Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 160 fol.

There are currently no images available for this manuscript.

Sögubók; Iceland, 1600-1699

Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Jón Torfason 
Death
1712 
Occupation
Scribe 
Roles
Scribe 
More Details
Name
Páll Sveinsson 
Occupation
 
Roles
Scribe 
More Details
Name
Kolbeinn Hannesson 
Occupation
 
Roles
Scribe 
More Details
Name
Jón Erlendsson 
Death
01 August 1672 
Occupation
Priest 
Roles
Scribe 
More Details
Name
Brynjólfur Sveinsson 
Birth
14 September 1605 
Death
05 August 1675 
Occupation
Bishop 
Roles
Scholar; Owner; Author; Correspondent; Marginal 
More Details
Name
Gyldenløve, Ulrich Christian 
Birth
24 June 1678 
Death
08 December 1719 
Occupation
Duke of Samsøe 
Roles
Owner 
More Details
Name
Þórunn Sigurðardóttir 
Birth
14 January 1954 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Birth
02 June 1976 
Occupation
 
Roles
Cataloguer 
More Details
Name
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Birth
19 August 1844 
Death
04 July 1919 
Occupation
Librarian, scholar 
Roles
Scholar 
More Details
Name
Dall, Birgitte 
Birth
1912 
Death
1989 
Occupation
Book conservator 
Roles
Binder 
More Details
Note
Árni Magnússon lét Jón Torfason skrifa upp eftir þessu handriti Harðar sögu í AM 498 4to, — Króka-Refs sögu í AM 506 4to, — Víglundar sögu í AM 512 4to. Aðrar sögur lét Árni bera saman við ýmis handrit.
Language of Text
Icelandic

Contents

1(1r-24r)
Svarfdæla saga
Rubric

“Hér byrjar Svarfdælinga sögu”

Incipit

Það er upphaf þessarar sögu …

Explicit

“… Ljótur lét drepa Eglu-Halla bróður Karls unga.”

Final Rubric

“Nú lýkur hér Svarfdæla sögu með þvílíku efni.”

Note

Auð blöð vegna eyðu í forriti: 6v að mestu, 7r-10v, 11v og 12v að mestu, neðri helmingur 14r og 21v.

2(25r-54v)
Gísla saga Súrssonar
Rubric

“Saga af Gísla Súrssyni”

Incipit

Það er upphaf á sögu þessi …

Explicit

“… og eru menn komnir frá honum.”

Final Rubric

“Lúku vær hér sögu Gísla Súrssonar. Guð gefi alla góða daga utan enda. AMEN.”

Filiation

Styttri gerð sögunnar, líklega skrifuð eftir AM 148 fol. (sbr. seðil).

3(55r-69v)
Orms þáttur Stórólfssonar
Rubric

“Söguþáttur af Ormi Stórólfssyni”

Incipit

[H]ængur hét maður son Ketils Naumdæla …

Explicit

“… og hélt vel trú sína.”

Final Rubric

“Og lýkur þar þætti Orms Stórólfssonar.”

4(75r-114v)
Harðar saga
Rubric

“Saga af Hörð og hans fylgjurum þeim Hólmverjum”

Incipit

[Á] dögum Haralds hins hárfagra …

Explicit

“…eftir öngvan mann sekan hafi jafnmargir í hefnd verið drepnir sem Hörð.”

Final Rubric

“Lúkum vér svo sögu Hólmverja.”

5(115r-146r)
Króka-Refs saga
Rubric

“Saga af Króka-Ref”

Incipit

[Á] dögum Hákonar kóngs Aðalsteinsfóstra …

Explicit

“… Og er margt göfugra manna frá honum komið.”

Final Rubric

“Og lúkum vér þar sögu Króka-Refs.”

6(146r-v)
Um Grænlands byggð
Incipit

Grænland var byggt af Eiríki hinum rauða …

Explicit

“… biskupsstóll þar.”

Colophon

“Þessi saga finnst miklu lengri í þeim gömlu bókum heldur en hér er rituð.”

