Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

Lbs 1422 8vo

Vis billeder

Sálmabók; Island, 1701

Navn
Jón Þorsteinsson ; Píslarvottur 
Fødselsdato
1570 
Dødsdato
18. juli 1627 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Hallgrímur Pétursson 
Fødselsdato
1614 
Dødsdato
27. oktober 1674 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Forfatter; Skriver; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Oddur Oddsson 
Fødselsdato
1565 
Dødsdato
16. oktober 1649 
Stilling
Præst 
Roller
Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Oddur Einarsson 
Fødselsdato
21. august 1559 
Dødsdato
28. december 1630 
Stilling
Biskop 
Roller
Forfatter; Oversætter; recipient 
Flere detaljer
Navn
Björn Sturluson 
Fødselsdato
1559 
Dødsdato
1621 
Stilling
Snedker 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Eiríkur Hallsson 
Fødselsdato
1614 
Dødsdato
1698 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Forfatter; recipient 
Flere detaljer
Navn
Ásgeir Bjarnason 
Fødselsdato
1703 
Dødsdato
4. august 1772 
Stilling
Præst 
Roller
Skriver; Digter; Ejer; collector 
Flere detaljer
Navn
Páll Eggert Ólason 
Fødselsdato
10. juni 1883 
Dødsdato
10. oktober 1949 
Stilling
Rektor; Bankastjóri; Skrifstofustjóri 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Laufey Guðmundsdóttir 
Fødselsdato
26. november 1975 
Stilling
Handritavörður 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Sigríður Hjördís Jörundsdóttir 
Fødselsdato
9. juni 1968 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Svanhildur Óskarsdóttir 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Katelin Parsons 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Rannver H. Hannesson 
Stilling
Forvörður 
Roller
Konservator 
Flere detaljer
Fuld titel

Nokkrir ágætir sálmar og lofsöngvar út af aðskiljanlegu efni undir ýmsum melodiis samanskrifaðir Guði almáttugum til dýrkunar og hans börnum til andlegrar glaðværðar 2r Anno 1701 2r

Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(3r-6r (1-7))
Einn Guð skóp allt upphafi í
Rubrik

„Eitt andlegt Sigu[r]verk, eður sálmur uppá tólf stundir dagsins, dreginn út af heilagri ritningu. Tón Adáms barn synd þín svo var stór etc.“

Begynder

Einn Guð skóp allt upphafi í /einn almáttur hans stjórnar því …

Melodi

Adams barn synd þín svo var stór

Ender

„… um tólf hlið er í er í skriftinni rætt / tólf njósnarmenn Móses sendi.“

Bemærkning

12 erindi

Á spássíu er við hverja línu vitnað í biblíuna en blöðin eru mjög skemmd og því ekki allt læst.

Nøgleord
2(6r-28v (7-52))
Alltíð er gott að iðja
Rubrik

„Ein andleg keðja; sem er registur yfir öll guðspjöll árið um kring. Í sálmvísu snúin með einföldum bænarorðum af hvörju guðspjalli. Með fögrum tón“

Begynder

Alltíð er gott að iðja /eitthvað sem þarflegt er / Guð er þó best að biðja …

Ender

„… herra Guð heyrðu það /hvers ég í trúnni bað /sé þitt nafn síblessað. Amen, Amen.“

Bemærkning

109 erindi

Á spassíu er við hvert erindi vitnað í biblíuna nema við fyrstu 4 erindi og síðustu 7 erindi.

Nøgleord
3(28v-31r (52-57))
Vígð náttin
Rubrik

„Einn fagur sálmur um herrans Jesú Kristi fæðing og nafn“

Begynder

Vígð náttin, náttin /velkomin á allan háttinn, háttinn / hjálpræðis færandi máttinn / jörð og himnar menn og englar …

Ender

„… því hljómar allra engla hljóðfæri / allra engla hljóðfæri hljómandi / allra engla hljóðfæri hljómandi.“

Bemærkning

6 erindi

Nótur við 1. erindi og nótur skr. saman.

Með blýanti er undir fyrirsögn skrifað: Sr. J. Þorst.

