Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 420 b 4to

Vis billeder

Lögmannsannáll; Island, 1362-1390

Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Einar Hafliðason 
Fødselsdato
7. september 1307 
Dødsdato
14. september 1393 
Stilling
Præst 
Roller
Forfatter; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Þorkelsson Vídalín 
Fødselsdato
21. marts 1666 
Dødsdato
30. august 1720 
Stilling
Biskop 
Roller
Ejer; Skriver; Forfatter; Korrespondent 
Flere detaljer
Navn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fødselsdato
15. maj 1956 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fødselsdato
1. maj 1959 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Dall, Birgitte 
Fødselsdato
1912 
Dødsdato
1989 
Stilling
Bogkonservator 
Roller
Binder 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

(1r-11v)
Lögmannsannáll
Bemærkning

Það vantar aftan af handritinu og einnig vantar af blaði 1.

Annállinn nær yfir árin 293-1392 en hefur að mati Kålunds upprunalega verið lengri. Blaðstubburinn (blað 1) hefst á árinu 102 og endar við árið 247.

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Skinn.
Antal blade
i + 11 + i blöð (320 mm x 254 mm), þar með talið blað merkt 1bis. Blað 1 er blaðstubbur.
Foliering

Síðari tíma blaðmerking 1, 1bis -10.

Lægfordeling

Blöð eru saumuð á móttök í kverum eða stök; tvö kver, þrjú stök blöð:

  • Kver I: blöð 1, 1bis-4, 2 tvinn + 1 stakt blað.
  • Blað 5: 1 stakt blað.
  • Kver II: blöð 6-8, 1 tvinn + 1 stakt blað.
  • Blað 9: 1 stakt blað.
  • Blað 10: 1 stakt blað.

Tilstand

Skinnið í handritinu er fremur illa farið. Blettir, göt og sprungur einkenna flest blöðin:

  • Af blaði 1 er einungis varðveittur strimill af efri hluta þess næst kili.
  • Blað 1bis er illa farið við ytri spássíu.
  • Göt eru hér og þar, t.d. á blöðum 1bis, 5-6 og 10.
  • Á blaði 6 er viðgert gat við efri kantinn og skerðir það texta.
  • Myglublettir eru á flestum blöðum (sjá t.d. blöð 4r-5v).
  • Stór dökkur blettur sem nær yfir hluta af innri dálki að kili, smitast í gegnum allt handritið; hann er greinilegastur í handritinu miðju (sjá t.d. blöð 5v-6r). Fleiri slíkir smitblettir eru til staðar; annar minni er t.d. fyrir miðju við ytri jaðar blaða.

Layout

  • Tvídálka.
  • Leturflötur blaðs er ca 280-290 mm x 205-220 mm (hvor dálkur ca 90-120).
  • Línufjöldi á fullskrifuðum blöðum er á bilinu ca 44-56.
  • Á blöðum 1-4 er stafapar fyrir framan hverja línu í dálki. Þessi stafapör eru hluti af táknum rímfræðinnar þar sem árin eru merkt á sérstakan hátt eftir því á hvaða vikudegi þau hefjast.
  • Víða eru óútfylltar eyður sem skrásetjari skilur hugsanlega eftir fyrir óskráða atburði, sbr. t.d. á blaði 1bisr-v.

Skrift

  • Blað 10 er með annarri hendi; árléttiskrift.

[Decoration]

  • Fyrirsagnir eða efni sem ætlað er að draga fram skil í textanum er með textaskrift og stærra letri en meginefnið. Það á einnig við um stafapörin (sjá umbrot).

Indbinding

Band (340 mm x 285 mm x 22 mm) er frá mars 1973.

 Spjöld eru klædd fínofnum striga, leður er á hornum og kili. Saurblöð tilheyra þessu bandi.

Vedlagt materiale

  • Laus seðill með upplýsingum um forvörslu bands.

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið er skrifað á Íslandi og að mestu með hendi séra Einars Hafliðasonar á Breiðabólstað í Vesturhópi (blöð 1r-9v (sjá um hendur hér fyrr)), og er uppskrift hans tímasett til ca 1362-1380, en blað 10r-10v til ca 1380-1390 (sjá ONPRegistre, bls. 453). Í Katalog I, bls. 625, er handritið tímasett til síðari hluta 14. aldar.

Herkomst

Árni Magnússon fékk handritið frá Jóni Vídalín biskupi, en þá hafði það lengi legið í Skálholti og eigendasaga þess óviss (sbr. athugasemd í AM 435 a 4to). Um annálana í AM 420 a-c segir Árni Magnússon í AM 435 a 4to: „Þessi 3. annála volumina, eða fragmenta, láu í Skálholti eftir mag. Þórð og höfðu þar legið um hans tíð. Er óvíst hvert þau hafa verið kirkjunnar eign, eða óvart eftir orðið af bókum mag. Brynjólfs, í eigu Skálholts registri standa þau. Ég fékk þau af mag. Jóni Vídalín“. Sjá einnig athugasemdir á seðlum í AM 428 4to. Sömuleiðis á seðlum í AM 427 a 4to.

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 7. apríl 1976.

[Additional]

[Record History]

VH skráði handritið 27. maí 2009; lagfærði í nóvember 2010.  GI skráði 23. nóvember 2001. Kålund gekk frá handritinu til skráningar 19. apríl 1886 í Katalog I, bls. 625-626 (nr. 1186).

[Custodial History]

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í mars 1973. Eldra band fylgdi ekki.

[Surrogates]

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, sem keypti þær af Arne Mann Nielsen 7. júlí 1972.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Eiríkur Þormóðsson„Misskilið orð í AM 420 b 4to“, Steffánsfærsla fengin Stefáni Karlssyni fimmtugum1978; p. 16-18
Eiríkur Þormóðsson, Guðrún Ása GrímsdóttirOddaannálar og Oddverjaannáll, 2003; 59
Jóns saga Hólabyskups ens helga, ed. Peter Foote2003; 14
Guðrún IngólfsdóttirÍ hverri bók er mannsandi : handritasyrpur - bókmenning, þekking og sjálfsmynd karla og kvenna á 18. öld, Studia Islandica = Íslensk fræði ; 622011; p. 408, [1] s., [18] mbls. : ritsýni
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Janes Oresnik„An Old Icelandic dialect feature: iæ for æ“, 1982; 5: p. 183-196
Ólafur Halldórsson„Þýskan í Grænlendinga sögu (Samtíningur)“, 1993; 8: p. 282-284
Stefán Karlsson„Introduction“, Sagas of Icelandic bishops. Fragments of eight manuscripts1967; p. 9-61
Stefán Karlsson„Íslensk bókagerð á miðöldum“, Stafkrókar : ritgerðir eftir Stefán Karlsson gefnar út í tilefni sjötugsafmælis hans 2. desember 1998, 2000; 79: p. 225-241
Stefán Karlsson„Bókagerð Ara lögmanns Jónssonar“, 2008; 19: p. 7-29
Gustav StormIslandske annaler indtil 1578
Sverrir Jakobsson„Ísland til leigu : átök og andstæður 1350-1375“, Saga2014; 52:1: p. 76-98
« »