Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 439 4to

Vis billeder

Sturlunga saga; Island, 1600-1646

Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Björn Jónsson 
Fødselsdato
1574 
Dødsdato
28. juni 1655 
Stilling
Landman; Lovrettemand; Lovrettemand 
Roller
Forfatter; Digter; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Þorlákur Skúlason 
Fødselsdato
24. august 1597 
Dødsdato
4. januar 1656 
Stilling
Biskop 
Roller
Ejer; Forfatter; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Thormod Torvesen 
Fødselsdato
27. maj 1636 
Dødsdato
31. januar 1719 
Stilling
 
Roller
Ejer; Lærd; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fødselsdato
15. maj 1956 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fødselsdato
2. juni 1976 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Dall, Birgitte 
Fødselsdato
1912 
Dødsdato
1989 
Stilling
Bogkonservator 
Roller
Binder 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1r-143v)
Sturlunga saga
Bemærkning

Útdráttur.

1.1(1r-7r (bls. 1-13))
Íslendinga sagan mikla. Í stutt mál saman tekin svo skýrst frá þeim stærstu t...
Rubrik

„Íslendinga sagan mikla. Í stutt mál saman tekin svo skýrst frá þeim stærstu tilburðum sem á landinu hafa skeð og með fljótri yfirferð.“

Begynder

Sigurður kóngur son Álfs kóngs …

Ender

„… Einar Þorgilsson var að fóstri með Þorgrími Sveinssyni að Grímsá.“

1.2(7r-16r (bls. 13-31))
Ættartölur
1.2.1(7r (bls.13))
Ættartala frá eftirkomendum Sæmundar hins fróða, þeim Oddaverjum.
Rubrik

„Ættartala frá eftirkomendum Sæmundar hins fróða, þeim Oddaverjum.“

Begynder

Sæmundur hinn fróði átti Guðrúnu, dóttur Kolbeins Flosasonar …

Ender

„… Af Loðmundi Sæmundarsyni er til mikill ættbogi.“

1.2.2(7r-7v (bls. 13-14))
Ættartala frá frá Snorra goða til Kolbeins unga.
Rubrik

„Ættartala frá frá Snorra goða til Kolbeins unga.“

Begynder

Ásbjörn Árnórsson átti Ingunni dóttur Þorsteins Snorrasonar goða …

Ender

„… þeirra börn Brandur (féll á Haugsnesi), Páll og Valgerður.“

1.2.3(7v (bls. 14))
Ættartala Svínfellinga,Þorvarðar og Odds sem féll í Geldingaholti. [..] Sæmun...
Rubrik

„Ættartala Svínfellinga,Þorvarðar og Odds sem féll í Geldingaholti. [..] Sæmundur og Guðmundur sem Ögmundur lét drep[a].“

Begynder

Sigmundur Þorgilsson átti Halldóru …

Ender

„… Þorgeirssonar, Þórðarsonar, Freysgoða.“

1.2.4(7v-8r (bls. 14-15))
Ættartala frá frá Snorra goða til Sturlu Þórðarsonar (og annarra Sturlunga á ...
Rubrik

„Ættartala frá frá Snorra goða til Sturlu Þórðarsonar (og annarra Sturlunga á tíma hans).“

Begynder

Þórður sonur Gils Snorrasonar …

Ender

„… Oddný hét hennar móðir.“

1.2.5(8r-14r (bls. 15-27))
Ættartala Eyfirðinga frá Hámundi heljarskinni
Rubrik

„Ættartala Eyfirðinga frá Hámundi heljarskinni“

Begynder

Þorsteinn er kallaður var ranglátur …

Ender

„… er þar bjó síðan.“

1.2.6(14r-16r (bls. 27-31))
Lítið ágrip um ætt og uppruna Guðmundar biskups.
Rubrik