Nøgleord
4(31r-32r (57-59))
Árið nýtt nú á í nafni Jesú sæta
Rubrik

„Einn fagur nýárssálmur. Tón Gleðjum þjóð“

Begynder

Árið nýtt nú áí nafni Jesú sæta / byrjast blítt þú þá þess til skyldir gæta …

Melodi

Gleðjum þjóð

Ender

„… kunni á kross falla svo krenkja holdið næði / Guðs náð þá græði.“

Bemærkning

13 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:H:P:S

Nøgleord
5(32v-33r (60-61))
Ilmur er Jesús eðla skær
Rubrik

„Annar sálmur af Jesú nafni. Tón: Faðir vor sem á himnum“

Begynder

Ilmur er Jesús eðla skær / oss við Guð föður sætta fær …

Melodi

Faðir vor sem á himnum ert

Ender

„… ilm eilífð sannleik veg sigur skær / svo Jesús nafn útleggjum vær.“

Bemærkning

5 erindi

Á spássíu við hvert erindi er skrifað: J E S Ú S

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:H:P:S

Nøgleord
6(33r-34r (61-63))
Jesús frelsari og friðarherra
Rubrik

„Einn annar sálmur af Jesú nafni. Tón, Mikils ætti ég aumur að agta“

Begynder

Jesús frelsari og friðarherra / frumgróði ertu sálar minnar …

Melodi

Mikils ætti ég aumur að agta

Ender

„… að ég þig lofi í þínu nafn / Jesús framgeng ég glaður.“

Bemærkning

5 erindi

Á spássíu við hvert erindi er skrifað: J E S Ú S

Nøgleord
7(34r-36r (63-67))
Hljómi raustin barna best
Rubrik

„Einn fagur bænarsálmur til Kristum. Tón María móðurin skæra“

Begynder

Hljóði raustin barna best / blíð á þessum degi …

Melodi

María móðirin skæra

Ender

„… amen til til til / amen til til til / amen til ég óska vil / enginn mun mér banna. Amen.“

Bemærkning

15 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:H:P:S

Nøgleord
8(36v (68))
Jesú minn trúr
Rubrik

„Jesú nafns bókstafasálmur Tón. Heiminn vor Guð, heim. etc.“

Begynder

Jesú minn trúr / Jesú minn trúr / járnhlið og múr / mun nafn þitt mér…

Melodi

Heiminn vor Guð

Ender

„… þig þetta vers / lagðir þú sjálfur lið til þess.“

Bemærkning

5 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: O:J:S

Á spássíu við hvert erindi er skrifað: J E S Ú S

Nøgleord
9(37r-38v (69-72))
Ó Jesú önd mín ákallar nafn þitt
Rubrik

„Einn ágætur bænarsálmur til herrans Kristum. Tón, Guð er minn hirðir etc.“

Begynder

Ó Jesú önd mín / ákallar nafn þitt / blessunar best þín …

Melodi

Guð er minn hirðir

Ender

„… verðuga vegsemd / veitum þá drottni / hósíanna hæst fremd / hún aldrei þrotni.“

Bemærkning

10 erindi

Nøgleord
10(38v-41r (72-77))
Heilagi drottinn himnum á
Rubrik

„Einn fagur sálmur um vora sköpun, fall og endurlausn. Tón Heyr þú Jesú læknir lýða etc.“

Begynder

Heilagi drottinn himnum á / heiðrað og lofað sé nafnið þitt …

Melodi

Heyr þú Jesú læknir lýða

Ender

„… lofi æ Guð mitt líf og önd /og líka á minni dauðastund.“

Bemærkning

15 erindi

Nøgleord
11(41v-42v (78-80))
Rís upp mín sála, rís upp og vakna þú
Rubrik

„Einn fagur bænarlofsöngur. Tón: Ýmissra stétta, allir þjónustu menn“

Begynder

Rís upp mín sála rís upp og vakna þú / rís upp að tala við drottins dásemd nú …

Melodi

Ýmissa stétta allir þjónustu menn

Ender

„… heiður prýði hallelúja / hæstri þrenning æ sé. Amen.“

Bemærkning

4 erindi

Nøgleord
12(42v-43r (80-81))
Guð faðir kristni geym þú þína
Rubrik

„Einn bænarsálmur um varðveiting kristilegrar kirkju. Tón, Vaknið upp, vakið oss vekur“

Begynder

Guð faðir kristni geym þú þína / grandvarlega um þessa tíma…

Melodi

Vaknið upp því oss vekur ein raust (?)

