Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

SÁM 68

Der er ingen billeder tilgængelige for dette håndskrift.

Biskupasögur Jóns prófasts Halldórssonar í Hítardal — Ræða (prédikun) Jóns Vídalíns biskups um lagaréttinn; Island, 1750-1760

Navn
Jón Halldórsson 
Fødselsdato
6. november 1665 
Dødsdato
27. oktober 1736 
Stilling
Priæst 
Roller
Forfatter; Skriver; collector 
Flere detaljer
Navn
Arngrímur Jónsson Vídalín ; lærði 
Fødselsdato
1568 
Dødsdato
27. juni 1648 
Stilling
Præst, Rector Officialis; Rektor 
Roller
Lærd; Ejer; Forfatter; Digter; Oversætter 
Flere detaljer
Navn
Jón Þorkelsson Vídalín 
Fødselsdato
21. marts 1666 
Dødsdato
30. august 1720 
Stilling
Biskop 
Roller
Ejer; Skriver; Forfatter; Korrespondent; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Vigfús Jónsson 
Fødselsdato
12. juni 1706 
Dødsdato
2. januar 1776 
Stilling
Præst 
Roller
Forfatter; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Magnús Ketilsson 
Fødselsdato
29. januar 1732 
Dødsdato
18. juli 1803 
Stilling
Sysselmand 
Roller
Skriver; Forfatter; Korrespondent 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Ása Grímsdóttir 
Fødselsdato
23. september 1948 
Stilling
 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Bemærkning
Aðeins sögur Skálholtsbiskupa.
Tekstens sprog
Islandsk (primært); Latin

Indhold

1(1r-221v)
Sögur Skálholtsbiskupa
1.1(1r-10v)
Formáli
Begynder

Þó hinum stoltu Pharizæis …

Ender

„… og því samankomið í eitt bindi.“

Bemærkning

Formálinn er saga fyrstu kristni á Íslandi með skírskotun í Heilaga Ritningu og íslensk fornrit jafnt sem Arngrím lærða neðanmáls.

Nøgleord
1.2(11r-v)
Skrá yfir kaþólska biskupa í Skálholti
Rubrik

„Röð eða registur þeirra pápísku biskupanna í Skálhol[ti]“

Begynder

Ísleifur Gissurarson …

Ender

„… Ögmundur Pálsson.“

Bemærkning

Getið er um fæðingarár biskupanna, hvers lenskir þeir voru eða hvaðan af landinu, vígsluár, fjölda ára í embætti, aldur og andlát eða burthvarf af biskupsstól.

Nøgleord
1.3(11v)
Skrá yfir lútherska biskupa í Skálholti
Rubrik

„Registur hinna evangelísku biskupa í Skálholti“

Begynder

Gissur Einarsson …

Ender

„… Jón Þorkelsson Vídalín.“

Bemærkning

Getið er um fæðingarár biskupanna, hvers lenskir þeir voru eða hvaðan af landinu, vígsluár, fjölda ára í embætti, aldur og andlát eða burthvarf af biskupsstól.

Nøgleord
1.4(11v-12v)
Skrá yfir biskupslaus ár á Íslandi
Rubrik

„Nær og hvað oft hér hafi verið biskupslaust í Íslandi síðan Ísleifur varð biskup“

Begynder

Anno 1008 eftir dauða Ísleifs …

Ender

„… biskupslaust varð allt til þessa.“

Nøgleord
1.5(12v-13r)
Skrá yfir hvenær þrír eða fleiri biskupar hafa verið samtímis í landinu
Rubrik

„Þrír biskupar og fleiri hér í senn á Íslandi“

Begynder

Anno 1188 þrír biskupar á Íslandi …

Ender

„… og að 2 biskupar væri hér ekki eins.“

Nøgleord
1.6(14r-220v)
Sögur Skálholtsbiskupa á kaþólskri tíð
Begynder

Ísleifur biskup var kominn af hinum göfugustu landnámsmönnum …

Ender

„… svo hún hefur andast anno 1561.“

Bemærkning

29 kaflar. Kaflafyrirsagnir eru nöfn viðkomandi biskups.

