Handrit.is
 

Manuscript Detail

AM 281 4to

View Images

Sagaer, religiøse og topografiske tekster; Iceland, 1675-1699

LATIN SMALL LETTER A WITH DOUBLE ACUTELATIN SMALL LETTER A WITH DOUBLE ACUTE

Special character shown similar to its original form.

LATIN SMALL LIGATURE PPLATIN SMALL LIGATURE PP

Special character shown similar to its original form.

This special character is not currently recognized (U+ef95).

Name
Sigurður Björnsson 
Birth
01 February 1643 
Death
03 September 1723 
Occupation
Lögmaður 
Roles
Owner; Scribe 
More Details
Name
Jón Halldórsson 
Birth
06 November 1665 
Death
27 October 1736 
Occupation
Priest 
Roles
Author; Scribe; collector 
More Details
Name
Árni Magnússon 
Birth
13 November 1663 
Death
07 January 1730 
Occupation
Professor, Arkivsekretær (Secretary of the Royal Archives) 
Roles
Scholar; Author; Scribe; Poet 
More Details
Name
Hufnagel, Silvia Veronika 
Occupation
 
Roles
Scholar; student 
More Details

Contents

1(1r-28v:6)
Völsunga saga
Rubric

“Sagann | Af Ragnare Lodbrők sem fordum | var Kongur yfer Danmørk, Norege, Sviarike, Biarma |lande, Finlande, Englande, Skotlande, Irlande, Wind|lande og Saxlande,: Dő i Englande þa hann hafde Kongur | verid i 24 ar. Anno christi 841. Reiknast af chrono|logis sa 57 i Danskra kongatale. þesse Saga hefst | med Wolsungaþætte af Sigurde Fofnisbana, Giuk|ungum etc.”

Incipit

I Cap: | Hier hefur upp og segir fra þeim manne er Siggeir eda Sige er | nefndur

Explicit

“og þa flugu vr óllum ättum steinar ad þeim, og vard þeim þad ad alldur lægi.”

Bibliography

Rafn: Fornaldar Sögur Nordrlanda vol. I p. 113-234 Udg. I

Language of Text

Icelandic

Keywords

2(28v:7-46r)
Ragnars saga loðbrókar
Incipit

XLI. Cap: | Heimer j hlinsdølum spir nu þesse tydinde

Explicit

“Og þotti þetta | mønnum vndarlegt, og søgdu þetta syd-|ann frä ødrum mønnum”

Bibliography

Rafn: Fornaldar Sögur Nordrlanda vol. I p. 235-299 Udg. I

Language of Text

Icelandic

Keywords

3(47r-63r)
Trójumanna saga
Rubric

“Hier Hefur Trőiu Manna Saugu | og seiger fyrst af Saturnus af Krit”

Incipit

A Døgum Josue er Høfdinge var a Jőrsalalande | yfer Gidinga lÿd,

Explicit

“ad allra manna virdingu | þeirra er vitrer eru, og flestra fräsagna eru kunnar, enn hier epter hefur | søgu f Enea og þeim er Bretland bÿgdu.”

Filiation

Fra AM 544 4to (Hauksbók)

Language of Text

Icelandic

Keywords

4(63r-82v)
Breta sögur med Merlínusspá
Rubric

“Hier Hefur Søgu af Enea”

Incipit

Nu er ad seigia frä Enea hinum millda ad hann rakst lenge i | hafe þa er hann for af Troio

Explicit

“enn glati illu, bijde bräda, bat afruna, | hafi hille Guds og hime rijke:”

Final Rubric

“F I. N I S”

Language of Text

Icelandic

Keywords

5(83r)
Skrif Halldórs prests af Grænlandi til Arnalds prests
Incipit

Þesse tydinde ritadi Halldor prestur af Græna landi til Arnallz | prestz grænlendska, er þa var hirdprestur Magnus kongz

Explicit

“Sydan foru þeir heim aptur i Garda rÿke EtC.”

Note

På bl. 83r står der: “Hier vantar eitt blad i Sógunna”.