Ender

„… hósíanna / tign þína tjá hver tunga á / göfugleg sé þér gloriá. Amen.“

Bemærkning

3 erindi

Nøgleord
13(43r-44r (81-83))
Ó Guð ó Jesú ó andinn hár
Rubrik

„Enn einn bænarsálmur til heilagrar þrenningar“

Begynder

Ó Guð ó Jesú ó andinn hár /óbrjálað hugvitið síð og ár …

Ender

„… hvort augum er sén eða ósýnileg / upplýstu helgaðu lífgaðu mig.“

Bemærkning

4 erindi

Nótur við 1. erindi og nótur skr. saman

Nøgleord
14(44r-44v (83-84))
Krenktur af hug dapur af nauð
Rubrik

„Þriðji bænarsálmur til heilagrar þrenningar“

Begynder

Krenktur af hug dapur af nauð / drottinn minn Guð ég tel mig sem einn auman sauð …

Ender

„… ei líkn þín þverr /ævinlegt syngi lofið þér. Amen.“

Bemærkning

4 erindi

Nótur við 1. erindi og nótur skr. saman

Nøgleord
15(44v-45v (84-86))
Vetrartíð víst er umliðin nú
Rubrik

„Einn fögur söngvísa og þakkargjörð fyrir umliðinn vetur. Með lag. Blíði Guð börnum þínum ei gleym“

Begynder

Vetrartíð víst er umliðin nú / farsæl blíð blessunarfull var sú …

Melodi

Blíði Guð börnum þínum ei gleym

Ender

„… lofaður sé vor ljúfi Guð / fyrir lánið sitt góða.“

Bemærkning

5 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:H:P:S

Nøgleord
16(45v-46v (86-88))
Nú í Jesú náðar nafni
Rubrik

„Einn sálmur í inngöngu sumars Tón Árið hýra etc.“

Begynder

Nú í Jesú náðar nafni / nýtt sumar að liðnum vetri …

Melodi

Árið hýra nú hið nýja

Ender

„… í dýrð innleiði oss með yður og Guðs friður / sé vor allra sumargjöf.“

Bemærkning

5 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: A:T:S

Nøgleord
17(46v-47v (88-90))
Í Jesú nafni inn göngum yfir
Rubrik

„Sálmur í inngöngu vetrar. Með sama lag“

Begynder

Í Jesú nafni inn göngum yfir / komna vetrartíð sú bendir brátt að hver…

Melodi

Árið hýra nú hið nýja

Ender

„… mig og mína / miskunn Guðs ég jafnan fel. Amen.“

Bemærkning

5 erindi

Nøgleord
18(47v-50r (90-95))
Andi Guðs eilífur er
Rubrik

„Eitt gyllini A.B.C. Með lag. Bæina börnin og hjú“

Begynder

Andi Guðs eilífur er / er yfir himin og jörð sér …

Melodi

Bæina börnin og hjú

Ender

„… öll skepnan englar og menn / amen þig vegsami drottinn. Amen.“

Bemærkning

23 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:H:P:

Undir fyrirsögn er með aðeins ljósara bleki skrifað: Þiðriks Arasonar

Hvert og eitt erindi er merkt með lettur úr ABC

Nøgleord
19(50r-52r (95-99))
Á einn Guð set þú allt þitt traust
Rubrik

„Annað gyllini. A:B:C. Með himnalag útsett úr þýsku“

Begynder

Á einn Guð settu allt þitt traust /aðstoð mannlegri trú þú laust …

Melodi

Himnalag

Ender

„… .“

Bemærkning

26 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:H:P:

Eftir rubric er með aðeins ljósara bleki skrifað: Útlögð úr þýsku

Hvert og eitt erindi er merkt með lettur úr ABC

Nøgleord
20(52r-53v (99-102))
Ástunda maður allra best
Rubrik

„Þriðja gyllini. A:B:C: Tón Ó Guð þér dýrð sé ævinleg“

Begynder

Ástunda maður allra best / ástsemd drottins að hljóta / þegar þér liggur þar á mest…

Melodi

Ó Guð þér dýrð sé ævinleg

Ender

„… dauðinn þín bíður dyrum hjá / drottni er gleymska að hafna.“

Bemærkning

26 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:B:[…]

Hvert og eitt erindi er merkt með lettur úr ABC

Nøgleord
21(53v-56r (102-107))
Alfa og omega upphaf og endi
Rubrik

„Fjórða gyllini A B C, Með lag Tígnist mey og móðir“

Begynder

A og ω upphaf og endi / er vor Guð sem ritning kenndi …

Melodi

Tignist mey og móðir

Ender

„… fyrr en oss er í moldu kastað / sæll er sá í drottni deyr. Amen. Amen.“

Bemærkning

25 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: A:TH:S

Hvert og eitt erindi er merkt með lettur úr ABC

Nøgleord
22(56v-60r (108-115))
Haf þú fyrir hug það
Rubrik

„Lífsreglur kristins manns í sumu samanteknar úr 28 hugvekjum Gerhardi. Með lag Hýr gleður hug minn“

