Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

JS 583 4to

Vis billeder

Kvæðabók; Island, 1690

Navn
Jón Einarsson 
Dødsdato
1674 
Stilling
Præst 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Guðmundsson 
Dødsdato
1. november 1696 
Stilling
Præst 
Roller
Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Þorvaldur Rögnvaldsson 
Fødselsdato
1596 
Dødsdato
1679 
Stilling
Landman 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Sigurður Jónsson 
Fødselsdato
1590 
Dødsdato
1661 
Stilling
Præst 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Kolbeinn Grímsson ; Jöklaraskáld 
Stilling
Landman 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Arason 
Fødselsdato
1484 
Dødsdato
28. oktober 1550 
Stilling
Biskup 
Roller
Ejer; Digter; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Oddur Einarsson 
Fødselsdato
21. august 1559 
Dødsdato
28. december 1630 
Stilling
Biskop 
Roller
Forfatter; Oversætter; recipient 
Flere detaljer
Navn
Hannes Einarsson 
Stilling
Landman; Landman 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Þorkell Arngrímsson 
Fødselsdato
1629 
Dødsdato
5. december 1677 
Stilling
Præst; Læge 
Roller
Oversætter; Forfatter; Digter 
Flere detaljer
Navn
Guðbrandur Arngrímsson 
Fødselsdato
1639 
Dødsdato
1719 
Stilling
Sysselmand 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Erlendur Erlendsson 
Stilling
 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Einar Sigurðsson 
Fødselsdato
1538 
Dødsdato
15. juli 1626 
Stilling
Præst 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Hálfdanarson 
Fødselsdato
1600 
Dødsdato
1700 
Stilling
Landman 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Arason 
Fødselsdato
19. oktober 1606 
Dødsdato
10. august 1673 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Oversætter 
Flere detaljer
Navn
Þorleifur Magnússon 
Fødselsdato
1581 
Dødsdato
1652 
Stilling
 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Jón Þorsteinsson ; Píslarvottur 
Fødselsdato
1570 
Dødsdato
18. juli 1627 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Gísli Oddsson 
Fødselsdato
1593 
Dødsdato
2. juli 1638 
Stilling
Biskup 
Roller
Officiel; Digter; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Magnús Jónsson ; Digri 
Fødselsdato
17. september 1637 
Dødsdato
23. marts 1702 
Stilling
Landman 
Roller
Skriver; Forfatter; Digter; Ejer 
Flere detaljer
Navn
Páll Pálsson ; stúdent 
Fødselsdato
9. marts 1806 
Dødsdato
20. marts 1877 
Stilling
Skiver 
Roller
Ejer; Forfatter; Skriver; collector; Korrespondent 
Flere detaljer
Stednavn
Vigur 
Sogn
Súðavíkurhreppur 
Amt
Norður-Ísafjarðarsýsla 
Region
Vestfirðingafjórðungur 
Land
Island 
Flere detaljer
Navn
Jón Árnason 
Fødselsdato
17. august 1819 
Dødsdato
4. september 1888 
Stilling
Bibliotekar 
Roller
Korrespondent; Skriver; Donor; Forfatter; Ejer; collector 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Fuld titel

Ein ný vísna og kvæ(ða)bók með mörgum andlegum … kvæðum úr heilagri ritnin(gu og) annarsstaðar að útdregnum og af ýmsum guðhræddum mönnum ort. Almúgafólki til gamans og góða og þeim öðrum sem slíkar vísur og kvæði elska vilja og iðka Guði almáttigum til lofs og dýrðar, en sér og öðrum til gagns og skemmtunar. Kostgæfilega samanhent og aðdregin af virðuglegum og ættgöfugum h. manni Magnúsi Jónssyni á Vigur. Anno 1(…)

Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(2r-11r)
Veldisvegur
Rubrik

„Veldisvegur. Kvæði um veg og vanda veraldlegra valdsmanna“

Begynder

Herrar í háu sæti / sem höfðingsráðum fríðum …

2(11r-16v)
Heyrandaljóð
Rubrik

„Heyrandaljóð. Það er kvæði um Guðs orðs rækt, prestsskyldur og kirkjuhæversku, sem söfnuðurinn er skyldugur um vegna dýrðar guðlegs nafns“

