Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 269 fol.

There are currently no images available for this manuscript.

Bréfabók Brynjólfs biskups Sveinssonar VIII; Iceland, 1654-1656

Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Birth
02 June 1976 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Hjalti Snær Ægisson 
Birth
11 October 1981 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details

Contents

(1r-232v)
Bréfabók Brynjólfs biskups Sveinssonar VIII
Note

Fyrir árin 1654-1656.

Bl. 145v-147v auð.

(223r-232v)
Efnisyfirlit
1(2r)
Cítatíubréf prestunum tilskrifað að Þingvöllum er þeir samankallaðir voru um ...
Rubric

“Cítatíubréf prestunum tilskrifað að Þingvöllum er þeir samankallaðir voru um mál séra Þórarins Eiríkssonar.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar prestum sem viðstaddir eru almenna prestastefnu á Þingvöllum og boðar þá til fundar daginn eftir um málefni sr. Þórarins Eiríkssonar sem lýstur hefur verið faðir að barni utan hjónabands. Fyrir dyrum stendur að bjóða sr. Þórarni að sverja eið að því að hann sé ekki faðir barnsins. Ekkert af þessu er þó nefnt í bréfinu, sem er einungis formlegt fundarboð. Dags. á Þingvöllum 29. júní 1654.

Keywords
2(2v-3r)
Framburður Þorláks Arasonar um portionem Ögurkirkju við Ísafjörð. Item lýsing...
Rubric

“Framburður Þorláks Arasonar um portionem Ögurkirkju við Ísafjörð. Item lýsing Ara Magnússonar þar um.”

Note

Þorlákur Arason tekur saman þær eigur sem faðir hans, Ari Magnússon sýslumaður í Ögri, segist hafa gefið Ögurkirkju af tekjum sínum, auk þess að tilfæra þær framkvæmdir og endurbætur sem unnar hafa verið við kirkjubygginguna á hans vegum. Við þetta er bætt athugasemd frá Ara sjálfum sem krefur biskup svara um þann kostnað sem kirkjubændur þurfa að leggja út þegar kirkjugestir verða veðurtepptir og þurfa að dvelja á staðnum dögum saman. Dags. í Ögri 4. apríl 1651, afrit gert á Þingvöllum 29. júní 1654.

Keywords
3(3v)
Qvittantia uppá 53 1/2 Ríkisdal, sem koma fyrir tuttugu vættir smjörs í Heiin...
Rubric

“Qvittantia uppá 53 1/2 Ríkisdal, sem koma fyrir tuttugu vættir smjörs í Heiiness umboði, er lögmaðurinn herra Árni meðtekur.”

Note

Brynjólfur biskup hefur milligöngu milli tveggja manna, Benedikts Halldórssonar kaupmanns og Árna Oddssonar lögmanns. Benedikt greiðir skuld til Árna að andvirði 53 1/2 ríkisdals og fær á móti 20 vættir smjörs. Dags. á Þingvöllum 29. júní 1654.

Keywords
4(3v)
Qvittantia Bjarna Péturssyni gefin uppá 70 ríkisdali, sem hann var biskupinum...
Rubric

“Qvittantia Bjarna Péturssyni gefin uppá 70 ríkisdali, sem hann var biskupinum umskyldugur.”

Note

Brynjólfur biskup staðfestir að hann hefur meðtekið 70 ríkisdali frá Bjarna Péturssyni. Dags. á Hrafnagili 2. júlí 1654.

Keywords
5(4r)
Gjafarbréf fyrir Geitavík í Borgarfirði austur, í Desjarmýrarkirkjusókn er Bj...
Rubric

“Gjafarbréf fyrir Geitavík í Borgarfirði austur, í Desjarmýrarkirkjusókn er Bjarni Pétursson gaf Ragneiði Brynjólfsdóttur.”

Note

Sex menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Bjarni Pétursson ánafnaði Ragnheiði Brynjólfsdóttur alla jörðina Geitavík í Borgarfirði eystri. Sá hængur er þó á að Ásmundur Jónsson situr á jörðinni og því þarf að sækja jörðina réttum lögsóknum að Ásmundi. Brynjólfur biskup hefur beðist undan verkinu, bæði vegna embættis síns og vináttu við Ásmund. Í staðinn er sr. Torfi Jónsson fenginn til verksins. Dags. að Hrafnagjá á Þingvöllum 2. júlí 1654.

Keywords
6(4v)
Handskrift uppá 8 ríkisdali Pétri Þórðarsyni bítalaða.
Rubric

“Handskrift uppá 8 ríkisdali Pétri Þórðarsyni bítalaða.”

Note

Tveir menn votta að Árni Halldórsson hefur endurgreitt Pétri Þórðarsyni á Innra Hólmi átta ríkisdali. Dags. 3. júlí 1654 við Hrafnagjá á Þingvöllum.

Keywords
7(4v-5r)
Hannes Björnsson gjörður umboðsmaður Ragneiðar Brynjólfsdóttur að lögsækja og...
Rubric

“Hannes Björnsson gjörður umboðsmaður Ragneiðar Brynjólfsdóttur að lögsækja og brigða Geitavík.”

Note

Þrír menn votta að þeir voru viðstaddir handsalaðan gjörning þar sem Torfi Jónsson gerði Hannes Björnsson að umboðsmanni Ragnheiðar Brynjólfsdóttur að sækja jörðina Geitavík í Borgarfirði eystri. Dags. 4. júlí 1654 í Skálholti.

Keywords
8(5v)
Vígslubréf séra Narfa Guðmundssonar Anno 1654 9 Julii.
Rubric

“Vígslubréf séra Narfa Guðmundssonar Anno 1654 9 Julii.”

Note

Brynjólfur biskup ávarpar sóknarbörn á Austfjörðum og tilkynnir að hann hefur vígt Narfa Guðmundsson til sóknarprests til Berunes- og Berufjarðarkirkna. Dags. í Skálholti 9. júlí 1654.

Keywords
9(6r)
Meðkenning Páls Árnasonar uppá meðtöku á 60 ríkisdölum.
Rubric

“Meðkenning Páls Árnasonar uppá meðtöku á 60 ríkisdölum.”

Note

Páll Árnason staðfestir að hann hefur tekið við 60 ríkisdölum úr hendi Brynjólfs biskups. Páll á að nota peningana til að greiða Mats Rasmussen, kaupmanni í Hafnarfirði, skuld vegna siglingarkostnaðar, skv. loforði Brynjólfs við Árna Pálsson, föður Páls, en Rasmussen flutti Pál til Íslands frá Kaupmannahöfn sama ár. Dags. í Skálholti 12. júlí 1654.

Keywords
10(6v-7r)
Kaupbréf fyrir 7 hundruðum í Straumfirði á Mýrum fyrir 5 hundruð í Gröf í Grí...
Rubric

“Kaupbréf fyrir 7 hundruðum í Straumfirði á Mýrum fyrir 5 hundruð í Gröf í Grímsnesi og 16 ríkisdali.”

Note

Sex menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl Brynjólfs biskups og Katrínar Þormóðsdóttur. Brynjólfur selur Katrínu fimm hundruð í jörðinni Gröf í Grímsnesi en Katrín lætur á móti sjö hundruð í jörðinni Straumfirði í Álftaneshreppi, að viðbættum sextán ríkisdölum. Dags. að Hrauni á Eyrarbakka 18. júlí 1654.

Keywords
11(7v)
Forlíkunargjörningur milli Katrínar Erlendsdóttur og Helgu Magnúsdóttur um 10...
Rubric

“Forlíkunargjörningur milli Katrínar Erlendsdóttur og Helgu Magnúsdóttur um 10 hundraða jörð, er börn Vigfúsar sáluga voru börnum Hákonar skyldug.”

Note

Katrín Erlendsdóttir selur Helgu Magnúsdóttur, ekkju Vigfúsar Gíslasonar, jörðina Krók í Flóa sem er tíu hundrað að verðmæti. Í staðinn fær hún hálfa jörðina Vindás í Kjós sem er jafndýr. Sjö menn eru vottar að jarðaskiptunum. Dags. að Skúmsstöðum á Eyrarbakka 19. júlí 1654.

Keywords
12(8r)
Um barn Ásmundar Þorsteinssonar.
Rubric

“Um barn Ásmundar Þorsteinssonar.”

Note

Brynjólfur biskup lýsir því yfir að hann hefur enga peninga þegið af Ásmundi Þorsteinssyni til að fóstra barn hans. Dags. að Skúmsstöðum á Eyrarbakka 19. júlí 1654.

Keywords
13(8r)
Umboðsbréf séra Þorleifs yfir hospítalshlutum í Rangárvallasýslu og Vestmanna...
Rubric

“Umboðsbréf séra Þorleifs yfir hospítalshlutum í Rangárvallasýslu og Vestmannaeyjum.”

Note

Brynjólfur biskup gefur sr. Þorleifi Jónssyni í Odda, prófasti í Rangárvallasýslu, umboð til að annast þann fisk sem er lagður fram í Rangárvallasýslu og Vestmannaeyjum til spítalans á Klausturhólum. Dags. að Skúmsstöðum á Eyrarbakka 20. júlí 1654.

Keywords
14(8v)
Tíu hundruð í Steinsvaði gefin Hákoni Ormssyni af biskupinum.
Rubric

“Tíu hundruð í Steinsvaði gefin Hákoni Ormssyni af biskupinum.”

Note

Brynjólfur biskup gefur sr. Hákoni Ormssyni ellefu hundruð í jörðinni Steinsvaði í Fljótsdalshéraði. Með þessu vill biskup endurgjalda sr. Hákoni trúfesti og þjónustu við sig, en setur jafnframt það skilyrði að "Hákon Ormsson sé börnum mínum meðfylgjandi til styrktar í öllum réttum málum nær mín viðmissir." Dags. að Skúmsstöðum á Eyrarbakka 20. júlí 1654.

Keywords
15(9r-9v)
Lýsing Cæciliu Ólafsdóttur um partinn barna Hannesar heitins Helgasonar í Nar...
Rubric

“Lýsing Cæciliu Ólafsdóttur um partinn barna Hannesar heitins Helgasonar í Narfastöðum í Melasveit.”

Note

Sesselja Ólafsdóttir, húsfreyja í Hvammi í Kjósi, lýsir því yfir að fimm hundraða partur í jörðinni Narfastöðum í Melasveit er hennar eign með réttu. Hannes Helgason, sonur Sesselju, lést tæpu ári áður en yfirlýsingin er gerð (30. júní 1653) en Sesselja skjalfestir hér að það hafi verið sameiginlegur skilningur sinn og sonar hennar að Hannes teldist ekki eigandi jarðarpartsins fyrr en að henni látinni. Þar sem Hannes lést á undan móður sinni eiga börn hans enga kröfu í jarðarpartinn. Yfirlýsingin er gerð í Hvammi í Kjós 24. maí 1654 en bréfið skjalfest og undirritað á Alþingi 30. júní s.á.

Keywords
16(9v-10r)
Reconciliatio milli Benedikts Halldórssonar og Guðrúnar Henriksdóttur item Jó...
Rubric

“Reconciliatio milli Benedikts Halldórssonar og Guðrúnar Henriksdóttur item Jóns Jónssonar Anno 1654 á Alþingi.”

Note

Friðarsáttmáli á milli tveggja manna, Benedikts Halldórssonar, sýslumanns í Skagafjarðarsýslu, og Jóns Jónssonar, sem giftir eru systrunum Jórunni (Benedikt) og Guðrúnu (Jón) Henriksdætrum. Guðrún Hinriksdóttir arfleiðir fjórar dætur Benedikts og Jórunnar að öllum sínum eigum, svo framarlega að hún eignist sjálf engin skilgetin börn til arfs eftir sig, en þau Jón og Guðrún eru barnlaus. Á móti heitir Benedikt því að láta niður falla ágreining og tiltal um fjármál þeirra Jóns og Guðrúnar. Þessum aðfinnslum Benedikts er ekki lýst í smáatriðum í bréfinu en ljóst er að hann hefur gagnrýnt meðferð Jóns á lausafjármunum Guðrúnar, mágkonu sinnar. Jón Vigfússon, faðir Jóns, veitir sitt samþykki fyrir þessum gjörningi. Auk Brynjólfs biskups rita átta vottar undir skjalið. Dags. á Alþingi 1. júlí 1654.

S. 10v er auð.

Keywords
17(11r-11v)
Dómur um löggjöf Bjarna Péturssonar item umboð Hannesar Björnssonar.
Rubric

“Dómur um löggjöf Bjarna Péturssonar item umboð Hannesar Björnssonar.”

Note

Ormur Jónsson, umboðsmaður Torfa Erlendssonar, sýslumanns í Árnessýslu, hefur skipað sex menn í dóm til að skera úr um lögmæti þess að Hannesi Björnssyni skuli hafa verið fengið umboð til að sækja jörðina Geitavík fyrir hönd Ragnheiðar Brynjólfsdóttur sem fær hana að gjöf frá Bjarna Péturssyni (sbr. 5. og 7. bréf). Vitnað er í ákvæði í landslögum þar sem kveðið er á um að hver maður megi gefa fjórðungsgjöf af öllu því fé sem hann hefur aflað en tíundargjöf af því fé sem hann hefur að erfðum tekið. Þar sem Bjarni er stórauðugur þykir ljóst að jörðin Geitavík sé innan þessara marka sem hlutfall af heildareigum hans og því þykir gjöfin lögleg. Enginn dómsmanna efar heldur að umboð Hannes sé löglegt. Því næst er rætt um ábata jarðarinnar, m.a. hvalreka, en niðurlag bréfsins er skert. Undirskriftir og dagsetningu vantar en í upphafi bréfsins kemur þó fram að dómurinn hafi verið skipaður þann 25. júlí 1654 á Vatnsleysu í Biskupstungum.

12 síður vantar í handritið á milli 11v og 12r.

Keywords
18(12r-12v)
Brot af kaupmálabréfi Péturs Pálssonar og Þorbjargar Bjarnardóttur.
Rubric

“Brot af kaupmálabréfi Péturs Pálssonar og Þorbjargar Bjarnardóttur.”

Note

Kaupmáli hjónanna Péturs Pálssonar og Þorbjargar Bjarnardóttur. Upphaf skjalsins vantar. Dags. á Kirkjubæ í Fljótsdalshéraði 14. mars 1654, afrit gert í Skálholti 30. júlí s.á.

Keywords
19(13r)
Quittantia uppá andvirðið fyrir 4 hundruðum í Ásbrandsstöðum.
Rubric

“Quittantia uppá andvirðið fyrir 4 hundruðum í Ásbrandsstöðum.”

Note

Sr. Jón Bessason, prestur á Sauðanesi, selur Brynjólfi biskup fjögur hundruð í jörðinni Ásbrandsstöðum í Vopnafirði. Dags. á Sauðanesi á Langanesi 10. ágúst 1654.

S. 13v er auð.

Keywords
20(14r)
Samþykki Jóns Einarssonar eldra uppá gifting dóttur sinnar Þórunnar.
Rubric

“Samþykki Jóns Einarssonar eldra uppá gifting dóttur sinnar Þórunnar.”

Note

Níu menn votta að þeir hafi hlýtt á Jón Einarsson eldri lýsa því yfir að hann hefði fyrir löngu veitt Brynjólfi biskup fullt umboð til að gifta dóttur hans, Þórunni Jónsdóttur, hverjum þeim manni sem biskupi sýndist. Biskup hefur nú gift Þórunni og Guðbrand Egilsson og Jón staðfestir að hann samþykki ráðahaginn að fullu. Dags. í Skipholti í Ytra-Hrepp 1. ágúst 1654.

S. 14v er auð.

Keywords
21(15r-16v)
Sendibréf Absalon Beyer tilskrifað.
Rubric

“Sendibréf Absalon Beyer tilskrifað.”

Note

Bréfið er ritað á latínu.

Keywords
22(16v-17v)
Bréf tilskrifað Hans Nanssyni 1654.
Rubric

“Bréf tilskrifað Hans Nanssyni 1654.”

Note

Bréfið er ritað á dönsku.

Keywords
23(17v)
Bygging Hjalta Jónssonar á Fagranesi Jóni Jónssyni bréflega útgefin anno 1652...
Rubric

“Bygging Hjalta Jónssonar á Fagranesi Jóni Jónssyni bréflega útgefin anno 1652 17 septembris svohljóðandi sem eftirfylgir.”

