Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 148 8vo

Der er ingen billeder tilgængelige for dette håndskrift.

Kvæðabók úr Vigur; 1676-1677

Navn
Magnús Jónsson ; Digri 
Fødselsdato
17. september 1637 
Dødsdato
23. marts 1702 
Stilling
Landman 
Roller
Skriver; Forfatter; Digter; Ejer 
Flere detaljer
Navn
Hallgrímur Pétursson 
Fødselsdato
1614 
Dødsdato
27. oktober 1674 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Forfatter; Skriver; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Guðmundur Erlendsson 
Fødselsdato
1595 
Dødsdato
21. marts 1670 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Þorleifur Kortsson 
Stilling
 
Roller
Ubestemt 
Flere detaljer
Navn
Hallur Magnússon 
Dødsdato
1601 
Stilling
 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Arason 
Fødselsdato
1484 
Dødsdato
28. oktober 1550 
Stilling
Biskup 
Roller
Ejer; Digter; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Björn Jónsson 
Fødselsdato
1574 
Dødsdato
28. juni 1655 
Stilling
Landman; Lovrettemand; Lovrettemand 
Roller
Forfatter; Digter; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Ólafur Jónsson 
Fødselsdato
1560 
Dødsdato
1627 
Stilling
Præst 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Worm, Ole 
Fødselsdato
13. maj 1588 
Dødsdato
31. august 1654 
Stilling
Doktor, professor 
Roller
Ejer; Korrespondent; Skriver; Oversætter; [Annotator]; Officiel; Forfatter; Lærd 
Flere detaljer
Navn
Nikulás Oddsson 
Fødselsdato
1555 
Stilling
Lögréttumaður 
Roller
[Annotator]; Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Pétursson 
Stilling
Digter 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Ólafsson Indíafari 
Fødselsdato
4. november 1593 
Dødsdato
2. maj 1679 
Stilling
Rithöfundur 
Roller
Forfatter; Digter; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Kolbeinn Grímsson ; Jöklaraskáld 
Stilling
Landman 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Guðmundur Andrésson 
Dødsdato
1654 
Stilling
Forsker 
Roller
Skriver; Forfatter; Digter; Lærd 
Flere detaljer
Navn
Jón Arason 
Fødselsdato
19. oktober 1606 
Dødsdato
10. august 1673 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Oversætter 
Flere detaljer
Navn
Jón Þorsteinsson 
Stilling
 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Bjarni Gizurarson 
Fødselsdato
1621 
Dødsdato
1712 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Oversætter 
Flere detaljer
Navn
Einar Sigurðsson 
Fødselsdato
1538 
Dødsdato
15. juli 1626 
Stilling
Præst 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Helgason 
Fødselsdato
30. juni 1899 
Dødsdato
19. januar 1986 
Stilling
Professor 
Roller
Lærd; Ejer; Forfatter; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Páll Jónsson Vídalín 
Fødselsdato
1667 
Dødsdato
18. juli 1727 
Stilling
Lögmaður 
Roller
Ejer; Forfatter; Digter 
Flere detaljer
Navn
Þorbjörg Magnúsdóttir 
Fødselsdato
1667 
Dødsdato
1737 
Stilling
 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Bjarni Thorarensen Vigfússon 
Fødselsdato
30. december 1786 
Dødsdato
24. august 1841 
Stilling
Sysselmand 
Roller
Forfatter; Digter; Ejer; recipient; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Fuld titel

Ein afbragðsfróðleg, lystug, ágæt, skemmtileg, nytsöm og eftirtektarrík bók margs fróðlegs og fallegs vísdóms, lærdóms og þægilegra eftirdæma. Innihaldandi marga ágæta kveðlinga, vísur, bragarhætti og annað ágætt fræði. Á meðal hvörs að er historía um Grænlands háttalag og annað þess konar. Samantekin og skrifuð af virðulegum höfðingsmanni Magnúsi JónssyniVigur á Ísafjarðardjúpi.

Tekstens sprog
Islandsk (primært); Latin

Indhold

1(2r-5v (1r-4v))
Aldarháttur
Rubrik

„Aldarháttur Íslendinga. Genere hexametro Islandico. Af séra Hallgrími Péturssyni“

Begynder

Áður á tíðum var tíska hjá lýðum svo tryggorðir kenndu …

Bemærkning

Textinn er skertur af því að molnað hefur úr blöðunum.

22 erindi.

2(5v-9v (4v-8v))
Nýr minnisannáll einn er hér
Rubrik

„Einn kveðlingur um afgang Karls kóngs Stúart af Englandi. Tón: Í Austurríki eitt furðu frítt“

Begynder

Nýr minnisannáll einn er hér / inn í landið fenginn …

Melodi

Í Austurríki eitt furðu frítt

Bemærkning

Textinn er skertur af því að molnað hefur úr blöðunum.

71 erindi.

Nøgleord

3(9v-11v (8v-10v))
Mjög var eg fagurt meybarn smátt
Rubrik

„Eitt gamalt kvæði“

Begynder

Mjög var eg fagurt meybarn smátt / þá móðirin réð mig fæða …

[Refrain]

Eg veit þegar mín ævin þver …

Bemærkning

25 erindi auk viðlags.

Nøgleord

4(10r (11r))
Gátur
Rubrik

„Gáta“

Begynder

Nokkur maður bað sér stúlku en hún …

Bemærkning

Þrjár gátur í óbundnu máli. Tvær fyrstu með ráðningum aftan við á latínu.

Nøgleord

5(10v (11v))
Saga um Maríulíkneski
Forfatter

Martin Luther

Rubrik

„Historía lítil um eitt Maríulíkneski“

Bemærkning

Ísl. þýðing á sögu sem höfð er eftir Marteini Lúther.

Nøgleord

6(11r-12r (12r-13r))
Sigurdrífumál
Rubrik

„Sigurdrífa kvað“

Begynder

Bjór eg færi þér / brynþings apaldur …

Bemærkning

12 erindi eru uppskrifuð hér: 5, 12, 7, 8, 10, 11, úr 13., 15, úr 16., 17, 18 og 19.

Að mati Jóns Helgasonar (útg. Kvæðabók úr Vigur, bls. 30) er textinn að mestu samhljóða Völsunga sögu.

Nøgleord

7(12v (13v))
Guðrúnarkviða önnur
Rubrik

„Enn vísur“

Begynder

Voru í því horni hvörskyns stafir …

Bemærkning

Aðeins erindi 22 og 23.

Samkvæmt Jóni Helgasyni (útg. Kvæðabók úr Vigur, bls. 30) er textinn úr Völsunga sögu (sbr. Völs. s. 87 o. áfr.)

Nøgleord
8(12v-13v (13v-14v))
Tóbaksvísur
Rubrik

„Tóbaks vísur“

8.1(12v (13v))
Tóbak er mylsn mjúk
Begynder

Tóbak er mylsn mjúk / mönnum og svönnum svo hrönnum …

Bemærkning

1 erindi.

8.2(13r (14r))
Tækilega tóbak
Begynder

Tækilega tóbak / tíðum hjá lýðum …

Bemærkning

1 erindi.

8.3(13r-13v (14r-14v))
Tóbakið hreint
Begynder

Tóbakið hreint / fæ eg gjörla greint …

Bemærkning

3 erindi.