Begynder

Kirkjubörn mín, komið góð, / kenna vil ég yður …

3(16v-23r)
Þegnskylda
Rubrik

„Þegnskylda. Um það hvað undirgefnum ber að sýna yfirvaldinu“

Begynder

Yfirvaldsþegnarar ærlegir / athuga gjörla hvað oss ber …

4(23r-29r)
Faðerni
Rubrik

„Faðerni. Það er foreldranna skylda við börnin“

Begynder

Faðir og móðir heyrið hér / hvör að ykkar skyldan er …

5(29r-42r)
Hjónaspegill
Rubrik

„Hjónaspegill. Sem að er kvæði um frægð og sóma þeirrar h. hjónabandsstéttar og hvörninn þeir ungu og ógiftu skulu sig þar til búa, og hjónin þar inni guðrækilega saman lifa“

Begynder

Sjá þú maður og sæta / sóma þinn og lífsfögnuð …

5.1(33v-35v)
Annar partur kvæðisins um réttan undirbúning
Rubrik

„Annar partur kvæðisins um réttan undirbúning“

Begynder

Því skal seggur og sæta / er sín forlögin ekki veit …

5.2(35v-42r)
Þriðji partur kvæðisins um hjónaskyldurnar
Rubrik

„Þriðji partur kvæðisins um hjónaskyldurnar“

Begynder

Heyrið hjónin bæði / er hvílu byggið eina senn …

6(42v-52r)
Sköpunarminning
Rubrik

„Sköpunarminning. Ort og samanskrifuð af sr. Jóni Einarssyni, Jóni Guðmundssyni og Þorvaldi Rögnvaldssyni“

Begynder

Allsvaldandi orðum stýri / og allri minni hugarferð …

7(52r-v)
Friður hæða faðir náðar góður
Rubrik

„Frómum höfðingja og heiðursmanni, Ara Magnússyni, óska ég, með öllum sínum, lukku og blessunar fyrir líf og sál, nú og um alla eilífð amen. Fát(ækur) vin og kunningi Sigurður Jónsson“

Begynder

Friður hæða faðir náðar góður / friðinn viður bið ég styðji yður …

8(52v-55v)
Áður plöguðu prúðir
Rubrik

„Þeim heiðursverðuga, framfarna guðhrædda höfðingja og herramanni Guðbrandi Þorlákssyni til loflegrar minningar, hvör eð í Kristo sætlega sofnaði 20. júlí anno 1627“

Begynder

Áður plöguðu prúðir / prýðileg vers að smíða …

[Final Rubric]

„Viget post funera virtus“

9(55v-59r)
Ó, þú allsvaldandi einvaldsherrann sanni
Rubrik

„Auðmjúk bænarvísa, ort af Kolb. Gr.s. Rómast sem Hugbót“

Begynder

Ó, þú allsvaldandi einvaldsherrann sanni / allsherjar drottinn dýr …

Nøgleord
10(59r-v)
Á oss, hjá sem yfir og með
Rubrik

„Kvæði ort af hinum sama“

Begynder

Á oss, hjá sem yfir og með / allt í kring svo standi …

[Refrain]

Sefi herrann súta stærð …

11(59v-60v)
Sannleiksdæmin segja frá
Rubrik

„Enn eitt kvæði hins sama“

Begynder

Sannleiksdæmin segja frá / í sjálfu drottins orði …

[Refrain]

Lagt hefur ætíð líkn með þraut …

12(60v-62v)
Úr hættudjúpi hörmunganna
Rubrik

„Bænarvísur í þungum freistingum. Kolb. Gr.s. Tón sem Út rak Jesús fornan fjanda etc.“

Begynder

Úr hættudjúpi hörmunganna / hrópa ég, drottinn, upp til þín …

Melodi

Út rak Jesús fornan fjanda

Nøgleord
13(62v-65r)
Beðinn var ég af baugahrund
Rubrik

„Enn eitt andlegt kvæði Kolbeins Gr.s. “

Begynder

Beðinn var ég af baugahrund / að byrja þar af hróðrarmund …

[Refrain]

Sú hin sæla sumartíð …

Nøgleord
14(65r-v)
Gef þú mér mál og minni
Rubrik

„Enn eitt kvæði K.G.s.“

Begynder

Gef þú mér mál og minni / miskunnarherrann svinni …

[Refrain]

