Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

JS 208 8vo

Vis billeder

Sálmabók; Grindavík, 1736

Stednavn
Staður 
Sogn
Grindavík 
Amt
Gullbringusýsla 
Region
Sunnlendingafjórðungur 
Land
Island 
Flere detaljer
Navn
Hallgrímur Pétursson 
Fødselsdato
1614 
Dødsdato
27. oktober 1674 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Forfatter; Skriver; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Bjarni Gizurarson 
Fødselsdato
1621 
Dødsdato
1712 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Oversætter 
Flere detaljer
Navn
Jón Þorsteinsson ; Píslarvottur 
Fødselsdato
1570 
Dødsdato
18. juli 1627 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Ólafur Jónsson 
Fødselsdato
1560 
Dødsdato
1627 
Stilling
Præst 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Hálfdan Rafnsson 
Fødselsdato
1581 
Dødsdato
15. november 1665 
Stilling
Præst 
Roller
Forfatter; Digter 
Flere detaljer
Navn
Sigurður Jónsson 
Fødselsdato
1590 
Dødsdato
1661 
Stilling
Præst 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Einarsson 
Fødselsdato
1674 
Dødsdato
11. september 1707 
Stilling
Lærer 
Roller
Forfatter; Ejer; Korrespondent; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Stefán Ólafsson 
Fødselsdato
1619 
Dødsdato
29. august 1688 
Stilling
Præst 
Roller
Oversætter; Digter 
Flere detaljer
Navn
Guðmundur Runólfsson 
Fødselsdato
1709 
Dødsdato
1780 
Stilling
Sysselmand 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Páll Eggert Ólason 
Fødselsdato
10. juni 1883 
Dødsdato
10. oktober 1949 
Stilling
Rektor; Bankastjóri; Skrifstofustjóri 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Laufey Guðmundsdóttir 
Fødselsdato
26. november 1975 
Stilling
Handritavörður 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Sigríður Hjördís Jörundsdóttir 
Fødselsdato
9. juni 1968 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Svanhildur Óskarsdóttir 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Katelin Parsons 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Sjöfn Kristjánsdóttir 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Guðný Hrafnkelsdóttir 
Fødselsdato
1986 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Fuld titel

Nokkrir ágætir aðskiljanlegir sálmar sem sá ehruverðugi heiðurlegi og andríki kennimann sálugi séra Hallgrímur Pétursson hefur merkilega gjört og samsett (fyrir utan sína 50 passíusálma) Guði almáttugum fyrst og fremst til lofs og dýrðar en góðum mönnum sem iðka vilja til sálaryndis og eftirlætis. Eftirfylgjandi ágætir, aðskiljanlegir sálmar, sál sr: Hallgríms Péturssonar. (Blessaðrar minningar) eru nú að nýju. skrifaðir á Stað í GRINDAVÍK af Guðmundi Runólfssyni ANNO DOMINI MDCCXXX (1r-1v)

Heilagar meditationes eður hugvekjur þess háttupplýsta Doct. Johannis Gerhardi. Mjúklega og nákvæmlega snúnar í sálmvísur af þeim fróma og guðhrædda kennimanni séra Sigurði Jónssyni að Presthólum. 133r Ephesi: 5, v: 14. Vakna þú upp sem sefur, og rís upp af dauða; svo mun Kristur upplýsa þig. Skrifað á Vestmannaeyjum, það ár 1736 (133v)

Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(2r-4r)
Greinir heilagrar ritningar.
Rubrik

„Greinir heilagrar ritningar.“

Begynder

Sálm. 34.v.9. Sjáið og smakkið hvörsu sætur og góður drottinn er …

Nøgleord
2(5r-7r (1-5))
Heilagur andi Guðs míns góða
Rubrik

„Þeir ágætu aðskiljanlegu sálmar séra Hallgríms. Fyrsti sálmur. Út af nafninu Jesu. Með tón Sæll minn Jesú Kriste kæri etc.“

Begynder

Heilagur andi Guðs míns góða, gjöri svo mína tungu fróða …

Melodi

Sæll minn Jesú Kriste kæri

Bemærkning

18 erindi. Hvert erindi endar á orðunum Jesú minn (undirstrikuð með rauðu).

Nøgleord
3(7r-7v (5-6))
Ilmur er Jesús eðla skær
Rubrik

„II. sálmur. Uppá það eðla Jesú nafn. Tón Faðir vor sem á himnum ert. etc“

Begynder

Ilmur er Jesús eðla skær, oss við Guð föður hætta fær …

Melodi

Faðir vor sem á himnum ert

Bemærkning

5 erindi. Griplur (JESVS)

Nøgleord
4(8r-11v (7-14))
Til þín upplyfti ég árla
Rubrik

„III. sálmur Sem er ein andleg hugvekja, eður bænarsálmur, kennandi hvörninn maður skal af daglegri athöfn sinni, uppvekjast til kristilegra hugsana og bænar andvarps. Tón Ó Guð vor faðir! sem í himeríki ert. etc:“

Begynder

Til þín upplyfti ég árla sálar augum fús …

Melodi

Ó Guð vor faðir sem í himeríki ert

Bemærkning

11 erindi. Griplur (THORSTEERN Ó). Athugasemd á spássíu: Ortur af séra Þorsteini Ól[afssyni] í Mikla[garði] í Eyjaf[irði]. Fastur seðill (bl. 12r) með aukaversi (nr. 12) og athugasemd neðst um að það eigi að bætast við; eignað séra H[allgrími] P[éturs]s[yni].

Nøgleord
5(11v-15r (14-19))
Hljómi raustin barna best
Rubrik

„IIII. sálmur Til Kristum Tón, Lífsins alla líkn og náð“

Begynder

Hljóði raustin barna best, blíð á þessum degi …

Melodi

Lífsins alla líkn og náð

Bemærkning

16 erindi.

Bjarni Gissurarson þýddi fyrstu þrjú erindin úr latínu (sálmurinn Personent hodie) en Hallgrímur Pétursson orti að líkindum hin þrettán.

6(15v-18v (20-26))
Þú kristin sála þjáð og mædd
Rubrik

„V. sálmur. Í krossi og mótgangi. Tón, Náttúran öll og eðli manns“

Begynder

Þú kristin sála þjáð og mædd, þreytt undir krossins byrði …

Melodi

Náttúran öll og eðli manns

Bemærkning

18 erindi.

Nøgleord
7(18v-20v (25-30))
Gleðjumst vér bræður góðir
Rubrik

„VI. sálmur. Tón, Gæsku Guðs vér prísum Nýárs vísa ágæt.“

Begynder

Gleðjunst vér bræður góðir, gleymandi hryggðar þrá …

Melodi

Gæsku Guðs vér prísum

Bemærkning

10 erindi. Leiðréttingar/lesbrigði á milli lína á stöku stað.

Nøgleord
8(20v-22v (30-34))
Lof sé þér Guð nú endað er
Rubrik

„VII. sálmur. Tón, Faðir vor sem á himnum ert“

Begynder

Lof sé þér Guð nú endað er, árið gamla sem teljum vér …

Melodi

Faðir vor sem á himnum ert

Bemærkning

15 erindi.

9(22v-25r (34-39))
Jesú minn, þrællinn þinn
Rubrik

„VIII. sálmur Tón, Arið gott gefi nýtt Guð af náð oss. og er einn nýárssálmur.“

Begynder

Jesú minn, þrællinn þinn, þér að fótum …

Melodi

Arið nýtt gefi gott Guð af náð oss

Bemærkning

22 + 1 erindi. Eitt erindi á spássíu og athugasemd eftir 2. erindi: „vantar vers. N.B.“

Athugasemd hjá fyrirsögninni með annarri hendi: „séra Ól[afur] E[inars]s[on]“

Nøgleord
10(25r-26v (39-42))
IX. sálmur. Tón, Gæsku Guðs vér prísum er einn nýárs sál:
Rubrik

„IX. sálmur. Tón, Gæsku Guðs vér prísum er einn nýárs sál:“

Begynder

Jesú mín sólin sanna, sæt nýárs gáfan best …

Melodi

Gæsku Guðs vér prísum

Bemærkning

10 erindi. Athugasemd hjá fyrirsögninni: „séra J[ón] J[óns]s[on] á Möðruvö[llum]“.

11(26v-29r (42-47))
Vöknum sál mín verum til reiðu
Rubrik

„X. sálmur Tón, Af föðurs hjarta barn er borið. Nýársvísa.“

Begynder

Vöknum sál mín verum til reiðu, við þau gleði tíðindin …

Melodi

Af föðurs hjarta barn er borið

[Refrain]

Jesú vor ljúfi lausnari

Bemærkning

18 erindi.

12(29r-31r (47-51))
Árið hýra nú hið nýja
Rubrik

„XI. sálmur. Og svo nýárs vísa, Tón, Lausnarinn Jesús lýðinn kunni.“

Begynder

Árið hýra, nú hið nýja, náðargóður sendi landi voru Guð …

Melodi

Lausnarinn Jesús lýðinn kunni

Bemærkning

9 erindi.