Begynder

Haf þú fyrir hug það / sem hátignin bauð / flýðu synda störf í stað …

Melodi

Hýr gleður hug minn

Ender

„… svo æ þér verðum nær og nær / og höfum í hug það. Amen.“

Bemærkning

44 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:O:S

Nøgleord
23(60r-61r (115-117))
Eilífur friðarfaðir
Rubrik

„Einn fagur iðranarsálmur. Tón Ó Jesú eðla blómi etc.“

Begynder

Eilífur friðarfaðir / flýjum vér nú til þín / einn Guð og þrennur það er …

Melodi

Ó Jesú eðla blómi

Ender

„… á jörð sendi orð anda / og allar heillir með. Amen.“

Bemærkning

7 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: B:O:S

Nøgleord
24(61r-62r (117-119))
Ó Jesú elskan blíða
Rubrik

„Annar fagur iðranarsálmur Með sama tón“

Begynder

Ó Jesú elskan blíða / innsta míns hjarta nægð / syndugra lækning lýða …

Melodi

Ó Jesú eðla blómi

Ender

„… fengglaður syng síðan / sönghraður kring blíðan / í fang náðar væng víðan /vel hallelújá.“

Bemærkning

10 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: B:O:S

Nøgleord
25(62r-62v (119-120))
Gleðjið þjóð Guð menn
Rubrik

„Nokkrar lofgjörðar vísur. Tón Heill helgra manna“

Begynder

Gleðjið þjóð Guð menn / gjörum oss nú káta / syngjum lof sætt senn…

Melodi

Heill helgra manna

Ender

„… um aldir ætíð / æra dýrð og sómi /amen hver rómi.“

Bemærkning

6 erindi

Nøgleord
26(63r-64v (121-124))
Á hestbak stíg ég strax
Rubrik

„Einn fagur ferðasálmur. Tón Faðir á himnahæð“

Begynder

Á hestbak stíg ég strax /studdur til ferðalags / ó Jesú að mér gæti …

Melodi

Faðir á himnahæð

Ender

„… tigni þig tign þrefalda / tignuð um aldir alda. Amen.“

Bemærkning

25 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:H:O:S

Nøgleord
27(64v-65v (124-126))
Heyr snarpan sann
Rubrik

„Sá gamli lúrmanns söngur, Með hverjum hann dansar sín börn til hvílu“

Begynder

Heyr snarpan sann / syndir af angist klaga …

Ender

„… á búna braut / burtu frá heimsins lyst. Amen.“

Bemærkning

14 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:O:S

Nótur við 1. erindi

Nøgleord
28(65v (126))
Allir þó ört að renni
Rubrik

„In Stadio Laborum. Tón Að iðka gott með æru“

Begynder

Allir þó ört að renni / á skeið hlaupa leiksveinar…

Melodi

Að iðka gott með ærum

Ender

„... dygðum lengi sem ei ber / sorg og mæðustrengi.“

Bemærkning

3 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: [S]:O:E:S

Nøgleord
29(66r (127))
Hvað verður fegra fundið
Rubrik

„Einn fagur sálmur um frið og góða samvisku. Tón Dagur í austri öllum“

Begynder

Hvað verður fegra fundið / en friður og rósamt geð …

Melodi

Dagur í austri öllum

Ender

„… af hvers kyns heimsins auði / helst vilda ég kjósa það.“

Bemærkning

4 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:H:P:S

Nøgleord
30(66v-67r (128-129))
Herra Jesú mín hjálp vertu
Rubrik

„En einn fagur sálmur um afneitan þessa heims, en hyllast Guð. Tón Eins og sitt barn etc.“