Drottinn haltu mér við magt …

Nøgleord
15(65v-70r)
Ljómur
Forfatter
Rubrik

„Ljómur ortur af biskup Jóni Arasyni“

Begynder

Hæsti heilagi andi / himnakóngurinn sterki …

Nøgleord
16(70r-v)
Mig gjörir af hjarta glaðan
Rubrik

„Um það eilífa sumar. Ort af h. Oddi E.s.“

Begynder

Mig gjörir af hjarta glaðan / sú góða sumartíð …

Nøgleord
17(70v)
Söngurinn gleður ef gæta kann
Rubrik

„Vísa“

Begynder

Söngurinn gleður ef gæta kann / grátandi og hryggan mann …

Nøgleord
18(70v-72v)
Hræra verður hróðrar al
Rubrik

„Eitt kvæði Hannesar Einarssonar“

Begynder

Hræra verður hróðrar al / hreyfa mærðar smíði …

[Refrain]

Ég hefi róið illan sjó …

19(72v-74r)
Vertu forsjáll vinur minn
Rubrik

„Eitt kvæði Kolb. Gr.sar“

Begynder

Vertu forsjáll, vinur minn, / vegurinn hættur er …

20(74r-75r)
Undarlegan heimsins hátt
Rubrik

„Eitt kvæði út af versi Horatíi þessu. S. Th. A.s.“

Begynder

Undarlegan heimsins hátt / hér mun verða að segja …

[Refrain]

Vafin er hún plöggum hin virta mey …

21(75r-76r)
Frosta hestur rasta eysti
Rubrik

„Enn eitt kvæði Guðbr. Arngr.sonar“

Begynder

Frosta hestur rasta eysti / reiða lúður höðri frá …

[Refrain]

Vert ei hljóður vinur minn …

22(76r-78r)
Guðspjallavísur
Rubrik

„Guðspjallavísur innihaldandi sérlegustu meining sérhvörs kapitula með Liljulag“

Nøgleord
22.1(76v-77r)
Matthæus
Rubrik

„Matthæus“

Begynder

Matthæus Kristí minnist ættar / móður hátt og nafnið góða …

22.2(77r-v)
Markús
Rubrik

„Markús“

Begynder

Markús skírn og máttarverkin / mörg greinir og köllun sveina …

22.3(77v-78r)
Jóhannes
Rubrik

„Jóhannes“

Begynder

Jóhannes tign Jessí kennir / játar hinn og sveinar finna …

23(78r)
Versus Aulici
Rubrik

„Versus Aulici“

Begynder

Intus qvis? Tu qvis? …

Nøgleord
23.1(78r)
Ingen titel
Begynder

Hver er í húsi fyrir? Hvað er að því maður? …

Bemærkning

Íslensk útlegging á latneska textanum.

24(78r-81r)
Guði lof um eilífð alla
Forfatter

Sigurður Guðmundsson

Rubrik

„Þakklætisvísur Sigurðar Guðmundssonar“

Begynder

Guði lof um eilífð alla / og á þessum tíma sé …

25(81r-85r)
Elsku faðirinn ástarkær
Rubrik

„Andleg söngvísa ort af Erlendi Erlendssyni“

Nøgleord
Þetta eftirskrifað á að standa fyrir framan Vísnabókina, en hefur þó ei prent...
Rubrik

„Þetta eftirskrifað á að standa fyrir framan Vísnabókina, en hefur þó ei prentað verið“

26(85r-88v)
Til lesarans
Rubrik

„Til lesarans“

Begynder

Öllum sínum elskulegum börnum, sonum og dætrum …

[Final Rubric]

„Einar Sigurðsson“

Bibliografi

Vísnabók Guðbrands 2000: 443-444.

Nøgleord
27(88v-89r)
Gátuvísur
Rubrik

„Gátuvísur sr. Einars Sigurðssonar“

Begynder

Seggjum vil ég segja / síst mun gaman að því …

27.1(89r)
Svar við gátuvísum
Forfatter

Sæmundur

Rubrik

„Sæmundur norður við Mývatn leysti svo úr“

Begynder

Kann ég ei hróðurinn hefja / né höldum svara til …

Bemærkning

Ekki er vitað hver þessi Sæmundur við Mývatn var.

Hér eftir skrifast enn nokkuð það gjört og ort hefur sá sællrar minningar sál...
Rubrik

„Hér eftir skrifast enn nokkuð það gjört og ort hefur sá sællrar minningar sálugi sr. Einar Sigurðsson, sem forðum prenta átti og ei af varð“

28(89v-91v)
Áminningarvísnaflokkur
Rubrik

„Áminningarvísnaflokkur nauðsynlegur að þeir snúist frá skaðlegri undirhyggju sem lengi hafa yfir ótrú búið í Austfjörðum“

Begynder

Heyrðu, maður, mín orð / og mundu þá lífsstund …

Bemærkning

22 erindi.

