Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

GKS 1005 fol.

Vis billeder

Flateyjarbók inniheldur konungasögur og þætti auk nokkurra kvæða.; Island, 1387-1394

Navn
Einar Skúlason 
Fødselsdato
1000 
Dødsdato
1100 
Stilling
Præst 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Einar Gilsson ; fóstri 
Dødsdato
1369 
Stilling
Advokat 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Adam frá Brimum 
Stilling
Historiker 
Roller
Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Oddur Snorrason 
Fødselsdato
1100 
Dødsdato
1200 
Stilling
Munk 
Roller
Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Brynjólfur Sveinsson 
Fødselsdato
14. september 1605 
Dødsdato
5. august 1675 
Stilling
Biskop 
Roller
Lærd; Ejer; Forfatter; Korrespondent 
Flere detaljer
Navn
Jón Þórðarson 
Stilling
Præst 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Magnús Þórhallsson 
Stilling
Præst 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Þorleifur Björnsson 
Dødsdato
1486 
Stilling
Hirðstjóri 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Þorsteinn Þorleifsson 
Stilling
 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Finnsson 
Stilling
Landman 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Thormod Torvesen 
Fødselsdato
27. maj 1636 
Dødsdato
31. januar 1719 
Stilling
 
Roller
Ejer; Lærd; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Jón Hákonarson 
Stilling
Landman; Høvding 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Jón Björnsson 
Stilling
 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Björn Þorleifsson 
Stilling
Landman 
Roller
Marginal; Ejer 
Flere detaljer
Navn
Björn ríki Þorleifsson 
Fødselsdato
1408 
Dødsdato
1467 
Stilling
Hirðstjóri 
Roller
Marginal 
Flere detaljer
Navn
Þorleifur Árnason 
Stilling
 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Oddur Einarsson 
Fødselsdato
21. august 1559 
Dødsdato
28. december 1630 
Stilling
Biskop 
Roller
Forfatter; Oversætter; recipient 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fødselsdato
1. maj 1959 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Haraldur Bernharðsson 
Fødselsdato
12. april 1968 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1v)
Formáli
Bemærkning

Bl. 1r upprunalega autt.

Nøgleord

Rubrik

„Geisli er Einar Skúlason kvað um Ólaf Haraldsson“

Begynder

Eins má orð og bænir …

Ender

„… vagn ræfurs enn eg þagna.“

Bemærkning

Um Ólaf helga Haraldsson Noregskonung.

Nøgleord
3(2v-2v (dálkur 3-4))
Ólafs ríma Haraldssonar
Forfatter
Rubrik

„Ólafs ríma Haraldssonar er Einar Gilsson kvað“

Begynder

Ólafur kóngur ör og fríður …

Ender

„… við bragning allra þjóða.“

Nøgleord
Rubrik

„Hér hefur upp Hyndluhljóð kveðið um Óttar heimska“

Begynder

Vaki mær meyja …

Ender

„… öll goð duga.“

Nøgleord
5(3r-3r (dálkur 5-6))
Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum
Rubrik

„Capitulum“

Begynder

Svá segir í Hamborgar historía …

Ender

„… Sveinn konungur og Eiríkur jarl Hákonarson.“

Nøgleord
6(3r-3v (dálkur 6-7))
Sigurðar þáttur slefu
Rubrik

„Þáttur frá Sigurði konungi slefu syni Gunnhildar“

Begynder

Sat (!) er sagt þá er Gunnhildar synir réðu …

Ender

„… og þótti enn mesti kvenskörungur.“

Nøgleord
7(3v-4r (dálkur 8-9))
Hversu Noregur byggðist
Rubrik

„Hversu Noregur byggðist“

Begynder

Nú skal segja dæmi til hversu Noregur byggðist …

Ender

„…er hann hafði þar sett til landsgæslu.“

Nøgleord
8(4r-4r (dálkur 9-10))
Ættartölur konunga og konungatöl í Noregi
Rubrik

„Ættartala frá Höð“

Begynder

Höður átti þar ríki er kallað er Haðaland …

Ender

„… er hún lét fanga Albrict.“

Nøgleord
9(4v-5v (dálkur 11-15))
Eiríks saga víðförla
Rubrik

„Hér hefur upp sögu Eiríks víðförla“

Begynder

Þrándur er nefndur konungur …

Ender

„… sem þessi Eiríkur sem nú var frá sagt.“

Nøgleord
10(5v-75r (dálkur 15-295))
Ólafs saga Tryggvasonar
Rubrik

„Hér hefur upp sögu Ólafs Tryggvasonar“

Begynder

Haraldur hinn hárfagri réð fyrir Noregi …

Ender

„… hinn mesti ástvin jarla.“

Bemærkning

Ólafs saga Tryggvasonar hin mesta.

Enn fremur eru hér varðveittir smákaflar úr Ólafs sögu Tryggvasonar eftir Odd Snorrason munk, í dálkum: 29:20-33, 29:35-39, 34:3-5, 34:7, 34:15-20, 34:26-27, 34:30-32, 36:3-5, 40:45-54, 123:35-37, 124:22-26, 125:12-21, 234:42-55, 237:2-16, 245:14-25.

Nøgleord
10.1(13r-14r (dálkur 45-50))
Jómsvíkinga saga
Rubrik

„Hér hefur upp Jómsvíkinga þátt“

Begynder

Þar var frá horfið konungatali …

Ender

„… Haraldur konungur tók það og skildust að því.“

Nøgleord
10.2(14r-15r (dálkur 50-53))
Ottó þáttur keisara
Rubrik

„Þáttur Ottó keisara og Gorms konungs“

Begynder

Ottó keisari er hinn ungi var kallaður …

Ender

„… Haraldur konungur og Ottó keisari og sættust.“

Nøgleord
10.3(16v-20r (dálkur 59-73))
Færeyinga saga
Rubrik

„Þáttur Þrándar og Sigmundar“

Begynder

Maður er nefndur Grímur kamban …

Ender

„… og var síðan með Hákoni jarli.“

Bemærkning

Hluti af sögunni.

Nøgleord
10.4(20v-27r (dálkur 75-102))
Jómsvíkinga saga
Rubrik

„Fæddur Palnír“

Begynder

Maður er nefndur Tóki …

Ender

„… því að marga vega má sýnast.“

Bemærkning

Hluti af sögunni.