Begynder

Herra Jesú mín hjálp vertu / þó heimurinn vilji ei láta …

Melodi

Eins og sitt barn

Ender

„... og ástar yls / svo er ég til friðs / í Jesú blessaða nafni. Amen“

Bemærkning

10 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:H:P:S

Við hvert erindi er letur: H A L L G R J M U R

Nøgleord
31(65r-v (129-130))
Kærleik mér kenn þekkja þinn
Forfatter
Rubrik

„Ein söngvísa um Guðs kærleika til vor. Með tón“

Begynder

Kærleik mér kenn þekkja þinn / þann í Kristó hefur til mín Guð minn …

Ender

„... nær magn hans dýrðar mun opinbert verða.“

Bemærkning

5 erindi

Á spássíu við 1. erindi er skrifað með bleki: S:O:O:S

Við 1. erindi eru nótur

Nøgleord
32(67v-68r (131-131))
Hér hefur margur svo hættulegt prjál
Rubrik

„Einn fagur lofsöngur í mótgangi. Tón. Sæll er sá maður sem óttast Guð “

Begynder

Hér hefur margur svo hættulegt prjál / hirðir lítið um sína sál …

Melodi

Sæll er sá maður sem óttast Guð

Ender

„... hjá hæstum herra upp sendir / Amen ég lofsyng þá drottni. Amen.“

Bemærkning

9 erindi

Nøgleord
33(68r-69r (131-133))
Guði í vald ég gef það allt
Rubrik

„Einn bænarsálmur í mótlæti, af befala sig Guði. Tón Ó Jesú þér æ viljum vér etc.“

Begynder

Guði í vald ég gef það allt / Guðs náð mitt ráð befala …

Melodi

Ó Jesú þér æ viljum vér

Ender

„... ég set það allt í sjálfs Guðs vald / víst vill hann mig forláta. Amen.“

Bemærkning

5 erindi

Nøgleord
34(69r-71v (133-138))
Gef ég mig allan á Guðs míns náð
Rubrik

„Einn fagur sálmur sama innihalds. Tón Öldungar Júða annars dags“

Begynder

Gef ég mig allan á Guðs míns náð / geymi hann allt mitt efni og ráð …

Melodi

Öldungar Júða annars dags

Ender

„... frið fyrr og síð / eilíft líf með útvöldum lýð.“

Bemærkning

33 erindi

Við 1. erindi er skrifað: S:H:P:S

Nøgleord
35(71v-72r (138-139))
Á minn ástkæra Guð
Rubrik

„Þríðji sálmur sama innihalds. Tón Himinn loft hafið jörð“

Begynder

Á minn ástkæra Guð / ég trúi í sorg og nauð …

Melodi

Himinn loft hafið jörð

Ender

„... að vér þar allir saman / æ vegsömum þig. Amen.“

Bemærkning

5 erindi

Nøgleord
36(72r-73r (139-141))
Aví heyr þú drottinn dýr
Rubrik

„Einn bænarsálmur og andvarpan til Guðs í mótganginum. Tón Patris sapientia“

Begynder

Aví heyr þú drottinn dýr / dapra sálu mína …

Melodi

Patris sapientia

Ender

„... svo megi ég þig í himna höll / heiðra um aldir alda. Amen.“

Bemærkning

8 erindi

Nøgleord
37(73r-v (141-142))
Aví hvað aum neyð
Rubrik

„Einn sálmur um þetta eymdarfulla líf. Tón Tak af oss faðir etc.“

Begynder

Aví hvað aum neyð / er þetta lífs skeið …

Melodi

Tak af oss faðir

Ender

„... þá minn Jesúm finn Krist / í sælunnar himnavist. Amen.“

Bemærkning

10 erindi

Við 1. erindi er skrifað: B:J:S:

Nøgleord
38(74r-75r (143-145))
Blíði Guð börnum þínum ei gleym
Rubrik

„Bænarsöngur í mótganginum um fyrirgefningu syndanna; fyrsta versið hefur ort sr. Oddur Oddsson annað hr. Oddur Einarsson; hin þrjú Björn Sturlason“

Begynder

Blíði Guð börnum þínum ei gleym / veit í nauð voldugt hjálpræði þeim …

Ender

„... og fara svo / fara svo / fara svo / heim með frelsara mínum.“

Bemærkning

5 erindi

Við 1. erindi er skrifað: S:O:O

Við 3. erindi er skrifað: B:J:S.