13(31r-33r (51-55))
Árið nýtt nú á
Rubrik

„XII. sálmur Sem er ein ágæt nýárs bæn fyrir allra handa stéttum. Tón. Gleðjum þjóð, Guðs menn. og etc:“

Begynder

Árið nýtt nú á, í nafni Jesú sæta …

Melodi

Gleðjum þjóð, Guðs menn

Bemærkning

13 erindi.

14(33r-34r (55-57))
Ó ver velkomið árið nýtt
Rubrik

„XIII. sálm. Sem er ein ágæt nýársvísa. Tón. Endurlausnarinn vor Jesú Krist. og etc:“

Begynder

Ó ver velkomið árið nýtt, allmarga blessan færði hitt …

Melodi

Endurlausnarinn vor Jesú Krist

Bemærkning

10 erindi. 9. erindi stendur á spássíu og líka á bl. 64v (bls. 118) með athugasemd.

15(34r-36r (57-61))
Allt heimsins glysið fordild fríð
Rubrik

„XIIII. sálmur. Um veraldarinnar óstöðuga lukku. Tón. Hvar mundi vera hjartað mitt? etc:“

Begynder

Allt heimsins glysið fordild fríð, fegurðar prjál og skraut …

Melodi

Hvar mundi vera hjartað mitt?

Bemærkning

12 erindi. Athugasemd við fyrirsögn á spássíu (skorin af að mestu).

Nøgleord
16(36r-37r (61-63))
Nær mun sú koma náðartíð
Rubrik

„XV. sálmur. Ein innileg andvarpan og forleng eins kristins manns eftir eilífu lífi. Með sama tón.“

Begynder

Nær mun sú koma náðar tíð, neyðin hverfur og þrá …

Melodi

Hvar mundi vera hjartað mitt?

Bemærkning

6 erindi.

Nøgleord
17(37r-39r (63-67))
Andi Guðs eilífur er
Rubrik

„XVI. sálmur. Sem er það ágæta gyllini A.B.C.D. Tón. Bæinn börnin og bú. etc:“

Begynder

Andi Guðs eilífur er, er yfir himinn og jörð sér …

Melodi

Bæinn börnin og bú

Bemærkning

23 erindi. Stafrófskvæði. (ABCDEFGHJKLMNOPQRSTVYÞÆ)

18(39r-41v (67-72))
Á einn Guð settu allt þitt traust
Rubrik

„XVII. sálmur. Annað ágætt gyllini A.B.C. Um athæfi og framferði eins réttskikkaðs kristins manns. Með hymnalag.“

Begynder

Á einn Guð settu allt þitt traust, aðstoð mannlegri trú þú laust …

Melodi

Hymnalag

Bemærkning

26 erindi. Stafrófskvæði. (ABCDEFGHIKLMNOPQRSTUVXYZÞÆ)

19(41v-43r (72-75))
Lofgjörð já lof ég segi
Rubrik

„XVIII. sálmur. Mikið vel tilfallinn að syngja á öllum helgidags morgnum; nær maður vill ganga til kirkju. Tón. Dagur í austri öllum. etc:“

Begynder

Lofgjörð já lof ég segi, lífandi drottinn þér …

Melodi

Dagur í austri öllum

Bemærkning

10 erindi.

20(43r-44r (75-77))
Líknsami Guð og herra hár
Rubrik

„XIX. sálmur. Sem er ágætur kvölds sálmur. Með lag: Einn Guð skaparinn allra sá. og etc:“

Begynder

Líknsami Guð og herra hár, hvörs makt og vald um eilífð stár …

Melodi

Einn Guð skaparinn allra sá

Bemærkning

13 erindi.

21(44r-45r (77-79))
Heiður sé Guði á himni og jörð – morgunsálmur
Rubrik

„XX. sálmur Sem syngjast má á sérhvörjum morgni. Tón. Heiðrum vér Guð af hug og sál.“

Begynder

Heiður sé Guði á himni og jörð, hans nafni sæta þakkargjörð, í einum anda allir senn …

Melodi

Heiðrum vér Guð af hug og sál

Bemærkning

7 erindi.

22(45r-46r (79-81))
Heiður sé Guði á himni og jörð – kvöldsálmur
Rubrik

„XXI. sálmur sem syngjast má sérhvört kvöld. Með sama lag.“

Begynder

Heiður sé Guði á himni og jörð, hans nafni sæta þakkargjörð, í einu hljóði allir senn …

Melodi

Heiðrum vér Guð af hug og sál

Bemærkning

8 erindi.

23(46v (82))
Á morgna þá ég árla uppstá
Rubrik

„XXII. sálmur. Sem syngjast má daglega, bæði á kvöld og morgna. Með það lag. Skaparinn stjarna herra hreinn“

Begynder

Á morgna þá ég árla uppstá, eins á kvöldin þá hvílast á …

Melodi

Skaparinn stjarna herra hreinn

Bemærkning

5 erindi.

24(47r-50v (83-90))
Gef ég mig allan á Guðs míns náð
Rubrik

„XXIII. sálmur. Um mannsins eymd, neyð og hörmung í þessu auma lífi, og innileg bæn til Guðs í mótlætinu. Tón. Öldungar Júða annars dags. etc:“

Begynder

Gef ég mig allan Guðs míns náð, geymi hann allt mitt efni og ráð …

Melodi

Öldungar Júða annars dags

Bemærkning

37 erindi. Nótur við 1. erindi. 18. og 19. erindi standa á spássíu á bl. 48v og 49r (athugasemd í lok 17. erindis: „vantar þessi 2 vers“.). Á spássíu á bl. 50r virðist einnig vera athugasemd um erindi sem vantar.

Nøgleord
25(50v-51v (90-92))
Herra Jesú mín hjálp ertu
Rubrik

„XXIV. sálmur Um afneitan þessa heims, en aðhyllast Guð. Tón. Eins og sitt barn faðir ástargjarn“

Begynder

Herra Jesú, mín hjálp ertu, þó heimurinn vilji ei láta …

Melodi

Eins og sitt barn faðir ástargjarn

Bemærkning

10 erindi. Griplur (HALLGRJMVR).

Nøgleord
26(51v-52v (92-94))
Hæsta lof af hjartans grunni
Rubrik

„XXV. sálmur. Uppá tíu tíðir mannsinsæfi. Tón, Sæll og heppinn sá má heita“

Begynder

Hæsta lof af hjartans grunni, hér segi ég með raust og munni …

Melodi

Sæll og heppinn sá má heita

Bemærkning

10 erindi. 6. og 7. erindi víxlað (athugasemd á spássíu). Griplur (HALLGRIMUR).

Nøgleord
27(52v-54r (94-97))
Guð bið ég nú að gefa mér ráð
Rubrik

„XXVI. sálmur. Um þessa heims óstöðugleika í mótganginum. Tón, Hvað skal oss angur heimi í?“

Begynder

Guð bið ég nú að gefa mér ráð, og greiða minn veg til besta …

Melodi

Hvað skal oss angur heimi í?

Bemærkning

7 erindi.

28(54r-55v (97-100))
Á einum Guði er allt mitt traust
Rubrik

„XXVII sálmur. Einn ágætur huggunar sálmur : í krossi og mótgangi Tón, Jesús sem að oss frelsaði etc“

Begynder

Á einum Guði er allt mitt traust, öngvu skal ég því kvíða …

Melodi

Jesús sem að oss frelsaði

Bemærkning

8 erindi.

29(55v-57r (100-103))
Hjartað kátt höfum þá gengur stirt
Rubrik

„XXVIII. sálmur Um trú von og þolinmæði í mótganginum. Tón, Blíði Guð, börnum þínum ei gleym“

Begynder

Hjartað kátt, höfum þá gengur stirt, ljómar brátt, ljósið þó nú sé myrkt …

Melodi

Blíði Guð, börnum þínum ei gleym

Bemærkning

4 erindi. Athugasemd á spássíu með annarri hendi: „séra J[ón].Th[orsteins] s[on]“

Nøgleord
30(57r-59v (103-108))
Aví minn Guð álít þá nauð
Rubrik

„XXIX. sálmur. Um freistingar og ástríðu djöfulsins í krossi og mótlæti. Tón. Ó Jesú þér, æ viljum vér, et:“

Begynder

Aví minn Guð álít þá nauð, sem eigum vér að líða …

Melodi

Ó Jesú þér æ viljum vér

Bemærkning

14 erindi.

Nøgleord
31(59v-60v (108-110))
Svo sem gler sýnist mér
Rubrik

„XXX. sálmur. Um fallvalta gleði þessa heims. Tón. Árið nýtt nú á, í nafni. etc.“

Begynder

Svo sem gler, sýnist mér, sælan hál veraldar …

Melodi

Árið nýtt nú á, í nafni Jesú sæta

Bemærkning

9 erindi.

Nøgleord
32(60v-61r (110-111))
Barnalund blind hrædd
Rubrik

„XXXI. sálmur Ungdómurinn heimskur, æskutíminn gleymskur, gleð þú þig spart; því illt kemur óvart. Með sama lag.“

Begynder

Barna lund, blind fædd, við brjóst nam móður kúra …

Melodi

Árið nýtt nú á, í nafni Jesú sæta

Bemærkning

5 erindi.