Note

Hjalti Jónsson, lögréttumaður í Meðalnesi og umboðsmaður yfir jörðum Brynjólfs biskups á Austfjörðum, veitir Jóni Odssyni heimild til að búa á jörðinni Fagranesi sem er eign biskupsins. Dags. 17. september 1652; afrit gert í Fagranesi 11. ágúst 1654.

Keywords
24(18r)
Samþykki biskupsins uppá fyrrskrifað byggingarbréf Hjalta Jónssonar fyrir Fag...
Rubric

“Samþykki biskupsins uppá fyrrskrifað byggingarbréf Hjalta Jónssonar fyrir Fagranesi og Skálholtskirkjureka umboði á Langanesi.”

Note

Brynjólfur biskup veitir samþykki sitt fyrir því að Jón Oddsson fái að búa á jörðinni Fagranesi og útlistar þær skyldur sem ábýlinu fylgja. Helsta verkefni Jóns fyrir biskup er að varðveita reka á jörðinni. Sjö menn eru vottar að gjörningnum. Dags. á Fagranesi 11. ágúst 1654.

Keywords
25(18v)
Bygging Hjalta Jónssonar á Bakka, Guðmundi Magnússyni bréflega útgefin anno 1...
Rubric

“Bygging Hjalta Jónssonar á Bakka, Guðmundi Magnússyni bréflega útgefin anno 1652 18 septembris (sem eftir fylgir).”

Note

Hjalti Jónsson, lögréttumaður í Meðalnesi og umboðsmaður yfir jörðum Brynjólfs biskups á Austfjörðum, veitir Guðmundi Magnússyni heimild til að búa á jörðinni Bakka á Ströndum sem er eign biskupsins. Guðmundi er gert að varðveita reka á jörðinni og svara öllum lögskilum til dómkirkjunnar í Skálholti. Dags. á Bakka á Ströndum 18. september 1652; afrit gert á sama stað 12. ágúst 1654.

Keywords
26(19r-20r)
Dómur um barnfaðernis lýsing Steinunnar Björnsdóttur á hendur Bjarna Oddssyni.
Rubric

“Dómur um barnfaðernis lýsing Steinunnar Björnsdóttur á hendur Bjarna Oddssyni.”

Note

Bjarni Oddsson, sýslumaður á Burstarfelli, er sagður vera faðir barns sem hann hefur eignast utan hjónabands. Jakob Hildibrandsson er settur sýslumaður í stað Bjarna að nefna dóma um það er varðar málið. Jakob skipar sex menn í dóm og hlýða þeir á framburð Steinunnar Björnsdóttur sem kveðst vera barnsmóðir Bjarna Oddssonar. Málið þykir svo mikilvægt að sex menn eru nefndir til viðbótar í dóminn. Eftir nokkurt þóf um málið, þar sem bæði er vitnað til mannhelgisbálks Jónsbókar og réttarbótar Hákonar konungs háleggs er Bjarni látinn sverja eið að málinu. Bjarni lýsir sig með öllu saklausan af faðernismálinu. Dómurinn tekur framburð hans gildan og hann er leystur undan ákæru. Dags. á Burstafelli í Vopnafirði 17. ágúst 1654.

Keywords
27(20v)
Eiður Bjarna Oddssonar.
Rubric

“Eiður Bjarna Oddssonar.”

Note

Bjarni Oddsson, sýslumaður á Burstarfelli, leggur hönd á helga bók og sver eið þess efnis að hann er ekki faðir barnsins sem Steinunn Björnsdóttir hefur kennt honum. Dags. á Burstarfelli í Vopnafirði 17. ágúst 1654.

Keywords
28(21r)
Hálft Stóra Steinsvað gefið Bjarna Oddssyni 24 hundruð.
Rubric

“Hálft Stóra Steinsvað gefið Bjarna Oddssyni 24 hundruð.”

Note

Brynjólfur biskup gefur Bjarna Oddssyni, sýslumanni á Burstarfelli, hálfa jörðina Stóra Steinsvað í Útmannasveit. Dags. að Burstarfelli í Vopnafirði 16. ágúst 1654.

Keywords
29(21v-22r)
Kaupbréf fyrir Höfn á Ströndum 12 hundruð og Hámundarstöðum í Vopnafirði 12 h...
Rubric

“Kaupbréf fyrir Höfn á Ströndum 12 hundruð og Hámundarstöðum í Vopnafirði 12 hundruð.”

Note

Yfirlit yfir meiriháttar jarðakaup milli Bjarna Oddssonar, sýslumanns á Burstarfelli, og Brynjólfs biskups. Sex menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Bjarni seldi Brynjólfi alla jörðina Höfn á Ströndum, hálfa jörðina Hafrafell í Fellum og part úr jörðinni Sandvík í Norðfirði. Í staðinn fékk Bjarni tólf hundruð í jörðinni Skorrasteinsvaði í Útmannasveit og hálfa jörðina Hof í Fellum, auk tuttugu hundruða og fjörtíu ríkisdala í lausafé. Auk þess seldi biskup Bjarna jörðina Meðalnes í Fellum og fékk á móti alla jörðina Hámundarstaði í Vopnafirði. Dags. að Burstarfelli 16. ágúst 1654.

Keywords
30(22v-23r)
Meðkenning Péturs Bjarnasonar eldra uppá 55 ríkisdali, og það meira útleggst ...
Rubric

“Meðkenning Péturs Bjarnasonar eldra uppá 55 ríkisdali, og það meira útleggst framvegis.”

Note

Skuldaviðurkenning þar sem Pétur Bjarnason eldri tilfærir skuld sína við Brynjólf biskup, en hún er tilkomin vegna jarða sem Pétur hefur haft að léni í Múlasýslu og í Hornafirði. Afgjaldið af jörðunum er 14 ríkisdalir á ári og hefur Brynjólfur greitt það til landfógetans á Bessastöðum fyrir hönd Péturs um fjögurra ára skeið. Pétur mun greiða einn ríkisdal "hið snarasta," en þá 55 sem eftir standa ber honum að greiða komandi sumar, þ.e. 1655. Partur úr jörð Péturs er settur sem veð fyrir skuldinni. Dags. að Ásbrandsstöðum í Vopnafirði 18. ágúst 1654. Aftan við bréfið er viðbót, gerð þremur árum síðar, þar sem kemur fram að biskup eignist átta hundruð í jörðinni Teig í Vopnafirði upp í skuldina. Viðbótin er dags. að Geldingafelli 20. ágúst 1657.

Keywords
31(23v)
Byggingarbréf séra Jóns Marteinssonar á Höfn á Ströndum.
Rubric

“Byggingarbréf séra Jóns Marteinssonar á Höfn á Ströndum.”

Note

Brynjólfur biskup veitir sr. Jóni Marteinssyni hálfa jörðina Höfn á Ströndum til ábúnaðar næstu tólf mánuði. Jón mun halda jörðinni að helmingi til móts við Þorvald Ljótsson sem býr þar áður. Bjani Oddsson veitir samþykki sitt fyrir gjörningnum. Dags. að Ásbrandsstöðum í Vopnafirði 18. ágúst 1654.

Keywords
32(24r-24v)
Kaupbréf fyrir 24 hundruðum í Stóra Steinsvaði.
Rubric

“Kaupbréf fyrir 24 hundruðum í Stóra Steinsvaði.”

Note

Bjarni Oddsson, sýslumaður á Burstarfelli, selur Ólafi Jónssyni hálfa jörðina Stóra Steinsvað (sbr. 28. bréf). Kaupverðið er 172 ríkisdalir, sem Bjarni á að gera upp við kaupmanninn í Vopnafirði sem hefur tekið jörðina upp í skuld Bjarna við sig. Dags. að Ásbrandsstöðum í Vopnafirði 19. ágúst 1654.

Keywords
33(24v-25v)
Reikningsskaparbréf biskupsins við Bjarna Oddsson Hjalta Jónsson Bjarna Eirík...
Rubric

“Reikningsskaparbréf biskupsins við Bjarna Oddsson Hjalta Jónsson Bjarna Eiríksson uppá samfélag.”

Note

Sjö menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Brynjólfur biskup gerir upp eignarfélag sitt um jarðakaup með þremur mönnum öðrum: Bjarna Oddssyni, Hjalta Jónssyni og Bjarna Eiríkssyni. Fjórmenningarnir gerðu samning sumarið 1651 um að kaupa jarðir sem falar yrðu í Múlasýslu fyrir lausafé og skipta kostnaðinum á milli sín. Þeir hafa eignast fimm jarðir eða jarðarparta með þessu fyrirkomulagi: Ásbrandsstaði, Eyrarteig, Fossgerði, Vakursstaði og Snotrunes. Eignarhlutur hvers fjórmenninganna í þessum jörðum er útlistaður í bréfinu. Dags. að Ásbrandsstöðum í Vopnafirði 19. ágúst 1654.

Keywords
34(26r-26v)
Bréf fyrir 10 hundruðum í Ásbrandsstöðum.
Rubric

“Bréf fyrir 10 hundruðum í Ásbrandsstöðum.”

Note

Brynjólfur biskup greiðir Magnúsi Sigfússyni skuld frá því er Magnús seldi honum tíu hundruð í jörðinni Ásbrandsstöðum þann 17. ágúst 1651. Brynjólfur selur Magnúsi í staðinn alla jörðina Fell í Vopnafirði, auk 20 ríkisdala og eins málnytukúgildis sem fylgja mun jörðinni. Níu menn eru vottar að gjörningnum. Dags. að Refstöðum í Vopnafirði 20. ágúst 1654.

Keywords
35(26v-27r)
Quittantia Ólafs Jónssonar á Ásbrandsstöðum.
Rubric

“Quittantia Ólafs Jónssonar á Ásbrandsstöðum.”

Note

Brynjólfur biskup staðfestir að Ólafur Jónsson, leiguliði á Ásbrandsstöðum, hefur greitt biskupstíundir sem hann hefur innheimt milli Fagradals og Skála á Langanesi árin 1651-1653. Jón heldur sjálfur þriðjungi fjárins fyrir störf sín. Biskup áréttar að Jón hefur heimild til að sekta eða semja við þá sem ekki standa í skilum. Hann biður sýslumann og hreppstjóra héraðsins að veita Jóni liðsinni við innheimtustörfin. Dags. að Syðri-Vík í Vopnafirði 21. ágúst 1654.

Keywords
36(27r-28r)
Byggingarbréf Ólafs Jónssonar fyrir Ásbrandsstöðum í Vopnafirði Anno 1654.
Rubric

“Byggingarbréf Ólafs Jónssonar fyrir Ásbrandsstöðum í Vopnafirði Anno 1654.”

Note

Brynjólfur biskup kunngjörir að hann hefur heimilað Ólafi Jónssyni jörðina Ásbrandsstaði til ábúðar svo lengi sem Ólafur vill. Ólafur á að rækta jörðina, halda við húsum og svara fyrir öllum lögskilum. Í bréfinu er jafnframt tilgreint hvernig skuli ganga frá eignum á jörðinni fari svo að Ólafur kjósi að flytja eitthvert annað. Dags. að Syðri-Vík í Vopnafirði 21. ágúst 1654.

Keywords
37(28r-28v)
Byggingarbréf Jóns Þórðarsonar fyrir Syðri-Vík og hans gjörningur ásamt bisku...
Rubric

“Byggingarbréf Jóns Þórðarsonar fyrir Syðri-Vík og hans gjörningur ásamt biskupsins samþykki og loforði Jóni Jónssyni til handa uppá eftirkomandi ábúð á Syðri-Vík.”

Note

Brynjólfur biskup kunngjörir að hann hefur heimilað Jóni Þórðarsyni jörðina Syðri-Vík í Vopnafirði til ábúðar svo lengi sem Jón vill. Jón á að rækta jörðina, halda við húsum og svara fyrir öllum lögskilum. Auk þess ber honum að safna reka á jörðinni og standa skil á honum við biskup. Jón hefur óskað eftir því að sonur sinn, Jón Jónsson, fái að búa á jörðinni eftir sinn dag og veitir biskup samþykki sitt fyrir því. Dags. að Syðri-Vík í Vopnafirði 21. ágúst 1654.

Keywords
38(28v-29v)
Byggingarbréf fyrir Egilsstöðum og Vindfelli í Vopnafirði Anno 1654 1 Augusti.
Rubric

“Byggingarbréf fyrir Egilsstöðum og Vindfelli í Vopnafirði Anno 1654 1 Augusti.”

Note

Brynjólfur biskup kunngjörir að hann hefur heimilað Jóhanni Vilhelmssyni jörðina Egilsstaði í Vopnafirði til ábúðar svo lengi sem Jóhann vill. Jón á að rækta jörðina, halda við húsum og svara fyrir öllum lögskilum. Þar sem jörðin þarfnast mikils viðhalds skal landskuldin ganga upp í ræktunarkostnað. Brynjólfur fær Jóhanni jafnframt í hendur jörðina Vindfell í sömu sveit og biður hann að annast Ólöfu Sigurðardóttur, ekkju eina sem þar býr, hvort sem hún vill vera áfram á jörð sinni eða flytja yfir á Egilsstaði til Jóhanns. Dags. að Syðri-Vík í Vopnafirði 21. ágúst 1654.

Keywords
39(29v-30r)
Byggingarbréf fyrir Fagranesi á Langanesi og Bakka á Ströndum.
Rubric

“Byggingarbréf fyrir Fagranesi á Langanesi og Bakka á Ströndum.”

Note

Brynjólfur biskup tilgreinir heimild til ábúðar fyrir fjóra menn á jafnmörgum jörðum í eigu biskups, en allir mennirnir eru þegar búsettir á jörðunum. Þetta eru Jón Oddsson á Fagranesi á Langanesi, Guðmundur Magnússon á Bakka á Ströndum, sr. Jón Marteinsson á hálfri Höfn á Ströndum og Ólafur Þórðarson á Hámundarstöðum. Landskuldir allra jarðanna eru útlistaðar í bréfinu. Leiguliðunum ber að hýsa jarðirnar og rækta, vakta reka og standa skil á öllum afgjöldum. Falli nokkur mannanna frá skal ekkja viðkomandi taka við býlinu. Biskup setur Bjarna Oddsson til umsjónar yfir jörðunum fjórum og skal hann tryggja að öllu sé rétt framfylgt. Dags. að Syðri-Vík í Vopnafirði 21. ágúst 1654.

Keywords
40(30v)
Byggingarbréf fyrir Þorbrandsstöðum í Vopnafirði.
Rubric

“Byggingarbréf fyrir Þorbrandsstöðum í Vopnafirði.”

Note

Brynjólfur biskup kunngjörir að hann hefur heimilað Sigurði Bjarnasyni að búa á jörð sinni Þorbrandsstöðum í Vopnafirði "vegna sinna frómu foreldra," en Sigurður er sonur Bjarna Oddssonar, umboðsmanns biskups. Sigurður á að hýsa, rækta og forbetra jörðina eftir bestu getu og greiða þau afgjöld sem tilgreind eru í bréfinu. Dags. að Syðri-Vík í Vopnafirði 21. ágúst 1654.

Keywords
41(31r)
Byggingarbréf fyrir Skjalltingsstöðum til minnis.
Rubric

“Byggingarbréf fyrir Skjalltingsstöðum til minnis.”

Note

Brot eða uppkast að bréfi þar sem Brynjólfur biskup veitir Jóni Þórðarsyni jörðina Skjalltingsstaði til ábúðar. Ódags.

Keywords
42(31v)
Byggingarbréf fyrir Hámundarstöðum í Vopnafirði.
Rubric

“Byggingarbréf fyrir Hámundarstöðum í Vopnafirði.”

Note

Brynjólfur biskup kunngjörir að hann hefur heimilað Ólafi Þórðarsyni jarðirnar Hámundarstaði og Hvammsgerði í Vopnafirði til ábúðar. Ólafur á að rækta jörðina, halda við húsum og svara fyrir öllum lögskilum. Dags. að Vindfelli í Vopnafirði 22. ágúst 1654.

Keywords
43(32r-32v)
Kaupbréf fyrir Eyvindarstöðum.
Rubric

“Kaupbréf fyrir Eyvindarstöðum.”