Bibliography

Eiríkur og Finnur Jonsson: Hauksbók p. 500-501 Udg. 281

Language of Text

Icelandic

Keywords

6(83v-93r)
Eiríks saga rauðaÞorfinns saga karlsefnis
Rubric

“Hier Hefur Søgu Þorfins Kallsefnis þordarsonar:”

Incipit

OLafur hiet Herkongur er kalladur var Olafur hvijte;

Explicit

“margt | Stormenne er komid annad a Jslandi fra Kallzefni og Gudrÿde | þad ecki er hier Skräd. Vere Gud med oss,”

Filiation

Fra AM 544 4to (Hauksbók)

Language of Text

Icelandic

Keywords

7(93r-94r)
Excerpt af Fóstbræðra saga
Incipit

Annall vr søgu Þormodar Kolbrunar skalldz hversu til er hattad j | Eireks firde og Einarz firde

Explicit

“þar sat | Liőtur ad fiske vid fiörda mann. EtC.”

Language of Text

Icelandic

Keywords
8(94r-95r)
Annalistiske og geografiske notitser
Bibliography

Eiríkur og Finnur Jónsson: Hauksbók p. 501-503

Language of Text

Icelandic

8.1(94r:5-8)
Grønlands biskopper i Igaliku
Rubric

“Grænlands Biskupar i Gørdum.”

Incipit

1. Eirekur, 2 Arnalldur, 3 Jon

Explicit

“7 Olafur, 8 Þordur, 9 Arne”

Keywords
8.2(94r:9-22)
Barske vintre
Incipit

Oalldar vetur hinn mikle var a Islandi þegar i heidni, þa ätu menn hrafna

Explicit

“skillde fasta xij dag Jőla ef ei bæri ä Drottinz Dag.”

Keywords
8.3(94r:23-26)
Bispedømmer i Norge
Rubric

“Biskups stőlar i Norege”

Incipit

1 J Nidaröse, 2 J Biørgvm, 3 Stafangur

Explicit

“j Orkneÿum J kyrkiu vogie”

Keywords

8.4(94r:27-30)
Bispedømmer i England
Rubric

“Biskups Stolar j Einglande”

Incipit

Erke stoll j Kantara Berge, og i Jork

Explicit

“j vincestur, j Laeceastro.”

Keywords

8.5(94v:1-4)
Bispedømmer i Skotland
Rubric

“Þesser er Biskups Stőlar i Skotlande”

Incipit

Ad Andreas stofu, i Glerskögum, j Brechin

Explicit

“j Sudur Eyum og Bar-|eÿum.”

Keywords

8.6(94v:4-5)
Bispedømmer i Sachsen
Incipit

Ercbistölar næster i Saxlandi

Explicit

“J Brimum | og i Spiru, j Strasborg og Meginzu.”

Keywords

8.7(94v:6-22)
Afstande til Rom
Rubric

“Wegur til Rőms.”

Incipit

Af Libiku til Mylnu 4. mÿlur, til Tertinborgar 5. mÿlur

Explicit

“til S: Pals kirkiu 4 mÿlur.”

Keywords

8.8(94v:23-25)
Betegnelser for tid
Incipit

Nófn Stundanna. Aulld, Fordum, Lyf, alldur

Explicit

“Sydla, j sinn, firra Dag.”

Keywords

8.9(94v:26-30)
Norges inddeling
Incipit

Aull Finnmørk, Haloga Land, Naumudaler

Explicit

“þesse lønd og filke heira til Noregs | kongs fie hirdslu med øllum Skottum og Skÿlldum.”

Keywords

8.10(95r:1-5)
Norske fylker
Rubric

“Filke i Norege”

Incipit

1. Haleigia Filke, 2, Naumdæla Filke

Explicit

“26 Ringaryke, 27 Gudbrandzdalir.”

Keywords

9(95r)
TylftatalAfstande på de islandske kyster
Incipit

Fra Horne er talid dægra sigling til Hiørleifs høfda,

Explicit

“ad sigla fyrer hvørt Nes.”

Language of Text

Icelandic

Keywords

10(95r)
Annaler
Incipit

Beda prestur andadist meir enn c. arum ädur enn jsland bÿgdest

Explicit

“hann hafdi xxiiij vetur biskup verid, enn hann rykte allz xxxvj är.”