Fyrsta erindi er sumstaðar eignað Hallgrímir Péturssyni

9(13v-14r (14v-15r))
Sá í landi er leikur
Rubrik

„Enn aðrar tóbaksvísur“

Begynder

Sá í landi er leikur / mér líst hann gæðaveikur …

Bemærkning

6 erindi.

10(14r-14v (15r-15v))
Mér fyrir í blund brá
Rubrik

„Enn ein vísa“

Begynder

Mér fyrir í blund brá / brá fögur var á …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
11(14v-15r (15v-16r))
Skalla mjalla skríns gull
Rubrik

„Ein vísa um Skalla-Gríms haugbrot“

Begynder

Skalla mjalla skríns gull …

Bemærkning

1 erindi. Ort sökum einhverrar ráðagerðar að rjúfa haug Skalla-Gríms, líklega á dögum Þorleifs Kortssonar (Jón Helgason, 1955, 30).

Bibliografi

Prentað í Blöndu II, 90.

Nøgleord
12(15r (16r))
Annan brag eg verð að smíða þér
Rubrik

„Enn önnur vísa“

Begynder

Annan brag / eg verð að smíða þér …

Bemærkning

1 erindi. Ort við sama tilefni og vísan á undan.

Nøgleord
13(15v (16v))
Dínus spjallið
Rubrik

„Dínus spjallið“

Begynder

Hér skal pavis pinna / pasturlítinn spinna …

Bemærkning

1 erindi. Vísan er ort til konu.

Bibliografi

Prentuð í ÍGSVÞ III, 373.

Nøgleord
14(15v (16v))
Hoxum haxa, stoxum stax
Forfatter

E.H.s

Rubrik

„V(ísa) E. H.s.“

Begynder

Hoxum haxa, stoxum stax / það er hann Bjarni á Eyri …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
15(16r-18r (17r-19r))
Norður fyrst eg nú verð
Rubrik

„Vísur Halls M. S.ar“

Begynder

Norður fyrst eg nú verð / nýtilegt bragsmíð …

Bemærkning

18 erindi.

Nøgleord

16(18r (19r))
Heyr kær hjörgrér
Rubrik

„Vísa“

Begynder

Heyr kær hjörgrér / hár, smár, tár, flár …

Bemærkning

1 erindi. Bragþraut.

Nøgleord
17(18r-18v (19r-19v))
Tvær vísur
Nøgleord
17.1
Týr, Þór, knör sér tveir úr marvör hræra
Forfatter

Þiðrik Arason

Rubrik

„Vísa Þiðriks Arasonar“

Begynder

Týr Þór knör sér tveir úr marvör hræra / tár súr fær sjór hvar þeir lár jór stýra …

Bemærkning

1 erindi. Bragþraut.

Nøgleord
17.2(18v-19r (19v-20r))
Guð bið góð að geðprúð náð þjóð stoði
Forfatter

Finnur Sigurðsson

Rubrik

„Vísa Finns Sigurðssonar“

Begynder

Guð bið góð að geðprúð náð þjóð stoði / þýð leið þjáð nauð það við seið vað flóða …

Bemærkning

1 erindi. Bragþraut.

Á eftir fer vísa sem vísar til þessara bragþrauta: „En ef kveðin eftir sé / einhvör vísan breiða …“

Nøgleord

18(19r-21r (20r-22r))
Vísur eignaðar Jóni biskupi Arasyni
Nøgleord
18.1(19r (20r))
Til hefi eg tafl með spilum
Forfatter
Rubrik

„Vísa“

Begynder

Til hefi eg tafl með spilum / tölur sem leggi og völur …

Bemærkning

1 erindi.

Á spássíu: „Biskup Jón“.

Nøgleord
18.2(19r (20r))
Öld segir afbragð skálda
Forfatter
Begynder

Öld segir afbragð skálda / Einar prest fyrir vestan …

Bemærkning

1 erindi.

Á spássíu: „Biskup Jón“.

Nøgleord
18.3(19r-v (20r-v))
Sendir voru sextán menn
Forfatter
Rubrik

„Vísur biskups Jóns Arasonar“

Begynder

Sendir voru sextán menn / sagan er þessi uppi enn …

Bemærkning

4 erindi.

Nøgleord

18.4(19v (20v))
Bóndi nokkur bar sig að
Forfatter
Rubrik

„Þessi erindi kvað hann þá herra Marteinn var fangaður“

Begynder

Bóndi nokkur bar sig að / biskupsvaldi að stýra …

Bemærkning

2 erindi.

Nøgleord

18.5(20r (21r))
Nú er hann kominn til Hóla heim
Forfatter
Rubrik

„Um sína heimkomu úr Bjarnanessreið kvað hann“

Begynder

Nú er hann kominn til Hóla heim / hægur í sínu sinni …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
18.6(20r (21r))
Virðist mér Vatnsfjörður
Forfatter
Begynder

Virðist mér Vatnsfjörður / vera svo sem sagður er …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
18.7(20r (21r))
Svo er mér gott og gleðisamt
Forfatter
Begynder

Svo er mér gott og gleðisamt, / svo er mér illt og angursamt …

Bemærkning

2 erindi.

Nøgleord

18.8(20r (21r))
Hann var síðan haldinn miður
Forfatter
Begynder

Hann var síðan haldinn miður / heldur tók að kárna …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
18.9(20r-v (21r-v))
Sunnan að segja menn
Forfatter
Begynder

Sunnan að segja menn …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
18.10(20v (21v))
Þessi karl á þingið reið
Forfatter
Rubrik

„Um alþingisreið sína kvað hann þessa vísu“

Begynder

Þessi karl á þingið reið / þá með marga þegna …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
18.11(20v (21v))
Víkur hann sér í Viðeyjarklaustur
Forfatter
Rubrik

„Um Viðeyjarreisu sína kvað hann“

Begynder

Víkur hann sér í Viðeyjarklaustur / víða trúi eg hann svamli…

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
18.12(20v (21v))
Vondslega hefur mig veröldin blekkt
Forfatter
Rubrik

„Þetta kvað hann er hann var fangaður“

Begynder

Vondslega hefur mig veröldin blekkt …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
18.13(20v-21r (21v-22r))
Þessa hef eg snöruna snarpa
Forfatter
Rubrik

„Þessa einninn“

Begynder

Þessa hef eg snöruna snarpa / snúið að fótum mér …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
18.14(21r (22r))
Krossinn ber þú Kristum dýra
Forfatter
Rubrik

„Um róðukrossinn í Réttarholti kvað hann“

Begynder

Krossinn ber þú Kristum dýra / kallast máttu hjálpin hér …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
19(21r-24v (22r-25v))
Háttalykill
Rubrik

„Háttalykill eður bragarhættir kúnstríkra kveðlinga, kurteisra kvæða, veglegra vísna, lystilegra ljóða … eftir ýmsum gömlum og ungum skáldum samanhentur og tilfenginn“

Begynder

Ljós brún linar æsir …

Bemærkning

20 vísur.

Erindin eru tínd saman úr ýmsum áttum. Nafn háttarins er fyrir hverri vísu.

Nøgleord
20(24v-29v (25v-30v))
Djöfladilla
Rubrik

„Djöfladilla“

Begynder

Faðirinn lofts og landa / lifandi náðaranda …

Bemærkning

46 erindi. Bölbænir og fúkyrði í garð djöfulsins.

