Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

SÁM 69

Der er ingen billeder tilgængelige for dette håndskrift.

Stóridómur — Diskursus Oppositivus; København, 1755-1777

Navn
Guðmundur Andrésson 
Dødsdato
1654 
Stilling
Forsker 
Roller
Skriver; Forfatter; Digter; Lærd 
Flere detaljer
Navn
Hannes Finsen 
Fødselsdato
8. maj 1739 
Dødsdato
4. august 1796 
Stilling
Biskop 
Roller
Ejer; Skriver; Forfatter; Korrespondent 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Ása Grímsdóttir 
Fødselsdato
23. september 1948 
Stilling
 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk (primært); Latin

Indhold

1(3r-7v)
Stóridómur
Rubrik

„Forordning sem fyrirsegir straff í legorðssökum á Íslandi, kölluð Stóridómur, allra náðugast confirmeraður af kong. Friðrik II.“

Begynder

Vér Árni Gíslason, Þorlákur Jónsson, Gunnar Gíslason …

Ender

„… tveimur dögum síðar en fyrr segir.“

1.1(7v-8v)
Confirmation
Rubrik

„Confirmation“

Begynder

Vér, Friðrik annar, með Guðs náð …

Ender

„… þann 13a dag Aprilis, Anno Domini 1565. Nostro sub sigillo F.R.“

2(9r-40r)
Discursus Oppositivus
Rubrik

„Discursus oppositivus eður Skrif á móti Stóradómi sem svo almennilega kallast“

Begynder

Ljóst mun vera velflestum skjallegum mönnum …

Ender

„… hefur ekki orðið barnshafandi í sinni sýslu?“

3(40r-v)
Kvæði um ritgerð Guðmundar Andréssonar
Rubrik

„Epigramma“

Begynder

Keimmikill kvennadómur / kannað hefur af manni …

Ender

„… sjúkan hokra með búkinn.“

3.1(40v)
Vísa
Begynder

Ljósum rétti lögum með …

Ender

„… utan dyrnar stæði. FINIS.“

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír (vatnsmerki á saurblöðum).
Antal blade
i + 40 + i blöð í 4to (201 +/- 1 mm x 158 +/- 1 mm). Auð blöð: 1-2.
Foliering
Handritið er ómerkt.
Lægfordeling

Níu kver.

  • Kver I: bl. 1-8, 4 tvinn.
  • Kver II: bl. 9-12, 2 tvinn.
  • Kver III: bl. 13-16, 2 tvinn.
  • Kver IV: bl. 17-20. 2 tvinn.
  • Kver V: bl. 21-24, 2 tvinn.
  • Kver VI: bl. 25-28, 2 tvinn.
  • Kver VII: bl. 29-32, 2 tvinn.
  • Kver VIII: bl. 33-36, 2 tvinn.
  • Kver IX: bl. 37-40, 2 tvinn.

Tilstand

  • Leturflötur hefur dökknað.
  • Blek hefur smitast í gegn á bl. 3v, 7r og 9v.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 170 +/- 2 mm x 130 +/- 2 mm.
  • Línufjöldi er 27-30.

Skrift

Líklega með hendi Hannesar Finnssonar Skálholtsbiskups. Textinn er að mestu með fljótaskrift en fyrirsagnir, nöfn og ýmis hugtök með kansellískrift. Kvæðið á bl. 40r-v er enn fremur með kansellískrift.

[Decoration]

Fyrirsagnir flúraðar og stafir blekfylltir (bl. 3r, 7v og 9r).

Stórir flúraðir upphafsstafir á bl. 3r, 7v og 9r.

Tilføjet materiale

Strikað hefur verið undir orð og setningar með rauðu á blöðum 9r-40v.

Nafnið Sigurjón Sigurðsson stendur skrifað á saurblaði.

Indbinding

Pappaspjöld (206 mm x 164 mm x 14 mm) klædd skinni, kjölur upphleyptur.

Vedlagt materiale

  • Ex libris límdur á fremra spjaldblað með nafninu Magnús Kjaran.
  • Gjafabréf dagsett 1. desember 2000 undirritað af Sigríði Kjaran og Sigurjóni Sigurðssyni fylgir SÁM 68-70.

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið var líklega skrifað í Kaupmannahöfn á árunum 1755-1777.

Ritgerð Guðmundar Andréssonar móti Stóradómi er prentuð í útgáfu Jakobs Benediktssonar (1948). Í inngangi getur Jakob ekki þessa handrits. Ljóst er af greinargerð Jakobs fyrir skyldleika handritanna sem hann notaði við útgáfuna að þetta handrit tilheyrir þeim handritaflokki sem runninn er frá glötuðu eftirriti (*a) frumritsins sem er í NKS 1942 4to og Jakob prentar ritgerðina eftir. Handritum sem runnin eru frá *a skiptir Jakob í tvo flokka I og II og af sérstökum lesháttum sem hann tilgreinir úr flokki I er auðséð að SÁM 69 tilheyrir þessum flokki sem runninn er frá handritinu AM 209 c 4to. Það handrit er skrifað um 1700 og beint eftir því voru gerðar fimm uppskriftir í Kaupmannahöfn (Deilurit, xlvi-xlix). Líkur benda til að Hannes Finnsson hafi skrifað SÁM 69 í Kaupmannahöfn beint eftir AM 209 c 4to sem nú er varðveitt á Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum. Hannes var í Kaupmannahöfn við nám og störf árin 1755-1767 og 1770-1777 (Sjá greinargerð frá GÁG).

Herkomst
Handritið var í eigu Magnúsar Kjarans næst á undan gefanda en það hefur verið í eigu ættmenna hans um langa hríð. Afi Magnúsar, Árni Thorsteinsson, var dóttursonur Hannesar Finnssonar (sbr. gjafabréf).
Erhvervelse
Hjónin Sigríður Kjaran og Sigurjón Sigurðsson afhentu Stofnun Árna Magnússonar handritið 1. desember 2000.

[Additional]

[Record History]

ÞS skráði handritið 10.-14. maí 2010. Stuðst var við greinargerð frá GÁG.

« »