„Lítið ágrip um ætt og uppruna Guðmundar biskups.“

Begynder

Þorgeir Hallason bjó undir Hvassafelli í Eyjafirði …

Ender

„… er Guðmundur vetri miður en þrítugur.“

1.3(16r-31r (bls. 31-61))
Guðmundar saga dýra
Rubrik

„Nú fellur til saga Guðmundar hins dýra eftir ártalinu; í stystu yfirferð.“

Begynder

Guðmundur hét bóndi Eyjólfsson …

Ender

„… þá Gissur (er jarl varð) þá Kolfinna.“

1.4(31r-35r (bls. 61-69))
Guðmundar saga Arasonar
Rubrik

„Nú víkur máli til Guðmundar biskups Arasonar er biskup varð að Hólum.“

Begynder

Einum vetri eftir deilur þeirra Sæmundar …

Ender

„… var hann með Nikulás biskupi.“

1.5(35r-53r (bls. 69-105))
Hrafns saga Sveinbjarnarsonar
Rubrik

„Nú fellur til saga af Rafni Sveinbjarnarsyni um skipti þeirra Þorvalds Vatnsfirðings.“

Begynder

Þar tekur til frásagnar er þar komu út Guðmundur biskup og Rafn Sveinbjarnarson …

Ender

„… og skildu við það.“

1.6(53r-62v (bls. 105-124))
Hér hefur sögu Þorvaldssona og Snorra.
Rubrik

„Hér hefur sögu Þorvaldssona og Snorra.“

Begynder

Drottinsdaginn eftir brennu …

Ender

„… hafði goldið honum“

1.7(62v-92v (bls. 124-184))
Saga Órækju Snorrasonar.
Rubrik

„Saga Órækju Snorrasonar.“

Begynder

Órækja Snorrason gjörði bú í Deildartungu …

Ender

„… var það og auðvelt.“

1.8(92v-117r (bls. 184-233))
Saga Þórðar Sighvatssonar kakala; fyrst um skipti þeirra Kolbeins unga og Þóð...
Rubrik

„Saga Þórðar Sighvatssonar kakala; fyrst um skipti þeirra Kolbeins unga og Þóðar í allra stystu yfirferð.“

Begynder

Einum vetri eftir lát Snorra Sturlusonar …

Ender

„… og skildust þeir við svo búið.“

1.9(117r-143v (bls. 233-286))
hér næst fellur til máls saga af Þorgils skarða Böðvarssyni, Þórðarsonar, Stu...
Rubrik

„hér næst fellur til máls saga af Þorgils skarða Böðvarssyni, Þórðarsonar, Sturlusonar.“

Begynder

Böðvar bjó á Stað …

Ender

„… Sat Gissur jarl heima á Stað.“

Bemærkning

Aftast í handriti stendur með hendi skrifarans: „Hér vantar við sögu Gissurs jarls“; en þetta er á misskilningi byggt þar eð efni lokakafla hefur aðeins verið hagrætt (sbr. Kålund Katalog I, bls. 638 (nr. 1208)).

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír.
Antal blade
iii + 143 + i blöð (192-211 mm x 140-160 mm). Blað 143v er autt að hálfu.
Foliering

  • Upprunaleg blaðsíðumerking 1-286.

Lægfordeling

Nítján kver.

  • Kver I: blöð 1-3, 1 tvinn + 1 stakt blað.
  • Kver II: blöð 4-7, 2 tvinn.
  • Kver III: blöð 8-15, 4 tvinn.
  • Kver IV: blöð 16-23, 4 tvinn.
  • Kver V: blöð 24-31, 4 tvinn.
  • Kver VI: blöð 32-39, 4 tvinn.
  • Kver VII: blöð 40-47, 4 tvinn.
  • Kver VIII: blöð 48-55, 4 tvinn.
  • Kver IX: blöð 56-63, 4 tvinn.
  • Kver X: blöð 64-70, 3 tvinn + 1 stakt blað.
  • Kver XI: blöð 71-78, 4 tvinn.
  • Kver XII: blöð 79-86, 4 tvinn.
  • Kver XIII: blöð 87-94, 4 tvinn.
  • Kver XIV: blöð 95-102, 4 tvinn.
  • Kver XV: blöð 103-110, 4 tvinn.
  • Kver XVI: blöð 111-118, 4 tvinn.
  • Kver XVII: blöð 119-126, 4 tvinn.
  • Kver XVIII: blöð 127-134, 4 tvinn.
  • Kver XIX: blöð 135-142, 4 tvinn + 1 stakt blað.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 180-200 mm x 120-140 mm.
  • Línufjöldi er ca 39-43.