Note

Fimm menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Ólafur Ketilsson eldri seldi Brynjólfi biskup jörðina Eyvindarstaði í Vopnafirði með samþykki eiginkonu sinnar, Sesselju Torfadóttur. Torfi Einarsson, faðir Sesselju, hafði gefið dóttur sinni jörðina en áður hafði hann lofað Brynjólfi að kaupa jörðina fyrir aðra fasta eign. Að auki fær biskup fjögurra hundraða jarðarpart þar sem Torfi fær að búa áfram gegn leigu. Á móti selur Brynjólfur Ólafi jörðina Hvalnes í Lóni. Dags. að Eyvindarstðum í Vopnafirði 23. ágúst 1654.

Keywords
44(32v-33r)
Kaupmálabréf Ólafs Ketilssonar og Cæciliu Torfadóttur.
Rubric

“Kaupmálabréf Ólafs Ketilssonar og Cæciliu Torfadóttur.”

Note

Kaupmálabréf Ólafs Ketilssonar og Sesselju Torfadóttur, lagt fram í tilefni af því er Brynjólfur biskup kaupir Eyvindarstaði af þeim hjónum (sbr. 47. bréf). Í kaupmálanum kemur fram að Torfi Einarsson gefur Sesselju dóttur sinni jörðina í heimamund, auk fjögurra hundruða í "annarri góðri fastaeign" þar sem Torfi fær sjálfur að búa áfram svo lengi sem honum líkar. Kaupmálinn er gerður 8. júlí 1653 að Hafursá í Skógum í Fljótsdalshéraði; afritið dags. að Böðvarsdal í Vopnafirði 23. ágúst 1654.

Keywords
45(33r-33v)
Quittantia Björns Bjarnarsonar.
Rubric

“Quittantia Björns Bjarnarsonar.”

Note

Brynjólfur biskup staðfestir að hann hefur tekið við landskuldargjaldi af jörðinni Böðvarsdal í Vopnafirði fyrir árin 1652-1654 úr hendi Björns Bjarnasonar. Samið er um að Björn fái landskuld næstu þriggja ára til eignar, ásamt öllum rekavið, svo að hann megi ráðast í endurbætur á húsakosti á jörðinni. Dags. að Böðvarsdal 24. ágúst 1654.

Keywords
46(33v-34v)
Bréf til presta í Múlasýslu hljóðandi um prestastefnu að Eydölum Anno 1654.
Rubric

“Bréf til presta í Múlasýslu hljóðandi um prestastefnu að Eydölum Anno 1654.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar prestum í Múlasýslu og boðar þá til prestastefnu að Eydölum í Breiðdal þann 8. september næstkomandi. Meðal þeirra mála sem til stendur að taka fyrir er barnsfaðernismál sr. Þórarins Eiríkssonar (sbr. 1. bréf). Brynjólfur nefnir í bréfinu allmarga menn sem hafa komið að rannsókn málsins, ýmist sem vitni eða rannsakendur, og boðar þá til stefnunnar, þ. á m. sr. Rögnvald Einarsson aðstoðarprófast og sr. Höskuld Einarsson í Heydölum, auk barnsmóðurinnar, Guðrúnar Sæmundsdóttur, og Gunnsteins Brynjólfssonar eiginmanns hennar . Hann biðlar jafnframt til Gísla Magnússonar, sýslumanns í Múlasýslu í bréfinu og biður hann að koma með öll skrifleg gögn um þetta mál til stefnunnar. Þórarinn sjálfur er boðaður til stefnunnar og beðinn að hafa með sér öll þau skjöl sem hann kjósi að leggja fram sér til varnar. Dags. á Kirkjubæ 26. ágúst 1654.

Dómur prestastefnunnar að Eydölum 8. september 1654 er prentaður í bókinni Guðs dýrð og sálnanna velferð. Sjá Már Jónsson (útg.). Guðs dýrð og sálnanna velferð: Prestastefnudómar Brynjólfs biskups Sveinssonar 1639-1674. Sýnisbók íslenskrar alþýðumenningar 10, 181-187. Reykjavík: Háskólaútgáfan, 2005.

Keywords
47(34v-35r)
Stefna Hannesar Björnssonar Eiríki Snjólfssyni fyrir hald á Geitavík.
Rubric

“Stefna Hannesar Björnssonar Eiríki Snjólfssyni fyrir hald á Geitavík.”

Note

Hannes Björnsson stefnir Eiríki Snjólfssyni, ábúanda í Geitavík ásamt Ásmundi Jónssyni, fyrir dóm sýslumanns á komandi sumri (þ.e. 1655). Hannes starfar í umboði Ragnheiðar Brynjólfsdóttur sem nú telst lögmætur eigandi jarðarinnar (sbr. 5. og 7. bréf). Stefnan er ekki fullskrifuð og hún er því ódagsett.

Keywords
48(35r-35v)
Stefna Hannesar Björnssonar Ásmundi Jónssyni fyrir hald á Geitavík.
Rubric

“Stefna Hannesar Björnssonar Ásmundi Jónssyni fyrir hald á Geitavík.”

Note

Hannes Björnsson stefnir Ásmundi Jónssyni, ábúanda í Geitavík ásamt Eiríki Snjólfssyni, fyrir dóm sýslumanns á komandi sumri (þ.e. 1655). Hannes starfar í umboði Ragnheiðar Brynjólfsdóttur sem nú telst lögmætur eigandi jarðarinnar (sbr. 5. og 7. bréf). Stefnan er ekki fullskrifuð og hún er því ódagsett.

S. 36r er auð.

Keywords
49(36v)
Vitnisburður Markúsar Þorvaldssonar um Hrafnabjörg.
Rubric

“Vitnisburður Markúsar Þorvaldssonar um Hrafnabjörg.”

Note

Markús Þorvaldsson, sem bjó í 54 ár í Útmannasveit, staðhæfir að hann hafi aldrei vitað annað en að jörðin Hrafnabjörg ætti "selför [...] og þrjár dælur til slægna" í landi Heyskála. Auk þess vottar Markús um landamerki Hrafnabjarga. Dags. á Hólmum í Reyðarfirði 22. ágúst 1602.

Keywords
50(36v)
Vitnisburður Steffanar Jónssonar.
Rubric

“Vitnisburður Steffanar Jónssonar.”

Note

Stefán Jónsson, sem hefur búið mestalla ævina í Útmannasveit og þar af 14 ár á Hrafnabjörgum, vottar að hann hafi aldrei heyrt annað en að jörðin Hrafnabjörg ætti "selför norður yfir Selfljót í Eyskálalandi og 3 dælur til slægna." Stefán kveðst sjálfur hafa haft í seli í tíu ár í Eyskálalandi án þess að því væri nokkru sinni mótmælt. Elstu menn í Útmannasveit munu hafa lýst því að þetta ítak og selför hafi fylgt Hrafnabjörgum um aldur og ævi átölulaust. Dags. að Hólmum í Reyðarfirði 2. júlí 1598; afritið samlesið og undirritað að Hjaltastað 27. ágúst 1654.

Keywords
51(37r)
Quittun Guðrúnu Árnadóttur uppá fjörtíu ríkisdali meðtekna af biskupinum fyri...
Rubric

“Quittun Guðrúnu Árnadóttur uppá fjörtíu ríkisdali meðtekna af biskupinum fyrir 10 kúgildi Eydalakirkju sem hann hafði lofað fyrir að forlíka.”

Note

Guðrún Árnadóttir staðfestir að hún hefur móttekið 40 ríkisdali sem sættargreiðslu fyrir tíu kirkjukúgildi kirkjunnar að Eiðum í Útmannasveit. Sex menn votta undirskrift bréfsins. Dags. á Eiðum í Útmannasveit 28. ágúst 1654.

Keywords
52(37r)
Fullmakt Ólafs Jónssonar að selja Þorvaldsstaði á Ströndum.
Rubric

“Fullmakt Ólafs Jónssonar að selja Þorvaldsstaði á Ströndum.”

Note

Ólöf Jónsdóttir gefur bróður sínum Ólafi Jónssyni umboð til þess að selja Brynjólfi biskup jörðina Þorvaldsstaði á Ströndum. Í staðinn lætur biskupinn jörðina Hjarðarhaga og fimm hundruð í jörðinni Skjöldólfsstöðum. Dags. 7. ágúst 1654 að Hofi í Vopnafirði; afritið gert í Vallanesi 3. september s.á.

Keywords
53(37v)
Biskupsins veitingarbréf á afgift af Syðri-Vík Páli Björnssyni til handa.
Rubric

“Biskupsins veitingarbréf á afgift af Syðri-Vík Páli Björnssyni til handa.”

Note

Brynjólfur biskup leigir Páli Björnssyni jörðina Syðri-Vík í Vopnafirði. Dags. að Vallanesi 4. september 1654.

Keywords
54(37v-38r)
Meðkenning Páls Björnssonar um þrjúhundruð í Ketilsstöðum á Útmannasveit, að ...
Rubric

“Meðkenning Páls Björnssonar um þrjúhundruð í Ketilsstöðum á Útmannasveit, að hann þau biskupinum til eignar fengið hafi etc.”

Note

Páll Björnsson staðfestir að hann hefur fengið Brynjólfi biskup þrjú hundruð í jörðinni Ketilsstöðum í Útmannasveit til eignar. Dags. að Vallanesi 4. september 1654; sex menn votta undirskriftina tveimur dögum síðar í Breiðdal gagnvart Jórvík.

Keywords
55(38r)
Meðkenning Þórðar Snjólfssonar um 7 hundruð meðtekin af Hjalta Jónssyni bisku...
Rubric

“Meðkenning Þórðar Snjólfssonar um 7 hundruð meðtekin af Hjalta Jónssyni biskupsins vegna.”

Note

Þórður Snjólfsson staðfestir að hann hefur þegið sjö hundruð af Hjalta Jónssyni. Hjalti greiðir féð fyrir hönd Brynjólfs biskups, sem hafði skuldað Þórði þessa upphæð. Brynjólfur bætir athugasemd aftan við undirskriftina og segir að Þórður Snjólfsson eigi eftir hjá sér þrjú kúgildi á leigu. Dags. 3. september 1654; athugasemd Brynjólfs dags. 12. október s.á.

Keywords
56(38v)
Kaupbréf fyrir 1 hundraði í Snotrunesi í Borgarfirði fyrir austan.
Rubric

“Kaupbréf fyrir 1 hundraði í Snotrunesi í Borgarfirði fyrir austan.”

Note

Þrír menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Bjarni Eiríksson seldi Brynjólfi biskup eitt hundrað í jörðinni Snotrunesi í Borgarfirði eystri. Brynjólfur greiðir tíu ríkisdali fyrir jarðarpartinn. Dags. að Eydölum í Breiðdal 8. september 1654.

Keywords
57(38v)
Meðkenning Bjarna Eiríkssonar uppá meðtekna 10 ríkisdali af biskupinum.
Rubric

“Meðkenning Bjarna Eiríkssonar uppá meðtekna 10 ríkisdali af biskupinum.”

Note

Bjarni Eiríksson vottar að hann hefur tekið við 10 ríkisdölum frá Brynjólfi biskup sem greiðslu fyrir eitt hundrað í jörðinni Snotrunesi (sbr. 56. bréf). Dags. 9. september 1654.

Keywords
58(38v-39v)
Vitnisburður biskupsins M Brynjólfssonar útgefinn af prestum í Múla og Skafta...
Rubric

“Vitnisburður biskupsins M Brynjólfssonar útgefinn af prestum í Múla og Skaftafellssýslu anno 1654.”

Note

Prestar í Múlasýslu skrifa vitnisburð um Brynjólf biskup, störf hans og eðlisfar, en skjalið er sett saman að beiðni Brynjólfs sjálfs. Bréfið er ritað á prestastefnu í Eydölum (sbr. 46. bréf). Biskup er lofaður í hástert í bréfinu, mannkostum hans lýst ítarlega og embættisverk hans sögð óaðfinnanleg í einu og öllu. 21 prestur ritar nafn sitt undir vitnisburðinn, þ. á m. sr. Þórarinn Eiríksson og sr. Stefán Ólafsson í Vallanesi. Dags. í Eydölum 9. september 1654. Aftan við bréfið er bætt stuttri klausu þar sem sjö prestar í Skaftafellssýslu taka undir vitnisburðinn, dags. 25. september 1654. Loks staðfesta sex sýslumenn vitnisburðinn.

Keywords
59(40r-40v)
Sendibréf Ingibjargar Jónsdóttur til séra Halldórs Daðasonar um Fossgerði.
Rubric

“Sendibréf Ingibjargar Jónsdóttur til séra Halldórs Daðasonar um Fossgerði.”

Note

Ingibjörg Jónsdóttir skrifar föðurbróður sínum, sr. Halldóri Daðasyni, vegna viðskipta sinna við Hjalta Jónsson, umboðsmann Brynjólfs biskups. Ingibjörg og Jón maður hennar hafa selt Hjalta jörðina Fossgerði en ekki fengið hana greidda að fullu. Verðgildi jarðarinnar er tólf hundruð en af þeim hafa Ingibjörg og Jón enn ekki fengið fimm hundruð greidd. Auk þess átti Hjalti að svara þeim hjónum eina mörk árlega í landskuld af jörðinni næstu sex ár, en hann greiddi hana einungis fyrstu tvö árin. Ingibjörg biðlar til sr. Halldórs að taka málið upp við Brynjólf biskup sem er eigandi jarðarinnar: "Því er ég yður einkum umbiðjandi [...] um soddan ranglæti að ég fæ ekki fyrir mitt, því við erum so fjarlæg biskupi..." Helsta ósk Ingibjargar er að kaupunum verði rift og þau Jón fái að flytja aftur í Fossgerði, en frá því að kaupin gengu í gegn hafa þau búið á Vakursstöðum. Dags. 29. ágúst 1655.

Keywords
60(41r)
Lofun biskupsins að setja niður með Ingibjörgu Jónsdóttur og Hjalta Jónssyni ...
Rubric

“Lofun biskupsins að setja niður með Ingibjörgu Jónsdóttur og Hjalta Jónssyni þeirra ágreining, það gjöra kunni.”

Note

Brynjólfur biskup bregst við erindi Ingibjargar Jónsdóttur (sbr. 59. bréf) og rekur málavöxtu. Hann lofar að taka málið upp og segist munu tala við Hjalta Jónsson, svo og ábúandann á Vindfelli, þegar hann verður næst á Austurlandi. Dags. í Skálholti 10. mars 1656.

S. 41v er auð að mestu, einungis fyrirsögn næsta bréfs skrifuð neðst.

Keywords
61(42r)
Meðkenning séra Eyjólfs Bjarnasonar á útgreiðslu 24 ríkisdala fyrir 6 hundruð...
Rubric

“Meðkenning séra Eyjólfs Bjarnasonar á útgreiðslu 24 ríkisdala fyrir 6 hundruð fríð Kolfreyjustaðarkirkju. Sömuleiðis biskupsins meðkenning á meðtökunni.”

Note

Sr. Eyjólfur Bjarnason á Kolfreyjustað afhendir Brynjólfi biskup 24 ríkisdali. Féð er reiknað út frá of miklum "ábyrgðarþunga" á jörðinni, þ.e. út frá búpeningi sem er umfram það sem jörðinni löglega tilheyrir. Dags. að Eydölum 11. september 1654. Upphæðin er reiknuð inn í bókhald Skálholts 13. maí 1658.

Keywords
62(42v-43r)
Reikningur Hjalta Jónssonar (Anno 1654) af biskupsins umboði í Múlasýslu.
Rubric

“Reikningur Hjalta Jónssonar (Anno 1654) af biskupsins umboði í Múlasýslu.”

Note

Yfirlit yfir þau afgjöld sem Hjalti Jónsson hefur innheimt af jörðum biskups í Múlasýslu. Dags. að Eydölum 11. september 1654.

Keywords
63(43v)
Kaupbréf fyrir 5 hundruðum í Eyrarteigi.
Rubric

“Kaupbréf fyrir 5 hundruðum í Eyrarteigi.”

Note

Hjalti Jónsson selur Brynjólfi biskup fimm hundruð í jörðinni Eyrarteigi í Skriðdal. Greiðslan er dregin af þeim afgjöldum biskupsjarða sem Hjalti hefur afhent Brynjólfi (sbr. 62. bréf). Dags. að Eydölum 11. september 1654.