Nøgleord
33(61r-62r (111-113))
Hverfa happs tímar
Rubrik

„XXXII. sálmur Holdið ofkátt, veit fyrirfram fátt, hvað falla mun þægra, reiðir sig þrátt, á megn sitt og mátt; eður mannorðið frægra, óstýrilátt, það ætlar sér hátt, að endingu dægra: sá er við gátt, þó sjáist ei brátt, sem setur það lægra. Með sama tón.“

Begynder

Hverfa happs tímar, höfuð sundlar kvilla …

Melodi

Árið nýtt nú á, í nafni Jesú sæta

Bemærkning

5 erindi. Kvæðið Holdið of kátter hér tilfært sem fyrirsögn eða einkunnarorð.

Nøgleord
34(62r-63v (113-116))
Mörg vill hryggja hugann pín
Rubrik

„XXXIII. sálmu: Um forögtun þess stundlega og eftirlangan þess eilífa. Með sínum tón.“

Begynder

Mörg vill hryggja, hugann pín …

Melodi

Mörg vill hryggja hugann pín.

Bemærkning

21 erindi. Athugasemd við fyrirsögn með annarri hendi á spássíu: séra Ó[lafur J[óns]S[on] á Sönd[um]. Leiðrétting á spássíu við 20. erindi.

Nøgleord
35(63v-64v (116-118))
Hér hefur margur svo hættulegt prjál
Rubrik

„XXXIIII. sálm. Að forakta heiminn en dýrka almáttugan Guð óaflátanlega. Með sínum tón.“

Begynder

Hér hefur margur svo hættulegt prjál, hirðir lítið um sína sál …

Melodi

Hér hefur margur svo hættulegt prjál.

Bemærkning

9 erindi. Athugasemd í lok sálmsins: „NB. Í þann 13 sálm, Ó! ver velkomið árið nýtt, etc: vantar þetta vers, og innsetjist þar handarmerkið stendur á spátíunni.“

Nøgleord
36(65r-65v (119-120))
Hætta er stór í heimi
Rubrik

„XXXV. sálm. Um hættusemi þessa heims. Tón. Ó Jesú eðla blómi, einasta, etc:“

Begynder

Hætta er stór í heimi, hjálp oss nú drottinn kær …

Melodi

Ó Jesú eðla blómi

Bemærkning

5 erindi.

Nøgleord
37(65v-66v (120-122))
Flærðarsenna
Rubrik

„XXXVI. sálmur Um slægð og hrekki þessrar vondu og vélafullu veraldar, Tón, Ó! drottinn alls valdandi, etc:“

Begynder

Annars erindi rekur, úlfur og löngum sannast það …

Melodi

Ó drottinn alls valdandi

Bemærkning

6 erindi.

Nøgleord
38(66v-67v (122-124))
Hvað verður fegra fundið
Rubrik

„XXXVII. sálm. Um frið og góða samvitsku. Tón, Einn herra ég best ætti. etc:“

Begynder

Hvað verður fegra fundið, en friður og samlynt geð …

Melodi

Einn herra ég best ætti

Bemærkning

4 erindi.

Nøgleord
39(67v-68v (124-126))
Ég vænti drottinn eftir þér
Rubrik

„XXXVIII. sálm. Út af orðum Jobs: Ég veit að minn endurlausnari lifir. Job. 19 kap. Tón Óvinnanleg borg er vor Guð. etc.“

Begynder

Mig langar drottinn eftir þér, í minni hörmung langri …

Melodi

Óvinnanleg borg er vor Guð

Bemærkning

5 erindi. Lesbrigði á spássíu við 1. og 2. erindi.

Nøgleord
40(68v-70v (126-130))
Leið þú mig Guð og lát mig ei
Rubrik

„XXXIX sálmur. Innileg bæn til Guðs, um vernd og hjálp í krossi og mótlæti; sem syngjast mál fyrir kvöld sálm. Með sama lag.“

Begynder

Leið mig minn Guð og lát mig ei, leiðast af sjálfs míns þótta …

Melodi

Óvinnanleg borg er vor Guð

Bemærkning

12 erindi. 11. erindi er bætt við á spássíu á bl. 70r og athugasemd með annarri hendi neðst á spássíunni um að 11. og 12. erindi eigi ekki að fylgja þessum sálmi, „þau eru af séra HP gjörð a parte“. 11. erindi er bænarversið Gef þú mér drottinn góðan dag og 12. erindi versið — Næturtímann sem nærri er

41(70v-71r (130-131))
Aví mig drottinn dýri
Rubrik

„XL. sálm. Iðrunar andvarpan. Tón, Ó Jesú eðla blómi. etc.“

Begynder

Aví mig drottinn dýri, dapur ég kem til þín …

Melodi

Ó Jesú eðla blómi

Bemærkning

6 erindi. 3. og 4. erindi á spássíu ásamt leiðréttingum.

42(71r-72v (131-134))
Jesús frelsari og friðar herra
Rubrik

„XLI Sálm. Útlegging yfir það ilmsæta Jesú nafn. Tón. Mikils ætti ég aumur að akta, ást og miskunn Guðs míns góða. et. Tenór.“

Begynder

Jesús frelsari og friðar herra, frumgróði ert þú sálar minnar …

Melodi

Mikils ætti ég aumur að akta, ást og miskunn Guðs míns góða

Bemærkning

5 erindi. Griplur (JESVS). Nótur við 1. erindi.

Nøgleord
43(72v-75r (134-139))
Mér er af hjarta minnisstætt
Rubrik

„XLII. sálm. Um það, hvað drottinn vor Jesús leið í sinni sáru kvöl, pínu og dauða, syndugum mönnum til endurlausnar, samantekinn eftir fjórum guðspjallamönnum. Var þessi sálmur fyrri ortur af séra Hallgrími en þeir ágætu fimmtíu passíu sálmar. Tón. Hvar mundi vera hjartað mitt? etc.“

Begynder

Mér er af hjarta minnisstætt, miskunnar verkið það …

Melodi

Hvar mundi vera hjartað mitt?

Bemærkning

12 erindi.

Nøgleord
44(75r-79r (139-147))
Hjartað fagnar og hugur minn
Rubrik

„XLIII. sálmur. Um upprisuhistoríu vors herra Jesú Kristí, og út af hans dýrðarfullum upprisu sigri samantekinn eftir fjórum guðspjallamönnum. Tón. Gæskuríkasti græðari minn. etc:“

Begynder

Hjartað fagnar og hugur minn, herrann Jesús er upprisinn …

Melodi

Gæskuríkasti græðari minn

Bemærkning

22 erindi.

Nøgleord
45(79r-84r (147-157))
Enn ber ég andarkvein
Rubrik

„XLIIII. sálmur. Ein hjartnæm bæn til Guðs um góðan afgang af þessum heimi og ein innileg forlenging eftir farsællri dauða stund, og dýrð eilífs lífs. Tón, sem. Kom andi, heilagi, í þínum etc“

Begynder

Enn ber ég andar kvein, upp til Guðs hæða …

Melodi

Kom andi heilagi

Bemærkning

66 erindi. Leiðréttingar á spássíu við 36. erindi.

46(84r-85r (157-159))
Þér Jesú minn sé þökk og lof
Rubrik

„XLV. Sálm. Er einn góður kvöld sálmur. Tón. Einn Guð skapari allra sá. etc.“

Begynder

Ó Jesú! Þér sé þökk og lof, fyrir þína ást og náðar gjöf …

Melodi

Einn Guð skapari allra sá

Bemærkning

8 + 1 erindi. Skrifari hefur í stað síðari hluta 6. erindis skrifað tvær línur úr sálminum Líknsami Guð og herra hár og hlaupið yfir 7. erindi, en hefur leiðrétt hvorttveggja á spássíu.

47(85r-87r (159-163))
Prís og heiður af hjartans grunn
Rubrik

„XLVI. sálmur. Innilegur bænar sálmur að syngja á sérhvörju kvöldi. Ton. Lof sé þér Guð fyrir liðinn dag. etc.“

Begynder

Prís og heiður af hjartans grunn, herra Jesú þér segi …

Melodi

Lof sé þér Guð fyrir liðinn dag

Bemærkning

10 erindi.

48(87r-89r (163-167))
Seg þú lof drottni sál mín nú
Rubrik

„XLVII. sálm. Þakkargjörð þess sem sjúkur hefur legið, og aftur batnar. Með sama lag.“

Begynder

Segðu lof drottni sál mín nú, sætt með hjartans fögnuði …

Melodi

Lof sé þér Guð fyrir liðinn dag

Bemærkning

8 erindi. Leiðrétting á spássíu við 8. erindi.

Nøgleord
49(89r-90v (167-170))
Drottinn Jesú ég þakka þér
Rubrik

„XLVIII. Sálm Önnur þakkargjörð fyrir fengna heilsu og heilbrigði, eftir afstaðinn sjúkdóm. Tón. Skaparinn stjarna herra hreinn. etc.“

Begynder

Drottinn Jesú ég þakka þér, þína gæsku sem téð er mér…

Melodi

Skaparinn stjarna herra hreinn

Bemærkning

11 erindi. Lesbrigði á spássíu við 11. erindi

Nøgleord
50(90v-92v (170-174))
Réttkristinn mann sem reynir æ
Rubrik

„XLIX. sálm. Ein innileg þakkargjörð fyrir liðið sumar og bænar fórn uppá komandi vetur. Tón. Til þín heilagi herra Guð, etc“

Begynder

Réttkristinn mann sem reynir æ, raungæði Guðs lifanda …

Melodi

Til þín heilagi herra Guð

Bemærkning

10 erindi.