Note

Stutt annálskennd klausa.

7(149r-208r)
Víga-Glúms saga
Rubric

“Hér byrjar Glúms sögu”

Incipit

[H]elgi hét maður og var kallaður Helgi hinn magri …

Explicit

“… að hann hafi verið best um sig allra vígra manna hér á landi.”

Final Rubric

“Og lýkur þar sögu Glúms Eyjólfssonar.”

8(209r-253v)
Hávarðar saga Ísfirðings
Rubric

“Sagan af Hávarði Ísfirðingi og syni hanss Ólafi Bjarnyl”

Incipit

[Þ]að er upphaf þessarar sögu að Þorbjörn hét maður …

Explicit

“… Og þótti verið hafa hið mesta mikilmenni.”

Final Rubric

“Og lúku vér þar nú þessari sögu að sinni með þessu efni.”

Note

Auð bl. vegna eyðu í forriti: 216v að mestu og 217r.

9(258r-298r)
Víglundar saga
Rubric

“Víglundar saga”

Incipit

[H]araldur hinn hárfagri var son Hálfdanar svarta …

Explicit

“… að enginn veit sína ævina fyrr en öll er.”

Final Rubric

“Endar hér nú þessi saga af Víglundi hinum væna.”

10(300r-333r)
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Rubric

“Hér byrjar Hallfreðs sögu”

Incipit

[Þ]orvaldur hét maður og var kallaður skiljandi …

Explicit

“… og er margt manna frá honum komið.”

Final Rubric

“Og lýkur hér sögu Hallfreðs vandræðaskálds.”

11(336r-344v)
Ölkofra þáttur
Rubric

“Þáttur af Ölkofra”

Incipit

[Þ]órhallur hét maður, hann bjó á Bláskógum …

Explicit

“… og hélst það meðan þeir lifðu.”

Final Rubric

“Og lýkur hér sögu Ölkofra.”

Physical Description

Support
Pappír (vatnsmerki greinilegt á bl. 334 og 335).
No. of leaves
iii + 344 + iii blöð (288 mm x 196 mm). Auð blöð: Neðri hluti bl. 24r, 24v, 70r-74v, 147r-148v, 208v, 254r-257v, 298v-299v, 334r-335v.
Foliation

  • Handritið hefur verið blaðmerkt síðar, að jafnaði á fimmta hverju blaði.
  • Síðar hefur það verið blaðmerkt með rauðu bleki 1-344.

Condition

  • Skorið hefur verið ofan af handritinu við band og hefur síðutitill skerst örlítið við það á bl. 1-3.
  • Leturflötur hefur dökknað vegna bleksmits. Bleksmitun í gegn sums staðar (sjá til dæmis bl. 117-162 og víðar).

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur á bl. 1r-54v er ca 232-244 mm x 144-148 mm.
  • Leturflötur á bl. 55r-344v er ca 210-220 mm x 110 mm.
  • Línufjöldi er ca 35-36 á bl. 1r-24r, 27-30 á bl. 25r-54v og 21-23 á bl. 55r-344v.
  • Síðutitlar.
  • Eyður fyrir upphafsstöfum á bl. 55r, 75r, 115r, 149r, 209r, 258r, 300r, 336r.
  • Griporð á 1r-53v.
  • Sögulok enda í totu.

Script

Þrjár hendur.

I: bl. 1-24r með hendi Páls Sveinssonar, blendingsskrift.

II: bl. 25r-54v með hendi Kolbeins Hannessonar, kansellískrift.

III: bl. 55r-344v með hendi Jóns Erlendssonar í Villingaholti, blendingsskrift.

Decoration

Pennaflúraðir og fylltir upphafsstafir kafla á bl. 1r-54r. Örlítið pennaflúraðir upphafsstafir á bl. 56v-69r og víðar. Teiknað andlit í staf á bl. 25r, 28r, 41v-42r, 43v, 54r. Skrautbekkur efst á bl. 1r. Örlítið pennaflúr um griporð á bl. 1r-53v. Baktitill á bl. 54v er með stærra letri og blekfylltum stöfum.