29(91v-93r)
Sjáðu, Guð minn góði
Rubrik

„Einn alvarlegur bænarflokkur“

Begynder

Sjáðu, Guð minn góði, / glöggskyggn, hvað mér brugga …

Bemærkning

15 erindi.

Nøgleord
30(93r-94r)
Meistarinn lærdómslista
Rubrik

„Til heilags anda“

Begynder

Meistarinn lærdómslista, / lifandi sannleiks andi …

Bemærkning

14 erindi.

Nøgleord
31(94r-97v)
Heyr þú, himna stýrir
Rubrik

„Um Guðs dýrðarverk og dásemdargjörninga“

Begynder

Heyr þú, himna stýrir, / heit þín stoða trú mína …

Bemærkning

36 erindi.

Nøgleord
32(97v-99v)
Hvað má ég, Guð minn góði
Rubrik

„Einn þakklætis vísnaflokkur“

Begynder

Hvað má ég, Guð minn góði, / gjalda þér fyrir margfalda …

Bemærkning

23 erindi.

Nøgleord
33(99v-101r)
Heyrðu, drottinn Guð dýrðar
Rubrik

„Bænar og þakklætis vísnaflokkur“

Begynder

Heyrðu, drottinn Guð dýrðar, / daglega ég það klaga …

Bemærkning

18 erindi.

Nøgleord
34(101r-105r)
Barnadilla
Rubrik

„Dáfalleg barnadilla“

Begynder

Dikt heilnæman / hér skal þylja

Bemærkning

59 erindi.

Nøgleord
35(105r-110v)
Kristni Guðs skal fræðasmíðið vanda
Rubrik

„Um gæfulag Guðs kristni í frá upphafi allt til enda“

Begynder

Kristni Guðs skal fræðasmíðið vanda / sem kostulegast er blómstrið allra handa …

[Refrain]

Kristnin Guðs skal kraftablóminu hrósa / hún kallast plöntuð rósa

Bemærkning

61 erindi.

Nøgleord
36(110v-113v)
Kvæði af ekkjunni Tamar
Rubrik

„Kvæði af ekkjunni Tamar“

Begynder

Með óbreytt lag skal efna lítið kvæði / af orði Guðs þó nokkrir þetta hæði …

Bemærkning

30 erindi

37(113v-116v)
Nýársgjöf
Rubrik

„Nýársgjöf diktuð anno 1588“

Begynder

Miskunn þína, mildi Guð, / minnast vildi ég á …

Bemærkning

33 erindi.

38(116v-122r)
Um Íslands gæði
Rubrik

„Vísnaflokkur um Íslands gæði“

Begynder

Heilagan anda hjartað mitt / af himnum bið ég nú fræða …

Bemærkning

44 erindi.

39(122r-124v)
Heilagur andi hjálpi mér
Rubrik

„Nýárskvæði um það blessaða kvinnunnar sæði“

Begynder

Heilagur andi hjálpi mér / að hefja stefjakvæði …

[Refrain]

Krist vilda ég kenna það kvinnunnar sáð

Bemærkning

18 erindi.

40(124v)
Um aðventu tók ég til
Rubrik

„Erindi nokkur“

Begynder

Um aðventu tók ég til / með tíma ársins

Bemærkning

Aðeins upphafslínur neðst á blaðsíðunni en þá vantar blað í handritið. Kvæðið er óþekkt.

Nøgleord
41(126r-129r)
Minningarkvæði um Friðrik konung annan sem lést 1588
Begynder

Mitt óþakklætið arma / mig aumlega hrellir nú …

Bemærkning

28 erindi.

42(129r-132r)
Af efni sönnu yngismönnum ævintýr
Rubrik

„Einn kveðlingur af þeirri eftirlíkingu um magann og limuna“

Begynder

Af efni sönnu yngismönnum ævintýr / hér skal færa ef lystir að læra ljóðin skýr …

Bemærkning

32 erindi.

43(132r-v)
Ég hefi ljóst í Jesú trausti
Rubrik

„Um Jóhannis evangelíum vísur“

Begynder

Ég hefi ljóst í Jesú trausti / Jóns guðspjall sem flestir kalla …

Bemærkning

6 erindi.