Nøgleord
10.5(27r-27r (dálkur 102-103))
Þingamanna þáttur
Rubrik

„Lagasetning Sveins konungs“

Begynder

Sveinn konungur Saum-Æsuson …

Ender

„… réð því fjóra vetur og xx.“

Nøgleord
10.6(27v-28v (dálkur 104-108))
Þorleifs þáttur jarlaskálds
Rubrik

„Þáttur Þorleifs“

Begynder

Nú skal segja þann ævintýr …

Ender

„… og lýkur hér frá Þorleifi að segja.“

10.7(29r-30r (dálkur 110-114))
Orkneyinga saga
Rubrik

„Fundinn Noregur“

Begynder

Fornjótur hefir konungur heitið …

Ender

„… og fengu þá Orkneyingar óðul sín.“

Nøgleord
10.8(32r-32v (dálkur 122-125))
Seljumanna þátturAlbani þáttur og Sunnifu
Rubrik

„Af lífláti Albani og Sunnifu. Capitulum“

Begynder

Á dögum Hákonar jarls …

Ender

„… sína stundliga armæðu.“

Nøgleord
10.9(32v-33r (dálkur 125-126))
Landnáma þáttur
Rubrik

„Er Naddoddur víkingur fann landið“

Begynder

Þessir menn hafa fundið Ísland …

Ender

„… várs herra Jesú Christi viii hundruð lx og iiii ár.“

Nøgleord

10.10(33r-34v (dálkur 126-133))
Þorsteins þáttur uxafóts
Rubrik

„Þáttur Þorsteins uxafóts“

Begynder

Þórður skeggi hét maður …

Ender

„… og féll á Orminum langa.“

10.11(34v-36r (dálkur 133-139))
Kristni þáttur
Rubrik

„Frá landnámsmönnum“

Begynder

Ingólfur var fyrstur og frægstur allra …

Ender

„… gerði Þorvarður Spak-Böðvarsson kirkju í Ási.“

Nøgleord
10.12(36v-37v (dálkur 140-144))
Sörla þáttur
Rubrik

„Hér hefur Sörla þátt“

Begynder

Fyrir austan Vanakvísl í Asía …

Ender

„… konungur fór heim eftir þetta í ríki sitt.“

10.13(37v-38r (dálkur 145-146))
Stefnis þáttur Þorgilssonar
Rubrik

„Þáttur Stefnis Þorgilssonar hann kom til Ólafs konungs“

Begynder

Maður er nefndur Stefnir …

Ender

„… svá að lítt var lest eður ekki.“

Nøgleord
10.14(38r-39v (dálkur 147-152))
Rögnvalds þáttur og Rauðs
Rubrik

„Þáttur Rögnvalds. Capitulum“

Begynder

Maður er nefndur Loðinn …

Ender

„… að þeir gyldi fé frændum Þórólfs skjálgs fyrir brennuna.“

Nøgleord
10.15(39v-40v (dálkur 152-157))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Rubrik

„Þáttur Hallfreðar vandræðaskálds“

Begynder

Á ofanverðum dögum Hákonar Aðalsteinsfóstra …

Ender

„… Hallfreður hélt og skipi sínu til Niðaróss.“

10.16(40v-42r (dálkur 157-162))
Kjartans þáttur Ólafssonar
Rubrik

„Þáttur Kjartans Ólafssonar“

Begynder

Ólafur pái var son Höskuldar …

Ender

„… er þeir Bolli fóru úr hvítavoðum.“

10.17(42r-42r (dálkur 162))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Rubrik

„Hallfreður hitti í fyrstu Ólaf konung“

Begynder

Ólafur konungur gekk einn dag …

Ender

„… sem þar voru í bænum.“

10.18(42r-42r (dálkur 163))
Kjartans þáttur Ólafssonar
Rubrik

„Skírður Kjartan og Bolli og Hallfreður“

Begynder

Ólafur konungur fór um veturinn …

Ender

„… með konungi nýskírðir.“

10.19(43r-44r (dálkur 167-170))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Rubrik

„Frá konungi og Hallfreði“

Begynder

Hallfreður skáld Óttarsson var með Ólafi konungi …

Ender

„… var Hallfreður þá með Ólafi konungi í góðri sæmd.“

10.20(44r-45r (dálkur 170-174))
Ögmundar þáttur dytts
Rubrik

„Utanferð Ögmundar og áverki Hallvarðs. Capitulum“

Begynder

Í þenna tíma voru margir göfgir menn á Íslandi …

Ender

„… og héldu þau síðan rétta trú.“

10.21(45r-45r (dálkur 174))
Kjartans þáttur Ólafssonar
Rubrik

„Konungur bauð Kjartani til Íslands að boða kristni“

Begynder

Þenna sama vetur sem Gunnar helmingur var í Svíþjóðu …

Ender

„… fór Kálfur með fé þeirra til Englands um sumarið.“

10.22(45r-45v (dálkur 174-177))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Rubrik