Keywords
64(44r)
Umboðsbréf Hjalta Jónssonar að halda svari fyrir Hafrafelli.
Rubric

“Umboðsbréf Hjalta Jónssonar að halda svari fyrir Hafrafelli.”

Note

Brynjólfur biskup gefur Hjalta Jónssyni, umboðsmanni sínum í Múlasýslu, umboð til að halda lagasvari fyrir hálfa jörðina Hafrafell í Fellum sem biskup keypti skömmu áður af Bjarna Oddssyni, sýslumanni á Burstarfelli (sbr. 29. bréf). Dags. að Eydölum 11. september 1654.

Keywords
65(44v)
Vitnisburður séra Þórarins Eiríkssonar séra Rögnvaldi útgefinn anno 1654
Rubric

“Vitnisburður séra Þórarins Eiríkssonar séra Rögnvaldi útgefinn anno 1654”

Note

Sr. Þórarinn Eiríksson skrifar vitnisburð að beiðni sr. Rögnvalds Einarssonar aðstoðarprófasts (sbr. 46. bréf). Hann biður guð, biskupinn, sr. Rögnvald og aðra kennimenn afsökunar á óvarlegum orðum sem hann mun hafa mælt við sr. Rögnvald, en ekki er tilgreint í bréfinu hver þau eru. Brynjólfur biskup og níu prestar með honum undirrita yfirlýsingu aftan við vitnisburðinn þar sem fram kemur að orð sr. Þórarins séu dæmd dauð og ómerk og sr. Rögnvaldi gefinn andmælislaus og hneykslislaus vitnisburður. Dags. að Eydölum 11. september 1654.

Keywords
66(45r)
Bygging séra Eiríks Höskuldssonar á dómkirkjunnar eyjum Annarey og Flatey lig...
Rubric

“Bygging séra Eiríks Höskuldssonar á dómkirkjunnar eyjum Annarey og Flatey liggjandi við Papey.”

Note

Brynjólfur biskup heimilar sr. Eiríki Höskuldssyni að nytja eyjarnar Flatey og Arnarey næstu þrjú ár. Dags. að Hvalsá við Hamarsfjörð 15. september 1654.

Keywords
67(45r-54v)
Citatia Skaftafellssýslupresta og séra Björns til Ása um mál hans.
Rubric

“Citatia Skaftafellssýslupresta og séra Björns til Ása um mál hans.”

Note

Brynjólfur biskup boðar prófast, presta og sýslumenn í Skaftafellssýslu til fundar að Ásum í Skaftártungu þann 25. september næstkomandi. Til stendur að fjalla um mál sr. Björns Þórðarsonar en Elín Árnadóttir að Heiði í Mýrdal hefur kennt honum barn. Björn og Elín eru sjálf boðuð til fundarins ásamt því heimilisfólki sem kynni að vitna um málavöxtu. Dags. að Kálfafelli í Fljótshverfi 23. september 1654.

Keywords
68(45v-46r)
Quittantia fyrir 2 hundruðum og 40 álnum í Fannardal.
Rubric

“Quittantia fyrir 2 hundruðum og 40 álnum í Fannardal.”

Note

Þrír menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Sigríður Halldórsdóttur á Búlandsnesi lýsti Brynjólf biskup lausan undan 240 álna skuld fyrir jarðarpart í Fannardal í Norðfirði. Magnús Höskuldsson, látinn eiginmaður Sigríðar, hafði selt biskupi jarðarpartinn til framfæris syni þeirra hjóna, Þórði Magnússyni. Umsaminn dvalartími Þórðar í Skálholti er nú liðinn og skuldin telst því að fullu greidd. Handsölin eru gerð að Hálsi við Hamarsfjörð 15. september 1654; bréfið dags. að Höfðabrekku í Mýrdal 28. september s.á.

Keywords
69(46r)
/(engin fyrirsögn)
Rubric

“/(engin fyrirsögn)”

Note

Magnús Jónsson vottar að hann skuldar Brynjólfi biskup átta ærgildi og lofar að greiða honum skuldina að fardögum 1655. Dags. í Skálholti 9. október 1654.

Keywords
70(46r-46v)
Bréf um kirkjusókn Drumboddsstaða og Einholts til Tungu.
Rubric

“Bréf um kirkjusókn Drumboddsstaða og Einholts til Tungu.”

Note

Brynjólfur biskup bregst við erindi ábúenda á Drumboddsstöðum og Einholti í Eystri-Tungu. Þetta fólk á erfitt með að sækja kirkju til Haukadals því nauðsynlegt er að fara yfir Ölfusá sem er torfær og lífshættuleg í vatnavöxtum bæði að sumri né vetri. Brynjólfur vísar til kirkjuordinansíunnar og kveður það vera skyldu sína að tryggja fólki sem greiðastan aðgang að sáluhjálparmeðulum kirkjunnar. Skálholtsbiskup hefur eignarforræði ("jus patronatus") yfir jörðinni Haukadal og afræður Brynjólfur að besta lausnin á þessu vandamáli sé að gera kirkjuna í Tungu að nýrri sóknarkirkju fyrir Drumboddsstaði og Einholt. Dags. í Skálholti 9. október 1654.

Keywords
71(47r-48r)
Resignerun séra Þórarins Eiríkssonar á Eydalastað.
Rubric

“Resignerun séra Þórarins Eiríkssonar á Eydalastað.”

Note

Brynjólfur biskup tilkynnir að hann hefur meðtekið uppsagnarbréf sr. Þórarins Eiríkssonar í Eydölum sem lætur af embætti vegna barnfaðernismáls (sbr. 46. bréf). Uppsagnarbréf sr. Þórarins er birt í heild sinni og þar óskar Þórarinn eftir því að bróðir hans, sr. Halldór Eiríksson, fái að taka við brauðinu. Auk þess biður hann um að sér sjálfum verði veitt annað brauð síðar. Brynjólfur bregst vel við fyrri bóninni og telur sr. Halldór vel hæfan til að þjóna Eydalaprestakalli, en um framtíð Þórarins sjálfs treystir hann sér ekki til að fullyrða fyrr en barnsfaðernismálið er til lykta leitt að fullu. Biskup setur sr. Halldóri þau tilmæli að hann beiti sér ekkert í þá veru að tefja eða flækja mál sr. Þórarins, svo og að hann taki við fjárforráðum Eydalakirkju um leið og hann kemur þangað, "því ég vil upp frá því ekki við séra Þórarin lengur eiga," og sporni við frekari eyðslu á peningum staðarins. Loks mælist hann til þess að hinn nýi sóknarprestur taki til við að greiða skuldir staðarins og setji fullnaðarveð fyrir þeim. Dags. í Skálholti 10. október 1654.

Keywords
72(48r)
Eydalastaður boðinn fjórum Attestatis með sömu Conditione sem fyrir framan st...
Rubric

“Eydalastaður boðinn fjórum Attestatis með sömu Conditione sem fyrir framan stendur.”

Note

Fjórir menn staðfesta að Brynjólfur biskup hefur boðið þeim að taka við Eydalakirkju með sömu skilyrðum og Halldóri Eiríkssyni hafa verið boðin (sbr. 71. bréf). Þetta eru Gísli Einarsson skólameistari, Halldór Jónsson heyrari, Sigurður Torfason og Páll Árnason. Allir afþakka þeir boðið en segjast þó skulu hugleiða málið ef skilyrðin verða felld niður. Dags. í Skálholti 4. nóvember 1654.

Keywords
73(48v-49r)
Kaupbréf fyrir 9 hundruðum í Súlunesi ytra í Melasveit.
Rubric

“Kaupbréf fyrir 9 hundruðum í Súlunesi ytra í Melasveit.”

Note

Þrír menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem bræðurnir Jón, Þorvaldur og Styr Torfasynir seldu Brynjólfi biskup þrjú hundruð hver í jörðinni Ytra-Súlunesi í Melasveit, alls níu hundruð. Hver bræðranna fær sex hundruð í reiðufé sem borgun. Kaupin eru gerð með því skilyrði að Torfi Helgason, faðir bræðranna, fái að búa áfram á jörðinni svo lengi sem hann vill. Dags. í Skálholti 10. október 1654.

Keywords
74(49r)
Quittantia Finns Guðmundssonar.
Rubric

“Quittantia Finns Guðmundssonar.”

Note

Brynjólfur biskup vottar að Finnur Guðmundsson hefur staðið skil á þeim biskupstíundum sem hann hefur innheimt í Rangárvallasýslu vorið 1654. Biskup endurnýjar umboð Finns til innheimtunnar fyrir næsta ár. Dags. í Skálholti 11. október 1654.

Keywords
75(49r-50v)
Inntak úr bréfi biskupsins Thomas Nicholassyni tilskrifuðu anno 1654 12 octob...
Rubric

“Inntak úr bréfi biskupsins Thomas Nicholassyni tilskrifuðu anno 1654 12 octobris frá Skálholti.”

Note

Útdráttur úr bréfi þar sem Brynjólfur biskup skrifar Tómasi Nikulássyni, umboðsmanni á Bessastöðum, og rekur fyrir honum helstu atriðin í máli sr. Þórarins Eiríkssonar í Eydölum (sbr. 46. og 71. bréf). Sr. Þórarinn fullyrðir að hinn raunverulegi faðir barnsins sé Gunnsteinn Brynjólfsson, eiginmaður Guðrúnar Sæmundsdóttur, en þau giftust eftir að hún var orðin þunguð. Ýmsum þykir barnið líkt sr. Þórarni og biskup telur ólíklegt að Þórarni takist að fá menn til að sverja eið til varnar málstað hans því það sé hald manna að hann sé ekki trúanlegur til eiðs. Meðal þeirra gagna sem sr. Þórarinn hefur lagt fram er skriflegt aflausnarform sem hann segist hafa sett saman eftir að Guðrún skriftaði hjá honum í kjölfar þess brots sem var holdlegt samræði með Gunnsteini utan hjónabands. Þrettán sóknarmenn hafa hins vegar borið að vera viðstaddir í kirkjunni þegar Guðrún var afleyst, og segjast þeir ekki hafa heyrt Gunnstein nefndan í aflausninni. Á prestastefnu sem haldin var á Egilsstöðum 23.-25. maí 1654 voru ekki viðstaddir þeir prestar sem gætu fyllilega skorið úr um málið, og því telur biskup öruggast að skjóta málinu til nýrrar prestastefnu á Alþingi á komandi sumri. Loks fjallar Brynjólfur um fjármál Eydalakirkju sem eru í miklum ólestri. Hann hefur heimtað fullnaðarborgun frá sr. Þórarni á öllu því fé sem hann hefur dregið sér af reikningi kirkjunnar, burtséð frá því hver verður lokaniðurstaðan í barnsfaðernismálinu. Dags. í Skálholti 12. október 1654.

Keywords
76(51r-51v)
NB til minnis um fisk erfingja sálugu Rannveigar Jónsdóttur í Þorlákshöfn eft...
Rubric

“NB til minnis um fisk erfingja sálugu Rannveigar Jónsdóttur í Þorlákshöfn eftir tilsögn Jóns Jónssonar búandi þar.”

Note

Jón Jónsson í Þorlákshöfn gerir grein fyrir erfðamálum eftir Ragnheiði Jónsdóttur, þ.e. fiski sem skipta á milli þriggja systra hennar, Helgu, Halldóru yngri og Guðríðar. Dags. í Skálholti 16. október 1654.

Keywords
77(52r-52v)
Lögfesta biskupsins jarða í Skorradal.
Rubric

“Lögfesta biskupsins jarða í Skorradal.”

Note

Páll Teitsson, próventumaður Brynjólfs biskups, lögfestir eignarjarðir biskupsins í Skorradal, þ.e. Vatnsenda, Eindriðastaði og Mófeldsstaði. Ítarleg lýsing á landamerkjum jarðanna þriggja fylgir. Dags. að Vatnsenda í Skorradal 21. október 1654.

Keywords
78(52v)
Quittantia biskups M. Brynjólfs Sveinssonar á andvirði fyrir útlenskt hús í S...
Rubric

“Quittantia biskups M. Brynjólfs Sveinssonar á andvirði fyrir útlenskt hús í Skoruvík, af séra Þórarni Eiríkssyni.”

Note

Sr. Þórarinn Eiríksson staðfestir að hann hefur selt Brynjólfi biskup timburhús sem stendur í Skoruvík á Langanesi, og hefur Brynjólfur greitt fullt verð fyrir. Dags. í Skálholti 8. nóvember 1654.

Keywords
79(53r-54v)
Kaupbréf fyrir Tindsstöðum 20 hundruð.
Rubric

“Kaupbréf fyrir Tindsstöðum 20 hundruð.”

Note

Páll Gíslason selur Brynjólfi biskup jörðina Tindsstaði sem er 20 hundruð að dýrleika. Brynjólfur greiðir með fjórum hundruðum í jörðinni Mýdal, smjöri og 27 kúgildum. Eftir standa þá fjögur hundruð sem Brynjólfur skuldbindur sig til að greiða Páli á komandi fardögum. Ingibjörg Bjarnadóttir, eiginkona Páls, gefur samþykki sitt fyrir kaupunum. Dags. að Vatnsenda í Skorradal 21. október 1654.

Keywords
80(54v)
Quittantia útgefin Páli Gíslasyni fyrir meðferð á Heyness umboði.
Rubric

“Quittantia útgefin Páli Gíslasyni fyrir meðferð á Heyness umboði.”

Note

Brynjólfur biskup staðfestir að Páll Gíslason landsþingisskrifari hefur staðið reikningsskap á útgjöldum og inntektum af Heynesumboði. Aftan við bréfið er bætt þrennum viðbótum þar sem fram kemur að Björn hefur greitt biskupi sex ríkisdala landskuld, að Brynjólfur hefur afhent Þórarni Illugasyni tíu ríkisdali sem hann síðan afhenti Páli Gíslasyni til að greiða eftirstöðvar kaupverðsins fyrir Tindsstaði. Dags. að Vatnsenda í Skorradal 21. október 1654; viðbæturnar dagsettar 22. október 1654 og 28. janúar 1655.

Keywords
81(54v-55r)
Húsabót Helga á Mófeldsstöðum 1654.
Rubric

“Húsabót Helga á Mófeldsstöðum 1654.”

Note

Yfirlit yfir þær endurbætur sem Helgi Jónsson, leiguliði Brynjólfs biskups, hefur gert undanfarið ár á húsum á Mófeldsstöðum í Skorradal, svo og samantekt þess kostnaðar sem Helgi hefur greitt fyrir viði til endurbótanna. Dags. að Mófeldsstöðum í Skorradal 20. október 1654 (yfirlit yfir endurbætur) og að Vatnsenda í Skorradal 21. október 1654 (samantekt kostnaðar).

Sbr. 159. bréf í AM 268 fol.

Keywords
82(55v)
Meðkenning Páls Gíslasonar á útgreiðslu fjögurra hundraða í Mýdal í Kjós með ...
Rubric

“Meðkenning Páls Gíslasonar á útgreiðslu fjögurra hundraða í Mýdal í Kjós með fylgjandi qvittantiu biskupsins.”

Note

Páll Gíslason staðfestir að hann hefur móttekið fjögur hundruð í jörðinni Mýdal í Kjós frá Brynjólfi biskup fyrir fimm hundruð í jörðinni Tindsstöðum á Kjalarnesi (sbr. 79. bréf). Dags. að Vatnsenda í Skorradal 8. maí 1655.

Keywords
83(56r-56v)
Kaupbréf fyrir hálfri Höfn í Melasveit.
Rubric

“Kaupbréf fyrir hálfri Höfn í Melasveit.”

Note

Hjónin Teitur Helgason og Arnfríður Rafnsdóttir selja Brynjólfi biskup hálfa jörðina Höfn í Melasveit, en jarðarparturinn er tuttugu hundruð að dýrleika. Með því eignast biskup alla jörðina, en hann hafði keypt hinn helminginn hálfu öðru ári áður (sbr. 111. bréf í AM 268 fol.). Á móti skuldbindur Brynjólfur sig til að greiða Teiti aðra jörð í Borgarfirði sem jafnast á við hálflenduna hvað varðar landskuld (eitt hundrað árgildi) og kúgildi (fimm kúgildi). Ekki hefur verið ákveðið hver sú jörð er og fá þau Teitur og Arnfríður að búa að Höfn þar til hún finnst. Dags. að Höfn í Melasveit 23. október 1654.