Nøgleord

21(29v-37v (30v-38v))
Tvær ritgerðir um skáldskap
Bibliografi

Gripla 2009

21.1(29v-33r (30v-34r))
Ritgerð um skáldskap
Rubrik

„Nú kemur um skáldskapinn að tala“

Begynder

Nú þó að drápur og flokkar, bæði gamallra og yngri skálda …

Bemærkning

Við bls. 29v (30v) er miði m. h. Árna Magnússonar: „Þetta um skáldskap að skrifa í 4to - er klárt og confererað“.

21.2(33r-37v (34r-38v))
Ritgerð um skáldskap
Forfatter

[Magnús Ólafsson í Laufási]

Rubrik

„Um sama efni“

Begynder

Ef eg segði að vor íslenskur skáldskapur, yfirgengi eður yfirgnæfði að list, snilli, krafti og verkan …

22(38r-v (39r-v))
Steinþór einn á Eyri
Rubrik

„Nokkrar kappavísur“

Begynder

Steinþór einn á Eyri / ærið flestum næri …

Bemærkning

9 erindi.

Þess er getið á spássíu úr hvaða landsfjórðungi viðkomandi kappi er.

Nøgleord

23(39r-40r (40r-41r))
Háttalykill
Begynder

Fróðan óð fljóði / fríð hlýði síðan …

Bemærkning

10 erindi. Kvæðið er úr háttalykli kveðnum til konu.

Víða er getið um nafn bragarháttanna.

Nøgleord
24(40r-42r (41r-42r))
Funabandið frónslind
Rubrik

„Enn nú vísur“

Begynder

Funabandið frónslind / forðum hefur menskorð …

Bemærkning

8 erindi.

Nøgleord

25(41v-42r (42v-43r))
Sex vísur stakar
Bemærkning

Nøgleord
25.1(41v (42v))
Diðrik harðnar
Forfatter

Oddur Þórðarson

Rubrik

„Vísa Odds Þórðarsonar um kaupmanninn í Húsavík“

Begynder

Diðrik harðnar / dáð hrörnar …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
25.2(41v (42v))
Öl slæmt, armt mjöl
Rubrik

„Björns á Skarðsá“

Begynder

Öl slæmt, armt mjöl / aum klæðistika …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
25.3(41v-42r (42v-43r))
Mikil ókyrrð meingjörð
Forfatter

Magnús Gissurarson

Rubrik

„Magnúsar Gissurssonar“

Begynder

Mikil ókyrrð meingjörð / mengi nú lengi er fengin …

Bemærkning

1 erindi.

Jón Helgason getur þess að M. G. sé líklega Magnús Gissurarson á Lokinhömrum, hálfbróðir Brynjólfs biskups sammæðra.

Nøgleord
25.4(42r (43r))
Hnigna tekur heims megn
Forfatter
Rubrik

„Vísa biskups Jóns Arasonar“

Begynder

Hnigna tekur heims megn / hvar finnur vin sinn …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
25.5(42r (43r))
Flestir unna falds rist
Rubrik

„Enn vísa annars“

Begynder

Flestir unna falds rist / fríð er sæt tregabót …

Bemærkning

1. erindi.

Nøgleord
25.6(42r (43r))
Gjöra lét höldur að hausti
Rubrik

„Og enn ein vísa“

Begynder

Gjöra lét höldur að hausti / hettu af kuldaglettu …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
26(42r-43v (43r-44v))
Með því eg skyldast
Rubrik

„Barngælur með ljúflingslag“

Begynder

Með því eg skyldast / að mæla og hugsa …

Bemærkning

20 erindi.

Nøgleord
27(44r-51v (45r-52v))
Erfikvæði um Ara Magnússon og Kristínu Guðbrandsdóttur
Forfatter

Tómas Þórðarson

Rubrik

„Memorial eður minnisblað þeirra guðhræddu, allrar ehruverðugu og dyggðagöfugu heiðurshjóna, lofligrar minningar, Ara M.s. og Kristínar Guðb.dóttur, nú í drottni hvílandi, um þeirra ætt, ævi og afgang. Til lítils þakklætismerkis dedicerat og skenkt þeirra niðjum og eftirkomendum, þeim er það skoða og þiggja vilja, samanbagað með nýju ári januaríi anno 1653. Af T. Þ.s.“

Begynder

Meistarar fróðir forðum / fagrar sögur og æfintýr …

Bemærkning

41 erindi.

28(51v (52v))
Um þyrnikórónu Krists
Rubrik

„Um herrans Kristí þyrnikórónu og annað“

Begynder

Svo finnst í fornum bókum að …

Bemærkning

Lausamálstexti. Skrifaður aftan á blað til eyðufyllingar.

29(52r-57v (53r-58v))
Visku drottinn veiti mér
Forfatter

Björn Jónsson á Skarðsá

Rubrik

„Vinavísur“

Begynder

Visku drottinn veiti mér / voldugur ætíð lof sé þér …

Bemærkning

51 erindi.

Nøgleord

30(57v-59r (58v-60r))
Harmagrátur
Rubrik

„Einn kveðlingur, kallast Harmagrátur“

Begynder

Einn Guð almáttugur / allan heim sem skapti …

Bemærkning

14 erindi.

Nøgleord

31(59r-v (60r-v))
Um herrans Jesú Kristí göngu í hans pínu
Rubrik

„Um herrans Jesú Kristí göngu í hans pínu“

Begynder

Svo finnst skrifað að svo langan …

Bemærkning

Í óbundnu máli.

32(60r-63v (61r-64v))
Kaflar úr Rímbeglu
Rubrik

„Það er rímtal svo er hinum fyrri mönnum þótti skylt að vita, hve sólmerki standa eður hvörsu þau greinast, og hvenær sól skiftir göngu sinni fyrir hvört þeirra eður svo tungl“

Begynder

Heiðnir menn gáfu nöfn sólmerkjum …

Bemærkning

5 kaflar í óbundnu máli.

33(67r-v (68r-v))
Velgjörninga vilda eg tjá
Rubrik

„Einn andlegur kveðlingur“

Begynder

Velgjörninga vilda eg tjá / sem veitt hefur drottinn jörðu á …

[Refrain]

Herrann Jesús heitir sá …

Bemærkning

12 erindi.

Nøgleord

34(68r-75r (69r-76r))
Hugsvinnsmál
Rubrik

„Hér eru nokkur heilræði, Hugsvinnsmál“

Begynder

Hlýði þegnar / þeir eð vilja að lið lifi …

[Final Rubric]

„Ritað í Vigur 1676, 11. apr. af M. J.s.“

Bemærkning

134 erindi.

Erindi sem eru prentuð í Den norsk-islandske skjaldedigtning A II 167-97 en eru ekki í þessu handriti eru: 4, 52, 68, 71, 85, 89, 93, 97, 106, 111, 117, 118, 122, 136, 142. Að auki eru erindin ekki alveg í sömu röð og er það er einnig 1 erindi í viðbót sem kemur ekki fyrir í útgáfunni

Kvæðið er líka skrifað aftar í handritinu en frábrugðið þessari gerð þar.

35(75r-v (76r-v))
Um sköpun heimsins
Begynder

Svo finnst skrifað í fornum fræðibókum …

Meining um veraldarinnar endir …

Bemærkning

Tveir kaflar. Í hinum fyrri er vísað í Plinius en hinum síðari í Jóhannes Mathesius (lúterskan guðfræðing þýskan (1504-68).

Nøgleord

36(76r-82r (77r-83r))
Úr Litteratura Runica
Forfatter
Bemærkning

Útdrættir úr Litteratura Runica í Olai Wormii Antiqvitates Danicæ, 1651.