51(92v-94r (174-180))
Vetrartíð víst er umliðin nú
Rubrik

„L. sál. Ein fögur söngvísa, og hjartanleg þakkargjörð fyrir umliðinn vetur. Tón. Blíði Guð, börnum þínum ei gleym“

Begynder

Vetrartíð, víst er umliðin nú, farsæl blíð, blessunarfull var sú …

Melodi

Blíði Guð börnum þínum ei gleym

Bemærkning

4 erindi. Leiðrétting á spássíu við 4. erindi.

52(94r-95v (177-180))
Kominn er veturinn kaldi
Rubrik

„LI. sálm. Hljóðandi um mismun sumars og veturs. Tón. Ó Jesú eðla blómi, einasta vonin mín. etc.“

Begynder

Kominn er veturinn kaldi, kastar að margri hríð …

Melodi

Ó Jesú eðla blómi

Bemærkning

8 erindi.

53(95v-98r (180-185))
Anda þinn Guð mér gef þú víst
Rubrik

„LII. sálm. Um góðan afgang af þessum heimi, og farsæld eilífs lífs.“

Begynder

Anda þinn Guð, mér gef þú víst, grátandi ég þig beiði …

Bemærkning

12 erindi. Nótur við 1. erindi. Athugasemd á spássíu: „séra Hálfdan Rafnsson“

Nøgleord
54(98r-102v (185-194))
Jóhannes segir með sönnum hætti
Rubrik

„LIII. sálm. Út af Guðspjalllegri historíu, hljóðandi um uppvakning Lasari af dauða. Jóh. 11 kap. Tón. Tunga mín af hjarta hljóði. etc:“

Begynder

Jóhannes segir með sönnum hætti, sjúkur maður eitt sinn lá …

Melodi

Tunga mín af hjarta hljóði

Bemærkning

31 erindi.

55(102v-105r (194-199))
Til Jónas spámanns talaði Guð
Rubrik

„LIV. sálm. Sálmar tveir í hvörjum innibundinn er stuttlega, profetinn Jónas og hans historía; sá fyrri með tón Nú bið ég Guð þú náðir mig.“

Begynder

Til Jónæ spámanns talaði Guð, tak þig strax upp sem ég þér bauð …

Melodi

Nú bið ég Guð þú náðir mig

Bemærkning

10 erindi.

56(105r-107r (199-203))
Annað sinn drottinn eftir það
Rubrik

„LV. sálm. Önnur söngvísa út af Jonæ spámanns historíu. Tón. Náttúran öll og eðli manns, etc:“

Begynder

Annað sinn drottinn eftir það, aftur við Jónam sagði …

Melodi

Náttúran öll og eðli manns

Bemærkning

12 + 1 erindi. 13. erindi er bætt við á spássíu á bl. 106v með athugasemd á bl. 107r. Athugasemd neðst á 106v með yngri hendi:„ [þe]tta vers er [si]dasta vers Davids psalmi 27da“.

57(107r-107v (203-204))
Gott ár sé yður góðir menn
Rubrik

„LVI. sálm. Ein góð nýárs vísa, má og vera drykkju vísa; Með lag, Ó! Guð minn herra aumkva mig“

Begynder

Gott ár sé yður, góðir menn! Gott ár hér niður á jörðu enn …

Melodi

Ó Guð minn herra aumkva mig

Bemærkning

2 erindi.

58(107v-109v (204-208))
Drottinn líknsamur herra hreinn
Rubrik

„LVII. sálmur. Fyrir sjófarandi menn; Með tón, Náttúran öll og eðli manns;“

Begynder

Drottinn líknsamur herra hreinn, hjálparinn allra manna …

Melodi

Náttúran öll og eðli manns

Bemærkning

10 erindi. Lesbrigði á spássíu við 2. erindi.

59(109v-110v (208-210))
Í upphafi fyrir sitt eilíft orð
Rubrik

„LVIII. sálm. Söngvísa út af fyrsta kapitula Genesis bókar; Tón. Óvinnanleg borg er vor Guð, et.“

Begynder

Í upphafi fyrir sitt eilíft orð, almáttugur Guð skapti …

Melodi

Óvinnanleg borg er vor Guð

Bemærkning

7 erindi.

60(110v-112r (210-213))
Ef þú spyr að hví kristnin klár
Rubrik

„LIX. sálm. Andvarp kristilegrar kirkju, með lag, Gæskuríkasti græðari minn, ect.“

Begynder

Ef þú spyr að, því kristnin klár, kveinar daglega og fellir tár …

Melodi

Gæskuríkasti græðari minn

Bemærkning

6 erindi.

Nøgleord
61(112r-112v (213-214))
Drottinn lát mig í heimi hér
Rubrik

„LX. sálm. Bæn til Guðs um kristilegt framferði. Tón, Ef Guð er oss ei sjálfur hjá.“

Begynder

Drottinn lát mig í heimi hér, haga mér kristilega …

Melodi

Ef Guð er oss ei sjálfur hjá

Bemærkning

4 erindi.

Nøgleord
62(112v-113v (214-216))
Ef þú vilt góða friðsemd fá
Rubrik

„LXI. sálm. Um athæfi eins kristins manns, hvað í einu orði kallast friðsemi, með hymnalag.“

Begynder

Ef þú vilt góða friðsemd fá, fjölmælgi alla varast þá …

Melodi

Hymnalag

Bemærkning

6 erindi.

Nøgleord
63(113v-114v (216-218))
Viljir þú geðjast Guði vel
Rubrik

„LXII. sálm. Hvörninn maður skal framganga með góðri siðsemi. Tón, Mikillri farsæld mætir sá, et“

Begynder

Viljir þú geðjast Guði vel, og góðum mönnum hér …

Melodi

Mikilli farsæld mætir sá

Bemærkning

3 erindi.

Nøgleord
64(114v-115v (218-220))
Til alls er tíð sem ljóst er lýð
Rubrik

„LXIII. sálm. Má syngja þá menn skilja í samsætum, Tón, Ó Jesú þér æ vilj: et“

Begynder

Til alls er tíð, sem ljóst er lýð, letrin það heilög sanna …

Melodi

Ó Jesú þér æ viljum vér

Bemærkning

7 erindi.

Nøgleord
65(115v-116v (220-222))
Ó herra Guð mig haf til þín
Forfatter

Magnús Pétursson

Rubrik

„LXIV. sálm. Hjartnæm bæn um gleðilega burtför úr heimi þessum, með sama lag.“

Begynder

Ó herra Guð, mig haf til þín, af hjarta mig þar til langar …

Melodi

Ó Jesú þér æ viljum vér

[Refrain]

Mitt glas þá þver …

Bemærkning

8 erindi. Athugasemd við fyrirsögn með annarri hendi:„ séra Magnús Pétursson“

66(116v-118v (222-226))
Um dauðans óvissan tíma
Rubrik

„LXV. sálm. Kristileg umþenking dauðans, Tón, Dagur í austri öllu.“

Begynder

Allt eins og blómstrið eina, upp vex á sléttri grund …

Melodi

Dagur í austri öllu

Bemærkning

13 erindi.

Nøgleord
67(118v-119v (226-228))
Þeir undanförnu öllum benda
Rubrik

„LXVI. sálm. Að maður athugi jafnan sinn dauða. Tón, Tunga mín af hjarta hljóði, et;“

Begynder

Þeir undanförnu öllum benda, eftir þeim sem lifa nú …

Melodi

Tunga mín af hjarta hljóði

Bemærkning

4 erindi.

Nøgleord
68(119v-120r (228-229))
Mannsins stuttur er ég inni
Rubrik

„LXVII. sálm. Hin þriðja umþenking dauðans, með sama lag.“

Begynder

Mannsins stuttur er ég inni andardráttur í nösunum …

Melodi

Tunga mín af hjarta hljóði

Bemærkning

4 erindi.

Nøgleord
69(120r-122v (229-234))
Guð á himnum hjálpi mér
Rubrik

„LXVIII sálm. Eður kristilegar iðrunar vísur, með Hugbótar lag.“

Begynder

Guð á himnum hjálpi mér, og huggi sálu mína …

Melodi

Hugbótar lag

Bemærkning

Endar í 16 erindi þar sem eyða hefst í handritinu. Leiðrétting á spássíu við 11. erindi. Sálmurinn er 19 erindi í Lbs 1724 8vo.

70(123r (243))
Heilagi læknir Kristur kær
Begynder

… saurgar glæpa ger, geri ég ei rétt sem bauðstu mér …

Bemærkning

Upphaflega 10 erindi. Vantar framan á sálminn sem hefst hér í 8. erindi.