Nøgleord
39(75v-76v (146-148))
Sú eðla þýða eilíf vist
Rubrik

„Einn ágætur sálmur um eilíft líf. Tón Lífsreglur hollar heyrið enn etc.“

Begynder

Sú eðla þýða eilíf vist / unun og gleði há / og huggun blíða herrans Krist / í himnaríki að sjá …

Melodi

Lífsreglur hollar heyrið enn

Ender

„... ó Jesú fær mig upp að þér / amen allelúja. Amen.“

Bemærkning

8 erindi

Við hvert erindi er skrifað letur: S J G U R D U (en vantar við 8.: R)

Nøgleord
40(76v-77v (148-150))
Mitt hjarta gleðst í Guði sem glögt skal róma
Rubrik

„Lofsöngur Önnu móður Samuelis Lag: Drekkum af brunni náðar etc.“

Begynder

Mitt hjarta gleðst í Guði / sem glöggt skal róma

Melodi

Drekkum af brunni náðar

Ender

„sé honum sálminn Anna / Samuelis móðir kvað.“

Bemærkning

11 erindi

Nøgleord
41(77v-78r (150-151))
Á minn ástkæran Guð
Rubrik

„Hjartnæmur sálmur. Með lag: Himinn loft hafið jörð etc.“

Begynder

Á minn ástkæran Guð / ég trúi í sorg og nauð …

Melodi

Himinn loft hafið jörð

Ender

„... að vér hér allir saman / æ vegsömum þig. Amen.“

Bemærkning

5 erindi

Sbr. nr. 35, bls. 138-9

Nøgleord
42(78r-79r (151-153))
Síst skorta sönglist má
Rubrik

„Ágætur sálmur út af Faðir vor og má eftir skilja þau fyrstu 2 vers ef vill, hvör eð ei tíðum þessum sálmi fylgja.“

Begynder

Síst skorta sönglist má / sé þar ei elskan hjá …

Ender

„... í þá dýrð sem eilíf er / amen amen það aldrei þverr. Amen.“

Bemærkning

12 erindi

Nøgleord
43(79r-v (153-154))
Sæll er sá maður
Rubrik

„Fyrsti sálmur Davíðs. Tón Sæll Jesús sæti etc.“

Begynder

Sæll er sá maður / sem minn óttast herra / ljúflyndis glaður / leitar einskis verra …

Melodi

Sæll Jesús sæti

Ender

„alla tíma sami og af mér gjaldist / um ævina mína. Amen“

Bemærkning

4 erindi

Nøgleord
44(79v-80r (154-155))
Hann sem mig fæðir held ég Guð minn herra
Rubrik

„XXIII Davíðs sálmur. Undir sama tón“

Begynder

Hann sem mig fæðir held ég Guð minn herra / mig vantar ei neitt hvað mín þörf kann vera …

Melodi

Sæll Jesús sæti

Bemærkning

4 erindi

Nøgleord
45(80r-v (155-156))
Hver mun sá vera
Rubrik

„Vers af spádómi Esajæ um Kristí pínu“

Begynder

Hver mun sá vera / sem af Edom kemur / blóðrauð kann bera / Bozra klæðin fremur …

Ender

„... og hjálp að veita hálærður meistari.“

Bemærkning

1 erindi

Nøgleord
46(80v (156))
Minn vinur hann er hvítur og svo rauður
Rubrik

„Lofkvæði Salomons. Cap. 5.“

Begynder

Minn vinur hann er hvítur og svo rauður

Ender

„... Dýrð Guði gjörð sé góðum föður og anda / svo líka hans syni, etc.“

Bemærkning

1 erindi

Nøgleord
47(80v (156))
Ó herra Guð afsynja mér ei
Rubrik

„Salomons bæn. Proverbium 30. Tón Adams barn synd þín svo stór etc.“

Begynder

Ó herra Guð afsynja mér ei / um tvennt þig bið fyrr en ég dey …

Melodi

Adams barn synd þín svo var stór

Bemærkning

1 erindi

Nøgleord
48(80v-82v (157-160))
Ástríki sálar elskhuginn
Rubrik

„Einn sálmur um guðræki[le]ga þekking. Tón Mitt hjarta hvar til hryggist þú, etc.“

Begynder

Ástríki sálar elskhuginn / allra sætasti Jesú minn …

Melodi

Mitt hjarta hvar til hryggist þú

Ender

„... virðing og vegsemdin / hverfi þín í himininn / hjálp svo sjálf auki það. Amen.“

Bemærkning

22 erindi

Nøgleord
49(82v-83v (160-162))
Minnstu á þann sem mótmælt var í sorgum þín
Rubrik

