Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

JS 392 8vo

Vis billeder

Samtíningur; Island, 1747-1752

Navn
Jón Guðmundsson ; lærði 
Fødselsdato
1574 
Dødsdato
1658 
Stilling
Maler 
Roller
Forfatter; Digter; Lærd 
Flere detaljer
Navn
Þorkell Jónsson 
Stilling
Lovrettemand 
Roller
Skriver; Ejer 
Flere detaljer
Navn
Jón Árnason 
Fødselsdato
17. august 1819 
Dødsdato
4. september 1888 
Stilling
Bibliotekar 
Roller
Korrespondent; Skriver; Donor; Forfatter; Ejer; collector 
Flere detaljer
Navn
Þorkell Runólfsson 
Fødselsdato
25. april 1801 
Dødsdato
24. marts 1862 
Stilling
 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Guðmundur Jónsson 
Fødselsdato
16. oktober 1823 
Dødsdato
11. marts 1869 
Stilling
Bóndi 
Roller
Informant 
Flere detaljer
Navn
Sigríður Hjördís Jörundsdóttir 
Fødselsdato
9. juni 1968 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Sigrún Guðjónsdóttir 
Fødselsdato
14. juni 1946 
Stilling
Handritavörður 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1r-5r)
Stjörnuspeki
Rubrik

„[H]imins teikna […] [e]ftir hvörju þeir lagast sem undir þeim fæðast“

Nøgleord
2(5r-13v)
Stjörnuspeki
Rubrik

„Með öðrum hætti undir merking af tólf teiknum zodiacis“

Nøgleord
3(13v-15r)
Stjörnuspeki
Rubrik

„Sjö plánetur í ljóðmælum“

Begynder

Börn Saturnj bornu

Nøgleord
4(15r-16r)
Stjörnufræði
Rubrik

„Á hvörjum tíma pláneturnar stjórna á nótt og degi“

5(16r-24v)
Stjörnuspeki
Rubrik

„Enn öðruvísi plánetur en hér fyrri eru, eður nokkuð um mánaðanna náttúru og eðli“

Nøgleord
6(25r-33v)
Stjörnuspeki
Rubrik

„Hér eftir fylgir um mannsins complexio útaf þeim tólf mánuðum“

Nøgleord
7(34r-43r)
Um þær fjórar complexiones í manninum
Rubrik

„Um þær fjórar complexiones í manninum“

Nøgleord
8(43r-51r)
Nokkrar lækningar úr ýmsum bókum samandregnar sem og annað gamansamt
Rubrik

„Nokkrar lækningar úr ýmsum bókum samandregnar sem og annað gamansamt“

Nøgleord
9(51r-62r)
Spádómar
Rubrik

„Nokkuð lítið um chyromantiam“

Bemærkning

Um lófalestur

Nøgleord
10(62v-63r)
Mánaðanöfn ýmsra
Rubrik

„Mánaðanöfn ýmsra“

Bemærkning

Heiti mánaðanna á ýmsum tungumálum

Nøgleord
11(63r-66r)
Litarmark á augum manns
Rubrik

„Litarmark á augum manns“

Nøgleord
12(66r-70r)
Ein lítil undirvísan um dauðann og lífið, heilsu og sjúkdóm, lukku og ólukku
Rubrik

„Ein lítil undirvísan um dauðann og lífið, heilsu og sjúkdóm, lukku og ólukku“

Nøgleord
13(70v-72v)
Um Hylhx Rlizys [villuletur: Um kvikasilfur?]. Það hefu[r] 7 dyggðir og 7 ódy...
Rubrik

„Um Hylhx Rlizys [villuletur: Um kvikasilfur?]. Það hefu[r] 7 dyggðir og 7 ódyggðir og skrifast fyrst um þess dyggðir“

14(73r-78v)
Margrétar saga
Rubrik

„Eitt ævintýr st. Margrétar meyju“

Kolofon

„Skrifað anno 1747, dag 1. maii, af Þ. Js.“

Nøgleord
15(79r-81r)
Symbolon eður samansafn um verðlag á fénaði
Rubrik

„Symbolon eður samansafn um verðlag á fénaði“

Nøgleord
16(81v-82r)
Vísur
Rubrik

„Vísur uppá bækur heilagrar ritningar “

Begynder

Fyrst Geneses finnum sjá

17(82r-82v)
Samstæður uppá dauðann
Rubrik

„Samstæður uppá dauðann“

Begynder

Bráðir verða að bana

Nøgleord
18(82v-86r)
Hvörninn að sú nýja veröld ellegar Vestendien er fyrst fundin af Christoforo ...
Rubrik

„Hvörninn að sú nýja veröld ellegar Vestendien er fyrst fundin af Christoforo Columbo“

