Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 555 c 4to

Vis billeder

Njáls saga; Island, 1640-1660

Navn
Halldór Guðmundsson 
Fødselsdato
1600 
Stilling
Landman; Skiver 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Ásgeir Jónsson 
Dødsdato
27. august 1707 
Stilling
Skiver 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Jón Torfason 
Fødselsdato
1657 
Dødsdato
1716 
Stilling
Præst 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Giovanni Verri 
Fødselsdato
20. december 1979 
Stilling
Student 
Roller
student 
Flere detaljer
Navn
Már Jónsson 
Fødselsdato
19. januar 1959 
Stilling
 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Dall, Birgitte 
Fødselsdato
1912 
Dødsdato
1989 
Stilling
Bogkonservator 
Roller
Binder 
Flere detaljer
Navn
Larsen Bloch, Matthias 
Stilling
Conservator 
Roller
Binder 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1r-75r)
Njáls saga
Rubrik

„Njáls sögubók. Sem er einn partur af Íslendinga sögum“

Begynder

[M]örður hét maður er kallaður var gígja …

Ender

„… er ágætastur maður hefur verið í allri þeirri ætt.“

[Final Rubric]

„Og endast hér nú Brennu-Njáls saga.“

2(75r-75v)
Guðmundar saga biskups
Rubrik

„Lítið inntak úr Sögu Guðmundar biskups.“

Begynder

Guðmundur biskup var fæddur á Grjótá í Hörgárdal …

Ender

„… Var hann þá 76 ára gamall.“

Bemærkning

Útdráttur.

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír.
Antal blade
i + 75 + i blöð (194-198 mm x 160 mm). Blað 75v er autt að mestu leyti (aðeins þrjár línur).
Foliering

  • Handritið hefur verið blaðmerkt síðar með blýanti 1-75. Áður hefur blað 75 verið merkt 74.
  • Leifar af rauðri blaðmerkingu er að finna víða.

Lægfordeling

Ellefu kver.

  • Kver I: bl. 1-6, 3 tvinn.
  • Kver II: bl. 7-16, 5 tvinn.
  • Kver III: bl. 17-22, 3 tvinn.
  • Kver IV: bl. 23-24, 1 tvinn.
  • Kver V: bl. 25-30, 3 tvinn.
  • Kver VI: bl. 31-40, 5 tvinn.
  • Kver VII: bl. 41-46, 3 tvinn.
  • Kver VIII: bl. 47-56, 5 tvinn.
  • Kver IX: bl. 57-62, 3 tvinn.
  • Kver X: bl. 63-71, stakt blað og 4 tvinn.
  • Kver XI: bl. 72-75, 2 tvinn.

Tilstand

  • Blöðin voru morknuð á jöðrum en gert hefur verið við þau.
  • Texti hefur sums staðar skerst dálítið við innri spássíu, til dæmis á blöðum 47, 63v.
  • Handritið er nokkuð notkunarnúið og blettir víða, til dæmis á blöðum 24v, 25r, 46v, 63.
  • Blek hefur smitast gegnum blað 1 frá fyrirsögn og hefur áhrif á texta á blaði 1v.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 162-170 mm x 125-130 mm.
  • Línufjöldi er ca 30-34.
  • Kaflatal á spássíum.
  • Griporð.
  • Eyður fyrir upphafsstafi.
  • Bendistafir („v“) á spássíum til að merkja vísur í texta.

Skrift

Með hendi Halldórs Guðmundssonar á Sílastöðum, norðlensks manns, blendingsskrift með smágerðu letri.

[Decoration]

Fyrirsögn er með stærra letri, feitletruð og örlítið flúruð. Línur hafa verið dregnar yfir og undir fyrirsögn og fyrstu þrjár línur textans með rauðu bleki.

Tilføjet materiale

  • Spássíugreinar, leiðréttingar og athugasemdir á spássíum (t.d.: bl. 3r, 14v, 16r-v, 31r-v, 42r, 46v, 49r og víðar).
  • Á spássíum er vísað í málshætti og orðtök í sögunni.
  • Víða er strikað undir orð og setningar og sums staðar dregin lína lóðrétt á spássíu við textann (t.d.: bl. 2r, 28r, 32r, 49r, 54r, 65v, 68r).