Nøgleord
71(123r-125r (243-247))
Hvað flýgur mér í hjarta blítt?
Rubrik

„LXXII. sálm. Eður ein listileg jóla vísa, út af Jesú Kristí fagnaðarríkri fæðingu. Má syngja nærri þeim tón, Borinn er sveinn í Betlehem, í Betlehem. etc.“

Begynder

Hvað flýgur mér í hjarta blítt? hvað sé ég títt? …

Melodi

Borinn er sveinn í Betlehem, í Betlehem

Bemærkning

21 erindi. Athugasemd við fyrirsögn með annarri hendi: „Eignaður og séra J[óni] Thorst[eins]s[yni].“

72(125r-127v (247-252))
Hvað skal oss angra í heimi hér
Rubrik

„LXXIII. sálm Hvörninn Guðs börn skulu í krossi og mótgangi, hugga sig við dýrð eftirkomandi sælu eilífs lífs. Tón Öll lukka gleri líkust er. etc: undir þessum nótum. Tenór.“

Begynder

Hvað skal oss angra í heimi hér, þó höfum daga óhýra? …

Melodi

Öll lukka gleri líkust er

Bemærkning

12 erindi. Tómir nótnastrengir við 1. erindi.

Nøgleord
73(127v-130r (252-257))
Ó ó hver vill mig verja
Rubrik

„LXXIIII. sálmur Um það, hvörsu ómögulegt hvörjum manni sé, að umflýja eður forðast sína ákvarðaða dauða stund. Tón. Himneski Guð vor herra hvörs dómur réttur er. etc. Tenór.“

Begynder

Ó! Ó! hvör vill mig verja, valdi dauðans fyrir? …

Melodi

Himneski Guð vor herra

Bemærkning

12 erindi. Nótur við 1. erindi.

Nøgleord
74(130r-132v (257-262))
Upp upp mín sál og ferðumst fús
Rubrik

„LXXV. sálm. Um dýrð og vegsemd útvaldra Guðs barna í eilífu lífi. Tón. Mikillri farsæld mætir sá. etc: Tenór“

Begynder

Upp upp mín sál! og ferðunst fús, fríðri Guðs borg að ná …

Melodi

Mikilli farsæld mætir sá

Bemærkning

6 erindi. Nótur við 1. erindi.

Nøgleord
75(134r-135v (1-4))
Ó Guð heilagi herra minn
Rubrik

„I. Hugvekjusálmur um rétta þekking syndarinnar. Sanat confessio morbi. Hvörjum sem liggur lækning á læknirnum mein sitt játi sá. Tón. Halt oss Guð við þitt hreina orð. etc“

Begynder

Ó Guð heilagi herra minn, hefi ég aumur þrællinn þinn …

Melodi

Halt oss Guð við þitt hreina orð

Bemærkning

15 erindi. Ath. að titilsíða fyrir þessum hluta handritsins er á bl. 133.

76(136r-138r (5-9))
Sjáðu og hugleið sála mín
Rubrik

„II. sálm. Um iðkun iðranarinnar af herrans pínu. Patientem respice Christum. Horfðu maður á herrann Krist, hann sem fyrir þig krossfestist. Tón: Ó! mín sála uppvakna nú. etc“

Begynder

Sjáðu og hugleið sála mín! sára og beiska Jesú pín …

Melodi

Ó mín sála uppvakna nú

Bemærkning

13 erindi.

77(138r-139v (9-12))
Syndugi maður sjá að þér
Rubrik

„III. sálm. Um ávöxt sannrar iðrunar. Christus resipiscite clamat. Guðs son vill ei að glatist mann. Gjörið þér iðran; kallar hann Tón; Sá frjáls við lögmál fæddur er; etc:“

Begynder

Syndugi maður sjá að þér, sál þín svo hólpin verði …

Melodi

Sá frjáls við lögmál fæddur er

Bemærkning

13 erindi.

78(139v-141v (12-16))
Ó Jesú nafn þitt ilmsætt er
Rubrik

„IV. sálmur. Um það sæta Jesú nafn. Nomine qvid Jesu svavius esse potest? Jesú nafn ilmsætt yfirber, allan sætleik í heimi hér. Tón, Jesús Kristur á krossi var.“

Begynder

Ó Jesú nafn þitt ilmsætt er, alla miskunn og frelsi lér …

Melodi

Jesús Kristur á krossi var

Bemærkning

15 erindi.

79(141v-143r (16-19))
Drottinn ég aumur er
Rubrik

„V. sálmur. Um trúarinna(r) iðkun. Mihi Jesu gratia qvæstus. Minn ávinningur met ég að sé, mildin Jesú sem dó á tré. Tón, Sæll ertu sem þinn Guð, etc:“

Begynder

Drottinn ég aumur er, í hugsun minni …

Melodi

Sæll ertu sem þinn Guð

Bemærkning

20 erindi.

80(143v-145r (20-23))
Allur syndugs manns sómi
Rubrik

„VI. sálmur. Um huggun þess iðranda í Kristí pínu. Crux Christ(i) nostra corona est. Ég gleðst við Jesú undafoss. Oss er heiður að Jesú kross. Tón, Konung Davíð sem kenndi; etc“

Begynder

Allur syndugs manns sómi, sannlega fólginn er …

Melodi

Konung Davíð sem kenndi

Bemærkning

10 erindi.

81(145r-147r (23-27))
Þá herrans Jesú harða pín
Rubrik

„VII. sálm. Um ávöxt Kristí pínu. Mea spes est Passio Christi. Sjá hér þinn ríkdóm sála mín set ég mitt traust á Jesú pín. Tón. Faðir vor sem á himnum ert, et:“

Begynder

Þá herrans Jesú harða pín, hugleiði ég með krafti sín …

Melodi

Faðir vor sem á himnum ert

Bemærkning

12 erindi.

82(147r-149r (27-31))
Gleð þig mín sál og gæt þú að
Rubrik

„VIII. sálmur. Um fullvissu vorrar sáluhjálpar. Bona spes confundere nescit. Von sú til skammar verður síst; vor sáluhjálp er staðföst víst Tón. Guð miskunni nú öllum oss, etc.“

Begynder

Gleð þig mín sál! og gæt þú að, Guði skapara þínum …

Melodi

Guð miskunni nú öllum oss

Bemærkning

8 erindi.

83(149r-150v (31-34))
Rís upp réttkristin sála
Rubrik

„IX. sálmur. Um það, að vér skulum elska Guð mest. Domino jungaris amore. Hafna þú sál mín heimsins sið, halt þig með elsku drottin við Tón: Drekkum af brunni náðar: etc.“

Begynder

Rís upp réttkristin sála! ráð holl að læra …

Melodi

Drekkum af brunni náðar

Bemærkning

8 erindi.

84(150v-152r (34-37))
Ó hvað mikil er miskunn sú
Rubrik

„X. sálmur Um vora friðþæging. Solvit mea debita Christus. Drottinn tók oss í sátt við sig, frá syndunum Jesús leysti mig; Tón; Mitt hjarta hvar til hryggist þú, etc“

Begynder

Ó hvað mikil er miskunn sú, minn Jesú sem oss veittir þú! …

Melodi

Mitt hjarta hvar til hryggist þú

Bemærkning

12 erindi.

85(152r-153v (37-40))
Mildi Jesú ég minnist nú
Rubrik

„XI. sálmur. Um friðarbót fyrir vorar syndir. Mors Christi vita piorum. Guðs sonur leið fyrir glæpi manns guðhræddra líf er dauðinn hans. Tón; Hvör sem að reisir hæga byggð, hæðsta Guðs etc:“

Begynder

Mildi Jesú ég minnist nú, miskunnar boð þitt kæra …

Melodi

Hver sem að reisir hæga byggð

Bemærkning

8 erindi.

86(153v-156r (40-45))
Upp upp mín sál er þér nú mál
Rubrik

„XII. sálmur. Um art og eiginlegleik sannrar trúar. Viva est et victrix; si modo vera fides. Lifandi og sönn trú sigurinn fær sanntrúaður er drottni kær. Tón, Ó faðir minn! ég þrællinn þinn, et;“

Begynder

Upp, upp mín sál, er þér nú mál að yfirvega trú þína …

Melodi

Ó faðir minn ég þrællinn þinn

Bemærkning

11 erindi.

87(156r-158r (45-49))
Bú þig sál mín biðlar til þín
Rubrik

„XIII. sálmur. Um andlegan hjúskap Krist og sálarinnar. Animarum sponsus Jesus. Oss trúlofar Guðs sonur sér, sálar brúðguminn Jesús er. Tón. Eins og sitt barn, faðir, etc: “

Begynder

Bú þig sál mín biðlar til þín, blessaður Guð án efa …

Melodi

Eins og sitt barn faðir ástargjarn

Bemærkning

14 erindi.

88(158r-159v (49-52))
Látum oss nú mín ljúfust börn
Rubrik

„XIV. sálm. Um Kristí dáðsamlega manndómstekningu. Fulgent cunabula Christi. Tón, Lít þú á fæðing lausnarans, ljómar af elsku vaggan hans. Tón, Ofan af himnum hér kom ég;“

Begynder

Látum oss nú mín ljúfust börn, litla stund hefta huga vorn …

Melodi

Ofan af himnum hér kom ég

Bemærkning

13 erindi.