Keywords
84(57r)
Lýsing Helga Torfasonar um Höfn.
Rubric

“Lýsing Helga Torfasonar um Höfn.”

Note

Afrit bréfs þar sem Helgi Torfason lýsir því yfir að hann hefur selt sonum sínum, Torfa og Teiti, hvorum sinn helming jarðarinnar Höfn í Melasveit. Helgi fullyrðir jafnframt að hann hefur ekki selt neinn hluta jarðarinnar. Aftan við bréfið er viðbót þar sem Jón Vigfússon yngri, lögréttumaður, staðfestir þessar fullyrðingar Helga. Dags. 11. nóvember1639 (yfirlýsing Helga) og 14. janúar 1640 (viðbót Jóns); afritið gert að Höfn í Melasveit 23. október 1654.

Keywords
85(57v)
Lögfesta Halldórs Teitssonar á Hálfri Höfn í Melasveit Anno 1634.
Rubric

“Lögfesta Halldórs Teitssonar á Hálfri Höfn í Melasveit Anno 1634.”

Note

Halldór Teitsson lögfestir eign föður síns, Teits Helgasonar, á hálfri jörðinni Höfn í Melasveit, og fyrirbýður hverjum manni að yrkja jarðarpartinn nema samþykki Teits komi þar til. Dags. 1634; afritið gert að Höfn í Melasveit 23. október 1654.

Keywords
86(58r-59r)
Samþykki Torfa Helgasonar upp á sölu á hálfu Súlunesi ytra.
Rubric

“Samþykki Torfa Helgasonar upp á sölu á hálfu Súlunesi ytra.”

Note

Brynjólfur biskup birtir Torfa Helgasyni kaupbréf þar sem fram kemur að þrír synir Torfa, Jón, Þorvaldur og Styr, hafa selt biskupi níu hundruð í jörðinni Ytra-Súlunesi í Melasveit, að því gefnu að faðir þeirra samþykki kaupin. Torfi veitir samþykki sitt og hefur fullnaðarhandsöl við Brynjólf biskup í votta viðurvist. Bréfinu fylgir yfirlit yfir það fé sem Brynjólfur hefur greitt hverjum bræðranna vegna jarðarpartsins. Dags. að Höfn í Melasveit 23. október 1654.

Keywords
87(59r)
(engin fyrirsögn)
Rubric

“(engin fyrirsögn)”

Note

Árni Pálsson, forstöðumaður spítalans í Klausturhólum, skrifar biskupi vegna ómaga af Suðurnesjum sem komið hefur verið fyrir á spítalanum gegn vilja Árna. Árni spyr Brynjólf hvort þetta sé gert að hans ráði og hvort hann geti lagt til fé til þess að ráða þjónustukonu sem myndi annast sjúklingana á spítalanum. Dags. í Skálholti 9. nóvember 1654.

Keywords
88(59r-60r)
Andsvar biskupsins upp á þessa fyrirfarandi 3 pósta framsetta af Árna Pálssyni.
Rubric

“Andsvar biskupsins upp á þessa fyrirfarandi 3 pósta framsetta af Árna Pálssyni.”

Note

Brynjólfur biskup svarar bréfi Árna Pálssonar um ómagann af Suðurnesjum (87. bréf). Í bréfinu kemur fram að skv. tilskipan biskups eigi einungis að greiða upphald fyrir tvo ómaga af Suðurnesjum á spítalanum á Klausturhólum (sbr. 240. bréf í AM 268 fol.). Sá sem bæst hefur við er því umfram þau fjárráð sem stofnunin hefur úr að spila. Brynjólfur hvetur Árna til þess að skrifa Tómasi Nikulássyni, umboðsmanni biskups, umsókn ("suplicatiu") vegna málsins og biðja hann um að leiðrétta þessa framkomu við spítalann, sem hann kallar "yfirgang," enda virðast hreppstjórar í Sandvíkurhreppi ábyrgir fyrir ákvörðuninni og heyra þeir undir umboðsmanninn. Brynjólfur tekur vel í þá hugmynd að ráða þjónustukonu til spítalans, að því gefnu að rétta konan finnist í starfið. Dags. í Skálholti 3. nóvember 1654.

Keywords
89(60v-61r)
Sendibréf til Tómasar Nikulássonar um ómagaflutning ólöglegan í hospítalið.
Rubric

“Sendibréf til Tómasar Nikulássonar um ómagaflutning ólöglegan í hospítalið.”

Note

Árni Pálsson, forstöðumaður spítalans í Klausturhólum, skrifar Tómasi Nikulássyni, umboðsmanni á Bessastöðum, um ómaga sem nýlega hefur verið fluttur til spítalans af Suðurnesjum (sbr. 87.-88. bréf). Árni biður um að þetta verði leiðrétt, enda hafi hann ekki fjármuni til að standa straum af einum sjúklingi umfram það sem samið hefur verið um. Auk þess ber hann erindið um að ráða þjónustukonu til spítalans undir umboðsmanninn. Dags. í Skálholti 3. nóvember 1654.

Keywords
90(61r-61v)
Tómasi Nikulássyni um ómagaflutning.
Rubric

“Tómasi Nikulássyni um ómagaflutning.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar Tómasi Nikulássyni, umboðsmanni á Bessastöðum, um málefni spítalans á Klausturhólum og er mál hans efnislega samhljóða bréfi Árna Pálssonar (89. bréf). Brynjólfur telur það varhugavert að hreppstjórar taki sér vald til að koma fólki fyrir á spítulum án samráðs við aðra er að málaflokknum standa: "... þá er strax útgjört um þessi hospítöl og slíka náðarstiftun kristilegs yfirvalds, hvílík aldrei hefur skeð síðan landið byggðist." Dags. í Skálholti 4. nóvember 1654.

Bibliography

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 35-36. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Keywords
91(62r-62v)
Til séra Böðvars.
Rubric

“Til séra Böðvars.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar sr. Böðvari Sturlusyni, aðstoðarpresti á Valþjófsstöðum, og bregst við fyrirspurnum sem Böðvar hefur sent biskupi í tveimur bréfum. Böðvar hefur áhuga á að taka við sem prestur á Eydalastað eftir afsögn sr. Þórarins Eiríkssonar (sbr. 71. bréf). Brynjólfur tekur ágætlega í hugmyndina en greinir Böðvari frá því að fjármál Eydalastaðar séu í miklum ólestri og að ekki komi til greina af sinni hálfu að ráða nýjan prest til staðarins nema nýi presturinn geti greitt áhvílandi skuldir og sett fullnaðarveð fyrir eignum kirkjunnar. Dags. í Skálholti 6. nóvember 1654.

Keywords
92(63r-63v)
Grein úr bréfi biskupsins til séra Vigfúsar Árnasonar prófasts í Múlasýslu um...
Rubric

“Grein úr bréfi biskupsins til séra Vigfúsar Árnasonar prófasts í Múlasýslu um séra Halldór Eiríksson.”

Note

Útdráttur úr bréfi þar sem Brynjólfur biskup skrifar sr. Vigfúsi Árnasyni, prófasti í Múlasýslu, um málefni Eydalakirkju (sbr 71. bréf). Brynjólfi reiknast svo til að skuld sr. Þórarins við staðinn sé u.þ.b. 20 hundruð og að hann telji það skásta kostinn í stöðunni að skipa Halldór, bróður Þórarins, prest í hans stað og gera hann þar með að borgunarmanni fyrir skuldinni. Verði einhver ótengdur Þórarni fenginn til staðarins séu litlar líkur á að nokkuð fáist upp í skuldina. Ódags.

Keywords
93(64r)
Commendatia séra Halldórs Eiríkssonar til Eydala sóknarmanna.
Rubric

“Commendatia séra Halldórs Eiríkssonar til Eydala sóknarmanna.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar sóknarmönnum í Eydalakirkjusókn og kunngjörir að sr. Halldór Eiríksson eigi að taka við staðnum. Vísað er til þess að sóknarmenn hafi kvartað undan prestleysinu, en engin rituð skjöl hafa varðveist sem sýna það. Biskup gefur sr. Halldóri meðmæli sín en dregur þó ekki dul á að honum er fyrst og fremst fenginn staðurinn þar sem hann er reiðubúinn að greiða skuldina eftir sr. Þórarin og setja fullnaðarveð fyrir eigum kirkjunnar. Dags. í Skálholti 9. nóvember 1654.

Keywords
94(64v)
(engin fyrirsögn)
Rubric

“(engin fyrirsögn)”

Note

Meðmælabréf sem Brynjólfur biskup ritar um sr. Halldór Eiríksson að ósk Halldórs sjálfs. Halldór hefur starfað í Skálholti frá 1639, fyrst sem sveinn biskups og síðan sem kirkjuprestur frá 1651. Brynjólfur fullyrðir að Halldór hafi hegðað sér í allan máta skikkanlega og heiðarlega á meðan þeir hafa þekkst. Dags. í Skálholti 9. nóvember 1654.

Keywords
95(65r-65v)
Borgun séra Halldórs Eiríkssonar vegna séra Þórarins Eiríkssonar um lausafé E...
Rubric

“Borgun séra Halldórs Eiríkssonar vegna séra Þórarins Eiríkssonar um lausafé Eydalakirkju.”

Note

Sr. Halldór Eiríksson skuldbindur sig til að greiða skuldir Eydalakirkju í stað bróður síns og leggur fram tíu hundraða jarðarpart í Búlandi í Skaftártungu sem fyrstu greiðslu. Fullyrt er að Eiríkur Sigvaldason, faðir Halldórs og næsti erfingi, sé samþykkur þessari tilhögun. Halldóri hefur ekki verið veitt brauðið þegar bréfið er ritað og setur hann það sem skilyrði fyrir greiðslunni að hann fái kosningu í embættið. Dags. í Skálholti 9. nóvember 1654.

Keywords
96(65v-66r)
Gjörningur millum þeirra bræðra séra Þórarins og séra Halldórs um Eydali.
Rubric

“Gjörningur millum þeirra bræðra séra Þórarins og séra Halldórs um Eydali.”

Note

Sr. Þórarinn Eiríksson semur við bróður sinn, sr. Halldór Eiríksson, um að gera hann að kapellán (aðstoðarpresti) við Eydalakirkju, en ætlunin er að Halldór taki síðan við sem sóknarprestur á næstkomandi fardögum. Sr. Þórarinn setur þau skilyrði fyrir afsögn sinni að Halldór greiði alla skuldina eftir sig og að hann fái sjálfur umráð yfir jörðinni Núpi á Berufjarðarströnd næstu þrjú ár, en sú jörð er eign Eydalakirkju. Auk þess fær Þórarinn að halda hálft skip með Hvammi í Fáskrúðsfirði á sama tímabili. Dags. í Skálholti 10. nóvember 1654.

Keywords
97(66v)
Kallsbréf séra Halldórs Eiríkssonar til kapelláns að Eydölum útgefið af séra ...
Rubric

“Kallsbréf séra Halldórs Eiríkssonar til kapelláns að Eydölum útgefið af séra Þórarni.”

Note

Sr. Þórarinn Eiríksson kallar bróður sinn, sr. Halldór Eiríksson, til kapelláns við Eydalakirkju "eftir ordinantsíunnar fríheitum." Köllunin er lögð fram biskupi til samþykkis. Dags. í Skálholti 9. nóvember 1654.

Keywords
98(67r)
Lofun séra Þórarins uppá ómakslaun prestanna sem þjónað hafa Eydalasókn.
Rubric

“Lofun séra Þórarins uppá ómakslaun prestanna sem þjónað hafa Eydalasókn.”

Note

Sr. Þórarinn Eiríksson lofar að greiða tveimur prestum, sr. Hinrik Jónssyni og sr. Narfa Guðmundssyni, fyrir embættisstörf sem þeir hafa unnið við kirkjuna í Breiðdal. Dags. í Skálholti 10. nóvember 1654.

Keywords
99(67v)
Uppgjöf biskupsins á taksetningarbréfi sem fyrir stuttu skrifað hafði vegna s...
Rubric

“Uppgjöf biskupsins á taksetningarbréfi sem fyrir stuttu skrifað hafði vegna séra Þórarins.”

Note

Brynjólfur biskup vottar að sr. Halldór Eiríksson hefur skuldbundið sig til að greiða skuldir Eydalakirkju (sbr. 96. bréf) og að sr. Þórarinn Eiríksson hefur lofað að greiða prestunum í Breiðdal fyrir störf sín (sbr. 98. bréf). Í ljósi þessa afturkallar biskup tilskipun sem hann hafði gefið út fyrr um haustið til sóknarmanna í Eydalakirkjusókn um að ekki ætti að gjalda Þórarni það sem eftir stæði í sókninni. Dags. í Skálholti 9. nóvember 1654.

Keywords
100(68r)
Kvittantia Jóns á Hömrum uppá biskups tíunda meðferð.
Rubric

“Kvittantia Jóns á Hömrum uppá biskups tíunda meðferð.”

Note

Brynjólfur biskup staðfestir að Jón Jónsson á Hömrum hefur staðið skil á þeim biskupstíundum sem safnast hafa í Árnessýslu á árinu 1654. Dags. í Skálholti 13. nóvember 1654.

Keywords
101(68v-69v)
Kaupbréf fyrir Votmúla í Flóa hálfum.
Rubric

“Kaupbréf fyrir Votmúla í Flóa hálfum.”

Note

Þrír menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Jón Ingimundarson yngri seldi Brynjólfi biskup hálfa jörðina Votmúla í Flóa, fimm hundruð að dýrleika. Kaupverðið er tuttugu hundruð, og greiðir biskup fimmtán hundruð þegar í stað í formi sextíu ríkisdala. Þau fimm hundruð sem eftir standa verða greidd næsta sumar. Auk þess lofar biskuð að losa aðra hvora jörðina Flóagafl eða Hjálmholt í næstu fardögum Jóni til ábýlis, eftir því hvor jörðin losnar fyrr. Dags. 19. nóvember 1654. Aftan við bréfið er viðbót þar sem fram kemur að biskup hafi greitt eina voð vaðmáls upp í þau fimm hundruð sem hann skuldar Jóni Ingimundarsyni, dags. 25. febrúar 1655.

Keywords
102(70r)
Quittantia Halldórs Sigfússonar fyrir 1 ríkisdal af Gísla Einarssyni.
Rubric

“Quittantia Halldórs Sigfússonar fyrir 1 ríkisdal af Gísla Einarssyni.”

Note

Gísli Einarsson, skólameistari í Skálholti, staðfestir að hann hefur þegið einn ríkisdal úr hendi Brynjólfs biskups, sem greiddur er upp í skuld Halldórs Sigfússonar við Gísla. Dags. í Skálholti 22. nóvember 1654.

Keywords
103(70v)
Kaupbréf fyrir Sigurðarhúsum.
Rubric

“Kaupbréf fyrir Sigurðarhúsum.”

Note

Brynjólfur biskup selur sr. Jóni Daðasyni hálfa jörðina Votmúla í Flóa sem er fimm hundruð að dýrleika (sbr. 101. bréf). Í staðinn lætur sr. Jón fimm hundruð í jörðinni Arnarholti á Kjalarnesi, sem kallast Sigurðarhús. Hákon Bjarnason og Ragnheiður Snæbjörnsdóttir, kona hans, veita samþykki sitt fyrir kaupunum. Dags. í Bakkarholti í Ölvesi 27. nóvember 1654.

Keywords
104(71r)
Kaupbréf fyrir 5 hundraða jarðarparti óánefndum af séra Jóni Daðasyni.
Rubric

“Kaupbréf fyrir 5 hundraða jarðarparti óánefndum af séra Jóni Daðasyni.”

Note

Þrír menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Brynjólfur biskup seldi sr. Jóni Daðasyni allt skógland á milli áa fyrir ofan Keldur, tíu hundruð að dýrleika, og tvö hundruð í jörðinni Kjóastöðum í Eystri-Tungu. Í staðinn lætur Jón fimm hundraða jarðarpart í jörð sunnanlands sem verður ákveðin síðar, að viðbættum einum báti og einu kúgildi. Dags. í Skálholti 1. desember 1654.