Nøgleord
19(86r-86v)
Jarðarinnar mæling
Rubrik

„Jarðarinnar mæling“

Nøgleord
20(86v-92r)
Vítus saga
Rubrik

„Eitt ævintýr af hinum heilaga Vítus“

„Aftan við: Skrifað að nýju anno 1747“

Nøgleord
21(92r-94r)
Vísur
Rubrik

„A B C“

Begynder

Að því barn guðs áttu að hyggja

Kolofon

„Anno 1748“

Bemærkning

Heilræðavísur í stafrófsröð

22(94v-94v)
Ein regla
Rubrik

„Ein regla“

Bemærkning

Um tímatal og heilsufræði

23(94v-95r)
Um Nóa sonu
Rubrik

„Um Nóa sonu“

24(95v-96r)
Um dómadagsundur. Lítið ágrip
Rubrik

„Um dómadagsundur. Lítið ágrip“

Nøgleord
25(96r-98v)
Ein sönn historía um það straff og plágu sem þeir xii kynþættir Ísraels hljót...
Rubrik

„Ein sönn historía um það straff og plágu sem þeir xii kynþættir Ísraels hljóta að líða af Guði almáttugum vegna saklausar pínu og dauða vors herra Jesú Christi …“

Nøgleord
26(98v-99r)
Um hrafninn
Rubrik

„Um hrafninn“

Nøgleord
27(99r-104r)
Krukkspá
Rubrik

„Nokkuð lítið ágrip úr Jóns krukks spádómi“

Nøgleord
28(104r-104v)
Um ríkustu dagsmörk
Rubrik

„Um ríkustu dagsmörk“

29(104v-104v)
Grágás
Rubrik

„Hvað skafthá sól er“

Bemærkning

Lítið brot úr Kristinna laga þætti

Brot

Nøgleord
30(105r-105v)
Um hitt og þettað
Rubrik

„Um hitt og þettað“

Bemærkning

Um lækningar

Nøgleord
31(105v-106v)
Nokkrar greinir samanskrifaðar af samræðu kóngs Ledraz af Júðalandi og hans h...
Rubrik

„Nokkrar greinir samanskrifaðar af samræðu kóngs Ledraz af Júðalandi og hans hershöfðingja Billero“

32(106v-110r)
Draumaútþýðingar
Rubrik

„Draumaútþýðingar“

33(110r-112v)
De lunæ proprietatibus
Rubrik

„De lunæ proprietatibus“

Bemærkning

Stjörnuspeki um tunglið

Nøgleord
34(113r-115v)
Málrúnir, þeirra nöfn og myndir sem og kenningar lengra reknar sem sjá má
Rubrik

„Málrúnir, þeirra nöfn og myndir sem og kenningar lengra reknar sem sjá má“

35(115v-118r)
Að hafa vinning í Nxiyn [villuletur: í málum?]
Rubrik

„Að hafa vinning í Nxiyn [villuletur: í málum?]“

Bemærkning

Ýmis ráð

36(118v-133v)
Lækningar mjög nytsamlegar samanskrifaðar af þeim hálærðu doktorum Aristoteli...
Rubrik

„Lækningar mjög nytsamlegar samanskrifaðar af þeim hálærðu doktorum Aristoteli, Alberto, Aviæna og Averjo“

Nøgleord
37(133v-137r)
Ein lítil undirvísun um lækningar og segir fyrst um höfuðverk
Rubrik

„Ein lítil undirvísun um lækningar og segir fyrst um höfuðverk“

Nøgleord
38(137r-142v)
Um náttúrur nokkra gróða og trjá [sic] sem oss eru kunnug og þess annars sem ...
Rubrik

„Um náttúrur nokkra gróða og trjá [sic] sem oss eru kunnug og þess annars sem vex á jörðunni“

39(142v-146r)
Nú eftirfylgir um náttúru nokkra dýra jarðarinnar sem í kringum oss eru
Rubrik

„Nú eftirfylgir um náttúru nokkra dýra jarðarinnar sem í kringum oss eru“

Nøgleord
40(146r-147r)
Nú eftirfylgir um nokkra fugla
Rubrik

„Nú eftirfylgir um nokkra fugla“

Nøgleord
41(147v-147v)
Um fiska þá sem til lækningar heyra, vidi Speculum
Rubrik

„Um fiska þá sem til lækningar heyra, vidi Speculum“

42(147v-149v)
Um steina og málm
Rubrik

„Um steina og málm“

43(149v-151v)
Nokkrar lækningar fylgja hér enn eftir
Rubrik

„Nokkrar lækningar fylgja hér enn eftir“

Nøgleord
44(152r-154r)
Hér eftirfylgja enn nú nokkrar einfaldar lækningar til reynslu samanskrifaðar
Rubrik

„Hér eftirfylgja enn nú nokkrar einfaldar lækningar til reynslu samanskrifaðar“

Nøgleord
45(154v-157r)
Eitt samtal um ýmsa hluti
Rubrik

„Eitt samtal um ýmsa hluti“

46(157r)
Samtal um marga hluti
Rubrik

„Samtal um marga hluti“

47(157r-157v)
Um austurvegsvitringa
Rubrik

„Um austurvegsvitringa“

Nøgleord
48(157v-159r)
Um Agatessteininn
Rubrik

„Um Agatessteininn“

Nøgleord
49(159r)
Ef maður samrekkir skækju
Rubrik

„Ef maður samrekkir skækju “

Bemærkning

Án titils

Nøgleord
50(159r-160v)
Um hrafninn
Rubrik

„Um hrafninn“

Nøgleord
51(161r-198v)
Bæklingur lítill um gang og eðlishátt þeirra tólf merkja í zodiaco og þeirra ...
Rubrik