89(159v-161r (52-55))
Ég boða yður engill tér
Rubrik

„XV. sálmur. Um ávöxt Kristí manndóms. Sit grata redemtio Christi. Fögnum Jesúm sem fæddist oss frelsið þökkum með ástar koss; Tón; Til þín heilagi herra Guð; etc“

Begynder

Ég boða yður engill tér, ærinn fögnuð til handa …

Melodi

Til þín heilagi herra Guð

Bemærkning

8 erindi.

90(161r-163v (45-60))
Eitt gestaboð mjög mikið þó
Rubrik

„XVI. sálmur. Um andlega endurnæring guðhræddra. Qvid Deus est? animæ lux, medicina cibus. Hvað er Guð? sálar lifandi ljós lækning, næring, og dýrðarhrós. Tón; Gæskuríkasti græðari minn. etc“

Begynder

Eitt gestaboð mjög mikið þó, mildur og ríkur Guð tilbjó …

Melodi

Gæskuríkasti græðari minn

Bemærkning

10 erindi.

91(163v-165v (60-64))
Hygg þú að sál mín hvað það er
Rubrik

„XVII. sálmur. Um ávöxt skírnarinnar Sacrum baptisma lavacrum est. Skoðum Guðs ást og skipun hér skírnin vor heilög vatnslaug er Tón. Jesús Kristur á krossi var, etc“

Begynder

Hygg þú að sál mín hvað það er, í heilagri skírn Guð veitir þér …

Melodi

Jesús Kristur á krossi var

Bemærkning

16 erindi.

92(165v-167r (64-67))
Hver sem að hold nú mitt étur
Rubrik

„XVIII. sálm. Um Kristí líkama og blóðs hjálpsamlega meðtekning. Vitæ fons est caro Christi. Lífskraftur Jesú lífgar þjóð, lífsbrunnur er hans hold og blóð Tón, Gæsku Guðs vér prísum: etc:“

Begynder

Hvör sem að hold nú mitt étur, hvör sem drekkur mitt blóð …

Melodi

Gæsku Guðs vér prísum

Bemærkning

7 erindi.

93(167r-168r (67-69))
Í Kristí kvöldmáltíð
Rubrik

„XIX. sálm. Um dásamlega skikkan drottinlegrar kvöldmáltíðar. Mirari, non rimari, sapientia vera est Gleð þig og undra, en grunda ei að, Guðs leyndardómum, viska er það. Tón. Ó! Jesú elsku hreinn. etc:“

Begynder

Í Kristí kvöldmáltíð, kræsing veitist oss blíð …

Melodi

Ó Jesú elsku hreinn

Bemærkning

17 erindi.

94(168r-169v (69-72))
Hver sem að herrans hold og blóð
Rubrik

„XX. sálmur. Um það; hvörninn maður skal sig til tilreiða, áður en hann gengur til þess háverðuga altarisins sakramentis. Christi sis providus hospes. Bú hjarta þitt sem þú kannt best þig kallar Jesús sér fyrir gest. Tón. Jesús Kristur að Jordan kom: etc:“

Begynder

Hvör sem að herrans hold og blóð, hyggur sér að meðtaka …

Melodi

Jesús Kristur að Jórdan kom

Bemærkning

6 erindi.

95(169v-171v (72-76))
Sjá þig mín sál um kring
Rubrik

„XXI. sálmur. Um Kristí uppstigning. Cum Christo ascendere nostrum est. Uppstigning Krists er upphefð manns, uppstíga skulum vér til hans. Tón; Öll kristnin gef að gaum: etc:“

Begynder

Sjá þig mín sál um kring! sjá nú Krists uppstigning …

Melodi

Öll kristnin gef að gaum

Bemærkning

12 erindi.

96(171v-172v (76-78))
Þá vor herra til himna sté
Rubrik

„XXII. sálm. Um heilagan anda Electos deus obsignat spiramine sancto. Útsendir drottinn anda sinn, innsigli í trúuð hjörtu inn Tón, Nú hefst nóttin og hylur dag.“

Begynder

Þá vor herra til himna sté, heilagan anda ofan sendi …

Melodi

Nú hefst nóttin og hylur dag

Bemærkning

8 erindi.

97(172v-174v (78-82))
Geym að í tæku tómi
Rubrik

„XXIII sálm. Um vegsemd heilagrar Guðs kristni. Christi est ecclesia sponsa. Við gæsku drottins gleðjunst vér, Guðs kristni Jesú brúður er, Tón; Á einn Guð vil ég trúa.“

Begynder

Geym að í tæku tómi, trúuð sála með þakkargjörð …

Melodi

Á einn Guð vil ég trúa

Bemærkning

8 erindi.

98(175r-176r (83-85))
Ef þú sál mín útvalning þín
Rubrik

„XXIV. sálm. Um það, hvörninn Guð hefur fyrirætlað alla þá trúuðu til eilífrar sælu. In Christo electio facta. Í Jesú Guð oss útvaldi; til eilífs lífs í dýrðinni. Tón; Guð þann engil sinn Gabríel, etc“

Begynder

Ef þú sál mín útvalning þín, efar í hjarta þínu …

Melodi

Guð þann engil sinn Gabríel

Bemærkning

4 erindi.

99(176r-177v (85-88))
Ó hvað bæn mannsins öflug er
Rubrik

„XXV. sálm. Um það, hvörsu mikils góðs að bænin fær orkað. Penetrant suspira cælum. Ó hvað trúuð bæn orka kann uppstígur hún í himna rann; Tón, Sælir eru þeir allir nú etc:“

Begynder

Ó hvað bæn mannsins öflug er, sem úthellist á jörðu hér …

Melodi

Sælir eru þeir allir nú

Bemærkning

4 erindi.

100(177v-179r (88-91))
Sjá hér Guðs miskunn sála mín
Rubrik

„XXVI sálm. Um verndan og varðveislu heilagra engla. Sanctis sacer angelus astat. Oss til gæslu á alla hlið, englanna drottinn sendir lið. Tón; Gjörvöll kristnin skal gleðjast nú, og, etc:“

Begynder

Sjá hér Guðs miskunn sála mín, hann setur þér englaskara …

Melodi

Gjörvöll kristnin skal gleðjast nú

Bemærkning

6 erindi.

101(179r-180v (91-94))
Tak þig í vakt þú veslug sál
Rubrik

„XXVII. sálm: Um slægð og umsátur djöfulsins. Qvis novit dæmonis astus? Hvör kann við fjandans flærð að sjá? fall og svíkræði bruggar sá, Tón: Faðir vor sem á himnum ert: etc“

Begynder

Tak þig í vakt þú veslug sál, veiðarinn Satan býr þér tál …

Melodi

Faðir vor sem á himnum ert

Bemærkning

9 erindi.

102(180v-183r (94-99))
Lífsreglur hollar heyrið enn
Rubrik

„XXVIII sálm. Nokkrar almennilegar lífsreglur, hvörninn menn skuli sér kristilega haga. Pietas sapienta summa est. Guðs ráða sál mín gættu mest, guðræknin ein er viskan best. Tón: Hvar mundi vera hjartað mitt?“

Begynder

Lífsreglur hollar heyrið enn, hugfestið börnin smá …

Melodi

Hvar mundi vera hjartað mitt?

Bemærkning

12 erindi.

103(183r-184v (99-102))
Hver um það hugsa vildi
Rubrik

„XXIX. sálm. Um það, hvörninn vér skulum uggleysinu frá oss hrinda. Secure vivere mors est. Vöktum vér oss fyrir uggleysi, ugglaust líf held ég dauði sé. Tón. Einn herra ég best ætti.“

Begynder

Hvör um það hugsa vildi, hvað trekt að hjálpast er …

Melodi

Einn herra ég best ætti

Bemærkning

9 erindi.

104(184v-185v (102-104))
Frelsarans er framferði
Rubrik

„XXX. sálmur. Um það, hvörninn maður skal bera sig að breyta eftir hegðan Kristí. Sit vitæ regula Christus. Skoðum líferni lausnarans, látum oss fylgja dæmum hans. með sama lag.“

Begynder

Frelsarans er framferði, fegursti spegill vor …

Melodi

Einn herra ég best ætti

Bemærkning

4 erindi.

105(184v-186r (104-107))
Heyr mín sál hvað þinn herra tér
Rubrik

„XXXI. sálmur Um það, hvað það sé að afneita sjálfum sér. Ille negat Christum, qvi se non abnegat ipsum. Hvör ei afneitar sjálfum sér, sjálfum Kristó afneitar hér. Tón. Allt mitt ráð til Guðs ég set: etc:“

Begynder

Heyr mín sál hvað þinn herra tér: hvör sem vill eftirfylgja mér …

Melodi

Allt mitt ráð til Guðs ég set

Bemærkning

10 erindi.

106(187r-188v (107-110))
Hvar vilt þú sál mín huggun fá
Rubrik

„XXXII. sálm. Um þá réttu hvíld og rósemd sálarinnar. Domino mens nixa, qvieta est. Hjartað þitt æ við herrann styð, hjartað þitt fær þá ró og frið. Tón: Má ég ólukku ei móti stá. etc:“

Begynder

Hvar vilt þú sál mín huggun fá, hvört skepnum hjá, hyggur þú hælis leita? …

Melodi

Má ég ólukku ei móti stá

Bemærkning

6 erindi.