Keywords
105(71r-71v)
Heimild séra Jóns Daðasonar fyrir Sigurðarhúsum.
Rubric

“Heimild séra Jóns Daðasonar fyrir Sigurðarhúsum.”

Note

Ragnheiður Snæbjörnsdóttir og Hákon Bjarnason, maður hennar, heimila sr. Jóni Daðasyni Sigurðarhús á Kjalarnesi til eignarráða (sbr. 103. bréf). Dags. að Barkarholti í Ölvesi 27. nóvember 1654.

Keywords
106(71v)
Lýsing biskupsins á kaupi sínu á hálfum Votmúla.
Rubric

“Lýsing biskupsins á kaupi sínu á hálfum Votmúla.”

Note

Þrír menn votta að þeir voru viðstaddir þegar Brynjólfur biskup lýsti kaupi sínu á hálfum Votmúla í Flóa (sbr. 101. bréf). Dags. í Skálholti 1. desember 1654.

Keywords
107(72r-72v)
Útskrift af bréfi til lögmannsins Árna Oddssonar um hospítalin.
Rubric

“Útskrift af bréfi til lögmannsins Árna Oddssonar um hospítalin.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar Árna Odssyni lögmanni um málefni spítalanna. Brynjólfur biður Árna að taka að sér að hafa yfirumsjón með spítölunum á Hörgslandi og Klausturhólum. Hann kveðst hafa skrifað bréf með sama erindi til Árna frá Innra-Hólmi fyrr um haustið, en það bréf er nú glatað. Brynjólfi er verulega misboðið vegna þess er hreppstjórar úr Garði innsettu sjúkling á spítalann á Klausturhólum án hans vitundar og samþykkis (sbr. 87.-90. bréf). Hann telur hyggilegast að einhver annar taki að sér að hafa forsjá yfir spítölunum ef slík framkoma á að líðast í hans garð. Tillögur Brynjólfs um rekstur spítalanna hafa áður verið virtar að vettugi, en hann vildi byrja á því að safna nægilegu fé til þess að hægt væri að reka spítalana af vöxtunum í stað þess að hefja starfsemina strax (sbr. eldra bréf biskups til Árna Oddssonar, nr. 77-81 í AM 268 fol.). Dags. í Skálholti 3. desember 1654.

Bibliography

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 37-38. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Keywords
108(73r-73v)
Byggingarbréf Jóns Ingimundarsonar fyrir Flóagafli.
Rubric

“Byggingarbréf Jóns Ingimundarsonar fyrir Flóagafli.”

Note

Brynjólfur biskup heimilar Jóni Ingimundarsyni ábúnað á jörðinni Flóagafli, sem er eign Skálholtskirkju, en Jón hefur áður selt biskupi hálfa jörðina Votmúla í Flóa (sbr. 101. bréf). Jón á að greiða leigu af jörðinni og útvega við til húsbygginga. Dags. í Skálholti 8. desember 1654.

Keywords
109(73v-74v)
Vígslubréf séra Jóns Salómonssonar.
Rubric

“Vígslubréf séra Jóns Salómonssonar.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar opið bréf til sr. Magnúsar Péturssonar, prófasts í Skaftafellssýslu, og allra sóknarmanna að Reyni og Höfðabrekku í Mýrdal. Hann greinir frá því að Jón Salómonsson hafi komið til sín með útvalningarbréf í embætti sóknarprests í kirkjusóknunum tveimur, Reyni og Höfðabrekku. Bréfið var undirritað af flestum kirkjubændum beggja staða og öðrum málsmetandi mönnum í sóknunum, en þótt nokkrar undirskriftir vanti samþykkir biskup útvalninguna í því trausti að hún sé ekki í óþökk þeirra sem ekki skrifa undir. Jón Salómonsson er "eftir ordinantsíunni examíneraður" í Skálholti og síðan vígður til prests í dómkirkjunni þann 17. desember. Jón tekur við brauðinu af sr. Birni Þórðarsyni sem lætur af embætti vegna barnsfaðernismáls (sbr. 67. bréf). Brynjólfur biður Magnús prófast jafnframt að afhenda Jóni Salómonssyni til léns jörðina Heiði í Mýrdal. Dags. í Skálholti 18. desember 1654.

Keywords
110(74v-75r)
Kaupbréf biskupsins fyrir 15 hundraða jörðu sem séra Halldór Daðason greiða á...
Rubric

“Kaupbréf biskupsins fyrir 15 hundraða jörðu sem séra Halldór Daðason greiða á séra Magnúsi á Breiðabólsstað.”

Note

Sr. Halldór Daðason samþykkir að greiða Magnúsi Jónssyni á Breiðabólstað fimmtán hundruð í nálægri jörðu fyrir hönd biskups. Greiðslan er gerð vegna þess að Brynjólfur hefur útlagt allan siglingarkostnað fyrir Árna Halldórsson, son sr. Halldórs, sem er farinn til náms í Kaupmannahöfn, og nemur sú upphæð tólfræðu hundraði ríkisdala. Dags. í Skálholti 28. desember 1654.

Keywords
111(75r)
NB átta ríkisdalir sendir Sigurði Pálssyni.
Rubric

“NB átta ríkisdalir sendir Sigurði Pálssyni.”

Note

Brynjólfur biskup sendir Sigurði Pálssyni á Hvanneyri átta ríkisdali til láns. Dags. í Skálholti 15. janúar 1655.

Keywords
112(75v)
Peningasumma sem Guðbrandur Egilsson hefur meðtekið vegna sinnar konu Þórunnar.
Rubric

“Peningasumma sem Guðbrandur Egilsson hefur meðtekið vegna sinnar konu Þórunnar.”

Note

Yfirlit yfir það fé sem Guðbrandur Egilsson hefur fengið að láni hjá Brynjólfi biskup vegna konu sinnar, Þórunnar Jónsdóttur, frá síðustu fardögum. Heildarupphæðin er 740 álnir. Dags. 13. janúar 1655.

Keywords
113(76r-77r)
Bref til Offverstans Streng och Velbyrdig Herre, Her Henrich Bjelck etc.
Rubric

“Bref til Offverstans Streng och Velbyrdig Herre, Her Henrich Bjelck etc.”

Note

S. 77v er auð.

Keywords
114(78r-78v)
Kvittantia Finns Guðmundssonar.
Rubric

“Kvittantia Finns Guðmundssonar.”

Note

Brynjólfur biskup vottar að Finnur Guðmundsson hefur greitt að fullu þau leigugjöld sem hann hefur innheimt af Skammbeinsstöðum í Holtum fyrir árið 1654. Dags. í Skálholti 27. janúar 1655.

Keywords
115(78v)
Byggingarbréf Jóns Hróbjartssonar á Kvíarholti.
Rubric

“Byggingarbréf Jóns Hróbjartssonar á Kvíarholti.”

Note

Brynjólfur biskup felur Jóni Hróbjartssyni jörðina Kvíarholt til ábúnaðar. Dags. í Skálholti 27. janúar 1655.

Keywords
116(79r)
Vitnisburður Ólafs Þórðarsonar.
Rubric

“Vitnisburður Ólafs Þórðarsonar.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar meðmælabréf um Ólaf Þórðarson á Spóastöðum. Ólafur hefur sjálfur óskað eftir meðmælunum "að þau mættu sér til nytsemda koma móti aðskotum ósvífinna manna." Biskup gefur Ólafi góð meðmæli og óskar honum velfarnaðar. Dags. í Skálholti 27. janúar 1655.

Keywords
117(79v-80v)
Inntak úr sendibréfi Magnúsi Jónssyni tilskrifuðu.
Rubric

“Inntak úr sendibréfi Magnúsi Jónssyni tilskrifuðu.”

Note

Útdráttur úr bréfi sem Brynjólfur biskup ritar Magnúsi Jónssyni, sýslumanni í Haga. Brynjólfur þakkar Magnúsi fyrir aðstoð við að koma spítalanum á Hallbjarnareyri á laggirnar og biður hann að hafa forsjá með spítalanum þar til skikk kemst á reksturinn. Sjálfur segist biskup ekki hafa getað sinnt spítalanum, bæði vegna anna við málefni hinna spítalanna tveggja og vegna þess að Hallbjarnareyri sé afskekkt og erfitt fyrir hann að komast þangað. Að auki ræðir Brynjólfur um jarðarparta, m.a. í jörðunum Bakka og Gullberastöðum. Ódags.

Keywords
118(80v-81r)
Fullmakt Jóns Torfasonar að taka saman aukahluti í öllum eyjum á Breiðafirði.
Rubric

“Fullmakt Jóns Torfasonar að taka saman aukahluti í öllum eyjum á Breiðafirði.”

Note

Keywords
119(81v)
Vitnisburður Árbjarts Þorleifssonar.
Rubric

“Vitnisburður Árbjarts Þorleifssonar.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar meðmælabréf fyrir Árbjart Þorleifsson, fráfarandi bryta í Skálholti (sbr. 233. bréf í AM 268 fol.). Biskup fullyrðir að Árbjartur hafi ekki unnið annað en það sem frómt og ærlegt er í embættisverkum sínum, en lætur vera að fullyrða um mannkosti hans að öðru leyti. Dags. í Skálholti 26. febrúar 1655.

Keywords
120(82r-82v)
Byggingarbréf Magnúsar Arnórssonar fyrir Sólheimum í Ytra-Hrepp.
Rubric

“Byggingarbréf Magnúsar Arnórssonar fyrir Sólheimum í Ytra-Hrepp.”

Note

Brynjólfur biskup heimilar Magnúsi Arnórssyni ábýli á jörðinni Sólheimum í Ytra-Hrepp. Öllum þeim lögskilum og landskuldum sem Magnúsi ber að standa skil á vegna jarðarinnar er lýst í bréfinu og vitnað til jarðabókar Gísla Oddssonar biskups um þau efni. Dags. í Skálholti 1. mars 1655.

Keywords
121(82v-83r)
Kaupbréf fyrir Skipanesi í Melasveit.
Rubric

“Kaupbréf fyrir Skipanesi í Melasveit.”

Note

Fjórir menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Brynjólfur biskup seldi Finni Jónssyni sex hundruð í jörðinni Gullberastöðum í Lundarreykjadal og sjö hundruð í jörðinni Straumfirði í Álftaneshrepp á Mýrum. Í staðinn hlýtur biskup jörðina Skipanes í Melasveit sem er tólf hundruð að dýrleika. Dags. í Skálholti 12. mars 1655.

S. 83v er auð.

Keywords
122(84r-84v)
Kaupbréf fyrir Skipanesi í Melasveit 12 hundruð að dýrleika.
Rubric

“Kaupbréf fyrir Skipanesi í Melasveit 12 hundruð að dýrleika.”

Note

Orðrétt sama bréfið og nr. 121.

Keywords
123(85r-86r)
Inntak úr bréfi séra Vigfúsi Árnasyni tilskrifuðu.
Rubric

“Inntak úr bréfi séra Vigfúsi Árnasyni tilskrifuðu.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar Vigfúsi Árnasyni, prófasti í Múlaþingi, um málefni sr. Böðvars Sturlusonar. Böðvar hefur skrifað biskupi og tjáð honum að hann vilji róa að því öllum árum að taka við prestsembætti á Eydalastað þar sem allt stefni í að sr. Þórarinn Eiríksson muni láta af störfum (sbr. 71. bréf). Brynjólfur sér fram á að málið verði tekið fyrir á prestastefnu í Múlaþingi í náinni framtíð og biður hann Vigfús að láta kanna það á þeirri stefnu hvort Böðvar hafi ekki tilskilin gögn sér til meðmæla. Sjálfur hefur Brynjólfur aldrei séð vitnisburð Böðvars frá Hafnarháskóla, en hann stundaði nám í Kaupmannahöfn árin 1640-1644. Böðvar segist sjálfur vera attestatus í guðfræði en það er óstaðfest. Böðvar hefur lýst því yfir við biskup að sér þyki fullnaðarveð það sem sr. Halldór Eiríksson hefur sett fyrir skuldum bróður síns (sbr. 92. bréf) jafngilda mútum til að fá embættið. Brynjólfur útskýrir að sér þyki sú túlkun ekki standast. Ódags.

Keywords
124(86v-87v)
Sendibréf séra Böðvari Sturlusyni tilskrifað anno 1655.
Rubric

“Sendibréf séra Böðvari Sturlusyni tilskrifað anno 1655.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar Böðvari Sturlusyni og bregst við bréfi frá Böðvari sem hann meðtók 10. mars s.á. Biskup bendir á ekki sé enn tímabært að skipa nýjan sóknarprest til Eydala, enda hafi sr. Þórarinn Eiríksson gefið í skyn að hann muni leggja fram ný gögn í máli sínu á komandi alþingi. Hann fullyrðir jafnframt að fullnaðarveð sr. Halldórs Eiríkssonar fyrir skuldum Þórarins bróður síns sé á engan hátt sambærilegt við mútur. Dags. í Skálholti 29. mars 1655.

Keywords
125(87v)
Citatia séra Þórarins Eiríkssonar, Gunnsteins Brynjólfssonar, Jóns Eiríkssona...
Rubric

“Citatia séra Þórarins Eiríkssonar, Gunnsteins Brynjólfssonar, Jóns Eiríkssonar og Magnúsar Loðvíkssonar til næstkomandi prestastefnu á Þingvöllum anno 1655.”

Note

Brynjólfur biskup boðar sr. Þórarin Eiríksson, Gunnstein Brynjólfsson, Jón Eiríksson og Magnús Loðvíksson til prestastefnu sem haldin verður á komandi alþingi. Tilefnið eru frekari vitnaleiðslur í barnsfaðernismáli sr. Þórarins. Biskup biður um að stefnubréfið verði lesið yfir mönnunum fjórum og sér síðan sendar vottuð og undirrituð staðfestingarskjöl þar sem fram kemur að allir hlutaðeigandi hafi heyrt erindið. Dags. í Skálholti 30. mars 1655.

Keywords
126(88r)
Umboðsbréf Hannasar [sic] Björnssonar.
Rubric

“Umboðsbréf Hannasar [sic] Björnssonar.”

Note

Brynjólfur biskup endurnýjar umboð Hannesar Björnssonar til þess að sækja jörðina Geitavík í Borgarfirði eystri fyrir hönd Ragnheiðar, dóttur biskups (sbr. 7. bréf). Dags. í Skálholti 30. mars 1655.

Keywords
127(88v-89r)
Commendatia Finns Jónssonar hospítalsforstandara til búendanna við sjávarsíðu...
Rubric

“Commendatia Finns Jónssonar hospítalsforstandara til búendanna við sjávarsíðuna í Árnes- og Gullbringusýslu um aukahlutina.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar íbúum við sjávarsíðuna í Kjalarnes- og Árnesþingi og tilkynnir þeim að Árni Oddsson lögmaður hafi skipað Finn Jónsson forstöðumann spítalans á Klausturhólum. Finnur mun á næstunni ferðast í allar veiðistöðvar þessara tveggja þinga og innheimta aukahlutinn sem ætlaður er spítalanum af öllum fiskiskipum. Biskup beinir orðum sínum sérstaklega til Tómasar Nikulássonar, umboðsmanns á Bessastöðum, og biður hann að aðstoða Finn við innheimtuna. Dags. í Skálholti 2. apríl 1655.

Keywords
128(89v-90v)
Byggingarbréf Eilífs Sveinssonar fyrir Kalmanstungu.
Rubric

“Byggingarbréf Eilífs Sveinssonar fyrir Kalmanstungu.”

Note

Brynjólfur biskup heimilar Eilífi Sveinssyni ábýli á jörðinni Kalmanstungu í Hvítársýslu. Í bréfinu er alllöng lýsing á þeim gjöldum sem Eilífur á að standa skil á vegna jarðarinnar og þeim kvöðum sem ábýlinu fylgja, þ. á m. að róa á skipum biskupsins. Dags. í Skálholti 8. apríl 1655.

Keywords
129(90v-91r)
Útskrift af bréfi séra Þorsteins Jónssonar til Jóns Sigurðssonar um afhending...
Rubric

“Útskrift af bréfi séra Þorsteins Jónssonar til Jóns Sigurðssonar um afhending á Bæ og Flekkudal í Kjós.”