Language of Text

Icelandic

Keywords
11(95r-98v)
Geographica qvædam et physica, Theologica qvædam ex sermonibus Augustini, Varia, atqve inter ea Astronomica qvædamHeimslýsing ok helgifræði
Language of Text

Icelandic

11.1(95r:23-v:20)
Hvordan Noahs sønner delte verden mellem sig
Rubric

“Hier seiger fra þui Hvar Hvor Nőasona bÿgde heimenn

Incipit

Sÿner Noa voru iij, þeir skiptu óllum heime med sier,

Explicit

“þa verda tunger allz lxxii enn þiodlønd | þusundrad.”

Keywords
11.2(95v:21-96v:9)
Vötn i heiminum
Rubric

“Wm votn j Heimenum”

Incipit

Brunnur er eirn j Paradysu er vr falla iiij är hingad i þenna | heim.

Explicit

“enn ef hia þeim er latid lyn klæde ella vll edur smätrie þa | verdur allt ad steine.”

Keywords

11.3(96v:10-21)
Prolog
Incipit

Þad er sagt ad Moyses tæke þad räd firstur ad skrifa ä Bökum adburd tyd-|inda

Explicit

“ad Skrifa ä Bökum þau tydinde er ei skylldu | űr minne lÿda”

11.4(96v:21-29)
Om Paradis
Rubric

“Fra Paradisu”

Incipit

Svo er sagt ad Paradÿser hinn ædste hlutir þessarar veralldra, þar var Adam settur

Explicit

“og veria Biorg og hitur ad menn skule ei þangad komast.”

11.5(96v:30-98v:2)
Geografisk kompendium
Rubric

“Hvorsu lønd liggia j Verølldinne

Incipit

Þessarar bÿgdar þa er Jndia land yst, þar er so manz mórgu moti hæde friden-|de landz kosta

Explicit

“þar er | Meilans Borg, i henne var Abrosius biskup:”

Keywords

11.6(98v:3-18)
Um borgaskipan ok legstaði heilagra mannaOm fremmede byer og helgeners gravsteder
Incipit

Roma Borg er ÿfer øllum Borgum, og i hia henne eru allar Borgir ad virda | sem þorp,

Explicit

“j | Borg þeirre er heiter Florica, Enn Nicholaus Biskup i Bär.”

12(98v)
Theologica qvædam, videntur esse úr AdamsbókHeimspeki ok helgifræði
Language of Text

Icelandic

12.1
Adams gravsted
Incipit

Seth Sonur Adams jardadi Fødur sinn j Dalnum Ebron

Explicit

“ad Gydingar giødu wr | kross Drottins.”

13(98v-101r)
Heiðreksgátur
Rubric

“Hier eru Gatur Heidreks kongs Hoffundarsonar | og Hervarar dottur Angantyrs Arngrimßonar er er ödinn | vppbar i Raunrietter enn liest vera gestur blindi hinn sä vijse.”

Incipit

Hafa jeg þad villda er eg hafda i giær, kongur giettu til hvad þad var.

Explicit

“Og a þeirre nott var kongur Drepinn

Language of Text

Icelandic

Keywords

14(101r-v)
Geographica qvædam et physica, Theologica qvædam ex sermonibus Augustini, Varia, atqve inter ea Astronomica qvædamHeimslýsing ok helgifræði
Language of Text

Icelandic

14.1(101r:8-10)
Idoldyrkelse
Rubric

“Hvadann Blöt höfust.”

Incipit

Risar giørdu Stopul þann er Babel hiet, enn hann var Lx og iiij mÿlna | här.

Explicit

“Vr Babilon mun koma høgg-|ormur sa er svelgia mun allann heim enn.”

14.2(101r:21-28)
Trompeten
Rubric

“Vm mothorn.”

Incipit

Huad er hid efsta Mothorn, Mothorns Rødd var heird fordum tÿd

Explicit

“enn Johannes deide j sialfre vppnumningu og Endurlifnade”

14.3(101r:22-v:23)
Hedenske guder
Incipit

Suo seigia oss Helgar bækur ad eingí madur skal blota heidnar vættir

Explicit

“hann var hinn ellste fader allra þeirra Guda:”

14.4(101v:24-30)
Kenning AugustiniAugustins forklaring af kvinder
Rubric

“Svo seiger S: Augustinus i sinne kenningu til læresveina sinna

Incipit

Sumar konur eru so vitlausar og blindar

Explicit

“og til þess ad þau skuli þa betra halldast og | vel hafa.”