„Ferð Auðgils og Hallfreðar til Svíþjóðar“

Begynder

Einn dag um vorið er Hallfreður …

Ender

„… andaðist Ingibjörg kona hans.“

10.23(45v-47r (dálkur 177-183))
Norna-Gests þáttur
Rubrik

„Hér hefur þátt af Norna-Gesti“

Begynder

Svá er sagt að á einum tíma …

Ender

„… þótti sannast um lífdaga hans sem hann sagði.“

10.24(47r-47v (dálkur 183-185))
Helga þáttur Þórissonar
Rubrik

„Þáttur Helga Þórissonar“

Begynder

Þórir hét maður er bjó í Noregi …

Ender

„… lýkur hér frá Grímum að segja.“

10.25(47v-47v (dálkur 185))
Færeyinga saga
Rubrik

„Ólafur konungur gerði orð Sigmundi“

Begynder

Nú er þar til að taka er fyrr var frá horfið …

Ender

„… er hann vildi gerast hans maður.“

Nøgleord
10.26(48r-48v (dálkur 186-189))
Færeyinga saga
Rubrik

„Sigmundur Bestisson tók við trú“

Begynder

Ólafur konungur fór norðan úr Þrándheimi …

Ender

„… svo sem segir í Færeyinga sögu.“

Nøgleord
10.27(50r-50v (dálkur 194-197))
Þorvalds þáttur tasalda
Rubrik

„Hér hefur upp þátt Þorvalds tasalda. Capitulum“

Begynder

Nú þó að margar ræður og frásagnir …

Ender

„… og þótti vera mikilmenni.“

10.28(51r-52r (dálkur 199-202))
Sveins þáttur og Finns
Rubrik

„Þáttur Sveins og Finns. Capitulum“

Begynder

Þess er getið og svo er ritað …

Ender

„… skjótt við víkjast konungs erindi.“

Nøgleord
10.29(52r (dálkur 202-203))
Rauðs þáttur ramma
Rubrik

„Þáttur Rauðs hins ramma“

Begynder

Rauður hinn rammi hét maður einn…

Ender

„… fyrir norðan og á milli og meginlands.“

Nøgleord
10.30(54r-55r (dálkur 211-214))
Hrómundar þáttur halta
Rubrik

„Þáttur Hrómundar halta. Capitulum“

Begynder

Eyvindur sörkvir hét maður …

Ender

„… og lýkur hér frá honum að segja.“

10.31(55r-55r (dálkur 214-215))
Þorsteins þáttur skelks
Rubrik

„Þáttur Þorsteins skelkis“

Begynder

Það er sagt um sumarið eftir …

Ender

„… með öðrum köppum konungs.“

10.32(55v-55v (dálkur 216-217))
Þiðranda þáttur og Þórhalls
Rubrik

„Þáttur Þiðranda og Þórhalls“

Begynder

Svá er sagt þá er Haraldur hinn hárfagri …

Ender

„… sem nú skal frá segja.“

10.33(55v-56v (dálkur 217-221))
Kristni þáttur
Rubrik

„Þangbrandur kom til Íslands og bauð kristni“

Begynder

Þá er Ólafur konungur Tryggvason hafði ii vetur …

Ender

„… með konungi um veturinn vel haldnir.“

Nøgleord
10.34(56v-57r (dálkur 221-222))
Eiríks saga rauða
Rubrik

„Þáttur Eiríks rauða. Capitulum“

Begynder

Þorvaldur hét maður son Ósvalds Úlfssonar …

Ender

„… hann bjó í Brattahlíð í Eiríksfirði.“

10.35(57v-58r (dálkur 225-227))
Svaða þáttur og Arnórs kerlingarnefs
Rubrik

„Þáttur Svaða og Arnórs kerlingarnefs“

Begynder

Mikil og margföld er miskunn allsvaldanda guðs …

Ender

„… Bjarnarsonar járnsíðu Ragnarssonar loðbrókar.“

10.36(58r-58v (dálkur 227-228))
Þórhalls þáttur knapps
Rubrik

„Ólafur konungur vitraðist Þórhalli á Knappstöðum“

Begynder

Maður er nefndur Þórhallur knappur …

Ender

„… um allar veraldir amen.“

10.37(59v-60r (dálkur 233-234))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Rubrik

„Hallfreður kom til Íslands og hitti Kolfinnu“

Begynder

Litlu síðar um vorið …

Ender

„… Hallfreður var þar um veturinn.“

10.38(60r-60v (dálkur 235-237))
Kjartans þáttur Ólafssonar
Rubrik

„Útkoma Kjartans Ólafssonar“

Begynder

Þá spurði Ólafur konungur þau tíðindi …

Ender

„… og óhamingja í verki þessu.“

10.39(60v-61v (dálkur 237-241))
Indriða þáttur ilbreiðsEindriða þáttur ilbreiðs
Rubrik

„Hér hefur þátt Eindriða ilbreiðs og Ólafs konungs“

Begynder

Á nokkurum tíma þá er Ólafur konungur …

Ender

„… og þótti æ vera hinn ágætasti maður.“

Nøgleord
10.40(67v-68r (dálkar 264-267))
Halldórs þáttur Snorrasonar
Rubrik

„Einar hjálpaði Halldóri eftir víg“

Begynder

Halldór son Snorra goða af Íslandi …

Ender

„… og fyrir það hafði hann reiði á honum.“

10.41(69r-69v (dálkur 271-272))
Eiríks þáttur Hákonarsonar
Rubrik

„Hér er þáttur Eiríks Hákonarsonar. Capitulum“

Begynder

Það segja fróðir menn …

Ender

„… sem segir í sögu virðulegs herra Ólafs konungs Tryggvasonar.“

Bemærkning

Úr Ólafs sögu helga.

Nøgleord
10.42(69v-71r (dálkur 272-279))
Orms þáttur Stórólfssonar
Rubrik

„Hér er þáttur Orms Stórólfssonar“

Begynder

Hængur hét maður son Ketils Naumdælajarls …

Ender

„… allra manna fríðastur er menn hafa séð.“

10.43(71r-71v (dálkur 279-280))
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Rubrik

„Þáttur Hallfreðar vandræðaskálds“

Begynder

Nú er þar til að taka …

Ender

„… og eru margir menn frá honum komnir.“

10.44(71v-71v (dálkur 280-281))
Erlings þáttur Skjálgssonar
Rubrik

„Er Erlingur frétti Svoldrarorustu“

Begynder

Þá er Erlingur Skjálgsson …

Ender

„… og öllum kom hann til nokkurs þroska.“

Bemærkning

Úr Ólafs sögu helga.

Nøgleord
10.45(71v-73v (dálkur 281-288))
Grænlendinga saga
Rubrik

„Hér hefur Grænlendinga þátt. Capitulum“

Begynder

Það er nú þessu næst að Bjarni Herjúlfsson …

Ender

„… nú er nokkuð orði á komið.“

10.46(73v-73v (dálkur 288))
Einars þáttur þambarskelfis
Rubrik

„Hér segir af Einari þambarskelfi“

Begynder

Eftir Svoldrarorustu gaf Eiríkur jarl …

Ender

„… hinn mesti styrkur og ástvinur.“

Bemærkning

Úr Ólafs sögu helga.

Nøgleord
10.47(73v-74v (dálkur 288-293))
Færeyinga saga
Rubrik

„Þáttur af Sigmundi Brestissyni“

Begynder

Sveinn og Eiríkur jarlar sendu orð …

Ender

„… og er góður bóndi.“

Nøgleord
10.48(74v-75r (dálkur 293-294))
Orkneyinga saga
Rubrik

„Þáttur jarlanna. Einars, Þorfinns, Sumarliða“

Begynder

Litlu síðar en þeir …

Ender

„… ríki það er hann átti í Orkneyjum.“

Nøgleord
11(75r-76r (dálkur 295-298))
Hálfdanar þáttur svarta
Rubrik

„Hér hefur upp þátt Hálfdanar svarta“

Begynder

Hálfdan svarti tók konungdóm átján vetra …

Ender

„… en það var bannað af frændum hans.“

Nøgleord
12(76r-77r (dálkur 298-302))
Haralds þáttur hárfagra
Rubrik

„Upphaf ríkis Haralds hárfagra. Capitulum“

Begynder

Að liðnum tíu vetrum …

Ender

„… en hann gaf bæði löndin Sigurði bróður sínum.“

Nøgleord
13(77r-77r (dálkur 302-303))
Noregskonungatal
Rubrik

„Frá Haraldi konungi“

Begynder

Haraldur konungur hinn hárfagri átti Ásu …

Ender

„… sögu Ólafs konungs Tryggvasonar.“

Nøgleord

14(77r-78r (dálkur 303-306))
Hauks þáttur hábrókar
Rubrik

„Þáttur Hauks hábrókar“

Begynder

Björn að Haugi var í Svíþjóð …

Ender

„… lýkur svá hér frá Haraldi konungi.“

Nøgleord
15(78r-78r (dálkur 306))
Noregskonungatal
Rubrik

„Konungatal í Noregi“

Begynder

Hálfdan svarti var konungur …

Ender

„… sem síðar mun sagt verða.“

Nøgleord

16(78r-78v (dálkur 306-308))
Haralds þáttur grenska
Rubrik

„Þáttur Haralds grænska. Capitulum“

Begynder

Cecilía hét ein göfug kona …

Ender

„… Haraldur konungur hafði henni ætlað einlæti.“

Bemærkning

Undanfari Ólafs sögu helga.