Note

Sr. Þorsteinn Jónsson, prestur í Holti undir Eyjafjöllum, skrifar Jóni Sigurðssyni og biður hann að afhenda Brynjólfi biskup jörðina Bæ og hálfa jörðina Flekkudal í Kjós. Biskup hefur keypt jarðirnar af Þorsteini og Sólveigu Ísleifsdóttur, konu hans. Ódags.

Keywords
130(91v-92v)
Bréf tilskrifað lögsagnarmönnum í Þverárþingi fyrir sunnan á umsetu Péturs Bj...
Rubric

“Bréf tilskrifað lögsagnarmönnum í Þverárþingi fyrir sunnan á umsetu Péturs Björnssonar.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar Jóni Jónssyni, umboðsmanni sýslumanns, og öðrum lögréttu- og dómsmönnum í Þverárþingi um mál Péturs Björnssonar á Hofstöðum. Biskup vekur máls á þeirri nýlundu að prestum sé ekki lengur frjálst að byggja kirkjujarðir að landslögum. Að mati Brynjólfs er það ný túlkun, sem orðin sé viðtekin, að láta sömu lög gilda um kirkjujarðir og konungsjarðir, þótt hefðin kveði á um að kirkjujarðirnar eigi að vera undanþegnar ýmsum ákvæðum. Pétur Björnsson býr á Hofstöðum, en sú jörð tilheyrir Reykholtskirkju og er Pétur þar í óþökk sr. Jóns Böðvarssonar, prests í Reykholti. Biskup felur viðeigandi yfirvaldi að úrskurða um málið, “hvort sem vera má sýslumaður, umboðsmaður eður lögmaður,” á næstkomandi alþingi. Biskup biður viðtakendur bréfsins að kynna sr. Jóni í Reykholti þessa tilhögun á Reykholtsþingi. Dags. í Skálholti 13. apríl. 1655.

Keywords
131(93r)
(engin fyrirsögn)
Rubric

“(engin fyrirsögn)”

Note

Yfirlit yfir þær greiðslur sem Gísli Einarsson, skólameistari í Skálholtsskóla, hefur þegið fyrir störf sín á yfirstandandi ári. Gísli undirritar skjalið og staðfestir móttökuna. Dags. í Skálholti. 14. júní 1655.

Keywords
132(93v-95v)
Sendibréf til Tómasar Nikulássonar um Pétur Björnsson.
Rubric

“Sendibréf til Tómasar Nikulássonar um Pétur Björnsson.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar Tómasi Nikulássyni umboðsmanni á Bessastöðum um mál Péturs Björnssonar á Hofstöðum (sbr. 130. bréf). Sr. Jón Böðvarsson í Reykholti hefur óskað eftir því að Pétur flytji frá Hofstöðum. Ástæðan er sú að sr. Jón er orðinn veikur og þarf aðstoðarprest sem á að búa á jörðinni. Fram kemur að þeim Pétri og sr. Jóni hafi sinnast vegna kýr sem Pétur heldur á jörðinni þótt Jón hafi óskað eftir því að kýrin yrði látin fara. Pétur hefur neitað að svara fyrir kúna nema hann verði dreginn fyrir dóm, en sr. Jón vill forðast öll átök. Þetta þykir biskupi bagalegt í ljósi þess að sr. Jón tók við Pétri sem landseta af góðmennsku sinni fyrir nokkrum árum, en enginn vildi þá fá Pétur sem landseta sökum þess hversu þrætugjarn hann er. Mál Péturs er til marks um það hvernig bændur í landinu eru farnir að álíta að sömu lög gildi um kirkjujarðir og konungsjarðir, og því hefur biskup ráðlagt sr. Jóni að taka málið upp fyrir veraldlegum dómstólum fremur en kirkjulegum. Dags. í Skálholti 17. apríl. 1655.

Keywords
133(96r-96v)
Vitnisburður biskupsins af Hannesi Björnssyni útgefinn.
Rubric

“Vitnisburður biskupsins af Hannesi Björnssyni útgefinn.”

Note

Hannes Björnsson, prestur í Saurbæ, skrifar vitnisburð um Brynjólf biskup að ósk Brynjólfs. Hannes kynntist biskupi þegar hann kom sjálfur í Skálholtsskóla 19 ára gamall og segist hafa notið góðs af honum í hvívetna þau sex ár sem hann var í skólanum. Dags. í Skálholti 8. júlí 1655.

Keywords
134(97r-97v)
Heimstefnudómur Austfirðinga um Geitavíkurmál anno 1655 3. maí.
Rubric

“Heimstefnudómur Austfirðinga um Geitavíkurmál anno 1655 3. maí.”

Note

Fundargerð dómstefnu þar sem sjö dómsmenn þinga um stefnu Hannesar Björnssonar gegn Ásmundi Jónssyni varðandi jörðina Geitavík í Borgarfirði eystri (sbr. 47. og 48. bréf). Dómsmennirnir sjö eru tilnefndir af Einari Magnússyni í umboði sýslumannsins, Gísla Magnússonar. Ásmundur hefur áfrýjað þeirri niðurstöðu að gjöf Bjarna Péturssonar sé lögmæt (sbr. 17. bréf) en dómurinn staðfestir þá niðurstöðu. Dags. í Geitavík í Borgarfirði 3. maí 1655.

Keywords
135(98r-99v)
Sendibréf Matthíasi Guðmundssyni.
Rubric

“Sendibréf Matthíasi Guðmundssyni.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar Matthíasi Guðmundssyni, sýslumanni í Snæfellsnessýslu. Matthías hefur skrifað biskupi um Einar Torfason, en Brynjólfur skrifar honum til baka og biður um staðfestingu þess að Einar sé “með æru við yður kvittur.” Þetta er nauðsynlegt ef Einar skyldi sækja um prestsembætti síðar meir. Brynjólfur spyr jafnframt um málefni spítalans á Hallbjarnareyri, en til stendur að reisa spítalahúsið sama vor. Biskup tilkynnir að Magnús Jónsson, sýslumaður í Haga á Barðaströnd, muni annast málefni spítalans fyrir sína hönd. Matthías hefur lagt til að Jón Jónsson frá Hraunskarði verði gerður forstöðumaður spítalans og Brynjólfur fellst á þá tillögu. Dags. í Skálholti 17. apríl 1655.

Keywords
136(99v-100r)
Sendibréf til Jóns Brynjólfssonar.
Rubric

“Sendibréf til Jóns Brynjólfssonar.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar Jóni Brynjólfssyni, sem hefur starfað í umboði Magnúsar Jónssonar, mannsins sem Brynjólfur hefur falið að annast málefni spítalans á Hallbjarnareyri. Biskup biður Jón að afhenda Matthíasi Guðmundssyni, sýslumanni í Snæfellsnessýslu, allt það fé sem hann hafi safnað til spítalans. Dags. í Skálholti 17. apríl 1655.

Keywords
137(100v-101v)
Um uppheldisálag séra Gísla Pálssonar.
Rubric

“Um uppheldisálag séra Gísla Pálssonar.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar þremur kennimönnum: sr. Þorleifi Jónssyni, prófasti í Rangárþingi, sr. Magnúsi Jónssyni, presti á Breiðabólstað í Fljótshlíð, og sr. Þorsteini Jónssyni, presti í Holti undir Eyjafjöllum. Tilefni skrifanna er mál sr. Gísla Pálssonar, prests á Hvalsnesi, sem hefur þurft að hverfa frá embætti sökum holdsveiki. Biskup mælist til þess að sérstakur skattur verði lagður á kirkjustaðina þrjá þar sem viðtakendur bréfsins sitja, Odda, Breiðabólstað og Holt, til þess að tryggja Gísla framfærslu. Dags. í Skálholti 23. apríl 1655.

Bibliography

Bréfið er prentað í bókinni Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Sjá Jón Helgason (útg.). Úr bréfabókum Brynjólfs Sveinssonar. Safn Fræðafélagsins um Ísland og Íslendinga XII, 39-40. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka fræðafélag, 1942.

Keywords
138(101v-102v)
Forlíkunar sami fyrir reiðings þágu Björns Gvöndssonar.
Rubric

“Forlíkunar sami fyrir reiðings þágu Björns Gvöndssonar.”

Note

Hákon Ormsson, ráðsmaður í Skálholti, og Björn Guðmundsson í Flagbjarnarholti undirrita greinargerð ásamt þremur vottum. Í greinargerðinni kemur fram að Brynjólfur biskup hefur spurt Björn Guðmundsson hvort það sé satt sem heyrst hafi að Björn hafi þegið nokkrar reiðingstorfur að gjöf frá Vigfúsi Jónssyni, leiguliða á jörðinni Heysholti, en sú jörð tilheyrir Skálholtsdómkirkju. Björn játar því að hafa þegið reiðingstorfur hjá Vigfúsi og minnir að þær hafi ekki verið fleiri en fimm alls. Biskup tekur það loforð af Birni að hann láti af því að þiggja gjafir sem með réttu tilheyri Skálholtsjörðum. Björn er gerður ákærulaus um þær reiðingstorfur sem hann hefur þegið. Loks spyr Brynjólfur Björn um tilhögun reiðingsskurðar í Heysholti undanfarin ár. Dags. í Skálholti 24. apríl 1655.

Keywords
139(102v-103r)
Meðkenning Hákonar Bjarnasonar á meðtöku 32 ríkisdala af biskupinum vegna sér...
Rubric

“Meðkenning Hákonar Bjarnasonar á meðtöku 32 ríkisdala af biskupinum vegna séra Þorsteins.”

Note

Hákon Bjarnason staðfestir að hann hefur þegið 32 ríkisdali úr hendi Brynjólfs biskups. Um er að ræða greiðslu á átta kúgildum sem sr. Þorsteinn Jónsson í Holti skuldar Hákoni. Dags. að Bakkarholti í Ölvesi 26. apríl 1655.

Keywords
140(103r)
Meðkenning Hákonar Bjarnasonar um meðtöku 4ra ríkisdala af biskupinum.
Rubric

“Meðkenning Hákonar Bjarnasonar um meðtöku 4ra ríkisdala af biskupinum.”

Note

Hákon Bjarnason staðfestir að hann hefur þegið 4 ríkisdali úr hendi Brynjólfs biskups, til viðbótar við hina 32 sem þegar eru greiddir. Um er að ræða níunda kúgildið sem sr. Þorsteinn Jónsson í Holti skuldar Hákoni. Dags. að Bakkarholti í Ölvesi 26. apríl 1655.

Keywords
141(103r)
Meðkenning Hákonar Bjarnasonar um eins kúgildis meðtöku af séra Jóni Daðasyni.
Rubric

“Meðkenning Hákonar Bjarnasonar um eins kúgildis meðtöku af séra Jóni Daðasyni.”

Note

Hákon Bjarnason staðfestir að hann hefur þegið eitt kúgildi úr hendi sr. Jóns Daðasonar. Dags. að Bakkarholti í Ölvesi 26. apríl 1655.

Keywords
142(103v-104r)
Afhending Bæjar 16 hundraða með 4 kúgildum og hálfs Flekkudals 20 hundruðum b...
Rubric

“Afhending Bæjar 16 hundraða með 4 kúgildum og hálfs Flekkudals 20 hundruðum beggja liggjandi í Kjós.”

Note

Jón Sigurðsson, umboðsmaður sr. Þorsteins Jónssonar í Holti, afhendir Brynjólfi biskup jörðina Bæ í Kjós (sbr. 129. bréf). Í bréfinu er greinargóð lýsing á þeim húsakosti sem jörðinni fylgir og landamerkjum. Við sama tilefni afhendir Jón biskupi innstæðukúgildi með hálfum Flekkudal. Dags. á Neðra-Hálsi í Kjós 3. maí 1655.

Keywords
143(104v-105r)
Kaupbréf fyrir hálfum Flekkudal 20 hundruð.
Rubric

“Kaupbréf fyrir hálfum Flekkudal 20 hundruð.”

Note

Fimm menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Brynjólfur biskup seldi Eyjólfi Ísleifssyni jörðina Tindsstaði á Kjalarnesi. Á móti selur Eyjólfur Brynjólfi hálfa jörðina Flekkudal í Kjós. Dags. að Eyjum í Kjós 3. maí 1655.

Á s. 105r er yfirstrikað uppkast að 145. bréfi.

Keywords
144(105v)
NB til minnis.
Rubric

“NB til minnis.”

Note

Yfirlit yfir bjálkatré og aðra viði sem biskupnum tilheyra í Hafnarfirði. Dags. 30. apríl 1655.

Keywords
145(106r-106v)
Kaupbréf fyrir Vatnsenda og Hálsum í Skorradal.
Rubric

“Kaupbréf fyrir Vatnsenda og Hálsum í Skorradal.”

Note

Uppskrift af bréfi frá 14. öld. Fimm menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Snorri Torfason seldi Jóni Jónssyni jörðina Hof í Vatnsdal. Á móti lætur Jón jarðirnar Vatnsenda og Hálsa í Skorradal, að viðbættum skógi er liggur fyrir Skorradalsvatn og einum hesti. Í bréfinu er gert grein fyrir þeim í tökum sem umræddum jörðum tilheyra. Dags. 1. febrúar 1369; afritið gert á Þingvöllum 1. júlí 1646.

Bibliography

Bréfið er prentað í Íslenzku fornbréfasafni III, 250-251. Kaupmannahöfn: Hið íslenzka bókmenntafélag, 1896.

Keywords
146(107r-107v)
Útskrift af bréfi séra Árna Loftssonar um niðurníðslu á Aðalvíkurstað, Þorste...
Rubric

“Útskrift af bréfi séra Árna Loftssonar um niðurníðslu á Aðalvíkurstað, Þorsteini Magnússyni tilskrifuðu.”

Note

Sr. Árni Loftsson, prestur á Stað í Aðalvík, skrifar Þorsteini Magnússyni sýslumanni og lýsir veru sinni á staðnum síðan hann tók við brauðinu árið 1653. Staðurinn var í mikilli niðurníðslu þegar Árni tók við honum en hann hefur síðan látið bæta jarðir og tún og endurbyggja húsin að miklu leyti. Sr. Árni Kláusson, forveri sr. Árna Loftssonar á staðnum, fær falleinkunn fyrir umgengi og viðhald staðarins í þessari samantekt. Dags. á Stað í Aðalvík 14. september 1654; afritið gert í Þykkvabæjarklaustri 1. júní 1655.

Keywords
147(107v-108r)
Andvitni séra Árna Kláussonar á móti skrifi séra Árna Loftssonar um Aðalvíkur...
Rubric

“Andvitni séra Árna Kláussonar á móti skrifi séra Árna Loftssonar um Aðalvíkurstað.”

Note

Fjórir menn andmæla vitnisburði sr. Árna Loftssonar (sbr. 146. bréf) og þeirri staðhæfingu að sr. Árni Kláusson hafi skilið við allt í óreiðu á Stað í Aðalvík þegar hann fór þaðan. Dags. á Hesteyri í Aðalvíkursveit 11. júlí 1655; afritið gert í Skálholti 29. júlí s.á.

Keywords
148(108r-108v)
Vígslubréf Hafnarkirkju í Melasveit.
Rubric

“Vígslubréf Hafnarkirkju í Melasveit.”

Note

Uppskrift af vígslumáldaga og aflátsbréfi Hafnarkirkju í Skálholti, sem útgefið var af Stefáni Jónssyni Skálholtsbiskup. Dags. í Skálholti 14. ágúst 1510; afritið gert í Skálholti 11. apríl 1656.

Bibliography

Bréfið er prentað í Íslenzku fornbréfasafni VIII, 326-327. Reykjavík: Hið íslenzka bókmenntafélag, 1906-1913.

Keywords
149(109r-110r)
Kaupbréf fyrir hálfum Flekkudal af séra Þorsteini Jónssyni og fyrir Bæ í Kjós...
Rubric

“Kaupbréf fyrir hálfum Flekkudal af séra Þorsteini Jónssyni og fyrir Bæ í Kjós af sama séra Þorsteini.”

Note

Fjórir menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Brynjólfur biskup seldi hjónunum Þorsteini Jónssyni og Sólveigu Ísleifsdóttur jörðina Drumboddsstaði í Eystri Tungu. Á móti selja Þorsteinn og Sólveig Brynjólfi hálfa jörðina Flekkudal í Kjós (sbr. 129. bréf). Biskup fær Þorsteini jafnframt umráð yfir tveimur jörðum í eigu dómkirkjunnar í Skálholti, þ.e. Berjanesi í Landeyjum og Moshvoli í Hvolhrepp. Biskup mun greiða landskuld af Drumboddsstöðum gegn því að fá að halda hús á jörðinni fyrir sig og börn sín. Dags. að Gaulverjabæ í Flóa 23. júní 1655.