„Einn fagur sálmur. Tón Hjartans langan“

Begynder

Minnstu á þann sem mótmælt var í sorgum þín / sála mín …

Melodi

Hjartans langan ég hef til þín

Ender

„...er hann bót allra meina / eilíft líf og unaðsemdin eina.“

Bemærkning

15 erindi

Nøgleord
50(83v-91r (162-177))
Vikusálmar
Rubrik

„Morgunkveðjur og kvöldkveðjur Jesú Kristi; sem sá loflegi doktor Josúa Stegmann hefur samsett og tillagt morgunbænum og kvöldbænum sinnar hjartnæmu bænabókar. Útlagðar úr þýsku af Ólafi Hallssyni. En í einfaldar söngvísur snúnar af sr. Eiríki Hallssyni sem eftir fylgir. Tón Á millum bræðra elskulegra ekkert er etc.“

Melodi

Á millum bræðra elskulegra ekkert er

Kolofon

„Endir sálmanna. Einum Guði sé æra“

Nøgleord
50.1(83v-84r (162-163))
Sértu blessaður heilsugjafari heimsins trúr
Rubrik

„Á sunnudag morgunkveðja herrans Kristi“

Begynder

Sértu blessaður heilsugjafari heimsins trúr / sem varst í nótt minn verndarmúr…

Bemærkning

21 erindi

Nøgleord
50.2(84v (164))
Ó herra Jesú ég bið fyrir þín augna tár
Rubrik

„Á sunnudags kvöld. Kristi kveðja“

Begynder

Ó herra Jesú ég bið fyrir þín augna tár / græð minna augnasynda sár …

Bemærkning

9 erindi

Nøgleord
50.3(84v-85r (164-165))
Í herrans Jesú heilla geymslu og hjartans náð
Rubrik

„Morgunkveðja mánudags herrans Kristi“

Begynder

Í herrans Jesú heilla geymslu og hjartans náð / ég fel mig nú og allt mitt ráð …

Bemærkning

21 erindi

Nøgleord
50.4(85r-87r (165-167))
Ó herra Jesú hversu mín hin hætta synd
Rubrik

„Mánudags kvöldkveðja herrans Kristi“

Begynder

Ó herra Jesú hversu mín en hætta synd / affærði þína eðla mynd …

Bemærkning

19 erindi

Nøgleord
50.5(87r (167))
Ó herra Jesú hver fyrir mig þrælinn þinn
Rubrik

„Þriðjudags morgunkveðja Kristi“

Begynder

Ó herra Jesú hver fyrir mig þrælinn þinn / varst á krossinum líflátinn …

Bemærkning

11 erindi

Nøgleord
50.6(86v-87r (168-169))
Þín náð mig verndi þýði Jesú þá ég sef
Rubrik

„Þríðjudags kvöldkveðja herrans Kristi“

Begynder

Þín náð mig verndi þýði Jesú þá ég sef / hún leiði mig þá sofið hef …

Bemærkning

18 erindi

Nøgleord
50.7(87r-v (169-170))
Jehóva drottinn Jesú Kriste ég bið þig
Rubrik

„Miðvikudags morgunkveðja herrans Kristi“

Begynder

Jehóva drottinn Jesú Kriste ég bið þig / heimilissauð þinn haltu mig …

Bemærkning

28 erindi

Nøgleord
50.8(87v-88r (170-171))
Herra Jesú ég hefi að klaga hér fyrir þér
Rubrik

„Miðvikudags kvöldkveðja herrans Kristi“

Begynder

Herra Jesú ég hefi að klaga hér fyrir þér / það góða er margt ógjört af mér …

Bemærkning

13 erindi

Nøgleord
50.9(88r-v (171-172))
Ó Jesú brunnur allrar visku upplýs mig
Rubrik

„Fimmtudags morgunkveðja herrans Kristi“

Begynder

Ó Jesú brunnur allrar visku upplýs mig / svo æðsta spekin þekki ég þig …

Bemærkning

21 erindi

Nøgleord
50.10(88v-89r (172-173))
Minn herra Jesú hasta á vind og hættan sjó
Rubrik