Nøgleord
17(78v-79r (dálkur 308-310))
Ólafs þáttur Geirstaðaálfs
Rubrik

„Hér er þáttur Ólafs Geirstaðaálfs“

Begynder

Drengur góður og höfðingi mikill …

Ender

„… og skipaðist skjótt vıð.“

Bemærkning

Undanfari Ólafs sögu helga.

Nøgleord
18(79r-145r (dálkur 310-583))
Ólafs saga helga
Rubrik

„Hér hefur upp sögu Ólafs konungs Haraldssonar“

Begynder

Þá er liðið var frá hingaðburð vors herra Jesú Christi …

Ender

„… en svá sem vér höfum sagt.“

Nøgleord
18.1(85r-85r (dálkur 334))
Eyvindar þáttur úrarhorns
Rubrik

„Þáttur Eyvindar úrarhorns“

Begynder

Eyvindur úrarhorn er maður nefndur …

Ender

„… mjög misboðið í því verki.“

Nøgleord
18.2(87r-87v (dálkur 342-344))
Styrbjarnar þáttur Svíakappa
Rubrik

„Hér hefur upp þátt Styrbjarnar Svíakappa er hann barðist við Eirík Svíakonung“

Begynder

Frá því er að segja að Eiríkur …

Ender

„… svo að menn vissu.“

Nøgleord
18.3(87v-88v (dálkur 344-348))
Hróa þáttur heimska
Rubrik

„Frá Hróa“

Begynder

Hrói hét maður er upp fæddist í Danmörku …

Ender

„… og er þar í Svíþjóð frá þeim komið margt göfugmenni.“

Nøgleord
18.4(90r-92r (dálkur 354-363))
Fóstbræðra saga
Rubrik

„Upphaf Fóstbræðra sögu. Capitulum“

Begynder

Guð drottinn Jesús Christus …

Ender

„… þá er hér er komið Ólafs sögu.“

18.5(93v-96r (dálkur 368-378))
Eymundar þáttur HringssonarEymundar saga Hringssonar
Rubrik

„Hér hefur upp þátt Eymundar og Ólafs konungs. Capitulum“

Begynder

Hringur hefir konungur heitið …

Ender

„… stendur til þá ljósa að gera.“

Nøgleord
18.6(96r-96r (dálkur 378-379))
Tóka þáttur Tókasonar
Rubrik

„Hér hefur upp hinn níunda [þátt] Ólafs sögu Haraldssonar. Capitulum“

Begynder

Í þann tíma er Ólafur konungur sat í Sarpsborg …

Ender

„… og andaðist í hvítavoðum.“

18.7(96r-96v (dálkur 379-381))
Sigurðar þáttur Ákasonar
Rubrik

„Sigurður vann tröllkonu“

Begynder

Sigurður er maður nefndur …

Ender

„… Sigurður er með Ólafi konungi í góðri virðingu.“

18.8(96v-97r (dálkur 381-382))
Ísleifs þáttur biskups
Rubrik

„Ísleifur fékk Döllu er síðan var biskup“

Begynder

Það er nú þessu næst að segja …

Ender

„… hann reynda eg svo að öllum hlutum.“

Nøgleord
18.9(97r-97v (dálkur 382-385))
Egils þáttur Síðu-Hallssonar
Rubrik

„Ólafur konungur fór til Danmerkur í Limafjörð“

Begynder

Á einhverju sumri er sagt að Egill son Halls að Síðu …

Ender

„… og þótti vera hinn besti drengur.“

18.10(97v-100v (dálkur 385-396))
Fóstbræðra saga
Rubrik

„Hér hefur upp þátt Þormóðar Kolbrúnarskálds. Capitulum“

Begynder

Kongurinn Ólafur var hardla vinsæll …

Ender

„… spyr nú öll þessi tíðindi og þóttu mikil.“

18.11(100v-101r (dálkur 396-399))
Eymundar þáttur af Skörum
Rubrik

„Hér hefur upp þátt Eymundar af Skörum. Capitulum“

Begynder

Litlu eftir það er Ólafur Svíakonungur …

Ender

„… svo að framgengt yrði.“

Nøgleord
18.12(101v-102v (dálkur 400-405))
Orkneyinga saga
Rubrik

„Þáttur þeirra Orkneyinga. Capitulum“

Begynder

Mikill hermaður Einar jarl í Orkneyjum …

Ender

„… eftir fall Ólafs konungs hins helga.“

Nøgleord
18.13(103r-103v (dálkur 407-410))
Guðbrands þáttur kúlu
Rubrik

„Hér segir frá Dala-Guðbrandi“

Begynder

Dala-Guðbrandur er maður nefndur …

Ender

„… en hallæri mikið norður þaðan.“

Nøgleord
18.14(103v-104v (dálkur 410-413))
Indriða þáttur og Erlings
Rubrik

„Hér er þáttur Indriða og Erlings. Capitulum“

Begynder

Ólafur konungur sendi boð um vorið …

Ender

„… konu sína Sigríði og undi vel sínu ráði.“

Nøgleord
18.15(104v-108r (dálkur 413-428))
Fóstbræðra saga
Rubrik

„Þáttur Þormóðar er hann er með Knúti konungi í Danmörk. Capitulum“

Begynder

Prýðimaður mikill var Þormóður Kolbrúnarskáld …

Ender

„… eftir hann dauðan sem enn mun síðar sagt verða.“

18.16(108r-109v (dálkur 428-435))
Ásbjarnar þáttur Selsbana
Rubrik

„Þáttur Ásbjarnar selsbana. Capitulum“

Begynder

Kvæði mörg þau er skáldin hafa ort …

Ender

„… og kom það fyrir Þóri hund í Bjarkey.“

Nøgleord
18.17(110r-111r (dálkur 437-441))
Færeyinga saga
Rubrik

„Færeyinga þáttur og Ólafs konungs.“

Begynder

Réttliga hafa fróðir menn svo ritað …

Ender

„… og óx hann þar upp.“

Nøgleord
18.18(111v-112r (dálkur 442-444))
Knúts þáttur ríka
Rubrik

„Þáttur þeirra konunganna Ólafs og Knúts“

Begynder

Svá er sagt að Knútur hinn ríki …

Ender

„… báðu hann öngrar vináttu vænta af Önundi konungi.“

Nøgleord
18.19(112v-113r (dálkur 447-449))
Steins þáttur Skaptasonar
Rubrik

„Hér hefur upp þátt Steins Skaptasonar“

Begynder

Trúfastur maður og traustur var hinn heilagi Ólafur konungur …

Ender

„… þá hét hann ferð sinni og hafði engi orð fyrir.“

18.20(116v-118r (dálkur 463-468))
Rauðúlfs þáttur
Rubrik

„Rauðúlfs þáttur. Capitulum“

Begynder

Úlfur hét maður er kallaður var Rauðúlfur …

Ender

„… hann var eigi af lífi tekinn.“

Nøgleord
18.21(121v-122r (dálkur 483-485))
Völsa þáttur
Rubrik

„Konungur kristnaði menn norður ókunniga“

Begynder

Ólafur konungur spurði þá enn að nýju …

Ender

„… og alla aðra að guði hefir líkað.“

Nøgleord
18.22(122v-122v (dálkur 486-487))
Fóstbræðra saga
Rubrik

„Skipan Ólafs konungs um liðið“

Begynder

Ólafur konungur hafði þá til sanns spurt …

Ender

„… og hafa allir einn náttstað.“

18.23(123r-123r (dálkur 488-489))
Fóstbræðra saga
Rubrik

„Viðurtal konungs og Þormóðar“

Begynder

Þá nátt er Ólafur konungur lá í safnaðinum …

Ender

„… víggruður eður þar liggjum.“

Bemærkning

Endar á vísu.