Nøgleord
2(222r-411r)
Sögur Skálholtsbiskupa á lútherskri tíð
Begynder

Síðan Ísland byggðist …

Ender

„… samt lifir mannorðið lengst.“

Bemærkning

Hefst á formála. Þá eru 8 kaflar. Kaflafyrirsagnir eru nöfn viðkomandi biskups.

Bibliografi

Biskupasögur Jóns prófasts Halldórssonar í Hítardal I 1903-1910

Nøgleord
3(413r-420v)
Prédikun á 4. sunnudag eftir trinitatis
Rubrik

„Concio Episcopi Mag: Vídalíni Dominica iv. post trinitatis De jure. Exegesis.“

Begynder

Næst heilögu Guðs orði …

Ender

„… fyrir þína forþénustu. Amen.“

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír.
Antal blade
i + 420 + i blöð (190 +/- 1 mm x 153 +/- 1 mm). Auð blöð: 13v, 221r-v, 411v-412v.
Foliering
Handritið var blaðsíðumerkt 1-26, 1-412 og 1-373, en víða hafa tölurnar skorist af við bókband, einkum í fyrstu tveimur hlutunum. Bl. 222-224 og 413-420 eru ómerkt. Auð bl. eru ómerkt.
Tilstand

  • Í skurði við bókband hefur iðulega skorist ofan af síðutitlum og blaðsíðutölum.
  • Rifnað hefur af efra horni ytra megin á fremstu 5 blöðunum þannig að texti hefur skerst.
  • Blöð eru morkin á jöðrum, einkum fremst og aftast, og hafa blöð verið styrkt með pappírsræmum.
  • Leturflötur hefur dökknað. Vatnsblettur á bl. 32r-33v.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 165-175 mm x 135-140 mm.
  • Línufjöldi er ca 24-27.
  • Síðutitlar.

Skrift

Bl. 1r-115r og 126r-133v með hendi Vigfúsar Jónssonar, fljótaskrift.

Bl. 115v-126r með óþekktri hendi, fljótaskrift.

Bl. 134r-420v með óþekktri hendi, fljótaskrift. Bl. 332v-336v með sprettskrift.

[Decoration]

Fyrirsagnir eru blekfylltar og sums staðar dálítið flúraðar.

Mannsandlit teiknað í staf í fyrirsögn á bl. 14r, 62v, 136r.

Tilføjet materiale
Víða eru efnisatriði skrifuð utanmáls í fyrsta hluta ritsins (að bl. 145v) með hendi Magnúsar Ketilssonar.
Indbinding

Band frá ca 1750-1760 (197 mm x 152 mm x 75 mm). Tréspjöld klædd skinni. Einfalt flúr á kápu og kili. Blá saurblöð fremst og aftast. Spjaldblöð úr sama pappír.

Vedlagt materiale

  • Ex libris límdur á fremra spjaldblað með nafninu Magnús Kjaran.
  • Gjafabréf dagsett 1. desember 2000 undirritað af Sigríði Kjaran og Sigurjóni Sigurðssyni fylgir SÁM 68-70.

Historie og herkomst

Proveniens
Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til ca 1750-1760. Það mun vera eitt helsta handrit biskupasagnanna og standa nærri frumritinu um margt (sbr. Jón Þorkelsson 1903-1910:xxii).
Herkomst
Á fremra saurbl. stendur: „Steinúlfur Grímsson þessi bók keypt eftir sýslum. J. Thoroddsen á Leirá“. Innan á fremri kápu efst fyrir miðju stendur nafnið A. Thorsteinss. landfógeti. GÁG gískar á að Magnús Ketilsson hafi eignast handritið að biskupasögunum eftir séra Vigfús Jónsson í Hítardal sem var sonur höfundar. Síðar eignaðist Jón Thoroddsen sýslumaður handritið.
Erhvervelse
Hjónin Sigríður Kjaran og Sigurjón Sigurðsson afhentu Stofnun Árna Magnússonar handritið 1. desember 2000.

[Additional]

[Record History]

ÞS skráði 25. maí - 2. júní 2010 (Stuðst var við greinargerð frá GÁG).

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Biskupasögur Jóns prófasts Halldórssonar í Hítardal I 1903-1910
« »