15(101v-102r)
De Dialectica
Rubric

“De Dialectica”

Incipit

Anno de mil y qvinientos y cincuenta y Siete,

Explicit

“tiene feedello el Secre|tario delas vniversitad:”

Language of Text

Spanish

16(102r)
Kongsbrev til Titulus
Rubric

“Kongsbrefa titulus Hispanus.”

Incipit

Don philippe por la gratia de dios Reij de Castilion illa de Licon,

Explicit

“la fire estrivio porsu man|dado con acuerdu del del su Conscio.”

Language of Text

Spanish

17(102r-103r)
Excerpter og notitser
Language of Text

Icelandic

17.1(102r:19-v:8)
Landnámi
Rubric

“Vr austfirdinga Landname”

Incipit

Þa er Vlfliotur var Lx ad alldri Lógmadur

Explicit

“til goda hofs sins nu til kirkiu tyund,”

Bibliography

Eiríkur og Finnur Jónsson: Hauksbók p. 503

17.2(102v:9-13)
Excerpt af Íslendingabók
Incipit

Þa Giztur biskup var i Skalhollte,

Explicit

“er þyngfarar kaupe ättu ad gegna”

17.3(102v:14-18)
Excerpt af Breta sögur
Incipit

Anno Domini ara og Lxx var þad mikla öär j Einglandi

Explicit

“Sydann voru Breta kongar af Sialfra ættum

17.4(102v:19-24)
Excerpt af Kristni saga
Incipit

Gyztur biskup Son Jsleifs biskups med rädi Sæmundar fröda

Explicit

“fra holldgan vorz Herra Jesu christi M. C. xviij ar.”

17.5(102v:25-27)
Stednavne fra Islands Vestfjorde
Incipit

Rauda sandur, keflavÿk,

Explicit

“Ønundar fjordur Suganda fjordur

17.6(102v:28-30)
Excerpt af Landnámabók
Incipit

Þurijdur Sunda filler seiddi til þess i hallære

Explicit

“af hvorium bonda j Jsafirde :”

17.7(102v:31-103r:10)
Stednavne i Syd- og Østisland
Rubric

“vr austfirdinga Landnami”

Incipit

Langa nes, Finna fjordur vid fjordur

Explicit

“Reikia Nes, al-|fta Nes.”

18(103r-104r)
Ættartal
Rubric

“Hier biriar gømul Annal og ættartølur”

Incipit

Þad er frödra manna søgn ad þadre sidur i fiendinne,

Explicit

“enn sydann Lagdi hann vnder sig allann Noreg.”

Language of Text

Icelandic

Keywords
19(104r-v)
Excerpter og notitser
Language of Text

Icelandic

19.1(104r:9-19)
Excerpt af Landnámabók
Rubric

“Vr Landnämu Vestfirdinga.”

Incipit

Wlfur hinn skiälgi nam Reijkia Nes allt mille þorskafiardar og | hafrafells

Explicit

“er leinge hafdi verid i Hlymrek a Irlandi | so qvad þorkell geitisson.”

Keywords

19.2(104r:19-22)
Excerpt af Kristni saga
Incipit

Þa andadist Paskalus pape | Kyrialax

Explicit

“annad i heidni annad i christni Anno M. cxviij | ar”

19.3(104r:23-30)
Excerpt af Landnámabók
Incipit

J alldar fars bök Beda prestz er getid þess landz er Thile heiter

Explicit

“ad þann tÿma var farid mille Landanna”

19.4(104r:31-v:8)
Excerpts af Landnámabók
Incipit

So seigia vitrer menn ad vr Norege fra Stadi sie vij dægra Sigling | til Horns

Explicit

“enn dægur sigling er fra kolbeins eÿ nordur til Grænlandz obigda.”

Bibliography

Jón Sigurðsson: Diplomatarium Islandicum vol. III p. 19-20

19.5(104v:9-12)
Om kursen Eiríksstefna
Incipit

þennann gamlan Islendskann Rekning 96 vikur undan Snæfells jokle

Explicit

“ad halda styst nær Eirekz stefnu etc.