44(132v-134v)
Guðspjallavísur
Bemærkning

Nokkur erindi úr Guðspjallavísum sem ekki voru prentuð í Vísnabók Guðbrands.

44.1(132v-133r)
Úr guðspjallsvísum
Rubrik

„Úr guðspjallsvísum“

Begynder

Stofna ég óðar efni / allvant má það kalla …

Bemærkning

7 erindi.

44.2(133r-v)
Á jóladaginn
Rubrik

„Á jóladaginn“

Begynder

Margt gleður mig svo hljóðan / margt kætir nú hjarta …

Bemærkning

Fremst er upphaf erindis sem hefur væntanlega komið næst á undan þessu í kvæði Einars: „Fæðist af mey móður / Maríu etc.“

44.3(133v)
Á þrettánda. Þriðja vísan
Rubrik

„Á þrettánda. Þriðja vísan“

Begynder

Jesús lætur lýsa / ljósið það við kjósum …

Bemærkning

1 erindi.

44.4(133v)
Annan dag hvítasunnu. Önnur vísan
Rubrik

„Annan dag hvítasunnu. Önnur vísan“

Begynder

Hvað má ég herra góðum / fyrir heita elsku veita …

Bemærkning

1 erindi.

44.5(133v)
Ingen titel
Begynder

Ríkdómur hér í heimi / hindurvitni mann blindur …

Bemærkning

2 erindi.

44.6(133v-134v)
XXVII. sunnudag eftir Trinitatis
Rubrik

„XXVII. sunnudag eftir Trinitatis“

Begynder

Heim vil ég heimskan telja / heimur sefur og dreymir …

Bemærkning

6 erindi. Fremst er upphaf vísu sem hefur farið á undan þessum í Guðspjallavísum Einars: „Fer sá friðinum stýrir etc.“ Þessar vísur hafa stundum verið taldar sérstakt kvæði (Einar Sigurðsson 2007:210)

45(134v-136v)
Ellikvæði
Rubrik

„Þetta hefur ei prentað verið í Ellikvæði sr. Einars Sigurðssonar.“

Begynder

Sextíu hef ég að aldri ár / ekki er þess að dylja …

Bemærkning

23 erindi. Fremst er upphaf vísu sem hefur farið á undan þessum í Ellikvæði Einars. „Hér næst veit ég hljóðið brestur / hrapar að etc.“. Aftast er upphaf annarrar vísu úr kvæðinu: „Salomonis er sú meining merk“.

Nøgleord
46(136v)
Ein vísa sr. Einars Sigurðssonar
Rubrik

„Ein vísa sr. Einars Sigurðssonar“

Begynder

Þrítugum var mér vitrað að vanda / ljóð Guði til handa …

Bemærkning

Neðanundir stendur: „Endar svo þetta sem sr. Einar Sigurðsson hefur ort og ei hefur prentað verið“.

47(137r-139v)
Orðskviðaklasi
Rubrik

„Hér skrifast Orðskviðaklasi Jóns Hálfdanarsonar“

Begynder

Kvæðin ekki liggja nú á lausu / úr ljóðatunnu fékk ég hálfa ausu …

Bemærkning

34 erindi.

48(139v-151v)
Málsháttavísur
Rubrik

„Nú byrjast málshættirnir sem fyrri menn gjört hafa“

Begynder

Það er gott að girnast núna / góða menn og líka frúna …

49(151v-153r)
Erfikvæði Magnúsar Gissurarsonar
Forfatter
Rubrik

„Æruminning eftir ehrugæddan heiðursmann Magnús Gissurarson, ort af virðuglegum sr. Jóni Arasyni að Vatnsfirði við Ísafjörð, prófasti yfir Ísafjarðar og Strandasýslum“

Begynder

Erfisdrápu er mér skylt / eftir Magnús smíða …

[Final Rubric]

„Virðið á besta veg.“

Bemærkning

22 erindi.

50(153r-154r)
Erfikvæði Daða Eggertssonar og Ragnheiðar Eggertsdóttur
Forfatter
Rubrik

„Ehruminning þeirra ágætu sæmdarsystkina Daða Eggertssonar og Ragnheiðar Eggertsdóttur hvör Guð kallaði til sinna náða að Skarði á Skarðsströnd 1664. Sr. J.Aras.“

Begynder

Spurðum vér andlátsorðin / á garðinum Skarði …

Bemærkning

11 erindi.