„Bæklingur lítill um gang og eðlishátt þeirra tólf merkja í zodiaco og þeirra sjö pláneta er lausar reika undir zodiaco. Af ýmsum astronomískum bókum útlagður og skrifaður. Græco-latínsk orð nokkur á íslensku útlögð og þau hér fyrst sett um himininn og himinsins herskara og þau eru grundvöllur þessa bæklings. Nú að nýju skrifað anno 1752 af fávitrum Þorkeli Jónssyni á Hrauni í Grindavík“

Kolofon

„Aftan við (198v-200v): Registur yfir fyrrskrifaðan bækling“

Nøgleord
52(201r-204r)
Nokkur fornyrði úr gömlum sögum og fróðleiksbókum saman tekin eftir A.b.c.
Rubrik

„Nokkur fornyrði úr gömlum sögum og fróðleiksbókum saman tekin eftir A.b.c.“

Kolofon

„Skrifað 1752“

Nøgleord
53(204v-213r)
Horologium Islandicum eða eyktamörk íslensk
Rubrik

„Horologium Islandicum eða eyktamörk íslensk“

54(214r-221r)
Lítill háttalykill hafandi inni að halda Iyhhu ylrys [villuletur: Lukkuvísur?...
Rubrik

„Lítill háttalykill hafandi inni að halda Iyhhu ylrys [villuletur: Lukkuvísur?] J. Js.“

55(221r)
Til lesarans
Rubrik

„Til lesarans“

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale

Pappír

Antal blade
xii + 221 + v blöð (146-184 mm x 96-180 mm) Autt blað: 213v .
Foliering

Yngri blaðsíðumerking I-XX (fremri saurblöð), yngri blaðsíðumerking 1-436 (1r-221v), gömul blaðsíðumerking 2-76 (161v-198v).

Layout
Griporð.
Skrift

Ein hönd ; Skrifari:

Þorkell Jónsson á Hrauni í Grindavík

[Decoration]

Handarmynd, tengist lófalestri (62r)

Afstöðumynd sólar og reikistjarna (165v)

Stjörnumerkjamynd (167v)

Mynd af gangi tunglsins (175v)

Afstöðumynd af sólmyrkva (176v)

Afstöðumynd af tunglmyrkva (177r)

Stjörnumerkjamynd (184r)

Stjörnumerkjamynd, tengd lækningum (193r)

Stjörnumerkjamynd (213r)

Talnakrans, tengist Lukkuvísum (221v)

Litskreytt titilsíða (161r), litur rauður

Víða skreyttir upphafsstafir

Rauðritaðar fyrirsagnir, stafir og orð (163r-198v)

Bókahnútar (24v), (70r), (78v), (92r), (165r), (192r), (212v)

Tilføjet materiale

Á fremra saurblaði (1r) er athugasemd um heiti handrits, feril og eigendur, með hendi Jóns Árnasonar

Á fremri saurblaði (2r-12v) er registur yfir efni handrits með hendi Páls stúdents

Á fremra saurblaði (2r) er titill: Miscellanea III

Fyllt upp í texta með annarri hendi (1r)

Vedlagt materiale

1 fastur seðill

Historie og herkomst

Proveniens
Ísland 1747-1752
Herkomst

Úr safni Jón Árnason, bókavarðar

Eigendur handrits: Þorkell bóndi í Lækjarkoti við Reykjavík (fremra saurblað 1r), Guðmundur Jónsson á Hamraendum í Stafholtstungum 1861 (fremra saurblað 1r)

Erhvervelse

Alþingi keypti handrita- og bókasafn Jóns Sigurðssonar árið 1878. Safnið var afhent Landsbókasafni að honum látnum, en hann lést 7. desember 1879. Það komst í hendur safnsins árið 1881 er það var flutt í Alþingishúsið.

[Additional]

[Record History]
Sigríður H. Jörundsdóttir bætti við skráningu 18. febrúar 2016 ; Sigrún Guðjónsdóttir aðlagaði skráningu, 17. júlí 2009 ; Handritaskrá, 2. b. ; Sagnanet 5. júlí 1999
[Custodial History]

Athugað 1999

Gömul viðgerð

[Surrogates]

8 spóla neg 35 mm ; spóla positiv 35 mm ; án spólu Miscellanea

Alessia Bauer: Laienastrologie im nachreformatorischen Island

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Alessia BauerLaienastrologie im nachreformatorischen Island. Studien zu Gelehrsamkeit und Aberglauben, Münchner Nordistische Studien2015; 21
« »