18.24(125r-126r (dálkur 497-500))
Fóstbræðra saga
Rubrik

„Viðurtal þeirra Þormóðs og Dags“

Begynder

Svo er sagt þá er lokið var bardaganum …

Ender

„… með þessum atburðum sem nú voru sagðir.“

18.25(129v-130v (dálkur 516-520))
Færeyinga saga
Rubrik

„Þáttur frá Þrándi og frændum hans“

Begynder

Í þann tíma er Sveinn var konungur …

Ender

„… Sigmundar Brestissonar eður afkvæmis hans.“

Nøgleord
18.26(131r-144r (dálkur 521-580))
Orkneyinga saga
Rubrik

„Orkneyinga þáttur“

Begynder

Ólafur konungur Haraldsson fékk enga lýðskyldu …

Ender

„… síðan tók Jón jarls nafn yfir öllum Orkneyjum.“

Nøgleord
18.27(144r-144v (dálkur 580-582))
Noregskonungatal
Rubrik

„Hér hefur Noregskóngatal er Sæmundur fróði orti“

Begynder

Það verður skylt ef að skilum yrkja …

Ender

„… allan aldur og unaðs njóti.“

Bemærkning

Kvæði.

Nøgleord

18.28(144v-145r (dálkur 582-583))
Brenna Adams biskups
Rubrik

„Brenna Adams biskups“

Begynder

Þá er Jón biskup andaðist á Katanesi …

Ender

„… en svá sem vér höfum sagt.“

Bemærkning

Sjá Orkneyinga sögu.

Nøgleord
Rubrik

„Hér hefur upp sögu Sverris konungs Sigurðarsonar“

Begynder

Í þann tíma er stýrðu Noregi …

Ender

„… frá falli Magnúss konungs Erlingssonar.“

[Final Rubric]

„Lýkur hér nú sögu Sverris Noregskonungs.“

Bemærkning

Framan við söguna er formáli á bl. 145r (dálki 583-584): „prologus“. Sagan sjálf hefst í dálki 584.

Nøgleord
20(164r-186v (dálkur 659-750))
Hákonar saga HákonarsonarHákonar saga gamla
Rubrik

„Hér hefur upp sögu Hákonar konungs gamla“

Begynder

Hér hefur upp sögu Hákonar gamla …

Ender

„… síðan Baglar höfðu brotið.“

Nøgleord
Begynder

[Þ]essir smáir articuli …

Ender

„… áleitni við konunginn eður nokkurra illinda.“

Bemærkning

Viðbætur, kaflar úr Lífssögu Ólafs helga eftir Styrmi fróða.

Eyða fyrir upphafsstaf.

Nøgleord
22(188r-204v (dálkur 755-821))
Magnús saga góða og Haralds harðráða
Rubrik

„Hér hefur sögu Magnús [konungs og Haralds konungs]“

Begynder

Þar hefjum vér upp frásögn er Jarisleifur konungur …

Ender

„… annar son Vilhjálms bastarðar.“

[Final Rubric]

„Og lýkur hér sögu Haralds Sigurðarsonar.“

Bemærkning

Inniheldur ýmsa ósjálfstæða þætti.

Nøgleord
23(204v-205v (dálkur 821-826))
Hemings þáttur Áslákssonar
Begynder

[Þ]að er upphaf þessa máls að Haraldur konungur …

Ender

„… og þar eru þeir á bænum Áslákur og Björn.“

Bemærkning

Ófullgerð uppskrift.

Neðri helmingur dálks 826 og dálkur 827 auðir til að tákna eyðu í texta.

Nøgleord
24(206r-206v (dálkur 828-830))
Auðunar þáttur vestfirska
Begynder

[M]aður hét Auðun vestfirskur…

Ender

„… og margir aðrir góðir menn.“

25(206v-208r (dálkur 830-836))
Sneglu-Halla þáttur
Begynder

[Þ]að er upphaf þessar frásagnar …

Ender

„… á grauti mundi greyið sprungið hafa.“

[Final Rubric]

„Lýk ég þar sögu frá Sneglu-Halla.“

26(208r-208v (dálkur 836-838))
Halldórs þáttur Snorrasonar
Begynder

[Þ]á er Halldór Snorrason goða var með Haraldi konungi …

Ender

„vingan sinni við Halldór. Og lýkur þar þessi frásögn.“

27(208v-209r (dálkur 838-839))
Þorsteins þáttur forvitna
Begynder

[Þ]orsteinn hét einn íslenskur maður …

Ender

„… en þó féll hann með konungi  á Englandi.“

28(209r-209r (dálkur 839-840))
Þorsteins þáttur tjaldstæðings
Begynder

[Ú]lfur hét maður er bjó á Þelamörk …

Ender

„… föður Lopts föður Gunnlaugs smiðs.“

29(209r-210r (dálkur 840-843))
Blóð-Egils þáttur
Begynder

[R]agnar hét maður og var ættaður suður á Jótlandi …

Ender

„… sjálfræði og siðleysu. Og lýkur þar þessum þætti.“

Bemærkning

Neðri helmingur dálks 843 og dálkar 844-846 auðir.

Nøgleord
30(211r-211v (dálkur 847-850))
Grænlendinga þáttur
Rubrik

„Grænlendinga þáttur“

Begynder

Sokki hét maður og var Þórisson …

Ender

„… til ættjarða sinna. Og lýkur þar þessi sögu.“

31(211v-212r (dálkur 850-851))
Biskupa- og kirknatal á Grænlandi
Begynder

Þessir hafa biskupar verið á Grænlandi …

Ender

„… í Ánavík í Rangafirði.“

32(212r-212r (dálkur 851-852))
Helga þáttur og Úlfs
Rubrik

„Frá Helga og Úlfi“

Begynder

Sigurður jarl Löðversson réð fyrir Orkneyjum …

Ender

„ …og bjuggu þar til elli. Og lýkur þar þessi sögu.“

Nøgleord
33(212r-213r (dálkur 852-856))
Játvarðar saga helga
Rubrik

„Saga hins heilaga Játvarðar …“

Begynder

Játvarður konungur hinn helgi …

Ender

„… og þeirra synir þar byggt síðan.“

Nøgleord
Rubrik

„Hér hefur annál frá hans upphafi og tölu Jeroními prests“

Begynder

Guð skapaði alla skepnu …

Ender

„… Grasvöxtur lítill, fellir nokkur.“

Bemærkning

Aðeins efri hluti dálks 905 skrifaður, að öðru leyti er blaðið autt.