51(154r-155r)
Erfikvæði Þorleifs Magnússonar
Rubrik

„Söngvísa gjörð eftir virðuglegan höfðingja Þorleif Magnússon er var á Hlíðarenda í Fljótshlíð, af hans velviljuðum eftirlifandi vin og kunningja gjörð undir hans nafni með þann tón: Guð faðir, son og andi hreinn“

Begynder

Til himna upp ég hafinn er / í hæstu dýrðar vist …

Bemærkning

19 erindi.

52(155r-157v)
Lifandi líknarbrunnur
Rubrik

„Vísur útaf guðspjallinu um fortapaða soninn“

Begynder

Lifandi líknarbrunnur / ljósið góða byggir þú

Nøgleord
53(157v-159v)
Guð sá er gáfum ræður
Rubrik

„Vísur um afgang heilagra manna“

Begynder

Guð sá er gáfum ræður / gefur menntir vel hentar …

Nøgleord
54(159v-160r)
Kappsamlega að klóra og ríða
Rubrik

„Af gagnslausri heimsins áhyggju“

Begynder

Kappsamlega að klóra og ríða / og kasta þaki á hvörja tótt …

55(160r-161r)
Heimi þykir hart sem er
Rubrik

„Veraldarbörn líða illa umvöndun“

Begynder

Heimi þykir hart sem er / hallmæli að lýða mér …

55(161r-v)
Þeim er þakkir að kunna
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Þeim er þakkir að kunna / er þanninn vildi oss næra …

56(162r-163r)
Samsonskvæði
Rubrik

„Samsons kvæði“

Begynder

Samson sterki sagður fyrir af engli / afl og þrótt af öllum bar …

57(163r-v)
Æ muntu, elsku faðirinn, öllum hjá
Rubrik

„Guð hjálpar þeim sem hans bíða“

Begynder

Æ muntu, elsku faðirinn, öllum hjá …

58(163v-164r)
Í asnastalli fæddist frægur
Rubrik

„Fæðing Kristí fátækleg“

Begynder

Í asnastalli fæddist frægur / fjærri var þá heimsins sægur …

59(164r-v)
Ecclesía heitir hér
Rubrik

„Hvörsu Kristur vakir yfir sinni kristni þó heimurinn ástríði hana fast“

Begynder

Ecclesía heitir hér / heilög kirkja sagt er mér …

60(164v-165r)
Faðirinn bæði fiska og brauð
Rubrik

„Guð forsorgar“

Begynder

Faðirinn bæði fiska og brauð / fái í hendur mínar …

61(165r-166r)
Helgir englar hafa sig nær
Rubrik

„Á nýjaársdag“

Begynder

Helgir englar hafa sig nær / þá himnakóngurinn fæddi[st] skær …

62(166r-v)
Upphaf er það óðs hið besta
Rubrik

„Óttinn á móti því fyrsta boðorði“

Begynder

Upphaf er það óðs hið besta / ást og dyggð við guðspjöll festa …

Nøgleord
63(166v-167v)
Adam hræddist andlit hvíta
Rubrik

„Vantrúarkærleiki heilagra“

Begynder

Adam hræddist andlit hvíta / en eplið þorði nauðugur bíta …

Nøgleord
64(167v-168r)
Allt er valt þér á að trúa
Rubrik

„Vantrúin“

Begynder

Allt er valt þér á að trúa / utan að sælu krossins búa …

Nøgleord
65(168r-171v)
Um fornu spár og fyrirheit
Rubrik

„Fyrirheitareitur eður sólarreitur“

Begynder

Um fornu spár og fyrirheit / að frelsarinn skal koma til vor …

Nøgleord
66(172r-176v)
Upp minn andi og sála
Rubrik

„Þessar vísur sem eftir fylgja hefur sr. Jón s. Þorsteinsson ort, er var í Vestmannaeyjum, út af sérhvörjum kapitula Matthei guðspjalli hvörjar honum entist ekki til að útenda en hafði þó ásett sér yfir allt nýja testamentið þær að continuera. Með tón: Ég vil jómfrú eina / jafnan lofa best etc.“