Keywords
150(110r-110v)
Áreiðarbréf millum Kross og Garða.
Rubric

“Áreiðarbréf millum Kross og Garða.”

Note

Uppskrift af bréfi frá 16. öld. Tólf menn úrskurða í landamerkjadeilu milli tveggja jarða á Akranesi, Garða og Kross. Við rannsókn málsins hefur verið leitað til fjölda manna sem eru uppaldir á Akranesi og eru sextugir eða eldri. Það er samdóma álit allra að Krosslækur ráði landamerkjunum, og er það haft eftir elstu mönnum sem vitnin muna eftir. Aðilar málsins eru Gísli Jónsson Skálholtsbiskup, og Vilhjálmur Oddsson og Erlendur Guðbrandsson, bændur á Krossi, og fallast þeir allir á að þetta séu hin réttu landamerki. Dags. í Görðum á Akranesi 10. september 1560. Einar Hallgrímsson, prestur á Útskálum, staðfestir bréfið á Hvalsnesi 14. september 1597. Afrit gert í Skálholti 23. maí 1656.

Bibliography

Bréfið er prentað í Íslenzku fornbréfasafni XIII, 526-527. Reykjavík: Hið íslenzka bókmenntafélag, 1933-1939.

Keywords
151(111r-111v)
Veitingarbréf séra Jóni Höskuldssyni útgefið af biskupinum fyrir Hálsstað í Á...
Rubric

“Veitingarbréf séra Jóni Höskuldssyni útgefið af biskupinum fyrir Hálsstað í Álftafirði.”

Note

Brynjólfur biskup veitir sr. Jóni Höskuldssyni prestsembætti að Hálsi í Álftafirði. Eiríkur Höskuldsson, bróðir Jóns, hefur áður þjónað á staðnum en hefur nú verið dæmdur frá embætti vegna barnsfaðernismáls og hefur Jón því óskað eftir að taka við staðnum. Brynjólfur dregur ekki dul á þá staðreynd að Háls er “smástaður” sem aðeins fáir sóknarmenn tilheyra. Vísað er til Tyrkjaránsins þar sem talað er um kirkjugripi staðarins sem Jón mun framvegis hafa umsjón með, “því sem eftir er af yfirgangi tyrkneskra ræningja eftirlátið.” Dags. 5. júní 1655.

S. 112r er auð.

Keywords
152(112v)
Kaupbréf fyrir hálfum Krossi 12 hundruð fyrir hálfa Þórisstaði 10 hundruð.
Rubric

“Kaupbréf fyrir hálfum Krossi 12 hundruð fyrir hálfa Þórisstaði 10 hundruð.”

Note

Brynjólfur biskup selur Sigurði Árnasyni á Leirárgörðum hálfa jörðina Þverstaði í Ölvesi. Á móti fær biskup hálfa jörðina Kross í Lundarreykjadal. Dags. á Efra-Skarði í Svínadal 4. maí 1655.

Keywords
153(113r-113v)
Dómur um Pétur Björnsson.
Rubric

“Dómur um Pétur Björnsson.”

Note

Jón Jónsson, umboðsmaður Þorkels Guðmundssonar, sýslumanns í Borgarfirði, skipar sex menn í dóm á héraðsþingi í Reykholti. Viðfangsefni þingsins er fyrirhuguð brottför Péturs Björnssonar af Hofstöðum (sbr. 130. og 132. bréf). Pétur hefur lagt fram skriflegt erindi um málið sem er lesið upp á stefnunni og er það birt í heild í bréfinu. Þar mótmælir hann því að þurfa að yfirgefa jörðina og tilgreinir ýmsar endurbætur á jörð og húsum sem hann hefur gengist fyrir undanfarin ár á eigin kostnað. Á eftir fylgir bréf frá Jóni Böðvarssyni þar sem hann furðar sig á því að kirkjujarðir skuli lúta sömu lögum og konungsjarðir, þótt það komi skýrt fram í kirkjuordinansíunni að munur sé á þessu tvennu. Þriðja bréfið sem er lesið upp á héraðsþinginu er frá Brynjólfi Sveinssyni (130. bréf). Dags. í Reykholti 23. apríl 1655; afritið gert á Skipaskaga 5. maí s.á.

Keywords
154(113v-114r)
Kaupbréf fyrir Gröf í Skilmannahrepp hálfri.
Rubric

“Kaupbréf fyrir Gröf í Skilmannahrepp hálfri.”

Note

Brynjólfur biskup selur Jóni Jónssyni hálfa jörðina Kross í Lundarreykjadal, tólf hundruð að dýrleika. Á móti lætur Jón hálfa jörðina Gröf í Skilmannahrepp, sem einnig er tólf hundruð að dýrleika. Dags. að Vatnsenda í Skorradal 8. maí 1655.

Keywords
155(114r)
Samþykki Guðrúnar uppá Grafar kaup.
Rubric

“Samþykki Guðrúnar uppá Grafar kaup.”

Note

Guðrún Henriksdóttir veitir samþykki sitt fyrir jarðakaupum Brynjólfs biskups og Jóns Jónssonar (154. bréf). Dags. á Hvanneyri 29. ágúst 1655.

Keywords
156(114v)
NB til minnis.
Rubric

“NB til minnis.”

Note

Stutt athugasemd um tvær koparklukkur í eigu kirkjunnar að Bæ í Borgarfirði. Báðar eru ónýtar og lagt er til að þær verði seldar og keyptur viður til dómkirkjunnar fyrir ágóðann. Ódags.

Keywords
157(114v)
Reikningur biskupsins við Helga á Mófeldsstöðum anno 1655 8. maí og framvegis...
Rubric

“Reikningur biskupsins við Helga á Mófeldsstöðum anno 1655 8. maí og framvegis þetta ár.”

Note

Brynjólfur biskup greiðir Helga Jónssyni útlagðan kostnað vegna endurbóta á Mófeldsstöðum (sbr. 81. bréf). Niðurlag bréfsins vantar. Dags. 8. maí 1655.

Eitt blað vantar í handritið á eftir bréfinu.

Keywords
158(115r)
Islands compagnies handskript og obligation uppá 1000 ríkisdali af óbrúkanleg...
Rubric

“Islands compagnies handskript og obligation uppá 1000 ríkisdali af óbrúkanlegu inventario aflögðu af dómkirkjunni og öðrum kirkjum í Skálholtsstifti sem compagniet lofar af að svara árlegri rentu.”

Note

Bréfið er á dönsku.

S. 115v er auð.

Keywords
159(116r-117r)
Sami uppá reiðingsskurð og sölu Fúsa í Heysholti.
Rubric

“Sami uppá reiðingsskurð og sölu Fúsa í Heysholti.”

Note

Vigfús Jónsson, leiguliði á dómkirkjujörðinni Heysholti í Rangárvallasýslu til nítján ára, er kallaður fyrir Brynjólf biskup og krafinn svara um þær fréttir að hann hafi stundað það að rista reiðing úr jörðinni og selja. Vigfús gengst við ásökununum og harmar þær. Hann er spurður hverjum hann hafi selt reiðing á undanförnum ári, og hversu mikið. Vigfús tilgreinir nokkurn fjölda manna en man ekki ljóslega hversu mikið hver þeirra fékk. Hann biðst innilega afsökunar og niðurstaða málsins er sú að Vigfús megi framvegis rista reiðing til eigin húsa en ekki annarra. Dags. í Skálholti 28. maí 1655.

Keywords
160(117v-118r)
Meðkenning biskupsins að séð hafi seðil þann sem gjörðist á millum Benedikts ...
Rubric

“Meðkenning biskupsins að séð hafi seðil þann sem gjörðist á millum Benedikts Þorleifssonar og Katrínar um uppgjöf á Hrauni.”

Note

Brynjólfur biskup staðfestir að hann hefur lesið skriflegan samning sem Benedikt Þorleifsson, ráðsmaður Skálholtsdómkirkju, hefur gert við Katrínu Þormóðsdóttur á Hrauni á Eyrarbakka. Þar gefur Katrín Benedikt dómkirkjujörðina Hraun til umráða og ráðstöfunar. Katrín glímir við veikindi og treystir sér ekki til að búa á jörðinni lengur. Benedikt hefur óskað eftir samþykki biskups fyrir þessari ráðstöfun og er það veitt. Dags. í Skálholti 30. maí 1655.

Keywords
161(118r-118v)
Meðkenning Finns Jónssonar um meðtöku á hospítalsins peningi.
Rubric

“Meðkenning Finns Jónssonar um meðtöku á hospítalsins peningi.”

Note

Yfirlit yfir þær greiðslur sem Finnur Jónsson, forstöðumaður spítalans á Klausturhólum, hefur innheimt til spítalans. Dags. í Skálholti 2. júní 1655.

Keywords
162(118v)
Reikningur Finns Guðmundssonar á biskupstíundum í Rangárvallasýslu.
Rubric

“Reikningur Finns Guðmundssonar á biskupstíundum í Rangárvallasýslu.”

Note

Yfirlit yfir þær biskupstíundir sem Finnur Guðmundsson hefur innheimt í Rangárvallasýslu vorið 1655. Dags. í Skálholti 4. júní 1655.

Keywords
163(118v)
Quittantia Finns Guðmundssonar fyrir biskupstíunda meðferð.
Rubric

“Quittantia Finns Guðmundssonar fyrir biskupstíunda meðferð.”

Note

Brynjólfur biskup vottar að Finnur Guðmundsson hefur staðið skil á þeim biskupstíundum sem hann hefur innheimt í Rangárvallasýslu vorið 1655. Dags. í Skálholti 4. júní 1655.

Keywords
164(119r)
Commendatia Einars Torfasonar.
Rubric

“Commendatia Einars Torfasonar.”

Note

Bréfið er á latínu.

Keywords
165(119v)
Skógadómur Gísla sáluga lögmanns.
Rubric

“Skógadómur Gísla sáluga lögmanns.”

Note

Dómur gerður að beiðni Gísla Hákonarsonar lögmanns, þar sem kveðið er á um refsingar við því að nytja skóga annarra í leyfisleysi. Dags. á Skarði 3. maí 1627.

Bibliography

Bréfið er prentað í Alþingisbókum Íslands V, 144-145. Reykjavík: Sögufélag, 1922, 1925-1932.

Keywords
166(120r-121r)
Citatiubréf til prestastefnu um dóttur séra Jóns í Vogshúsum til Hrungerðis í...
Rubric

“Citatiubréf til prestastefnu um dóttur séra Jóns í Vogshúsum til Hrungerðis í Flóa.”

Note

Brynjólfur biskup skrifar kennimönnum í Árnessýslu varðandi erindi sem honum hefur borist frá Jóni Pálssyni í Vogshúsum. Málið varðar Ragnhildi, dóttur Jóns, sem hefur verið lofuð í hjónaband með Jóni Jónssyni (nefndur Þórhildarson) en Ragnhildur er nú orðin afhuga hjónabandinu. Brynjólfur biður prófastinn Halldór Daðason að halda héraðsprestastefnu að Hraungerði í Flóa þann 21. júní nk. þar sem þetta mál verði skoðað ofan í kjölinn. Ef ekki tekst að leysa málið á fundinum skal því skotið til prestastefnudóms á Alþingi síðar um sumarið. Dags. í Skálholti 13. júní 1655.

Keywords
167(121r)
Reikningur millum biskupsins og séra Jóns Torfasonar um andvirði þriggja hund...
Rubric

“Reikningur millum biskupsins og séra Jóns Torfasonar um andvirði þriggja hundraða í Súlunesi.”

Note

Brynjólfur biskup greiðir Jóni Torfasyni þrjú hundruð fyrir sinn hlut í jörðinni Súlunesi (sbr. 73. bréf). Dags. 14. júní 1655.

Keywords
168(121v)
Quittantia biskupsins útgefin af séra Halldóri Eiríkssyni á prestkaupi sínu, ...
Rubric

“Quittantia biskupsins útgefin af séra Halldóri Eiríkssyni á prestkaupi sínu, sem og um öll önnur skipti.”

Note

Halldór Eiríksson lýsir því yfir að Brynjólfur biskup hefur skilvíslega greitt sér kaup allan þann tíma sem hann þjónaði sem kirkjuprestur í Skálholti. Halldór hefur þjónað í Skálholti frá 1651 en skiptir nú um vettvang og tekur við sem sóknarprestur í Eydalakirkju (sbr. 92. bréf). Dags. í Skálholti 26. júní 1655.

Keywords
169(121v)
Reikningur biskupsins við séra Jón Torfason á andvirði þriggja hundraða í Ytr...
Rubric

“Reikningur biskupsins við séra Jón Torfason á andvirði þriggja hundraða í Ytra-Súlunesi sem vera átti 6 hundruð.”

Note

Leiðréttingar og viðbætur við reikninginn sem Brynjólfur biskup hefur gert varðandi skuld sína til Jóns Torfasonar (167. bréf). Dags. í Skálholti 16. júlí 1656.

Keywords
170(122r)
Reikningur Einars á Núpstað á biskupstíundum.
Rubric

“Reikningur Einars á Núpstað á biskupstíundum.”

Note

Yfirlit yfir þær biskupstíundir sem Einar Jónsson á Núpsstað hefur innheimt í Skaftafellssýslu vorið 1655 og afhent biskupi. Brynjólfur biskup endurnýjuar umboð Einars til innheimtu í sýslunni. Dags. í Skálholti 26. júní 1655.

Keywords
171(122v)
Umboðsbréf biskupinum útgefið af Halldóri Ásmundssyni til að gifta Sigríði Þo...
Rubric

“Umboðsbréf biskupinum útgefið af Halldóri Ásmundssyni til að gifta Sigríði Þorvaldsdóttur.”

Note

Fjórir menn votta að þeir voru viðstaddir handsöl þar sem Halldór Ásmundsson veitti Brynjólfi biskup fullnaðarumboð til að sjá fyrir ráði og giftingum Sigríðar Þorvaldsdóttur, bróðurdóttur Halldórs. Umboðinu fylgir sú skylda að ráðstafa heimanmundi Sigríðar. Ódags.

Keywords
172(123r)
Kaupbréf fyrir 6 hundruð í Gullberastöðum af Magnúsi Jónssyni.
Rubric

“Kaupbréf fyrir 6 hundruð í Gullberastöðum af Magnúsi Jónssyni.”

Note

Brynjólfur biskup selur Magnúsi Jónssyni sex hundruð í jörðinni Bakka í Arnarfirði og fær í staðinn sex hundruð í jörðinni Gullberastöðum í Lundarreykjadal. Dags. í Skálholti 2. júlí 1655.

Keywords

Physical Description

Support
Pappír
No. of leaves
232 blöð (336 mm x 210 mm).
Foliation

Upprunaleg blaðsíðumerking 1-511 (gloppótt).

Script
Binding

Band frá 1982.

History

Origin

Þetta bindi er skrifað á árunum 1654-1656.

Provenance

Engar upplýsingar eru um hvaðan Árni Magnússon hefur fengið bókina.

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 7. apríl 1982.

Additional

Record History

Tekið eftir Katalog I, bls. 242 (nr. 424). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í janúar 1886. DKÞ færði inn grunnupplýsingar 1. júlí 2002. HSÆskráði.

Custodial History

Viðgert og bundið í Kaupmannahöfn í september 1982. Eldra band og askja fylgja.

Surrogates

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Haraldur Bernharðsson“Þykkja og þykja. Hljóðbeygingarvíxl einfölduð”, Gripla2004; 15: p. 121-151
Regina JuckniesDer Horizont eines Schreibers : Jón Eggertsson (1643-1689) und seine Handschriften
Ólafur HalldórssonÓlafs saga Tryggvasonar en mesta, 1958; 1
Þórður Ingi Guðjónsson“Um varðveislu og útgáfu frumheimilda”, Píslarsaga séra Jóns Magnússonar2001; p. 423-432
Guðrún Ása Grímsdóttir, Þórður Jónsson í HítardalÆttartölusafnrit séra Þórðar Jónssonar í Hítardal I-II
« »