Töflur og þvíumlíkt.

Nøgleord
37(82r-83v (83r-84v))
Heilræði
Rubrik

„Heilræði nokkur“

Begynder

Seg þú mér hvört þú vilt gjarna hlaða þig …

Bemærkning

Heilræði í óbundnu máli.

Nøgleord
38(84r-87v (85r-88v))
Þegna enginn þenki það
Rubrik

„Út af erfðunum ljóð, svo nefnd af þeim samsett hafa“

Begynder

Þegna enginn þenki það / þeir eð líta vilja blað …

Bemærkning

64 erindi.

Nøgleord

39(87v-92v (88v-93v))
Eilífan Guð þinn umfram allt
Forfatter

Jóhann Agricola

Rubrik

„Lærdómsreglur Jóhannis Agricoli (!), ljóðaðar“

Begynder

Eilífan Guð þinn umfram allt / í ánauð trúlega biðja skalt …

Bemærkning

Vísuorðum er í uppskrift þessa kvæðis skipt á línur. Engin erindaskipting.

40(92v-99v (93v-100v))
Hugsvinnsmál
Rubrik

„Hugsvinnsmál“

Begynder

Því höstugra og hvað skrýtilegra sem nokkuð …

Bemærkning

Lífsreglur í óbundnu máli.

Vitnað m. a. til Konungs skuggsjár og Hávamála.

Nøgleord
41(99v-100v (100v-101v))
Um siðgæði kvenna
Rubrik

„Um siðgæði kvenna“

Begynder

Allar þær konur og meyjar sem með siðsamlegu framferði …

Bemærkning

Í óbundnu máli.

42(100v-102v (101v-103v))
Heilræði
Begynder

Ríkidæmi er hvorki gull né gimsteinar …

Bemærkning

Heilræði, spakmæli og orðskviðir, án fyrirsagnar. Konungs skuggsjá er notuð í síðustu málsgrein.

Nøgleord
43(103r (104r))
Tveir smákaflar
Rubrik

„Þessir hlutir heyra til Guðs ótta“

„Þessir hlutir eru viðsjón skammar og brigsla“

Begynder

1. Á líta ei hina ríku …

1. Ein öld. 2. Snöggur til að heyra …

Nøgleord
44(103r-104v (104r-105v))
Um allra alda aldirnar
Rubrik

„Nytsamar samstæður“

Begynder

Um allra alda aldirnar / en upptekning á árum …

Bemærkning

Virðist vera 8 erindi en erindaskil eru óljós.

Kvæðið er ort af konu eða í orðastað konu eftir þýsku kvæði (Jón Helgason 1955, 45).

45(104v-105v (105v-106v))
Auman eg mig játa
Forfatter

[Sigurður Eiríksson að Langárfossi]

Rubrik

„Einn kveðlingur fallegur með nafni þess hann eignaður er“

Begynder

Auman eg mig játa, / einn Guð, fyrir þér …

[Refrain]

Ó minn herra, eg hefi þig…

Bemærkning

18 erindi.

Úr upphafsstöfum erinda má lesa nafnið Augmundur Vigfússon. Jón Helgason getur sér þess til að frændi Ögmundar, Sigurður Eiríksson, hafi ort kvæðið (Jón Helgason 1955, 45).

Nøgleord

46(105v-109r (105v-110r))
Hróður lítinn hugað hef eg að smíða
Forfatter

[Nikulás Oddsson]

Rubrik

„Einn góður kveðlingur“

Begynder

Hróður lítinn hugað hef eg að smíða / hefði fólkið lítillæti að hlýða …

Bemærkning

31 erindi.

Í kvæðinu er sagt frá atburði sem gerðist árið 1624 (sjá Jón Helgason 1955).

Kvæðið er í öðrum handritum eignað Nikulási Oddssyni.

Nøgleord

47(109r-110v (110r-111v))
NáðasvæfillKvöldsvæfillKvöldbrynja
Rubrik

„Einn kveðlingur er kallast Náðasvæfill“

Begynder

Heilög þrenning háloflig, / hlustaðu til, eg beiði þig …

Bemærkning

29 erindi.

Nøgleord
48(110v-115v (111v-116v))
Hugræða
Rubrik

„Kveðlingur, kallast Hugræða“

Begynder

Einn og þrennur allsvaldandi herra / eilífa ljós og sálar besta kerra …

Bemærkning

45 erindi.

Nøgleord
49(115v-120v (116v-121v))
Setskvæði
Rubrik

„Enn eitt, er kallast Seths kvæði“

Begynder

Ótti drottins upphaf er / allra viskugreina …

Bemærkning

50 erindi (tvö eru tvírituð).

Kvæðið er ruglingslega skrifað af því að fleiri en ein heimild er notuð (Jón Helgason 1955, 47).

Nøgleord

50(121r-124r (122r-125r))
Góður kristinn, gegndu mér
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Góður kristinn, gegndu mér / gagnsemd skal það virðast þér …

Bemærkning

28 erindi.

Nøgleord

51(124r-126r (125r-127r))
Viltu lifa vel og rétt
Forfatter

Jón

Rubrik

„Kristileg áminning, fyrir allar stéttir mjög nauðsynleg“

Begynder

Viltu lifa vel og rétt / virðuglega í þinni stétt …

Bemærkning

30 erindi.

Skáldið bindur nafn sitt í 25. erindi: Jón.

52(126r-129r (127r-130r))
Heimsádeila
Forfatter

[Sigfús Guðmundsson á Stað]

Rubrik

„Heimsádeila“

Begynder

Satt er það eg seggjum tel / sem mig dansa biðja …

Bemærkning

39 erindi.

Sigfús á að hafa ort fyrstu 9 erindin.

Nøgleord
53(129r-132r (130r-133r))
Þung barátta í þessum reit
Rubrik

„Andlátsbón“

Begynder

Þung barátta í þessum reit / þjáir margan manninn …

Bemærkning

38 erindi.

54(132r-v (133r-v))
Ljósið hæða lausnarinn
Rubrik

„Enn einn kveðlingur“

Begynder

Ljósið hæða lausnarinn / líkna þú mér fyrir dauða þinn …

Bemærkning

11 erindi.

Nøgleord
55(133r-174v (134r-175v))
Dýrðardiktur
Rubrik

„Þessi kveðlingur kallast Dýrðardiktur, með liljulag. Author Kolbeinn Grímsson“

Begynder

Faðir Guð í hæstum hæðum / helgast líf sem eilíft blífur …

Melodi

Liljulag

Bemærkning

644 erindi.

Nøgleord
56(175r-183r (176r-184r))
Sárt er sverð í nýrum
Rubrik

„Annar kveðlingur eignaður sama author, en má sýnast sem (af) fyrri skáldum ort sé. Lag sem Niðurst(igningar)vísur“

Begynder

Sárt er sverð í nýrum / samviskuna það nagar og sker …

Melodi

Niðurstigningarvísur

Bemærkning

67 erindi.

Nøgleord
57(183r-v (184r-v))
Hér í vöggu heilla jóðið
Rubrik

„Vöggukvæði Guðmundar Andréssonar yfir ellireifum norrænunnar“

Begynder

Hér í vöggu heilla jóðið / heitir réttast eðla blóðið …

[Refrain]

Æskan var allgóð …

Bemærkning

3 erindi auk viðlags

Nøgleord

58(184r-212r (185r-213r))
Gimsteinn
Rubrik

„Þetta kvæði kallast Gimsteinn, með liljulag“

Begynder

Heyr ilmanda hjartans yndi / himnablóm og veraldarsómi …

[Refrain]

Liljulag

Kolofon

„21. octob. 1677 (8 krotað ofan í þriðja tölustafinn)“

Bemærkning

249 erindi.