Begynder

Upp minn andi og sála / offra Guði dýrð …

Melodi

Ég vil jómfrú eina / jafnan lofa best …

Bemærkning

Framan við fyrirsögn er tilvísun í Jesaja 44: „Esaia 44 segir Guð: Ég mun úthella mínum anda yfir þitt sæði og minni blessan yfir þína eftirkomendur svo að þeir skulu vaxa sem gras og svo sem viðir við vatnslæki“

67(177r-v)
Vitur þar um vel og lengi
Rubrik

„Eitt kvæði af orðum Davíðs falligt“

Begynder

Vitur þar um vel og lengi / versaði af þeim friðar fengi …

[Refrain]

Harpan þénti Davíð / hans tók undir hljóð …

68(177v-178r)
Heilagur andi hjálpi mér
Rubrik

„Enn eitt andlegt kvæði“

Begynder

Heilagur andi hjálpi mér / með hæstri sinni mildi …

Melodi

Þangað vildi ég líða / á þann aldinskóg …

Nøgleord
69(178r-179r)
Hljóðmæli
Rubrik

„Þetta heita hljóðmæli“

Begynder

Sálu minni og sjálfum mér / segja vil ég hvað ráðlegt er …

Nøgleord
70(179r-v)
Ei minnstu á æsku mín
Rubrik

„Enn önnur söngvísa. Með hymnalag“

Begynder

Ei minnstu á æsku mín / minn einvaldsherrann frómi …

Nøgleord
71(179v-180r)
Glósa ég fyrst um græðarann minn
Rubrik

„Eitt andlegt kvæði“

Begynder

Glósa ég fyrst um græðarann minn / hann gekk með lærisveinum …

[Refrain]

Kristur bar kvölina stríða / á krossinum pín …

Nøgleord
72(180v-181v)
Send þú mér afl og anda
Forfatter

Gísli O.s.

Rubrik

„Um nafn og nytsemi Jesú útdregið af heilagri ritningu og útlagt úr latínu af sr. Gísla O.s.“

Begynder

Send þú mér afl og anda / ótta þinn læra, drottinn …

Bemærkning

Ef til vill eftir Gísla Oddsson biskup.

Nøgleord
73(181v-182v)
Maður hvör skal minnast á
Rubrik

„Kvæði um mannkynsins hála og hættusama hérvist“

Begynder

Maður hvör skal minnast á / að muni hann eitt sinn endann fá …

74(182v-183v)
Dúfan send að vita var
Rubrik

„Annað kvæði andlegt“

Begynder

Dúfan send að vita var / hvort vatnið þorna kunni …

75(183v-185r)
Heimsins móti enda er
Rubrik

„Eitt kvæði um þau ótíðindi sem skeðu í Grindavík anno 1627“

Begynder

Heimsins móti enda er / því ótíðindin geisa …

[Refrain]

Það taka að fjölga tíðindin / tæpt er komið á horn …

Bibliografi
76(185r-186v)
Frosta vildi ég fári hrinda
Rubrik

„Nokkrar vísur með conditorslag“

Begynder

Frosta vildi ég fári hrinda / fram úr nausti góma tinda …

77(186v-187r)
Samin dæmin áður og enn
Rubrik

„Enn eitt andlegt kvæði“

Begynder

Samin dæmin áður og enn / að því leiðast víða …

[Refrain]

Hrærði drottinn hjartað mitt / svo huggun sanna ég finni …

78(187r-190v)
Efnið óðar smíða
Rubrik

„Vísur af Antonio Pio og syni hans Mod. Tón sem Ellikvæði“

Begynder

Efnið óðar smíða / upp skal rísa í annað sinn …

Bemærkning

41 erindi.

79(190v-191r)
Ekki hlífist eg við slag
Rubrik

„Enn kveðlingur. Dauðinn segir“

Begynder

Ekki hlífist eg við slag / ævinni vér torgum …

80(191v-197v)
Píslarminning
Rubrik

„Píslarminning“

Begynder

Sterkur, merkur stjörnuláða / stýrir dýr …

Bemærkning

121 erindi. Undir fyrirsögn er þessi vísa: „Fá erindi finnast hér / af frægstri Jesú pínu / Lassarí vísna lagið er / á litlu kvæði mínu“.