Skrift

Með hendi Björns Jónssonar á Skarðsá; fljótaskrift.

Tilføjet materiale

  • Ártöl og tilvísanir eru á spássíum (sjá t.d. blöð 1v-3r).
  • Á öðru saurblaði er m.a. dróttkvæð vísa; Upphaf: Sagan er fróð og fegri … Vísan er um innihald sögunnar og undirrituð: „Jakob Lazason eh Anno 1646. “
  • Á þessu sama blaði stendur með hendi Árna Magnússonar: „Ex dono Thorm. Torfæi possidet AMagnæus“.

Indbinding

Band (218 mm x 187 mm x 48 mm) er frá september 1970.

Spjöld eru klædd fíngerðum striga, grófari strigi er á kili og hornum. Saumað á móttök. Eitt yngra saurblað og tvö eldri eru fremst í handriti.

Vedlagt materiale

  • Laus seðill með upplýsingum um forvörslu.

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið er skrifað á Íslandi og tímasett til ca 1600-1646, en til fyrri helmings 17. aldar í Katalog I, bls. 638.

Herkomst

Þorlákur Skúlason biskup átti handritið árið 1646 (sbr. þriðja saurblað). Það komst síðar í eigu Þormóðs Torfasonar, en hann gaf það Árna Magnússyni (sbr. saurblað 2r).

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 20. mars 1975.

[Additional]

[Record History]

VH skráði handritið 26. mars 2009; lagfærði í nóvember 2010.  DKÞ skráði 8. ágúst 2003. Kålund gekk frá handritinu til skráningar 13. maí 1887.Katalog I;, bls. 638 (nr. 1208).

[Custodial History]

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í september 1970. Eldra band fylgdi ekki með.

[Surrogates]

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Negatíf filma á Stofnun Árna Magnússonar (askja 392).

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Árna saga biskups, ed. þorleifur Hauksson1972; 2: p. cxii, 207 s.
Ólafur HalldórssonGrænland í miðaldaritum
Guðrún Ása GrímsdóttirHeimkynni uppskrifta Sturlunga sögu, Skjöldur1996; 11: p. 12-16
Guðrún P. Helgadóttir„Hrafns saga Sveinbjarnarsonar og Sturlunga saga. On the working method of the compilator of Sturlunga saga when including Hrafns saga in his antology“, 1993; 8: p. 55-80
Jakob Benediktsson„Introduction“, Sturlunga saga: Sturlunga saga manuscript no. 122 A fol. in the Arnamagnæan collection1958; p. 7-18
Kristian KålundOm håndskrifterne af Sturlunga Saga og dennes enkelte bestanddele, 1901; 1901: p. 259-300
I. R. Hare, J. Simpson„Some observations on the relationship of the II-class paper MMS of Sturlunga saga“, p. 190-200
Peter SpringborgAntiqvæ Historiæ Lepores - om renæssancen i den islandske håndskriftproduktion i 1600-tallet, 1977; 8: p. 53-89
Stefán Karlsson„Skrifarar Þorláks biskups Skúlasonar“, Skæðagrös. Skrif til heiðurs Sigurjóni Björnssyni sjötugum 25. nóvember 19961997; p. 175-200
Stefán Karlsson„Textaspjöll í prestssögu og draugmerking orðs (Samtíningur)“, 1984; 6: p. 297-301
Sturlunga saga efter membranen Króksfjarðarbók. Udfyldt efter Reykjarfjarðarbóked. Kristian Kålund
Þórunn Sigurðardóttir„Örlítið brot úr viðtökusögu Sturlungu“, Guðrúnarstikki kveðinn Guðrúnu Nordal fimmtugri 27. september 20102010; p. 87-88
Gísli Baldur Róbertsson„Snurðan á þræði Reykjafjarðarbókar“, 2006; 16: p. 160-195
« »