Nøgleord
59(212v-214v (213v-215v))
Krosskvæði
Rubrik

„Krosskvæði“

Begynder

Guð himnanna / græðarinn manna …

Bemærkning

42 erindi.

Uppskrift sem Árni Magnússon lét gera eftir þessu handriti er í AM 1033 4to, 1-7.

Nøgleord
60(214v-218v (215v-219v))
Það er upphaf dyggða
Rubrik

„Eitt gamalt kvæði um kóng einn kristinn og hans drottningu“

Begynder

Það er upphaf dyggða / að elska Jesúm Krist …

Bemærkning

47 erindi.

Bibliografi

ÍM II, 168

Nøgleord

61(219r-220v (220r-221v))
Sála mín, eg segi þér
Rubrik

„Eitt kvæði með tón: Margur unir í myrkri sér“

Begynder

Sála mín, eg segi þér, / sofðu nú ei of lengi

Melodi

Margur unir í myrkri sér

Bemærkning

24 erindi. Kvæðið er ort undir nafni Signýjar Ólafsdóttur og lagt henni í munn. Nafnið má lesa úr fyrstu 17 erindunum.

Nøgleord
62(220v-222v (221v-223v))
Víðförull
Rubrik

„Einn kveðlingur Kolbeins Grímssonar, er kallast Víðförull“

Begynder

Dæmisögurnar dægur stytta lýðum, / dróttir hafa þær iðkað forðum tíðum …

Bemærkning

26 erindi.

Nøgleord

63(222v-225v (223v-226v))
Dæmaþáttur
Rubrik

„Dæmaþáttur, ortur af K. G.s.“

Begynder

Faðir Guð í himna hæð, / hygg að hvað eg gjarnan þigg …

Bemærkning

68 erindi.

Nøgleord

64(225v-226v (226v-227v))
Eftirdæmið eitt eg sá
Rubrik

„Gamalt kvæði“

Begynder

Eftirdæmið eitt eg sá / hjá einum högum manni …

Bemærkning

12 erindi.

Bibliografi

Prentað í ÍM II, 155-157.

Nøgleord

65(226v-227v (227v-228v))
Staðurinn einn var stór og ríkur
Rubrik

„Gamalt kvæði enn eitt“

Begynder

Staðurinn einn var stór og ríkur / stendur á landi einu …

Bemærkning

16 erindi.

Nøgleord

66(227v-228v (228v-229v))
Ein greifadóttir fögur og fín
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Ein greifadóttir fögur og fín / forðum daga bjó við Rín …

Bemærkning

15 erindi.

Nøgleord

67(228v-231r (229v-232r))
Fyrr átti eg mér
Rubrik

„Snjás kóngs kvæði“

Begynder

Fyrr átti eg mér / fóstru væna …

Bemærkning

46 erindi. Prentað í ÍGSVÞ IV, 30-38.

Nøgleord

68(231r-232v (232r-233v))
Óð skal byrja
Rubrik

„Barngælur“

Begynder

Óð skal byrja / yfir ungu barni …

Bemærkning

21 erindi.

Nøgleord
69(232v-235v (233v-236v))
Skilnaðarskrá
Rubrik

„Einn kveðlingur Kolbeins Grímssonar, er kallast Skilnaðarskrá“

Begynder

Æverandi eining blíð / óþverandi þrenning þýð …

Bemærkning

41 erindi.

Nøgleord

70(235v-237r (236v-238r))
Maríuvísur
Rubrik

„Einn kveðlingur út af Maríu Magdalenu, kallast Maríu vísur“

Begynder

Heyr þú mína hjartans bæn, / himnakóngurinn mildi, …

Bemærkning

34 erindi.

Nøgleord
71(237r-238v (238r-239v))
Þá hann var lista lærisveinn
Rubrik

„Kvæði eitt til gamans gjört“

Begynder

Þá hann var lista lærisveinn / lét hans faðir fyrst Marteinn …

[Refrain]

Ei vill Skeggi eiga kver …

Bemærkning

14 erindi auk viðlags.

Nøgleord

72(239r-241v (240r-242v))
Grýluljóð
Rubrik

„Grýlu ljóð“

Begynder

Hlusti þið til, hýr börn, / hvað eg kann að tjá …

Bemærkning

Prentað í ÍGSVÞ IV, 119-122.

Nøgleord
73(241v-243r (242v-244r))
Sendibréf
Rubrik

„Copia af gömlu sendibréfi“

Begynder

Mín hugheit, hjartans geðgróin ástar …

Bemærkning

Í óbundnu máli en endar á vísu.

74(243v-245r (244v-246r))
Hugsvinnsmál
Rubrik

„Hugsvinnsmál“

Begynder

Blíður þú vert / en bráðskapaður stundum …

Bemærkning

40 erindi.

75(245r-247v (246r-248v))
Ævintýr
Rubrik

„Eitt æfintýr gamalt um ríkan mann“

Begynder

Yfirherra eins smástaðar í hertogadæmi …

Bemærkning

Í óbundnu máli

Nøgleord
76(248r-249v (249r-250v))
Grænlandskroníka
Rubrik

„Hér byrjast Grænlands historía“

Begynder

Norður í Týlihafi liggur það land er Grændland nefnist …

Bemærkning

Í óbundnu máli. Þetta er upphaf Grænlandskroníku Lyschanders (Den Grønlandske Chronica 1608) í íslenskri þýðingu Jóns Ólafssonar.

.
Nøgleord

77(249v-251v (250v-252v))
Manns fyrir afbrot minnstu á
Rubrik

„Eitt fallegt kvæði“

Begynder

Manns fyrir afbrot minnstu á, / mín sál, daga og nætur …

[Refrain]

Sönghljómur sætur / sá skartar mest …

Bemærkning

28 erindi auk viðlags.

Nøgleord

78(251v (252v))
Lof og heiður sé Guði æ góðum
Rubrik

„Önnur vísa“

Begynder

Lof og heiður sé Guði æ góðum / græðara manna lífs á hæðum …

Bemærkning

1 erindi.

Nøgleord
79(252r-254v (253r-255v))
Þórnaldarþula
Rubrik

„Þórnaldar þula“

Begynder

Hlýði menn fræði mínu / meðan eg segi sök mína í sleða …

Bemærkning

Prentuð í ÍGSVÞ IV, 175-178.

Nøgleord
80(253v-254v (254v-255v))
Bréf
Rubrik

„Arnfinnsbréf“

Begynder

Þér sendist heilsan í ár …

Bemærkning

Í óbundnu máli framan til en svo vísur.

81(255r-261r (256r-262r))
Dagsraunadiktur
Rubrik

„Eitt kvæði sem kallast Dagsraunadiktur“

Begynder

Vinur og frændi, vara nú þig, / því voði er stór fyrir hendi …

Bemærkning

61 erindi.

Nøgleord

82(261r-264v (262r-265v))
Af vetri og sumri vil eg nú hér
Rubrik

„Eitt kvæði í andlegri meiningu sem kallast Tvísinna“

Begynder

Af vetri og sumri vil eg nú hér / vísuna eina dikta mér …

[Refrain]

Margir prísa sumurin / fyrir fagran fuglasöng…

Bemærkning

27 erindi auk viðlags.