Bibliography

Jón Sigurðsson: Diplomatarium Islandicum vol. III p. 20 Footnote 1

19.6(104v:13-18)
Excerpt af Landnámabók
Incipit

Son Rolfs kongs vr Bergi Suasa Iotuns nordan af Dofra

Explicit

“og Namu Alfta fiórd hinn sydra j aust-|fiørdum: Þetta er vr austfirdinga Landnäme”

Bibliography
20(104v-107v)
Völuspá
Rubric

“Wølvo spä”

Incipit

Hliőds bid eg allar helgar kinder, meire og minne,

Explicit

“flÿgur vóll yfir | Nid?gur nae nu mun hann seykvass.”

Language of Text

Icelandic

Keywords

Physical Description

Support

Papir.

No. of leaves
107. Bl. 46v er ubeskreven. 198 mm x 158 mm.
Foliation

Folieret i nederste margin. Spor af paginering yderst i bladenes øverste hjørne.

Collation

Kustoder på bl. 1r-45v, 47r-82r, 83r og 84r-107r.

Layout

Teksten er enspaltet med 26-31 linjer pr. side. Kolumnetitler på bl. 2r-46r.

Script

Skrevet af Sigurður Jónsson i Knörr.

Accompanying Material

På bl. 59 i AM 597 b 4to er der en indholdsfortegnelse over excerpterne fra Hauksbók i AM 281 4to.

History

Origin

Skrevet i Island slutningen af 1600-tallet. Det er muligt at håndskriftet er skrevet for Sigurður Björnsson i Saurbær (Kjalarnes).

Acquisition

Ifølge et brev til Jón Halldórsson dateret 1729 (Udg. Jón Margeirsson: Bréf Árna Magnússonar til Íslands 1729 og fleiri skjöl hans í Ríkisskjalasafni Dana p. 147) har Arne Magnusson erhvervet håndskriftet fra Sigurður Björnsson i Saurbær (Kjalarnes), som var skribentens svoger.

Additional

Record History

Katalogiseret 17. juni 2008 af Silvia Hufnagel.

Bibliography

AuthorTitleEditorScope
Fornaldar sögur Nordrlanda: Eptir gömlum handritumed. Carl Christian RafnI: p. 113-234
Hauksbók: udg. efter de Arnamagnæanske håndskrifter no. 371, 544 og 675, 4to samt forskellige papirhåndskriftered. Eiríkur Jónsson, ed. Finnur Jónssonp. 500-501
Antiqvitates Americanæ sive Scriptores Septentirionales rerum ante-Columbianarum in America: Samling af de i Nordens Oldskrifter indeholdte Efterretninger om de gamle Nordboeres Opdagelsesrejser til America fra det 10de til det 14de Aarhundredeed. C. C. Rafnp. 84-167
Grönlands historiske Mindesmærkered. Det kongelige nordiske Oldskrift-SelskabI: p. 352-442
Kristian KålundBidrag til en historisk-topografisk Beskrivelse af Islandp. 374
Diplomatarium Islandicum: Íslenzkt fornbréfasafn, sem hefir inni að halda bréf og gjörnínga, dóma og máldaga, og aðrar skrár, er snerta Ísland eða Íslenzka menned. Jón Sigurðsson1857-1972; I-XVI
Jón Helgason“Til Hauksbóks historie i det 17. århundrede”, p. 1-48
Hervarar Saga ok Heiðreks Konungsed. N. M. Petersenp. 32-43
Opuscula V, 1975; XXXI
Antiquarisk Tidsskrifted. Det Kongelige Nordiske Oldskrift-Selskab1846-48: p. 112
Norrőn Fornkvæði: Islandsk samling af folkelige Oldtidsdigte om Nordens Guder og Heroer almindelig kaldet Sæmundar Edda hins Fróðaed. Sophus Buggep. xxii og lx
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian KålundI: p. 533-535
The History of the Cross-Tree down to Christ's Passion: Icelandic Legend Versions, ed. Mariane Overgaard1968; XXVI
Antiquités Russesed. C. C. RafnII: p. 426
« »