„Fimmtudags kvöldkveðja herrans Kristi“

Begynder

Mín herra Jesú hasta á vind og hættan sjó / míns hjarta svo það hafi ró …

Bemærkning

19 erindi

Nøgleord
50.11(89r-v (173-174))
Herra Jesú hvað stóra kvöl og harða pín
Rubrik

„Föstudags morgunkveðja herrans Kristi“

Begynder

Herra Jesú hvað stóra kvöl og harða pín / vildir þú þola vegna mín …

Bemærkning

21 erindi

Nøgleord
50.12(89v-90r (174-175))
Jesús í mínu brjósti bústað byggðu þér
Rubrik

„Föstudags kvöldkveðja“

Begynder

Jesús í mínu brjósti bústað byggðu þér / með lifandi elsku lifðu í mér …

Bemærkning

17 erindi

Nøgleord
50.13(90r-v (175-176))
Herra Jesú sem hefur af elsku myndað mig
Rubrik

„Laugardags morgunkveðja“

Begynder

Herra Jesú sem hefur af elsku myndað mig / og af náð frelsað ég bið þig …

Bemærkning

26 erindi

Nøgleord
50.14(90v-91r (176-177))
Heilagi Jesú hjálpa til svo hjartað mitt
Rubrik

„Laugardags kvöldvkeðja herrans Kristi“

Begynder

Heilagi Jesú hjálpa til svo hjartað mitt / forlengi að hljóta hjálpráð þitt …

Bemærkning

22 erindi

Nøgleord
51(91v-92v (178-180))
Efnisyfirlit
Rubrik

„Registur yfir þá sálma sem í þessari bók skrifaðir finnast“

Begynder

A. Alltíð er gott að iðja " " " pag " 7 …

Ender

„Þ. Þín náð mig verndi þýði Jesú " " " 168“

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír.
Antal blade
92 + ii blöð (149 +/- 2 mm x 92 +/- 1 mm).
Foliering

Blaðmerking 1-92 síðari tíma.

Blaðsíðumerking 1-180, síðari tíma, byrjar á bl. 3.

Lægfordeling
  • Kver I: bl. 1-6
  • Kver II: bl. 7-14
  • Kver III: bl. 15-22
  • Kver IV: bl. 23-30
  • Kver V: bl. 31-38
  • Kver VI: bl. 39-46
  • Kver VII: bl. 47-54
  • Kver VIII: bl. 55-62
  • Kver IX: bl. 63-70
  • Kver X: bl. 71-78
  • Kver XI: bl. 79-86
  • Kver XII: bl. 87-92 + ii
Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca. 123 +/- 10 mm x 75 +/- 3 mm
  • Línufjöldi er 22-34.

Skrift

Ein hönd ; Skrifari:

Ásgeir Bjarnason ? Í handritaskrá er handritið sagt með hendi síra Ásgeirs Bjarnasonar en það passar ekki við ritunartíma handritsins.

[Musical Notation]

Í handritinu eru fimm sálmar með nótum:

  • Vígð náttin, náttin, velkominn á allan háttinn (29r-29v)
  • Ó guð, ó Jesú, ó andinn hár (43r-43v)
  • Kreinktur af hug, dapur af nauð (44r-44v)
  • Heyr snarpann sann (64v)
  • Kærleik mér kenn, þekkja þinn (67r-67v)

Historie og herkomst

Proveniens
Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til 1701 í Handritaskrá Landsbókasafnsins (1927:279).
Herkomst

Páll Eggert Ólason nefnir að handritið hafi verið keypt til Lbs 1902 úr dánarbúi Halldórs Kr. Friðrikssonar. Að auki er blað á undan titilblaði með marki eiganda þar á er dreginn upp sveigur og í honum upphafsstafirnir H. J. D. og þar neðan við A. B. Á titilblað er árið 1701; á gamalt bréf í bandi er skrifað 1773.

[Additional]

[Record History]

Skráning Páls Eggerts Ólasonar á handritinu er aðgengileg í ritinu Skrá um handritasöfn Landsbókasafnsins, 2. bindi, bls. 279.

Guðrún Laufey Guðmundsdóttir bætti við skráninguna 21. janúar 2019; Sigríður H. Jörundsdóttir samræmdi skráningu og skráði á vefinn 14. janúar 2014 ; Svanhildur Óskarsdóttir lagfærði 20. mars 2013 Katelin Parsonsskráði í mars 2011.

[Custodial History]

Rannver Hannesson gerði við fremstu blöð 2014.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Skrá um handritasöfn Landsbókasafnsinsed. Páll Eggert Ólason [et al.]1918-1937; I-III
Katharina Baier, Eevastiina Korri, Ulrike Michalczik, Friederike Richter, Werner Schäfke, Sofie Vanherpen„An Icelandic Christmas Hymn. Hljómi raustin barna best.“, Gripla2014; 25: p. 193-250
« »