Nøgleord

83(264v-265v (265v-266v))
Á þig mædd eg minnunst
Rubrik

„Eitt kvæði guðhræddrar ekkju“

Begynder

Á þig mædd eg minnunst / minn fyrr ekta stallbróðir …

Bemærkning

11 erindi.

Úr upphafsstöfum erinda má lesa nafnið Are Óláfsson.

Nøgleord
84(265v-269r (266v-270r))
Hjónagrátur
Rubrik

„Eitt kvæði er kallast Hjónagrátur“

Begynder

Heyrðu, faðir hæstrar dýrðar, / heyr mig fyrir þíns sonarins dreyra …

Bemærkning

48 erindi.

Nøgleord
85(269r-273v (270r-274v))
Grátbón
Forfatter

[Þorbjörg Guðmundsdóttir]

Rubrik

„Eitt kvæði sem kallast Grátbón“

Begynder

Einn Guð í þrenningu, / alls skapari og kóngur dýr …

Bemærkning

31 erindi.

Úr upphafsstöfum 1.-24 erindis má lesa: „Eg Þorbjörg Gvdmvndsdotter“. Úr fyrstu orðum næstu vísna: „bið þig minn himneski faðirinn um hjálp í hörmung minni í Jesú náðar nafni, amen“.

Nøgleord
86(273v-279v (274v-280v))
Brúðkaupskvæði
Rubrik

„Aula pudicitiæ, það er Hreinlífis hofgarður, úr dönskunni útlagður. Með lag sem Vinavísur eður Hugraun“

Begynder

Fyrir litlum tíma liðnum eg / um landið reista nokkurn veg …

Melodi

Vinavísur

Hugraun

Bemærkning

45 erindi.

Nøgleord

87(279v (280v))
Ævisöguflokkur
Rubrik

„Ævisaga þess heiðarlega, guðhrædda og göfuga kennimanns Sra. Einars Sigurðssonar, föðurs herra Odds biskups í Skálholti og hans systkina, í ljúflingsljóðum af honum sjálfum nærri um áttræðisaldur samsett og diktað“

Begynder

Upp skal byrjast / Einars historía …

Bemærkning

Kvæðið vantar og þá um það bil 15 blöð í handritið.

Nøgleord

88(295r-296r (296r-297r))
Himinninn drýpur drjúgum
Begynder

Himinninn drýpur drjúgum / um dag og nátt

Bemærkning

18 erindi. Kvæðið hefur hafist í á þeim blöðum sem glötuð eru úr bókinni (sbr. nr. 87).

Nøgleord

89(296r-300r (297r-301r))
Niðurstigningarvísur
Rubrik

„Hér skrifast Niðurstigningarvísur vors frelsara Jesú Kristí, fornkveðnar“

Begynder

Djarflega tek rg að dikta / drottinn minn um sjálfan þig …

Bemærkning

39 erindi.

Nøgleord
90(300r-304r (301r-305r))
Ljómur
Forfatter
Rubrik

„Þessi eftirfylgjandi kveðlingur kallast Ljómur, ortur af h(erra) Jóni Arasyni Hólabiskupi“

Begynder

Hæstur heilagur andi / himnakóngurinn sterki …

Bemærkning

32 erindi.

Nøgleord
91(304v-305v (305v-306v))
Mér væri skyldugt að minnast á þrátt
Rubrik

„Eitt fagurt iðranarkvæði“

Begynder

Mér væri skyldugt að minnast á þrátt / minnar sálar fátækt og stóran vanmátt …

Bemærkning

10 erindi.

Nøgleord
92(305v-307r (306v-308r))
Mjög hneigist þar til mannslundin hrein
Rubrik

„Guðrækilegur kveðlingur“

Begynder

Mjög hneigist þar til mannslundin hrein / að minnast á drottin með skáldskapargrein …

Bemærkning

17 erindi.

Nøgleord
93(307r-309r (308r-310r))
Herra Óláf, hjálpin Norðurlanda
Rubrik

„Vísur fornar, ortar um Óláf kóng Haraldsson“

Begynder

Herra Óláf, hjálpin Norðurlanda / þig kom til handa …

Bemærkning

13 erindi.

Nøgleord
94(309r-311r (310r-312r))
Percipe mortalitas, modo qvalis vanitas
Forfatter

Georg Huber Styrus

Rubrik

„Anima fidelis mundi vanitates deplorans“

Begynder

Percipe mortalitas, modo qvalis vanitas / omnia vanissima, omnia levissima …

Bemærkning

26 erindi. Heimsósómakvæði.

95(311r-312v (312r-313v))
Laudes crucis attollamus
Rubrik

„De cruce, carmen vetustissimum“

Begynder

Laudes crucis attollamus / nos qvi crucis exultamus …

Bemærkning

12 erindi. Kaþólskt kvæði um hinn helga kross.

Nøgleord
96(312v-314r (313v-315r))
Lauda Syon salvatorem
Forfatter

Thomas Aqvinas

Rubrik

„De cæna carmen“

Begynder

Lauda Syon salvatorem / lauda ducem et pastorem …

Bemærkning

12 erindi.

Nøgleord
97(314r-v (315r-v))
Maríukvæði
Rubrik

„Beatæ virginis Mariæ carmen“

Begynder

Verbum bonum atqve svave / personemus illud ave …

Bemærkning

6 erindi.

Nøgleord
98(314v-315r (315v-316r))
Maríukvæði
Rubrik

„Aliud carmen“

Begynder

Hodierna lux diei / celebris in matris dei …

Bemærkning

5 erindi.

Nøgleord
99(315r-v (316r-v))
Maríukvæði
Rubrik

„Tertium carmen“

Begynder

Uterus virgineus / templum majestatis …

Bemærkning

6 erindi.

Nøgleord
100(315v-318r (316v-319r))
Í Róm bjó ríkur greifi
Forfatter
Rubrik

„Eitt kvæði af einum greifa, útlagt úr þýsku af S. J. A.s.“

Begynder

í Róm bjó ríkur greifi / réttvís forðum tíð …

Bemærkning

31 erindi.

101(318v-319r (319v-320r))
Litars bátur leita má
Rubrik

„Kvæði eitt margtekið“

Begynder

Litars bátur leita má / landi undan græði á …

[Refrain]

Fagrar heyrða eg raddir / við Niflungaheim …

Bemærkning

2 erindi auk viðlags.

Nøgleord

102(319r-321r (320r-322r))
Girnist sólar grindin
Rubrik

„Enn eitt vikivakakvæði“

Begynder

Girnist sólar grindin / golnirs ferju hrindin …

[Refrain]

Flaut með strengjum flæðarhestur …

Bemærkning

21 erindi auk viðlags.

Nøgleord

103(321r-v (322r-v))
Margir áður unnu
Rubrik

„Enn nú eitt kvæði“

Begynder

Margir áður unnu / ungri hringa nunnu …

[Refrain]

Sú er ástin heitust …

Bemærkning

4 erindi auk viðlags.

Nøgleord

104(321v (322v))
Jesús fæddist jólanótt
Rubrik

„Enn nú eitt kvæði“

Begynder

Jesús fæddist jólanótt / jókst þá heiminum kæti …

[Refrain]

Maríu sonurinn mæti …

Bemærkning

4 erindi auk viðlags.

Ort 1623, sbr. 3. erindi.