81(197v-198v)
Gef mér, drottinn, gæsku þinnar mildi
Rubrik

„Annað kvæði af pínunni Kristí“

Begynder

Gef mér, drottinn, gæsku þinnar mildi / að lifi ég æ svo líki þér …

82(198v)
Drottinn mig fyrir dýrstan mátt
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Drottinn mig fyrir dýrstan mátt / drjúgum lætur lofa …

Nøgleord
83(198v-199v)
Sýndist mér í svefni hrein
Rubrik

„Enn annað kvæði“

Begynder

Sýndist mér í svefni hrein / siðleg ganga auðar rein …

[Refrain]

Mætast hitta eg merkissprund / munum við ekki skilja / þýðri ann ég þorna grund / það er að mínum vilja

84(199v-204r)
Kvennaraunir
Rubrik

„Einn kveðlingur kallast Kvennaraunir“

Begynder

Vanda mundi eg vísnalag / vel svo stæði í skorðum …

85(204r-206r)
Herrann Jesús hýr og fagur
Rubrik

„Enn eitt kvæðiskorn“

Begynder

Herrann Jesús hýr og fagur / himnabraut réð ganga …

86(206r-207r)
Frelsarinn mér forði neyð
Rubrik

„Eitt kvæði um það maður stundi ekki uppá heiminn heldur láti sig langa til himnaríkis“

Begynder

Frelsarinn mér forði neyð / sem fyrir mig leið pín …

87(207r-208r)
Vilda eg Jesús vagga þér
Rubrik

„Vöggukvæði til lausnarans“

Begynder

Vilda eg Jesús vagga þér / og vegsemd alla bjóða …

88(208r-209r)
Á himnum uppi hugur minn er
Rubrik

„Kvæði um huggun í mótganginum af Guðs fyrirheitum“

Begynder

Á himnum uppi hugur minn er / hæstur drottinn æ hjá þér …

[Refrain]

Herrann Kristur hjá mér standi / hættu veginum á / leysi hann mig af ljótu grandi / og löstunum frá

89(209v-210v)
Stærstum boða kostum kvíðum
Rubrik

„Eitt andlegt kvæði um þessa heims hættusamlega skipreisu og hvörninn hún fyrir Jesúm Kristum kemst í gegnum allar mótgangs bylgjur og með styrk og krafti heilags anda hann yfirvinnur og heldur svo eilífum sigri.“

Begynder

Stærstum boða kostum kvíðum / kaldan voða hrelldir lýðum …

[Refrain]

Blessað hnossið berið það hið rjóða / vökva klekur víða láð …

90(210v-211v)
Ástarbandið fyrst var fundið
Rubrik

„Enn eitt andlegt kvæði“

Begynder

Ástarbandið fyrst var fundið / föðurs handar við oss bundið …

[Refrain]

Brúðurin geymir börnin sín / blessuð þó hún gangi frá / hægt dillar sú er hugga vel má.

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale

Pappír með vatnsmerkjum.

Vatnsmerki 1. Aðalmerki: Skjaldarmerki með sverðlilju og fangamarki með ORA fyrir neðan // Ekkert mótmerki (1-142).

Vatnsmerki 2. Aðalmerki: Skjaldarmerki Amsterdam // Ekkert mótmerki (152-210).

Antal blade
8 + 211 + 1 blöð.
Tilstand

  • Um það bil fjórðungur af ytri spássíu titilsíðu hefur rifnað af og texti skerst við það. Blöð hafa mörg trosnað á jöðrum og hafa verið styrkt með pappír.

Layout

  • Eindálka.
  • Griporð.
  • Sums staðar eru erindi númeruð á ytri spássíu.

Skrift

Að mestu með hendi Magnúsar Jónssonar í Vigur, fljótaskrift.

Tilføjet materiale
8 blöð fremst með titilsíðu og registrum eftir Pál stúdent Pálsson.
Indbinding

Pappaspjöld klædd dökkum líndúk. Merkimiðar á kili.

Historie og herkomst

Proveniens
Handritið var skrifað á Íslandi, í Vigur í Ísafjarðardjúpi, um 1690 (sbr. Handritaskrá II:601).
Herkomst

Úr safni Jóns Árnasonar bókavarðar

Erhvervelse

Alþingi keypti handrita- og bókasafn Jóns Sigurðssonar árið 1878. Safnið var afhent Landsbókasafni að honum látnum, en hann lést 7. desember 1879. Það komst í hendur safnsins árið 1881 er það var flutt í Alþingishúsið.

[Additional]

[Record History]
Þórunn Sigurðardóttir skráði í mars 2011. Handritaskrá 2. b.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Vísnabók Guðbrands 2000: 443-444
„Tyrkjaránið á Íslandi“
« »