Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 758 4to

Vis billeder

Edda — Snorra-Edda; Íslandi

Navn
Snorri Sturluson 
Fødselsdato
1178 
Dødsdato
16. september 1241 
Stilling
Lögsögumaður 
Roller
Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Magnús Ólafsson 
Fødselsdato
1573 
Dødsdato
22. juli 1636 
Stilling
Priest; Poet 
Roller
Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Magnús Ólafsson 
Fødselsdato
1680 
Dødsdato
1707 
Stilling
Theologian 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLLATIN SMALL LETTER O WITH CURL

Specieltegn vises nær det originale form.

Navn
Arngrímur Jónsson Vídalín ; lærði 
Fødselsdato
1568 
Dødsdato
27. juni 1648 
Stilling
Præst, Rector Officialis; Rektor 
Roller
Lærd; Ejer; Forfatter; Digter; Oversætter 
Flere detaljer
Navn
Jón Steinsson Bergmann 
Fødselsdato
1696 
Dødsdato
4. februar 1719 
Stilling
 
Roller
Ejer; Digter 
Flere detaljer
Navn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fødselsdato
15. maj 1956 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fødselsdato
2. juni 1976 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Giovanni Verri 
Fødselsdato
20. december 1979 
Stilling
Student 
Roller
student 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Már Jónsson 
Fødselsdato
19. januar 1959 
Stilling
 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Dall, Birgitte 
Fødselsdato
1912 
Dødsdato
1989 
Stilling
Bogkonservator 
Roller
Binder 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1r-24v)
EddaSnorra-Edda
Ansvarserklæring
Bemærkning

Handritið endar óheilt í miðri dæmisögu 62 á blaði 24v. Í handritið vantar frá miðri dæmisögu 62-67, annan part (kenningar og heiti) og eftirmála Magnúsar Ólafssonar (sbr. Faulkes 1979:34).

Í Laufás-Eddu er sögnum Snorra-Eddu safnað í kafla sem Magnús Ólafsson nefndi Apologus eða dæmisögur. Heitum og kenningum í Skáldskaparmálum og þulum Snorra-Eddu er raðað í stafrófsröð eftir merkingu. Í þessu handriti er stuttur formáli Magnúsar, „Hvað er Edda“.

1.1(1r)
Formáli Magnúsar Ólafssonar
Rubrik

„Hvað er Edda“

Begynder

Edda er ein íþrótt af forndiktuðum fróðra manna dæmisögum

Ender

„Edo eg yrki og dikta.“

Nøgleord
1.2(1r-24v)
Partar Eddu eru tveir; dæmisögur og kenningar.
Rubrik

„Partar Eddu eru tveir; dæmisögur og kenningar.“

Begynder

Fyrri partur þessara dæmisagna

Ender

„er allir vildu henda, þá skiptust“

Bemærkning

Niðurlag er óheilt.

2(25r-26r)
Kvæði
Bemærkning

Frá höfundi til Arngríms Jónssonar.

Einnig er hér vísa Magnúsar „um vetrarfar 1610“ (Snák nauðar).

Á blaði 26v eru dagsetningar og undirskrift Magnúsar Ólafssonar: „Audkulæ 4 idus Martii A 1609 M … | Olai f“.

2.1
Ad lectorem
2.2
Domino Arngrimo
2.3(26r)
Aliud1. Fagrar viðris veigar
2.4(26r)
2. Hnekkir skilnings skikki
2.5(26r)
3. Von er því minnst eg muni
2.6(26r)
4. Slema(?) nær svo kæmi
Bemærkning

Fyrir neðan er ritaður texti á latínu:Cvod (?) jam addam non occurit.

2.7(26r)
5. Hafandi heilir lífið
Bemærkning

Fyrir neðan er ritaður texti á latínu:et iterum vale.

2.8(26v)
[…] mig munu(?) og börnum bið þér berið kveðju mína
2.9(26v)
Snák nauðar
Forfatter

Magnús Ólafsson

Bemærkning

Til hliðar við vísuna stendur „[..] Magnús, anno 1610. Um vetrarfar.“

Á blaðinu er meira efni bæði á latínu (sbr. þrjár línur á latínu, lóðrétt á texta vísu Magnúsar) og íslensku (sbr. vísa, Þess sit eg þægst, rituð lóðrétt; sjá blað 26v).

Tvennt má nefna enn: vísu sem rituð er neðarlega hægra megin á blaðið og skerta línu á latínu neðst á blaðinu (sjá blað 26v).

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír.
Antal blade
i + 26 + i blöð (200 mm x 160-162 mm).
Foliering

  • Blaðmerkt er með dökku bleki 1-26.

Lægfordeling

Fimm kver.