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale

Skinn

Antal blade
I. bindi: ii + 116 + ii blöð (415-422 mm x 290-297 mm). II. bindi: ii + 109 + ii blöð (418-422 mm x 283-297 mm).
Foliering

  • I. bindi: Dálkmerking 1-463. Hlaupið yfir dálknúmer: 77, 404, 425.
  • II. bindi: Dálkmerking 464-906. Hlaupið yfir dálknúmer: 504, 543, 544, 551-554. Dálkur 906 auður.
Brynjólfur Sveinsson biskup dálkmerkti.

Lægfordeling

Í fyrsta bindi eru 15 kver:

  • Kver I: 3 blöð, eitt tvinn og stakt blað.
  • Kver II-VIII: 8 blöð hvert, 16 tvinn.
  • Kver IX: 9 blöð, 4 tvinn en blað 7 laust.
  • Kver X-XV: 8 blöð hvert, 24 tvinn.
Í öðru bindi eru 14 kver:
  • Kver I-VIII: 8 blöð hvert, 32 tvinn.
  • Kver IX: 6 blöð, 3 tvinn.
  • Kver X: 9 blöð, 4 tvinn en fyrsta blað stakt.
  • Kver XI: 9 blöð, 4 tvinn en blað níu stakt.
  • Kver XII: 6 blöð, 3 tvinn.
  • Kver XIII: 8 blöð, 4 tvinn.
  • Kver XIV: 7 blöð, 3 tvinn en fyrsta blað stakt.

Tilstand

  • Handritið opnast sæmilega, en blöðin eru stíf.
  • Verkunargöt eru víða.
  • Flekkir á efrispássíu eru áberandi á bl. 116-132, eins og út frá olíu eða fitu.
  • Smáir blettir, blek og o.fl. eru víða. Blektæring áberandi mest í X. kveri, einkum fremstu og öftustu blöðum þess. Ryðrauður blettur er á bl. 24v og 25r (hefur borist á milli).
  • Sum blöð eru mikið skorin (bl. 8, 15, 16 og 24).

Layout

I. bindi:

  • Tvídálka (1-905), að undanskildu bl. 1v sem er einn dálkur fyrir miðju blaði.
  • Línufjöldi er yfirleitt 60 í hverjum dálki. Á bl. 1v-4r er hann frá 57 til 66.
  • Leturflötur er að meðaltali 325 mm x 230 mm. Breidd heildarleturflatar á þeim blöðum sem Jón Þórðarson skrifar er nokkuð jöfn, um 230 mm. Sama er að segja um breidd dálka, hún er um 110 mm. Hæð leturflatar er hins vegar óreglulegri, getur verið allt frá 314 mm til 335 mm. Leturflötur fremstu blaðanna (1v-4r) sem eru með hendi Magnúsar Þórhallssonar er fremur óreglulegur. Hæðin er frá 292 mm til 327 mm. Breiddin er frá 230 mm til 245 mm. Að sama skapi er breidd dálka misjöfn, frá 108 mm til 120 mm.
  • Markað er fyrir dálkum og línum (göt og skurðir) með hnífsoddsáhaldi. Hvergi sést dregið fyrir línum í I. bindi.

II. bindi:

  • Tvídálka.
  • Línufjöldi í fyrri hlutanum er að jafnaði 62, en á innskotsblöðunum 68.
  • Leturflötur er að meðaltali 325 mm x 233 mm. Hæð leturflatar er fremur óregluleg líkt og á öðrum blöðum með hendi Magnúsar í fyrra bindinu, frá 315 mm til 333 mm. Breiddin er jafnari, frá 232 mm til 240 mm. Dálkbreidd er að jafnaði 110.
  • Markað er fyrir dálkum og línum (göt og skurðir) með hnífsoddsáhaldi. Í II. bindi sjást línur á nokkrum blöðum (t.d. ljósar línur á bl. 20v, 25r, 26r-v, 28r, en dökkar línur á 27r (blý) og 28v).

Skrift

Tvær hendur að mestu.

Með hendi Jóns Þórðarsonar:

  • I: Bl. 4v (dálkur 11)—27v (dálkur 104, l. 58)
  • 27v (dálkur 104, l. 60 (frá „hann var“))—27v (dálkur 105, l. 9 (til „víta“))
  • 27v (dálkur 105, l. 17 (frá „og kaupir “))—36v (dálkur 141, l. 41 (til „skemur og“))
  • 36v (dálkur 141, l. 45)—108r (dálkur 429, l. 26)
  • 108r (dálkur 429, l. 29)—110r (dálkur 437, l. 13 (til „ferðar“))
  • 110r (dálkur 437, l. 22 (frá „komnir“))—110v (dálkur 439, l. 22 (til „að“))
  • 110v (dálkur 439, l. 31 (frá „gilli“))—111r (dálkur 440, l. 6 (til „skatt“))
  • 111r (dálkur 440, l. 17 (frá „frændur mínir“))—111r (dálkur 441, l. 28)
  • 111r (dálkur 441, l. 36 (frá „hörðu“))—134v (dálkur 535, l. 60)
  • Skriftin er textaskrift.

Með hendi Magnúsar Þórhallssonar:

  • II: Bl. 1v-4r (dálkur 10)
  • 27v (dálkur 104, l. 59-60 („þá bjó — Svarfaðardal“))
  • 27v (dálkur 105, l. 9 (frá „þá fór Þorleifur“))—27v (dálkur 105, l. 17 (til „fer Þorleifur“))
  • 36v (dálkur 141, l. 41 (frá „féll“))—36v (dálkur 141, l. 44 (til „sumri“))
  • 134v (dálkur 535, l. 61)—187v (dálkur 754)
  • 211r (dálkur 847)—225v (dálkur 905)
Skriftin er árléttiskrift.

Óþekktur skrifari:

  • III: Bl. 108r (dálkur 429, l. 27-28).

Óþekktur skrifari:

  • IV. Bl. 110r (dálkur 437, l. 13 (frá „en er“))—110r (dálkur 437, l. 22 (til „voru“))
  • 110v (dálkur 439, l. 22 (frá „eg“))—110v (dálkur 439, l. 31 (til „Össurarson“))
  • 111r (dálkur 440, l. 6 (frá „heimtan“))—111r (dálkur 440, l. 17 (til „til (mannníðingar“))
  • 111r (dálkur 441, l. 29-36 (til „gilli“))

Vera kann að Jón Þórðarson hafi skrifað orðin „nú slitið þinginu“ á bl. 110v (dálki 439, l. 24).

