þá mennta nægð …

Explicit

“… Frostið um Bjarnar nótt. Finis.”

Note

51 erindi.

Keywords
8(70r-75v)
Um Jón Arason biskup
Rubric

“Um biskup Jón Arason á Hólum”

Incipit

Eftir afgang biskups Gottskálks …

Explicit

“… sem gjört var í Björgvin, ár og dag sem fyrrskrifað stendur.”

9(76r-99r)
Vatnsdæla saga
Rubric

“Þessi saga kallast Vatnsdæla”

Incipit

Maður er nefndur Ketill og var kallaður þrumur …

Explicit

“… og bjóst mjög kristilega viður dauða sínum.”

Note

Aftan við söguna á bl. 99r er efnisyfirlit þess sem á undan er komið. Það bendir til þess að handritið hafi upprunalega endað hér.

10(100r-145v)
Njáls saga
Rubric

“Njála eður Íslendinga saga”

Incipit

Mörður hét maður er var kallaður gígja …

Explicit

“… Kolbeinn er ágætur maður hefur verið í þeirri ætt.”

Final Rubric

“Er nú á enda Njáls saga.”

11(146r-180v)
Laxdæla saga
Rubric

“Hér byrjar Laxdælu. Af gömlum og virðulegum Vestfirðingum.”

Incipit

Ketill flatnefur hét maður …

Explicit

“… Bolli fékk Sigríði gjaforð göfugt og lauk vel við hana. Og höfum vér ei heyrt þeirra sögu lengri.”

Colophon

“Þessi Laxdæla enduð að Lambavatni d. 27. aprilis A M.DC.LXXXVII. JO. M.S.”

11.1(180v)
Vísa um Kjartan Ólafsson
Rubric

“Vísa um Kjartan Ólafsson”

Incipit

Kært var kóngi björtum / Kjartans til í hjarta …

Explicit

“… stórt hann afl ei skorti.”

Keywords
11.2(180v)
Vísa um Bolla Þorleiksson
Rubric

“Önnur um Bolla Þorleiksson”

Incipit

Bolli snilldar snilli / snjallur á bar hjalli …

Explicit

“… allmjög frænda falli.”

Keywords
12(181r-201v)
Eyrbyggja saga
Rubric

“Hér byrjast Eyrbyggja”

Incipit

Ketill hét hersir ágætur …

Explicit

“… sem nú stendur kirkjan.”

Final Rubric

“Og lýkur hér sögu Þórnesinga, Eyrbyggva og Álftfirðinga.”

Colophon

“Endað 19. maí 1687.”

12.1(201v)
Eftirmáli
Rubric

“Appendix”

Incipit

Snorri g. átti xix börn frjálsborin …

Explicit

“… bæði á þessu landi og öðrum.”

Physical Description

Support
Pappír.
No. of leaves
i + 201 + i blað (300 mm x 190 mm). Auð blöð: 1v, 69v og 99v.
Foliation

  • Síðari tíma blaðmerking efst á ytri spássíu.
  • Nýleg blaðmerking með blýanti á miðri neðri spássíu.

Condition

  • Eitt blað vantar milli bl. 5 og 6.
  • Blaðkantar eru sums staðar slitnir og trosnaðir og texti skertur vegna þess.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 245-270 mm x 160-165 mm.
  • Línufjöldi er ca 30-46.
  • Síðutitlar á bl. 146-201: “Laxdæla” og “Eyrbyggja”.
  • Griporð eru víða.
  • Síðustu orð á síðu hanga víða undir leturfleti.
  • Eyður fyrir upphafsstaf víða í Njálu (sjá t.d. bl. 104r, 108r og 111r).

Script

Ýmsar hendur, kansellískrift. Blöð 146-201 með hendi Jóns Ólafssonar frá Lambavatni, kansellíbrotaskrift.

Decoration

Einfaldur rammi um titilsíðu og flúraður upphafsstafur.

Rauðritaðar fyrirsagnir fremst í handritinu.

Flúraðir upphafsstafir víða á blöðum 75v-146r.

Additions

  • Spássíukrot víða.
  • Lesbrigði milli lína í Eyrbyggju á bl. 181r-201v.
  • Á 2v er blað úr prentaðri bók.

Binding

Band frá árunum 1982 til 1985 (350 mm x 213 mm x 60 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk. Grófari dúkur á kili og hornum. Saumað á móttök. Saurblöð tilheyra nýju bandi.

Accompanying Material

  • Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.
  • Viðgerðarleifar í plastumslögum í tveimur grænum möppum.
  • Tvö eldri bönd.

History

Origin

Handritið var skrifað á Íslandi og tímasett til ca 1675-1700 (sbr. bl. 65v, 180v og 210v).

Provenance

Kom í Árnasafn frá Det Kongelige Nordiske Oldskrift-Selskab 1883.

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 30. maí 1986.

Additional

Record History

Custodial History

Viðgert og bundið í Kaupmannahöfn á árunum 1982-1985.

Áður viðgert með blaðræmum (skrifuðum og prentuðum) sem límdar voru á slitna blaðkanta.

Surrogates

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Byskupa sǫgur, ed. Jón Helgason1938-1978; XIII
Jóns saga Hólabiskups ens helga 2003p. 192-193.
Opuscula 1996p. 194-207.
Laxdőla saga, STUAGNLed. Kristian Kålund1889-1891; XIX
Opuscula 1960p. 143-150.
Íslenzk fornrit 1939VIII.
Vatnsdæla saga 1934
Antiquarisk Tidsskrifted. Det Kongelige Nordiske Oldskrift-Selskabp. 14
Njála I, Íslendínga sögured. Eiríkur Jónsson, ed. Konráð Gíslason1875; III
« »