107(188v-190r (110-113))
Hvað sem þú mann vilt hafast að
Rubrik

„XXXIII. sálm: Um góða og hreina samvisku. Mens recti conscia vita est. Saurugt líf mörgum sorgir bjó, samviskan hrein er lífsins ró Með sama lag.“

Begynder

Hvað sem þú mann vilt hafast að, hugsaðu um það, samviskan saurgist eigi …

Melodi

Má ég ólukku ei móti stá

Bemærkning

8 erindi.

108(190r-192v (113-118))
Virð þú fyrir þér önd mín aum
Rubrik

„XXXIV. sálm: Um það, að stunda uppá sannarlegt lítillæti Qvid homo? qvid bulla? nihil sunt. Hvað ertu maður? hvað bólan? Hvörugt er neitt á réttan sann Tón; Jesú Kriste þig kalla ég á. etc:“

Begynder

Virð þú fyrir þér önd mín aum, eymdarhag mannskepnunnar …

Melodi

Jesú Kriste þig kalla ég á

Bemærkning

9 erindi.

109(192v-194r (118-121))
Sáluhjálp manns sem augljóst er
Rubrik

„XXXV. sálm: Um það, hvörninn mann skal forðast ágirndina: Qvis verê pauper? Avarus. Hvör sá maður sem ágjarn er Allra þungustu fátækt ber Tón: Náttúran öll og eðli manns:“

Begynder

Sáluhjálp manns, sem augljóst er, elsku mestrar útkrefur …

Melodi

Náttúran öll og eðli manns

Bemærkning

7 erindi.

110(194r-195v (120-124))
Ó saurguð elska ekki má
Rubrik

„XXXVI. sálm: Um það, hvörninn háttað sé sönnum kærleika. Sanctos dilectio signat. Auðkenni trúaðs innra manns er elska til Guðs og náungans Tón: Faðir vor sem á himnum ert:“

Begynder

Ó saurguð elska ekki má, utan Guðs börnum finnast hjá …

Melodi

Faðir vor sem á himnum ert

Bemærkning

8 erindi.

111(195v-197v (124-128))
Hreinlífi hann skal stunda
Rubrik

„XXXVII. sálm Um það, hvörninn menn skulu ástunda tuktugt líferni, án lostasemi. Christi mens casta cubile: Óflekkað hjart og hreinlífi, herbergi Jesú trúi ég að sé: Tón: Á einn Guð vil ég trúa: etc“

Begynder

Hreinlífi hann skal stunda, sem heita vill Kristí lærisveinn …

Melodi

Á einn Guð vil ég trúa

Bemærkning

7 erindi.

112(197v-199v (128-132))
Settu mín sál í þanka þér
Rubrik

„XXXVIII. sál: Um það, hvörsu fallvalt að þetta vort líf sé. Hominum qvid vita? Cylindrus. Hvað er þó fallvalt heimsins ról Hvað er líf mannsins? eins og hjól Tón, Um dauðann gef þú drottinn mér:“

Begynder

Settu mín sál í þanka þér, þessa lífs aumt volæði …

Melodi

Um dauðann gef þú drottinn mér

Bemærkning

10 erindi.

113(199v-201v (132-136))
Sál mín elskaðu ekki heitt
Rubrik

„XXXIX. sál: Um það, hvað hégómlegur hlutur að veröldin sé. Præstant æterna caducis. Glysið heimsins forgengur allt Góssið eilífa síst er valt. Tón: Einn tíma var sá auðugur mann; etc“

Begynder

Sál mín! elskaðu ekki heitt, auman heim né það hans er neitt …

Melodi

Einn tíma var sá auðugur mann

Bemærkning

7 erindi.

114(201v-203r (136-139))
Sannkristin sál það sómir þér
Rubrik

„XL sálm. Um það, hvört gagn að freistingarnar gjöri manni. Crescit sub pondere palma. Undir freistingum eflunst vér: eins og pálmi þá beygður er. Tón: Gæskuríkasti græðari minn: etc“

Begynder

Sannkristin sál það sómir þér, sumtíðis reyna freisting hér …

Melodi

Gæskuríkasti græðari minn

Bemærkning

6 erindi.

115(203r-205r (139-143))
Mín sál með þökkum þiggðu
Rubrik

„XLI. sálmur Grundvöllur kristilegrar þolinmæði. Tandem patientia victrix. Með þolinmæði þrey þú og bíð, þolinmæðin mun vinna um síð. Tón; Ó! Jesú önd mín leitar, og etc:“

Begynder

Mín sál með þökkum þiggðu, þann kross þig henda kann …

Melodi

Ó Jesú önd mín leitar

Bemærkning

10 erindi.

116(205r-207r (143-147))
Nær mun koma sú náðarstund
Rubrik

„XLII. sálm. Huggun sú, að maður kunni fyrir guðlega hjálp stöðugur standa allt til æfiloka. Spes confisa Deo nunqvam confusa recedit. Hvör sem á drottni hefur sitt traust hjálpast og sigrar efalaust. Tón: Gæskuríkasti græðari minn.“

Begynder

Nær mun koma sú náðarstund? nær mun ég sjá og fá þinn fund …

Melodi

Gæskuríkasti græðari minn

Bemærkning

8 erindi.

117(207r-208v (147-150))
Væntu æ dauðans vinur kær
Rubrik

„XLIII. sálmur. Um daglega umþenking dauðans. Mortis meditatio vita est. Hvörn dag um dauðann hugsa þú heilsa og líf er þenking sú. Tón: Í blæju einni er byrgður í mold:“

Begynder

Væntu æ dauðans vinur kær, vonum framar hann stendur nær …

Melodi

Í blæju einni er byrgður í mold

Bemærkning

14 erindi.

118(208v-211r (150-155))
Ó kristin sál um hugsa fyrst
Rubrik

„XLIIII. sálm. Huggun fyrir þá sem missa sína ástvini. Vitam moriendo lucramur. Að deyja lífsins upphaf er; ávinning dauðann tel ég mér. Tón. Hæsta hjálpræðis fögnuði: etc“

Begynder

Ó kristin sál! umhugsa fyrst, á dauðastundu Jesúm Krist …

Melodi

Hæsta hjálpræðis fögnuði

Bemærkning

19 erindi.

119(211r-212v (155-158))
Þá Kristur kemur
Rubrik

„XLV. sálmur. Um þann síðasta dóm: Christi regerere tribunal: Ó maður hygg þú um þinn hag; óttastu dóms hinn stranga dag. Tón: Tak af oss faðir: etc:“

Begynder

Þá Kristur kemur, kóngur réttdæmur …

Melodi

Tak af oss faðir

Bemærkning

11 erindi.

120(212v-214v (158-162))
Ei máttu sál mín elska dátt
Rubrik

„XLVI. sálmur: Um það, hvörninn mann skal langa eftir eilífu lífi. Semper mens respice sursum: Lyft þú upp hug og hjarta þín: til himna dýrðar sála mín. Tón: Þá linnir hér mín líkamans vist, etc:“

Begynder

Ei máttu sál mín elska dátt, of fallvalt lífið þetta …

Melodi

Þá linnir hér mín líkamans vist

Bemærkning

11 erindi.

121(214v-216v (162-166))
Ó drottinn allsvaldandi
Rubrik

„XLVII. sálm: Um þá farsæld, þegar maður fær að sjá og skoða Guð í eilífu lífi. Sanctorum patria cælorum: Fagna þú æ við farsæld þá, föðurland vort er himnum á: Tón, Að iðka gott með æru: etc“

Begynder

Ó drottinn allsvaldandi! ég vil gjarnan til þín ná …

Melodi

Að iðka gott með æru

Bemærkning

10 erindi.

122(216v-219r (166-171))
Eilíft lífið er æskilegt
Rubrik

„XLVIII. sálm: Um það, allra ástúðlegasta samlag, sem vér skulum hafa við heilaga engla í eilífu lífi. Cælestis curia nostra est. Ó! þá er eignast himna höll. með helgum englum Guðs börn öll Tón: Mikillri farsæld mætir sá:“

Begynder

Eilíft lífið er æskilegt; ekki neinn giftist þá …

Melodi

Mikilli farsæld mætir sá

Bemærkning

6 erindi.

123(219r-221v (171-176))
Hver kristin sál það hugleiði
Rubrik

„XLIX. sálm: Um þær feikna kvalir, sem þeir fordæmdu verða að líða í helvíti. Semper meditare Gehennam: Ó! maður þenktu um eilíft bál: Æ! hvað mun líða fordæmd sál? Tón: Guð oss lærdóm sinn ljósan gaf etc:“

Begynder

Hvör kristin sál það hugleiði, hvað vítis píslir bitrar sé …

Melodi

Guð oss lærdóm sinn ljósan gaf

Bemærkning

15 erindi.

124(221v-224r (176-181))
Ef þú kristin sál athugar
Rubrik

„L. sálmur. Um það, hvörninn eilíflega munu vara þær helvísku kvalir. Tormenta æterna malorum: Eilífar píslir aldrei þver, eilíf helvítis pínan er. Tón: Miskunna þú mér mildi Guð í minni neyð. etc:“

Begynder

Ef þú kristin sál! athugar, að píslirnar eilífar eiga að vera …

Melodi

Miskunna þú mér mildi Guð

Bemærkning

12 erindi.