[Decoration]

Handritið er allt lýst með litdregnum upphafsstöfum og eru lýsingarnar gerðar af Magnúsi Þórhallssyni (sbr. formála á bl. 1v). Sams konar upphafsstafir eru í Stjórnarhandritinu AM 226 fol. og þykir líklegt að Magnús Þórhallsson hafi einnig lýst það handrit (sbr. Guðbjörg Kristjánsdóttir 1993:26 og Matthías Þórðarson 1931:340). Mjög svipaða upphafsstafi er einnig að finna í Jónsbókarhandritunum GKS 3268 4to og GKS 3270 4to frá miðri 14. öld (Guðbjörg Kristjánsdóttir 1993:25).

Spássíumyndir eru á þremur stöðum við mikilvæg efnisskil í handritinu:

  • Bl. 5v: Mynd við upphaf Ólafs sögu Tryggvasonar.
  • Bl. 9v: Mynd við upphaf kaflans um fæðingu Ólafs Tryggvasonar.
  • Bl. 79r: Mynd við upphaf Ólafs sögu helga.

Mjög stórir sögustafir (8-27 inndregnar línur) eru í upphafi meginefnisþátta handritsins eða við mikilvæg kaflaskil:

  • Bl. 5v (dálki 15): H (10 línur) í upphafi Ólafs sögu Tryggvasonar.
  • Bl. 9v (dálki 31): A (9 línur) í upphafi kaflans um fæðingu Ólafs Tryggvasonar.
  • Bl. 75r (dálki 295): H (11 línur) í upphafi Hálfdanar þáttar svarta.
  • Bl. 76r (dálki 298): A (8 línur) í upphafi Haralds þáttar hárfagra.
  • Bl. 79r (dálki 310): Þ (14 línur) í upphafi Ólafs sögu helga.
  • Bl. 145r (dálki 584): I (27 línur) í upphafi Sverris sögu.
  • Bl. 164r (dálki 659): H (10 línur) í upphafi Hákonar sögu Hákonarsonar.
Í hverjum þessara stafa er mynd af persónu, athöfn eða atburði sem tengist efni viðkomandi sögu, þáttar eða kafla. Fimm litir eru notaðir og er fyrirkomulag þeirra eins í öllum stöfunum: gulur eða gulbrúnn litur í stafnum sjálfum, gráblár í bakgrunni, grænn og rauður í laufteinungsskrauti og grænn, rauður, rauðbrúnn og gráblár í myndum. Stafir, myndir og skraut er allt með blekdregnum útlínum.

Minni sögustafir (5-6 inndregnar línur) eru á eftirtöldum stöðum:

  • Bl. 3v (dálki 8): N (5 línur) í upphafi þáttarins Hversu Noregur byggðist.
  • Bl. 4v (dálki 11): Þ (5 línur) í upphafi Eiríks sögu víðförla.
  • Bl. 13r (dálki 45): Þ (5 línur) í upphafi Jómsvíkinga sögu.
  • Bl. 60v (dálki 237): A (6 línur) í upphafi Indriða þáttar ilbreiðs.
  • Bl. 65v (dálki 257): N (5 línur) í upphafi kafla í Ólafs sögu Tryggvasonar.
  • Bl. 68r (dálki 267): S (5 línur) í upphafi kafla í Ólafs sögu Tryggvasonar.
  • Bl. 69v (dálki 272): H (5 línur) í upphafi Orms þáttar Stórólfssonar.
  • Bl. 145r (dálki 583): H (5 línur) í upphafi formála að Sverris sögu.
  • Bl. 155r (dálki 623): E (6 línur) í upphafi þáttar í Sverris sögu.
  • Bl. 156v (dálki 630): H (5 línur) í upphafi þáttar í Sverris sögu.
  • Bl. 157v (dálki 634): Þ (5 línur) í upphafi þáttar í Sverris sögu.
Þrír til fimm litir eru notaðir í hverjum staf (rauður, rauðbrúnunn, gulur, grænn og/eða gráblár) og einkennandi er að stafirnir sjálfir eru tvílitir, með eins konar innlagðri skreytingu eða mynstri.

Miðlungsstórir upphafsstafir (yfirleitt 4-6 inndregnar línur) skreyttir með pennaflúri og margir með myndum af dýrum og kynjaskepnum ýmis konar, eru við önnur mikilvæg þátta- eða kaflaskil. Þrír til fjórir litir eru notaðir (rauður, rauðbrúnn, grænn og/eða gráblár) og stafirnir sjálfir eru flestir tvílitir, með sams konar innlagðri skreytingu eða mynstri og í sögustöfum sömu stærðar.

Minni pennaflúraðir upphafsstafir (yfirleitt 3 inndregnar línur), einlitir með flúri í öðrum lit, eru annars að jafnaði við kaflaskil.

Á innskotsbl. 188-210 eru bæði stórir pennaflúraðir upphafsstafir með myndum af kynjaskepnum og pennaflúraðir stafir af minni gerðinni.

Óflúraðir upphafsstafir eru á bl. 55v-59r, 75v, 76v og 211v-213v, sennilega ófullgerðir.

Rauður litur er dreginn til áherslu í hástafi á bl. 2r-3r og á innskotsbl. 188r-204v.

Rauðritaðar fyrirsagnir eru alls staðar við upphaf meginefnisþátta og kafla.

Á bl. 186vb-187vog innskotsbl. 204-210 hefur ekki verið fyllt inn í eyður fyrir upphafsstafi og fyrirsagnir.

Tilføjet materiale

Innskotsblöð:

  • Bl. 188-210 innskotsblöð, en talið er að Þorleifur Björnsson hirðstjóri á Reykhólum hafi látið skrifa þau einhvern tíma á 15. öld. Tvær meginhendur (A-B) eru á innskotsblöðunum en átta afleysingahendur (C-J):
  • A skrifar bl.:

    188r (dálkur 755)—195r (dálkur 784, l. 13)

    195r (d. 784, l. 18)—195v (d. 786, l. 17)

    195v (d. 786, l. 23)—197r (dálkur 791, l. 8)

    197r (d. 791, l. 13)—197v (dálkur 793, l. 54 (til „geysa“))

    197v (dálkur 794)—198v (dálkur 797, l. 43)

    198v (dálkur 797, l. 48)—198v (dálkur 798, l. 60)

    199r (dálkur 799)—199v (dálkur 801, l. 8)

    199v (dálkur 801, l. 18)—199v (dálkur 802, l. 6)

    199v (dálkur 802, l. 11)—200r (dálkur 803, l. 3)

    200r (dálkur 803, l. 7-64)

    200v (dálkur 804)—200v (dálkur 814, l. 52)

    200v (dálkur 814, l. 58)—203v (818, l. 55 (til „konungs efni“))

    203v (dálkur 818, l. 63 (frá „herja“))—203v (dálkur 818, l. 70).