  • Kver I: blöð 1-4; 2 tvinn.
  • Kver II: blöð 5-10; 3 tvinn.
  • Kver III: blöð 11-16; 3 tvinn.
  • Kver IV: blöð 17-22; 3 tvinn.
  • Kver V: blöð 23-26; 2 tvinn.

Tilstand

  • Það vantar í handritið á milli blaða 24 og 25. Einungis blöð 23 og 24 eru eftir af 5. kveri. Það vantar líklega þrjú 4-6 blaða kver til viðbótar þar aftan við (sbr. Faulkes 1979:34).
  • Blöð 25 og 26 eru mjög slitin, en gert hefur verið við þau.

Layout

  • Leturflötur er ca 170-175 mm x 135 mm.
  • Línufjöldi ca 29-31.
  • Kaflaskipting 1-62.

Skrift

  • Með hendi Magnúsar Ólafssonar.
  • Fljótaskrift.

[Decoration]

  • Margar fyrirsagnirnar eru skrifaðar með rauðu eða grænu bleki, stundum eru þær skrifaðar með öðrum litnum og undirstrikaðar með hinum (sbr. 4v-5r).

  • Sumstaðar er strikað undir orð með lit (sbr. blað 6r).

  • Í lok kafla er víða einhvers konar skrautbekkur eða ígildi bókahnúts (sbr. t.d. blað 6v).

  • Víða er einfalt pennaflúr (sjá t.d. blað 5r).

Indbinding

Pappaband (208 mm x 167 mm x 7 mm).

Blár safnmarksmiði á kili.

Handritið er í brúnni strigaklæddri öskju; safnmark og númer eru með gylltum stöfum á kili.

Vedlagt materiale

Tveir seðlar með hendi Árna Magnússonar:

  • Seðill (165 mm x 106 mm) með upplýsingum um týnt handrit Laufás-Eddu „pappirs rifrillde fund ur Snorra Eddu 4to, liedi mier 1710. Monsr Bryniolfur Þordarson. var önytt olldunges. var ex Compilatione Sr Magnusar Olafssonar og hans prologus og epilogus þar vid, eins og i minne in 8vo oblongo med hendi Sr ketels. hæc saltem annotari curavi, cum pantulum different partar Eddu eru tveir: Dæmesogur og kennigar. fyrre prtur þessarra Dæmesagna kallazt harslyge eda Gylfa ginning, af þeim rokum sem strax mun sagt verda. Sa annar kallazt Bragarædur. Gylfaginning og dæmisaga. Gylfi red þar londum er nu heiter Sviþiod etc. Ger er hlauped yfir alla þä rettu præfationem. fragment þetta er illa skrifad enn ej miog öcorrect.“. Í athugasemd sem skrifuð er með annarri hendi neðst á rektóhlið seðilsins stendur: „NB. Þetta sýnist helst koma heim við 758 4to en getur þó varla átt þar heima þareð 758 virðist vera með hendi séra Magnúsar Ólafssonar.“
  • Umslag (196 mm x 162 mm)sem á eru skrifaðar upplýsingar um ástand handrits og aðföng „Edda Sr Magnuss Olafssonar. vantar vida i. feingenn i Kaupenhafn af Monsr. Jone Steinssyne Bergmann. no 758“.
  • Laus miði með upplýsingum um forvörslu bands.

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið er skrifað á Íslandi og er eiginhandarrit Magnúsar Ólafssonar, skrifað að Auðkúlu árið 1609, fyrir Arngrím Jónsson (sjá blað 26v).

Herkomst

Magnús sendi Arngrími Jónssyni handritið 1609. Árni Magnússon fékk það frá Jóni Steinssyni Bergmann í Kaupmannahöfn (sbr. seðil).

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 5. apríl 1978.

[Additional]

[Record History]

VH skráði handritið 18. júní 2009; lagfærði í janúar 2011

  DKÞ skráði handritið 27. nóvember 2003.

Kålund gekk frá handritinu til skráningar 11. maí 1909.Katalog II;,bls. 180 (nr. 1875).

GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

[Custodial History]

Viðgert af Birgitte Dall í mars 1964.

[Surrogates]

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, keyptar af Arne Mann Nielsen vegna rannsókna A. Faulkes (skilað af honum í mars 1980).

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Faulkes 1979:34
Faulkes 1979:34
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Two versions of Snorra Edda. Edda Magnúsar Ólafssonar (Laufás Edda), Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi : Rited. Anthony Faulkes1979; p. 509 p.
Anthony Faulkes„The Utrectht manuscript of the Prose Edda [Introduction]“, Codex Trajectinus the Utrecht manuscript of the Prose Edda1985; p. 9-22
Magnúsarkver. The writings of Magnús Ólafsson of Laufás, ed. Anthony Faulkes1993; 40: p. 144 p.
« »