125(224r-228v (181-190))
Upprís þú sál mín andlega í trú
Rubrik

„LI. sálmur. Um andlega upprisu Guðs barna. Með fögrum tón í ljóð settur, af heiðurlegum og mjög vellærðum, Jóni Einarssyni, designato rectore Hola Scholæ. Cum Christo surgere vita est. Oss er það líf hið æðsta fyrst; að upprísa með þér Jesú Krist Gef þú oss þar til þína náð: þér sé dýrð Jesú meyjar sáð. Tón: Rís upp! drottni dýrð: etc: undir þessum nótum.“

Begynder

Upprís þú sál mín andlega í trú, að njóta ef vilt upprisu þíns Jesú …

Melodi

Rís upp drottni dýrð

Bemærkning

9 erindi. Nótur við 1. erindi. Sálmurinn endar í totu með bókahnúti og undir stendur: „finis tantum“.

126(229r-231r (191-195))
Nú skal enn í Guðs trausti
Rubrik

„Andlegt ártíðaoffur. Það er sálmar uppá missera skipti, ortir af sál: séra Sigurði Jónssyni, forðum að Presthólum. Fyrst bænar offur í inngöngu sumars. Tón. Á einn Guð vil ég trúa. etc:“

Begynder

Nú skal enn í Guðs trausti, innganga nýjan ársins hring …

Melodi

Á einn Guð vil ég trúa

Bemærkning

6 erindi.

127(231r-232v (195-198))
Lof sé þér drottinn dýri
Rubrik

„II. sálmur. Þakklætisoffur í útgöngu sumars. Með sama lag.“

Begynder

Lof sé þér drottinn dýri, daga og alda stjórnin trú …

Melodi

Á einn Guð vil ég trúa

Bemærkning

4 erindi.

128(232v-233v (198-200))
Kominn er kaldur vetur
Rubrik

„III. sálmur Bænar offur í inngöngu vetrar. Með sama lag.“

Begynder

Kominn er kaldur vetur, kom þú til með oss drottinn minn …

Melodi

Á einn Guð vil ég trúa

Bemærkning

4 erindi.

129(233v-235r (200-203))
Vetur er enn á enda
Rubrik

„IIII. sálmur. Þakklætis offur í útgöngu vetrar, með sama lagi.“

Begynder

Vetur er enn á enda, eilíft lof sé þér drottinn kær! …

Melodi

Á einn Guð vil ég trúa

Bemærkning

4 erindi.

130(235r-237r (203-207))
Ó herra Guð ég þakka þér
Rubrik

„V. sálmur. Þakkargjörð fyrir liðinn vetur, og bænarfórn uppá komandi sumar. Tón: Gæskuríkasti græðari minn etc“

Begynder

Ó herra Guð ég þakka þér, þú hefur hlíft og stjórnað mér …

Melodi

Gæskuríkasti græðari minn

Bemærkning

6 erindi.

131(237r-239r (207-211))
Ó Guð heilagur heilagur
Rubrik

„VI. sálmur. Þakkargjörð fyrir liðið sumar, og bænarfórn uppá komandi vetur, með sama lag.“

Begynder

Ó Guð heilagur, heilagur; heilagur Guð og drottinn vor …

Melodi

Gæskuríkasti græðari minn

Bemærkning

7 erindi.

132(239r-240v (211-214))
Sá ljósi dagur liðinn er
Rubrik

„Nú eftirfylgja nokkrir ágætir aðskiljanlegir kvöldsálmar. Fyrsti kvöldsálmur, úr dönsku útlagður á íslensku, með sínum tón“

Begynder

Sá ljósi dagur liðinn er, líður að nætur stund …

Melodi

Með sínum tón

Bemærkning

12 erindi.

133(240v-242r (214-217))
Lof sé þér Guð fyrir liðinn dag
Rubrik

„II. sálmur á kvöld. Gjörður af sál. séra Sigurði Jónssyni á Presthólum. Tón Jesú Kristi þig kalla ég á.“

Begynder

Lof sé þér Guð fyrir liðinn dag, og lukku sæla stjórn alla …

Melodi

Jesú Kristi þig kalla ég á

Bemærkning

5 erindi.

134(242r-243v (217-220))
Ó Guð sem geymir Ísrael
Rubrik

„III. kvöldsálmur. Gjörður af sama manni: Tón Halt oss Guð við þitt hreina orð“

Begynder

Ó Guð sem geymir Ísrael, og öllum stjórnar vel …

Melodi

Halt oss Guð við þitt hreina orð

Bemærkning

11 erindi.

135(243v-245v (220-224))
IIII. kvöldsálmur Gamall, með það lag Kristur reis upp frá dauðum
Rubrik

„IIII. kvöldsálmur Gamall, með það lag Kristur reis upp frá dauðum“

Begynder

Dags vöku er enn nú endi, en nætur svefn fyrir hendi …

Melodi

Kristur reis upp frá dauðum

Bemærkning

13 erindi.

136(245v-248v (224-230))
Lít upp mín ljúfust önd
Rubrik

„V. kvöldsálmur Kveðinn af sál. séra Ólafi á [S]öndum í Dýrafirði. Tón Guð gefi oss góðan dag“

Begynder

Lít upp mín ljúfust önd, lít upp og gæt að þér! …

Melodi

Guð gefi oss góðan dag

Bemærkning

27 erindi.

137(248v-250r (230-233))
Hef ég mig nú í hvílu mín
Rubrik

„VI. kvöldsálmur. Tón, Kriste vér allir þökkum þér. etc:“

Begynder

Hef ég mig nú í hvílu mín, himna faðir að vanda …

Melodi

Kriste vér allir þökkum þér

Bemærkning

7 erindi.

138(250r-251v (233-236))
Ó herra Guð sem húm og dag
Rubrik

„VII. kvöldsálmur Tón Herra Guð í himnaríki. etc:“

Begynder

Ó herra Guð sem húm og dag, hefur aðskiljast látið …

Melodi

Herra Guð í himnaríki

Bemærkning

15 erindi.

139(251v-252v (236-238))
Ó Jesú Guðs hinn sanni son
Rubrik

„VIII. kvöldsálmur. Síra Stefáns í Vallanesi, með sínum tón:“

Begynder

Ó Jesú Guðs hinn sanni son, syndugan heyr þú mig …

Melodi

Með sínum tón

Bemærkning

10 erindi.

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Antal blade
i + 132 + 120 + 1 blað (139 mm x 89 mm).
Foliering
Blaðmerkt 1-262 (síður 235-242 vantar) og 1-238.
Tilstand

Á eftir blaði 122 vantar fjögur blöð í handritið.

Skrift

Ein hönd ; Skrifari:

Guðmundur Runólfsson

[Musical Notation]

Í handritinu eru sex sálmar með nótum:

  • Gef ég mig allan (47r)
  • Jesús frelsari og friðarherra (71v-72r)
  • Anda þinn guð mér gef þú víst (96r)
  • Ó ó hver vill mig verja (128r-128v)
  • Upp upp mín sál og ferðumst fús (130v-131r)
  • Upprís þú sál mín (224v-226r)
  • Auk þess eru skrifaðir nótnastrengir við sálminn Hvað skal oss angra (125v)

Indbinding

Skinnband.

Vedlagt materiale

Með fylgir vélrit með efnisskrá: 1r-9v.

Historie og herkomst

Proveniens

Grindavík, Ísland 1730

og

Vestmannaeyjar, Ísland 1736.

Erhvervelse

Alþingi keypti handrita- og bókasafn Jóns Sigurðssonar árið 1878. Safnið var afhent Landsbókasafni að honum látnum, en hann lést 7. desember 1879. Það komst í hendur safnsins árið 1881 er það var flutt í Alþingishúsið.

[Additional]

[Record History]

Skráning Páls Eggerts Ólasonar á handritinu er aðgengileg í ritinu Skrá um handritasöfn Landsbókasafnsins, 2. bindi, bls. 656.

Guðrún Laufey Guðmundsdóttir bætti við skráninguna 13. janúar 2019; Sigríður H. Jörundsdóttir sameinaði skráningar 9. janúar 2014 ; Svanhildur Óskarsdóttir bætti við og lagfærði í desember 2013 og janúar 2014 ; Katelin Parsons skráði í desember 2011 ; Sjöfn Kristjánsdóttir gekk frá til myndatöku, 23. júní 2010 ; Guðný Hrafnkelsdóttir frumskráði, 23. júní 2010 ; Handritaskrá, 2. b. ; Átaksverkefni 2010.
[Custodial History]

Athugað fyrir myndatöku 9. júní 2010: Mjög viðkvæmur pappír.

Myndað í júní 2010.

[Surrogates]

Myndað fyrir handritavef í júní 2010.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Skrá um handritasöfn Landsbókasafnsinsed. Páll Eggert Ólason [et al.]1918-1937; I-III
Katharina Baier, Eevastiina Korri, Ulrike Michalczik, Friederike Richter, Werner Schäfke, Sofie Vanherpen„An Icelandic Christmas Hymn. Hljómi raustin barna best.“, Gripla2014; 25: p. 193-250
Páll Eggert ÓlasonMenn og menntir siðskiptaaldarinnar á Íslandi
« »