Additions

  • Áherslumerki á bl. 28r, 39r, 146v. Frá bl. 265v eru víða “X” á spássíum og strikað undir orð og setningar.
  • Spássíuleiðréttingar með yngri hendi, einkum í síðustu köflum Króka-Refs sögu (bl. 141v-146v).
  • Spássíugreinar á bl. 20r, 228v og 269r.

Binding

Flauelsband (303 mm x 202 mm x 67 mm) sem hefur upprunalega verið með gylltu skrauti og böndum. Handritablokkin er með gylltu rósamynstri. Spjaldblöð eru með marmaramynstri sem og fremsta saurblað rektó og aftasta saurblað versó. Handritið liggur í öskju.

Accompanying Material

Þrír fastir seðlar (163 mm x 106 mm) fremst með efnisyfirliti og athugasemdum Árna Magnússonar: “Pappírsbók í folio hjá hans höj excellence hr. Ulr. Chr. Güldenleuve inniheldur. 1. Svarfdæla sögu eins og almennilegar og sums stadar rangt skrifaða, er (sem mér sýnist) með hendi Páls Sveinssonar, ad vísu með þeirri sömu hendi sem Njáls saga Brynjólfs Þórðarsonar er með rituð. Hana þarf ég ekki hér eftir að sjá. 2. Gísla saga Súrssonar skrifaða (sem auðséð er) eftir bók séra Þórðar Jónssonar á Staðarstað in folio með hendi séra Jóns í Villingaholti, eða öðru Exemplare. Er rituð hér með hendi Kolbrúns Hannessonar. 3. Söguþátt af Ormi Stórólfssyni með hendi séra Jóns í Villingaholti. Er á líka og sá er ég hefi með hendi Ásgeirs eftir membranâ regiâ. Ég hefi látið þennan conferera við þá grænu bók í fol. frá Breiðabólstað í Fljótshlíð. 4. Sögu af Herði og Hólmverjum með hendi séra Jóns í Villingaholti, hana hefi ég héðan uppskrifaða með hendi Jóns Torfasonar. 5. Króka-Refs sögu með sömu hendi séra Jóns, hana hefi ég sömuleiðis héðan uppskrifaða með hendi Jóns Torfasonar. 6. Glúms sögu með hendi séra Jóns í Villingaholti. Hana hefi ég látið conferera við Glúms sögu með hendi Jóns Gissurssonar úr bók er ég fékk af séra Högna Ámundasyni. 7. Sögu af Hávarði Ísfirðing og Ólafi Bjarnyl.[?] með hendi séra Jóns í Villingaholti, vantar nokkuð lítið í miðjuna. Hana hefi ég látið conferera við óinnbundið exemplar frá Skarði á Skarðsströnd. 8. Víglundar sögu, með hendi séra Jóns í Villingaholti. Hana hefi ég síðan útskrifaða með hendi Jóns Torfasonar. 9. Hallfreðar sögu, með hendi séra Jóns í Villingaholti, hana hefi ég samanbera látið við hönd Eyjólfs Björnssonar í 4to. 10. Ölkofra sögu með hendi séra Jóns í Villingaholti. Hana hefi ég samanlesa látið við grei=exemplar í 4to, sem ég á.”

Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.

History

Origin

Handritið var skrifað á Íslandi, líklega fyrir Brynjólf Sveinsson biskup einhvern tíma á árabilinu 1635-1648 (sbr. óprentaðan lista SÁM-handrita). Handritið er tímasett til 17. aldar í Katalog I, bls. 112.

Provenance

Handritið var í eigu Ulrik Christian Gyldenløve stiftamtmanns, áður en það kom til Árna Magnússonar (sbr. seðil, einnig seðil í AM 164 a fol..

Acquisition

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 18. mars 1975.

Additional

Record History

Custodial History

Viðgert af Birgitte Dall í febrúar 1975 (kjölur styrktur).

Surrogates

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Negatíf örfilma frá 1994 á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi (askja 420).

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
« »