Indbinding

  • Band frá nóvember 1975 (211 mm x 182 mm x 23 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk. Grófari dúkur á kili og hornum. Saumað á móttök. Saurblöð tilheyra bandi.
  • Handritið liggur í öskju ásamt eldra bandi.

  • Eldra pappaband frá árunum 1772-1780. Pappaspjöld og kjölur klædd handunnum pappír. Spjaldblöð úr prentaðri bók. Safnmark og titill skrifað framan á kápu. Blár safnmarksmiði á kili.

Vedlagt materiale

  • Fastur seðill (200 mm x 150 mm) fremst með hendi Árna Magnússonar með upplýsingum um uppruna handritsins á rektóhlið: „Njáls saga úr bók síra Jóns Torfasonar á Breiðabólsstað, og heyrir [yfirstrikad: utferd000 síra Jóns] mér nú (1721) til. Item inntak úr sögu Guðmundar biskups þar af sést að codex resenianus, hvar þessi epitome stendur inni, hefur í þær tíðir á Íslandi verið.“ Kålund bætir því við að nú finnist ekkert slíkt í Codex Resenianus, þ.e. AM 399 4to.
  • Seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.

Historie og herkomst

Proveniens

  • Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til ca 1640-1660, en í Katalog I, bls. 704, til 17. aldar.
  • Samkvæmt AM 477 fol. hafa auk þess verið í handritinu AM 555 4to: Úlfs saga Uggasonar, — Stjörnu-Odda draumur, — Þorsteins draumur Síðu-Hallssonar, — Þorsteins þáttur Þorvarðarsonar, — Hænsa-Þóris saga, — Vatnsdæla saga - allar með hendi Ásgeirs Jónssonar (nema sú fyrsta) en þær vantar nú (sjá Kålund).
  • Handritið var áður bundið með AM 614 a-f 4to ogAM 779 c IV 4to.

Herkomst

Árni Magnússon tók úr bók sem hann fékk hjá séra Jóni Torfasyni á Breiðabólstað og var komin í eigu hans 1721 (sjá seðil). Nefnd Breiðabólstaðarbók í Nials saga, Havniæ 1809, bls. 741-742.

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 19. febrúar 1976.

[Additional]

[Record History]

  • ÞS skráði samkvæmt reglum TEI P521. apríl 2009 og síðar.
  • ÞS færði inn grunnupplýsingar 1. nóvember 2001.
  • Kålund gekk frá handritinu til skráningar 23. september 1887(sjá Katalog I 1889:704 (nr. 1372).

    GV sló inn texta af seðlum Árna Magnússonar undir umsjón ÞS og með hliðsjón af gögnum frá MJ.

[Custodial History]

Birgitte Dall gerði við og batt í nóvember 1975.

Matthías Larsen Bloch batt í pappa á árunum 1772-1780. Bandið fylgir með handritinu í öskju.

[Surrogates]

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Guðrún Ása Grímsdóttir„Brot úr fornum annál“, Gripla1998; 10: p. 35-48
Már Jónsson„Var þar mokað af miklum usla. Fyrsta atrenna að Gullskinnugerð Njálu“, Þorlákstíðir sungnar Ásdísi Egilsdóttur fimmtugri 26. október 19961996; p. 52-55
Már Jónsson„Þetabrot Njálu og Gullskinna : systur eða sama konan?“, Gripla2017; 28: p. 237-258
Lukas Rösli„Paratextual references to the gerne term Íslendinga sögur in Old Norse-Icelandic manuscripts“, Opuscula XVII2019; p. 151-167
Stefán Karlsson„Halldór Guðmundsson, norðlenzkur maður“, Opuscula1970; IV: p. 83-107
Guðmundar sögur biskups, ed. Stefán Karlsson1983; 6
Stefán Karlsson„Skrifarar Þorláks biskups Skúlasonar“, Skæðagrös. Skrif til heiðurs Sigurjóni Björnssyni sjötugum 25. nóvember 19961997; p. 175-200
Stefán Karlsson„Skrifarar Þorláks biskups Skúlasonar“, Stafkrókar : ritgerðir eftir Stefán Karlsson gefnar út í tilefni sjötugsafmælis hans 2. desember 1998, 2000; 79: p. 383-403
« »