105(321v-323r (322v-324r))
Englar sungu soddan frið
Rubrik

„Enn nú kvæði eitt“

Begynder

Englar sungu soddan frið / með sínum fögrum hljóðum …

[Refrain]

Morgunstjarnan skín nú skært …

Bemærkning

14 erindi auk viðlags.

Nøgleord
106(323r-324r (324r-325r))
Suðra fley á síldarból
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Suðra fley á síldarból / setjist út með skyndi…

[Refrain]

Það er stríð í þagnar rann …

Bemærkning

5 erindi auk viðlags.

Nøgleord

107(324r (325r))
Lukkugæði og heillir hár
Rubrik

„Enn nú eitt kvæði“

Begynder

Lukkugæði og heillir hár / hljóti mæti engi …

[Refrain]

Ber hann af öllum bestan prís …

Bemærkning

2 erindi auk viðlags.

Nøgleord

108(324r-v (325r-v))
Ávallt skaltu öndin mín
Rubrik

„Enn kvæði eitt“

Begynder

Ávallt skaltu öndin mín / þar sem drottins englar …

[Refrain]

Þar sem drottins englar …

Bemærkning

6 erindi auk viðlags.

Nøgleord
109(324v-325r (325v-326v))
Bið þú Guð að gæta þín
Rubrik

„Enn nú kvæði eitt“

Begynder

Bið þú Guð að gæta þín / gjörðu þetta að ráðum mín …

[Refrain]

Karlinn gamli kenndi ráð …

Bemærkning

5 erindi auk viðlags.

Nøgleord
110(325r-v (326r-v))
Ætla eg réttan óðar fund
Rubrik

„Enn nú eitt kvæði“

Begynder

Ætla eg réttan óðar fund / varp að velja í samri stund…

[Refrain]

Ágæt auðar tróðan …

Bemærkning

7 erindi auk viðlags.

Nøgleord

111(325v-326r (326v-327r))
Eitt með æðstu gæðum
Rubrik

„Enn eitt vikivakakvæði“

Begynder

Eitt með æðstu gæðum / eg hefi numið í fræðum …

[Refrain]

Mörg er frúin fögur að sjá …

Bemærkning

5 erindi auk viðlags.

Nøgleord

112(326r (327r))
Lyst og heill sé lánuð þér
Rubrik

„Kvæði enn eitt“

Begynder

Lyst og heill sé lánuð þér / lukkan gjöri ei dvína …

[Refrain]

Alla ævi þína / auðnu muntu fá …

Bemærkning

3 erindi auk viðlags.

Nøgleord

113(326r-v (327r-v))
Óskaferju óðs af sandi
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Óskaferju óðs af sandi / ýta skal frá sagnarlandi …

[Refrain]

Yðar frómleg æran kann …

Bemærkning

4 erindi auk viðlags.

Nøgleord

114(326v-328v (327v-328v))
Adam sakna Abels hlaut
Rubrik

„Enn kvæði fallegt“

Begynder

Adam sakna Abels hlaut / um ævi sína langa …

[Refrain]

Þá einn fer að deyja …

Bemærkning

9 erindi auk viðlags.

Nøgleord

115(327v-328r (328v-329r))
Mér tekst ei af réttum Suftungs hátt
Rubrik

„Kvæði eitt enn“

Begynder

Mér tekst ei af réttum Suftungs hátt / að semja nokkurn dýran þátt …

[Refrain]

Vísu á eg að vanda …

Bemærkning

4 erindi auk viðlags.

Nøgleord

116(328r-v (329r-v))
Eg vil kenna þér óskaráð
Rubrik

„Enn vikivakakvæði“

Begynder

Eg vil kenna þér óskaráð / andar lundurinn svinni …

[Refrain]

Vertu í tungunni trúr …

Bemærkning

4 erindi auk viðlags.

Nøgleord

117(328v-329r (329v-330r))
Meistarar hafa það mælt í söng
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Meistarar hafa það mælt í söng / að megi það sjá um stjörnugöng …

[Refrain]

Frost eykur fégrand …

Bemærkning

7 erindi auk viðlags.

Kvæðið er líka varðveitt í ÍB 633 8vo og JS 588 4to.

Nøgleord

118(329r-v (330r-v))
Fram skal ferjan hrundin
Rubrik

„Enn nú eitt kvæði“

Begynder

Fram skal ferjan hrundin / Fjalars á ljóðasundin …

[Refrain]

Síst er gaman að sorg og þrá …

Bemærkning

5 erindi auk viðlags.

Nøgleord

119(329v-330r (330v-331r))
Litars ferju fram skal hrinda
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Litars ferju fram skal hrinda / þó fari ei segl við rá að binda…

[Refrain]

Hátt flýgur hrafn yfir skóga …

Bemærkning

3 erindi auk viðlags.

Prentað í ÍGSVÞ III 256-257.

Nøgleord

120(330r (331r))
Unga meyjan, undaflóð
Rubrik

„Enn nú kvæði eitt“

Begynder

Unga meyjan, undaflóð / eg kæran kalla þig …

[Refrain]

Soddan lit ber silkilín …

Bemærkning

3 erindi auk viðlags.

Nøgleord

121(330v-331r (331v-332r))
Átti í fyrstu heilan, hraustan
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Átti í fyrstu heilan, hraustan / hlunnafákinn þekkan mér …

[Refrain]

Lof, heiður og þökk sé þeim …

Bemærkning

8 erindi auk viðlags.

Nøgleord

122(331r-332r (332r-333r))
Blakkt er traf á heila húsi
Rubrik

„Enn nú kvæði eitt“

Begynder

Blakkt er traf á heila húsi / [hatturinn trú eg] þar ofan á dúsi …

[Refrain]

Sokkaböndin liggja niðri um hæla …

Bemærkning

8 erindi auk viðlags.

Nøgleord

123(332r-v (333r-v))
Fyrst af öllu góðan Guð
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Fyrst af öllu góðan Guð / gjörðu óttast læra …

[Refrain]

Stíg við mig um stundu …

Bemærkning

7 erindi auk viðlags.

Nøgleord

124(333r-v (334r-v))
Eðla vífið angrið hlaut
Rubrik

„Enn nú eitt kvæði“

Begynder

Eðla vífið angrið hlaut / ástum meður að kanna …

[Refrain]

Út var gengin einka björt …

Bemærkning

6 erindi auk viðlags.

Nøgleord

125(333v-334v (334v-335v))
Einn spillvirki áður lá
Rubrik

„Enn nú kvæði eitt“

Begynder

Einn spillvirki áður lá / úti á skógi þröngum …

[Refrain]

Að gæt enda, / gakk frá heimsins solli …

Bemærkning

6 erindi auk viðlags.

Nøgleord

126(334v-335v (335v-336v))
Lágraustaða ljóðaklukku
Rubrik

„Enn nú kvæði eitt“

Begynder

Lágraustaða ljóðaklukku / læt eg um það hljóðið slá …

[Refrain]

Hvar er sá forlög forðast kann? …

Bemærkning

12 erindi auk viðlags.

Önnur gerð í ÍB 113 8vo.

Nøgleord

127(335v-336v (336v-337r))
Erfðum vér í Adams synd
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Erfðum vér í Adams synd / allir töpun sára …

[Refrain]

Sorgaðu ei, mín sálin góð, / sæla er búin þér …

Bemærkning

5 erindi auk viðlags.

Fyrsta erindi er skert.

