Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 727 II 4to

Vis billeder

Tíðfordríf; Íslandi, 1644

Navn
Jón Guðmundsson ; lærði 
Fødselsdato
1574 
Dødsdato
1658 
Stilling
Maler 
Roller
Forfatter; Digter; Lærd 
Flere detaljer
Navn
Brynjólfur Sveinsson 
Fødselsdato
14. september 1605 
Dødsdato
5. august 1675 
Stilling
Biskop 
Roller
Lærd; Ejer; Forfatter; Korrespondent; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Þorleifur Þórðarson 
Stilling
 
Roller
Digter 
Flere detaljer
Navn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fødselsdato
15. maj 1956 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fødselsdato
2. juni 1976 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1r-22v)
Tíðfordríf
Rubrik

„Tíðfordríf eður lítið annálskver: Sitt af hverju til sýnis viljann að birta. Til samans teiknað af mér Jóni Guðmundssyni ætatis. 70. Anno dni 1644.“

Kolofon

„Jón kall Gudmu(n)dsson í Gagnstaðarhjáleigu á Útmannasveit í Fljótsdalshéraði. Endaði 1644, 8. maí. “

Bemærkning
Tileinkað Brynjólfi Sveinssyni biskupi.

Handritið fjallar um miðaldabókmenntir, um yfirnáttúrulegar verur, náttúruundur Íslands, steina og ýmislegt tengt hjátrú, ágrip úr landafræði miðalda, ásamt fleiru.

Að auki finnst nafn höfundar á blaði 16r.

1.1(1r-14r)
Ingen titel
Begynder

Sannligum heiðursherra meistara Brynjólfi Sveinssyni biskupi að Skálholti …

Ender

„… eða nokkuð gamalt.“

Nøgleord

1.2(14r-15r)
Um nokkur forn orð og máltæki.
Rubrik

„Um nokkur forn orð og máltæki sem nú er öðruvís[i] kallað.“

Begynder

Empur skal eg …

Nøgleord

1.3(15r)
Málshættir.
Rubrik

„70 kortsmálshættir. Við böl er að berjast.“

Begynder

Klén kortsmál kynnið bragar brjál …

Nøgleord

1.3(17v-19v)
Annálságrip.
Rubrik

„Lítill þáttur kirknaráns og ásókna í Englandi á dögum þeirra tveggja biskupa erki [sic.]“

Begynder

Tveir [.]kilegir …

Ender

„… til Jórsalalands“

Nøgleord
1.4(19v-21r)
Roðberts þáttur.
Rubrik

„Roðberts þáttur“

Begynder

Roðbert lýsti því fyrir sínum kompánum …

Ender

„… heyra undir hans konungsdæmi.“

Nøgleord
1.6(21r-21v)
Af Qvintiano keisara
Rubrik

„Af Qvintiano keisara og hans spámönnum fjórum“

Begynder

Qvintiano hét einn keisari í Róm …

Ender

„… En kærleikurinn [..] hvergi að hittast.“

Nøgleord
1.7(21v)
Um rúnir og launskrift
Begynder

Meistari Perus hefur mestur fundist í bóklegum listum …

Nøgleord
1.8(21v)
Finngálkn
Rubrik

„Finngálkn“

Begynder

Ein historía segir finngálknadýr svo sköpuð …

Bemærkning

Við hlið myndar af finngálkni er vísa sem byrjar svo Hvað sér þú meira maður …

Nøgleord

1.9(22r)
Þulur og kvæði
Nøgleord
1.9.1(22r)
Um fyrrur heimsins barna
Rubrik

„Þula um fyrrur og fjarskalæti heimsins barna“

Begynder

[…] sækum [sic] mannanna dómum …

Ender

„… þygg eg hennar gumi.“

Nøgleord
1.9.2(22r)
Um frú Vild
Rubrik

„Önnur um frú Vild“

Begynder

Frú vild alfréð holt gjör halda …

Ender

„… Heimurinn þykir þýður þá hann er dáblíður.“

Nøgleord

1.9.3
Sjálfræða löndin
Begynder

Sjálfræða löndin …

Ender

„… sá sanngjarni og vísi mun vorkenna.“

Nøgleord

2(22v)
Vísa Þorleifs Þórðarsonar, 40 mannsnöfn
Forfatter

Rubrik

„Vísa Þorleifs Þórðarsonar, 40 mannsnöfn“

Begynder

Styr, Jón, Stíg …

Ender

„… Snjólf, Bárð, Hrólf, Varða.“

Nøgleord

3(22v)
Þegar Ólafur konungur Haraldsson og tröllkona ein kváðu vísur hvor á móti öðru.
Begynder

Svo er sagt að herra Ólafur Haraldsson …

Ender

„… En þeir lofuðu Guð sem á skipinu voru.“

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír.
Antal blade
22 blöð (191-205 mm x 142-158 mm).
Foliering

  • Blaðmerkt er 1-22 bæði með bleki og bláum lit.

Lægfordeling

Sex kver.

  • Kver I: blöð 1-4; 2 tvinn.
  • Kver II: blöð 5-9; 2 tvinn + 1 stakt blað.
  • Kver III: blöð 10-15; 3 tvinn.
  • Kver IV: blöð 16-17; 1 tvinn.
  • Kver V: blöð18-22; 2 tvinn + 1 stakt blað.

Tilstand

  • Það vantar ofan af blaði 3. Efri brún þess er óregluleg og blaðið er þar dekkra; ummerki lík og eftir eld.

Layout

  • Leturflötur er 160-165 mm x 130-135 mm.
  • Línufjöldi er ca 33.

Skrift

  • Hugsanlega er handritið skrifað með hendi Jóns Guðmundssonar lærða. Það er þó ekki öruggt (sjá um uppruna hér fyrir neðan).
  • Fljótaskrift en brotaskrift að hluta.

[Decoration]

  • Teikning af finngálkni á blaði 22r.

  • Fyrirsögn er rituð með rauðu bleki. Stafir í fyrirsögnum eru oftast með stærra og settara letri en letur meginmáls.

Tilføjet materiale

  • Vísa og saga á blaði 22v eru viðbætur.

Indbinding

Pappaband (213 mm x 165 mm x 8 mm) frá 1960. Spjöld og kjölur eru klædd handunnum pappír.

Handritið liggur í öskju með AM 727 I 4to.

Í eldra bandi voru tréspjöld, sem nú eru í öskju með handritinu. Blöð sem lágu í bandinu eru í sérstakri öskju og skráð undir safnmarkinu AM 727 III 4to.

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið er skrifað á Íslandi. Kålund taldi handritið vera eiginhandarrit Jóns Guðmundssonar, skrifað 1644, sbr. blað 1r, 16r og 22v(Katalog II 1894:154), en Stefán Karlsson telur Jón sjálfan ekki hafa skrifað handritið (1983:xciv-xcv).

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 14. mars 1989.

[Additional]

[Record History]

VH skráði handritið 14.ágúst 2009; lagfærði í janúar 2011. DKÞ skráði handritið 4. nóvember 2003. Kålund gekk frá handritinu til skráningar 25. október 1888 (sjá Katalog II>, 154-155 (nr. 1825).

[Custodial History]

Viðgert og bundið í Kaupmannahöfn 1960.

[Surrogates]

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, keyptar af Arne Mann Nielsen 1974.
  • Filma á Landsbókasafni Íslands-Háskólabókasafni (með ÍB 35 fol.).

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
1983:xciv-xcv
« »