    204r (dálkur 819, l. 4-8)

    204r (dálkur 819, l. 56-64)

  • B skrifar bl.:

    198v (dálkur 797, l. 44-47)

    199v (dálkur 801, l. 9-17)

    199v (dálkur 802, l. 7-10)

    200r (dálkur 803, l. 4-6)

    200r (dálkur 803, l. 65-70)

    204r (dálkur 819, l. 3)

    204r (dálkur 819, l. 9-55)

    204r (dálkur 819, l. 65)-204r (dálkur 820, l. 15)

    204r (dálkur 820, l. 18)-204r (dálkur 820, l. 71 (til „fylki“))

    204v (dálkur 821, l. 1-26 (til „Norðmandí“))

    204v (dálkur 821, l. 29 (frá „legði“))—204v (dálkur 821, l. 32 (til „þeirra“))

    204v (dálkur 821, l. 38)—205r (dálkur 823, l. 67)

    205r (dálkur 824)—205v (dálkur 825, l. 40 (til „á skíð“))

    205v (dálkur 825, l. 45)—207v (dálkur 833, l. 49)

    207v (dálkur 833, l. 53)—208v (dálkur 838, l. 29)

    208v (dálkur 838, l. 36)—210r (dálkur 843)

    .
  • Átta afleysingahendur (C-J):
  • Afleysingahendur í A:

  • C:

    195r (dálkur 784, l. 14-17).

    Þó kann að vera að hér sé um tvær hendur að ræða, þ.e. að einn skrifari hafi skrifað l. 14-16 og annar hluta af l. 17.

  • D:

    195v (dálkur 786, l. 18-22).

    Minnir á hönd Þorsteins Þorleifssonar.

  • E:

    197r (dálkur 791, l. 9-12 og hugsanlega nokkur orð í l. 13).

     

    Skrifari Þorleifs Björnssonar.

  • F:

    197v (dálkur 793, l. 54 (frá „vith“))-197v (dálkur 793, l. 70)

    198v (dálkur 798, l. 61-69).

  • G:

    202v (dálkur 814, l. 53-57)

    203v (dálkur 818, l. 55 (frá „Ok“))-203v (dálkur 818, l.63 (til „hjálm“)).

  • Afleysingahendur í B:

  • H:

    204r (dálkur 820, l. 16-17)

    204r (dálkur 820, l. 71 (frá „eitt“))-204r (dálkur 820, l. 73)

    204v (dálkur 821, l. 32 (frá „og hratt“))-204v (dálkur 821, l. 37)

    205r (dálkur 823, l. 68-72)

    205v (dálkur 825, l. 40 („ok rener“))-205v (dálkur 825, l. 44).

  • I:

    204v (dálkur 821, l. 26 (frá „og vildi“ eða fyrr))-204v (dálkur 821, l. 29 (til „að hann“)).

  • J:

    207v (dálkur 833, l. 50-52)

    203v (dálkur 838, l. 29-35)).

    Minnir á eina af aðalhöndum íslensku lækningabókarinnar í Dublin, en sú bók tengist Þorleifi Björnssyni.

  • Á bl. 187v (dálkar 753-754) hefur Árni Magnússon fyllt í fáeinar eyður, þar sem orð hafa máðst út vegna slits.

Spássíugreinar — I. bindi: Spássíugreinar — II. bindi:

Indbinding

Bæði bindin bundin inn á sama máta. Pappaspjöld klædd með ljósbrúnu kálfskinni (440 mm x 305 mm x 55-60 mm). Gullþrykkt út við jaðar spjaldanna með munstri sem samanstendur af beinum línum og laufblaðaflúri. Doppaður miðjureitur er afmarkaður með einföldum blindþrykkslínum. Í ramma milli miðjureits og jaðargyllingar er blindþrykktur öldóttur borði, samsettur úr flórískum og geometrískum bogformum. Doppað milli þessa borða og jaðarlínu. Kjölur skiptist í átta reiti og eru reitir gullþrykktir með klisjum (mótíf tengjast dönsku krúnunni) nema annar reitur ofan frá, sem er rauðlitaður með gullþrykkt: „CODEX FLATEYENSIS“ og þriðji ofan frá sem er grænlitaður með gullþrykkt: „PARS I“ á fyrra bindi og „PARS II“ á því seinna.

Marmoríseruð saurblöðin eru orðin álagssnjáð og upplituð.

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið var skrifað á Íslandi á árunum 1387-1394. Í Flateyjarannál kemur fram að Jón Þórðarson hafi farið utan árið 1388 og því ætla menn að hann hafi skrifað sinn hluta á árunum 1387-1388. Þetta styður klausa á bl. 4r (dálkur 10, l. 48-50): „Þessi Ólafur var heitinn eftir hinum heilaga Ólafi konungi Haraldssyni eftir sjálfs hans tilvísan. Hann var þá konungur er sjá bók var skrifuð þá var liðið frá hingað burð várs herra Jesú Christi. m.ccc.lxxx. og vij. ár.“. Flateyjarbók lýkur með Flateyjarannál árið 1394, þannig að Magnús Þórhallsson skrifar sinn hluta á árunum 1389-1394. Lítið er vitað um ævi skrifaranna, þó er talið að Jón sé sá sami og var ráðsmaður á Reynistað í Skagafirði fyrir 1383. Á hinn bóginn er talið að Magnús sé sá sem kemur árið 1397 við tvö jarðabréf ábótans á Helgafellsklaustri, og hafi hann þá verið prestur á Helgafelli. Blöð 188-210 eru innskotsblöð, sennilega skrifuð einhvern tíma á 15. öld fyrir Þorleif Björnsson hirðstjóra.

Herkomst

Í formála Flateyjarbókar segir að handritið eigi Jón Hákonarson í Víðidalstungu (1v). Á bl. 1v kemur og fram að Jón Finnsson þáði það að gjöf frá föðurföður sínum Jóni Björnssyni bónda í Flatey. Handritið hefur að öllum líkindum gengið í arf í ætt Jóns Björnssonar, en faðir hans var Björn Þorleifsson á Reykhólum. Faðir Björns var Þorleifur hirðstjóri en leidd hafa verið rök að því að hann hafi á 15. öld aukið 23 blöðum í handritið sem glatast höfðu úr því. Hans faðir var Björn ríki Þorleifsson hirðstjóri á Skarði, hans faðir Þorleifur Árnason. Þorleifur Árnason keypti hálfa Víðidalstungu af Guðnýju dóttur Jóns Hákonarsonar og handritið e.t.v. einnig komist í eigu hans. Jón Finnsson gaf Flateyjarbók síðan Brynjólfi Sveinssyni biskupi árið 1647, en Brynjólfur gaf bókina Friðriki konungi þriðja árið 1656. Vert er og að geta þess að handritið var í Skálholti nokkur ár í láni hjá Oddi Einarssyni biskupi, sem getur þess árið 1612.

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 21. apríl 1971.

[Additional]

[Record History]

[Surrogates]

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Ljósprentað í Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi (I) 1930.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Guðbjörg Kristjánsdóttir 1993:26
Matthías Þórðarson 1931:340
Guðbjörg Kristjánsdóttir 1993:25
Katalog over de oldnorsk-islandske Håndskrifter i Det store kongelige Bibliotek og i Universitetsbiblioteketed. Kristian Kålund
Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi (I) 1930
« »