Nøgleord
128(336r-338r (337r-338r))
Hug vekur minn
Rubrik

„Kvæði fallegt útlenskt“

Begynder

Hug vekur minn / hvört og eitt sinn …

Bemærkning

17 erindi.

Af fyrirsögn kvæðisins er að ráða að því sé snúið úr dönsku eða þýsku.

Nøgleord

129(337r-338r (338r-339r))
Þórhildarleikur
Rubrik

„Tvö kvæði sem heyra til Þórhildarleik“

Begynder

Hér skal heiman reika …

Haft hefi eg nú fullt í fangi …

[Refrain]

Á Þórhildarleiknum þreyttur er eg núna …

Bemærkning

1. kvæði: 9 erindi.

2. kvæði: 4 erindi auk viðlags.

Nøgleord

130(338r-v (339r-v))
Eitt sinn krummi átti að slá
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Eitt sinn krummi átti að slá / orfið bar hér þunga…

[Refrain]

Hrafninn í hlíðum / hann fór að slá …

Bemærkning

7 erindi auk viðlags.

Nøgleord

131(338v-339v (339v-340v))
Ekki kann eg uppá legg að vinda
Rubrik

„Enn kvæði eitt“

Begynder

Ekki kann eg uppá legg að vinda / heldur vil eg rífa hrís og binda …

Bemærkning

14 erindi.

Nøgleord

132(339v-340v (340v-341v))
Hér mun eg verða lítil ljóð
Rubrik

„Enn nú kvæði eitt“

Begynder

Hér mun eg verða lítil ljóð / leiða [fr]am af orðaslóð …

[Refrain]

Mædda græddi helg þín hönd …

Bemærkning

11 erindi auk viðlags.

Nøgleord

133(340v-341r (341v-342r))
Þann vil eg óðinn virðum vanda
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Þann vil eg óðinn virðum vanda / víst í nafni heilags anda …

[Refrain]

Nú mega [lýð]ir gleðja sig við græðarans pín …

Bemærkning

6 erindi auk viðlags.

Nøgleord

134(341r (342r))
Ráðadrjúgur og réttvís með
Rubrik

„Enn nú eitt kvæði“

Begynder

Ráðadrjúgur og réttvís með / reyndur að góðum dyggðum …

[Refrain]

Elski þig Guð og öll hans þjóð …

Bemærkning

3 erindi auk viðlags.

Nøgleord

135(341r-342v (342r-343v))
Gamankvæði
Rubrik

„Enn nú kvæði gamanslegt“

Begynder

Mest af lista lærða eg mergðum / lýðum [með á] æskutíð …

[Refrain]

[Þ]ó framan í tónum / festa tærnar megi …

Bemærkning

11 erindi auk viðlags.

Nøgleord

136(342v (343v))
Margt vill þrengja að mínu hjarta
Rubrik

„Kvæðiskorn enn“

Begynder

Margt vill þrengja að mínu hjarta / mikið er yfir öllu að þegja …

[Refrain]

Manns við geðið / margt vill angrið búa …

Bemærkning

3 erindi auk viðlags.

Hér hefur átt að vera endir bókarinnar í fyrstu, og hefur þá verið gert registur við hana. Síðan hefur fjórum kvæðum verið bætt við, og er auðséð að tilvísunum til þeirra er aukið inní registrið á eftir.

Nøgleord

137(343r-346r (344r-347r))
Dúfudilla
Rubrik

„Þetta kvæði heitir Dúfudilla“

Begynder

Andi Guðs mig endurnæri / eðlið tungu jafnan hræri …

[Refrain]

Dilla eg þér, dúfan mín, og dilla eg þér …

Bemærkning

7 erindi auk viðlags.

Nøgleord

138(346r-v (347r-v))
Hér í vöggu heilla jóðið
Rubrik

„Vöggukvæði G.A.s. yfir ellireifum norrænunnar“

Begynder

Hér í vöggu heilla jóðið / heita réttast eðlablóðið…

[Refrain]

Æskan var allgóð …

Bemærkning

3 erindi auk viðlags.

Sbr. nr. 57.

Nøgleord

139(346v-347v (347v-348v))
Bátur Litars lakur veikur
Rubrik

„Enn eitt vikivakakvæði kemur hér“

Begynder

Bátur Litars lakur veikur …

[Refrain]

Siðuga fríða seima ná …

Bemærkning

7 erindi auk viðlags.

Nøgleord

140(347v-349v (348v-350v))
Rollant snemma reyndi vigur
Rubrik

„Enn eitt kvæði“

Begynder

Rollant snemma reyndi vigur, / rausnarkappinn merkiligur …

[Refrain]

Angantýr og Hjálmar / hjuggust þeir í ár …

Bemærkning

14 erindi auk viðlags.

Til víða í handritum, t.a.m. Lbs 1014 8vo og JS 475 8vo.

Nøgleord

141(350r-353r (351r-354r))
Registur
Rubrik

„[Kv]æða og kveðlingaregistur [e]r þetta kver hefur inni að halda, með öðru fleiru, vísum og viðlíkum samansöfnuði“

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír.
Antal blade
344 blöð að meðtöldum 12 miðum sem hafa verið í handritinu frá öndverðu.
Foliering
Blöðin hafa upprunalega verið tölusett (1-354) en blaðtölin hafa víða molnað af. Þau hafa verið endurnýjuð á 19. öld. Tölusetning er ekki nákvæm, m.a. hefur verið hlaupið yfir heilan tug á eftir bl. 189. Einnig eru 2 blöð ótalin auk titilsíðu (Sjá Jón Helgason 1955, 15-16).
Tilstand

Blöð hafa glatast úr handritinu. Það hefur upprunalega verið 347 blöð (359 ef miðarnir 12 eru taldir með).

Blöð hafa einnig morknað á jöðrum, einkum fremst og aftast.

Skrift

Tólf hendur.

Þekktir skrifarar: Hannes Gunnlaugsson í Reykjafirði, Magnús Jónsson í Vigur, Tómas Þórðarson á Snæfjöllum, Þórður Jónsson og Jón Jónsson í Holti. Fljótaskrift.

Vedlagt materiale

Sjö seðlar sem Árni Magnússon hefur lagt inn í bókina á eftir blöðum 30, 58, 61, 111, 134, 176, 185 og 213.

Historie og herkomst

Proveniens
Handritið mun vera frá því um 1676-1677, sbr. ártöl í handritinu á bl. 76r og 213r.
Herkomst

Jón Helgason fjallar um feril handritsins í inngangi að ljósprentuðu útgáfunni 1955, bls. 25 o. áfr. Hann telur að Páll Vídalín hafi fengið bókina að erfðum frá Magnúsi Jónssyni í Vigur, tengdaföður sínum, og Árni Magnússon fengið handritið hjá honum. Ekki er þó loku fyrir það skotið að Þorbjörg Magnúsdóttir hafi erft handritið og það borist til Árna Magnússonar í gegnum Pál Vídalín.

Bjarni Thorarensen hefur fengið bókina að láni 1810, og skilaði eftir 1833.

[Additional]

[Record History]

ÞS og JL skráðu í maí 2010 og apríl 2011 og janúar 2012. Skráningin er byggð á inngangi Jóns Helgasonar að ljósprenti AM 148 8vo (1955) en eftir er að færa inn ýmsar upplýsingar, t.d. varðandi not o.fl.

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 1894 (sjá Katalog II, bls. 413-415 (nr. 2358)).

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Gripla 2009
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
« »