Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 415 4to

Vis billeder

Landafræði — Ættartölur — Rímfræði; Island, 1310

Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Haraldur Bernharðsson 
Fødselsdato
12. april 1968 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1r)
Samtíningur
Bemærkning

Brot.

Meðal efnis: Latneskt hexametursvers um heimsaldrana átta, latneskur listi yfir konur þær er voru í örkinni, latneskt trúarvers, latnesk skýring við röð bókstafa sem „ſpamaðr eınn ıróma“ skrifaði.

Tekstens sprog

Latin

2(1v-2r)
Íslenskt fjarðatal
Bemærkning

Óheilt, vantar bæði framan og aftan af.

Á undan fjarðatalinu virðist hafa verið latnesk upptalning á dýrahljóðum. Á eftir fjarðatalinu hefur fylgt upptalning á latneskum töluheitum. Á bl. 2v eru einnig leifar af latnesku efni, hugsanlega minningarversi.

Tekstens sprog

Islandsk

3(3r-4r)
Páfatal
Bemærkning

Páfatalinu hefur upphaflega lokið með Nikulási IV. (1288-92), en fjórum næstu páfum hefur verið bætt við síðar.

Tekstens sprog

Islandsk

Nøgleord
4(4v-6r)
Um stjörnubókarfræðiComputus ecclesiasticus
Bemærkning

Meðal efnis er skýringarmynd af sólkerfinu með tveimur sammiðja hringum og latneskum skýringum.

Tekstens sprog

Islandsk

Latin

Nøgleord

5(6v)
Stjörnu-Odda tal
Tekstens sprog

Islandsk

6(7r-11r)
Annales vetustissimiHauksannáll
Bemærkning

Annáll frá fæðingu Krists til 1313. Árunum 1001-1269 hefur verið sleppt eða þau fallið brott.

Meirihluti 9r er nýttur fyrir sagnfræðilegar, landfræðilegar og talnafræðilegar smágreinar á íslensku (heimsaldrarnir, ætt Abrahams, um lengdarmælingar, ummál jarðar, samanburður á „tylpt siafar“ og erlendum mælieiningum, skipting Grikklands, rúmfræði hrings, þvermál jarðar og sólar).

Meirihluti bl. 11r hefur upprunalega verið auður.

Tekstens sprog

Islandsk

Nøgleord
7(11v)
Norsk-íslensk biskupa- og ábótatöl
Bemærkning

Erkibiskupatal í Niðarósi, biskupatal í Noregi, Orkneyjum, Færeyjum, Íslandi og Grænlandi. Ábótatal á Íslandi.

Tekstens sprog

Islandsk

8(11v)
Langfeðgatal Noregskonunga
Bemærkning

Frá Ragnari loðbrók til Hákonar Magnússonar.

Tekstens sprog

Islandsk

Nøgleord

9(11v)
Fylkjanöfn í Noregi
Tekstens sprog

Islandsk

Nøgleord
10(11v-12r)
Langfeðgatal Danakonunga
Bemærkning

Frá Ragnari loðbrók til Eiríks Eiríkssonar (Menved).

Tekstens sprog

Islandsk

Nøgleord

11(12r)
Langfeðgatal Svíakonunga
Bemærkning

Frá Ragnari loðbrók til Birgis Magnússonar.

Tekstens sprog

Islandsk

Nøgleord

12(12r)
Langfeðgatal frá Nóa til vorra konunga
Rubrik

„Langfeðga tal fra noa tıl varra konunga“

Tekstens sprog

Islandsk

Nøgleord

12.1
Ingen titel
Bemærkning

Langfeðgatal Haralds hárfagra aftur til Nóa.

12.2
Ingen titel
Bemærkning

Langfeðgatal Hörða-Knúts, sonar Sigurðar orms-í-auga, aftur til Óðins.

13(12r-12v)
Gesta Hammaburgensis Ecclesiae PontificumHamborgar historía
Rubrik

„hamborgar ıſtorıa ok kallaz ſa meıſtarı er gıort | hefır bokına fleſt allt hafa rıtat epter fırı ſogn Sveınſ vlfſ | ſvnar af tıðendvm dana ok ſvıa“

Bemærkning

Útdráttur.

Nær frá stríði Ottós keisara I. gegn Danmörku, fram til dauða Ólafs Tryggvasonar. Þar á eftir er autt rými fyrir um 8-10 línur, án þess að séð verði hvort til þess hefur verið ætlast að textinn héldi áfram.

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Skinn
Antal blade
12 blöð (250 mm x 163 mm).
Tilstand

  • Flest blöðin eru vel varðveitt, en þó eru smágöt hér og þar.
  • Af bl. 1 hefur aðeins neðra hornið næst kilinum varðveist.
  • Af bl. 2 er aðeins eftir strimill næst kilinum.
  • Bl. 3 er minna en hin blöðin.
  • Bl. 5 hefur rifnað þversum.

Layout

Sums staðar er ritað í dálka. Texti bl. 5r er að hluta skrifaður innan i hring.

Skrift
Tilføjet materiale

  • Á bl. 4r er rímfræðileg athugasemd með hendi Árna Magnússonar.
  • Spássíugrein á bl. 6r

Indbinding

Band frá 1993. mm x mm x mm

Í eldra bandi voru spjöld og kjölur klædd bókfelli úr latnesku kirkjuhandriti.

Bókfellið er ríkulega skreytt.

Vedlagt materiale

Í umslagi með áritun Árna Magnússonar er uppskrift hans af fjarðatalinu óheila ásamt seðli. Enn fremur uppskrift hans af heilu íslensku fjarðatali með leiðréttingum hans.

Historie og herkomst

Proveniens

Tímasett til um 1310 (1r23, 1v-2r, 3r-5v, 6v-12v) (sjá ONPRegistre, bls. 453), en til upphafs 14. aldar í Katalog I, bls. 618.

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 11. nóvember 1993.

[Additional]

[Record History]

Tekið eftir Katalog I, bls. 618-620 (nr. 1180). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í nóvember 1886. Haraldur Bernharðsson skráði 22. maí 2001.

[Custodial History]

Viðgert og bundið 15. október 1992 til 21. október 1993. Eldra band fylgir.

[Surrogates]

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi sem keypti þær af Arne Mann Nielsen í apríl 1971.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Íslenzkt fornbréfasafn I. 834-1264
Árni EinarssonSaint Olaf's dream house: a medieval cosmological allegory, Skáldskaparmál1997; 4: p. 179-209
Bjarni EinarssonLitterære forudsætninger for Egils saga, 1975; 8: p. 299
Anthony Faulkes„The genealogies and regnal lists in a manuscript in Resen's library“, Sjötíu ritgerðir helgaðar Jakobi Benediktssyni1977; p. 177-190
Veraldar saga, ed. Jakob Benediktsson1944; 61
Jón Helgason„Introduction“, Njáls saga the Arna-Magnean manuscript 468, 4to. (Reykjabók)1962; p. V-XIX
Alfræði íslenzk. III. Landalýsingar, ed. Kr. Kålund1917; 45
Alfræði íslenzk. II Rímtöl, ed. Kr. Kålund, ed. N. Beckman1914-1916; 41
Janes Oresnik„An Old Icelandic dialect feature: iæ for æ“, Gripla1982; 5: p. 183-196
Ólafur Halldórsson„Rímbeglusmiður“, 1961-1977; p. 32-49
Færeyinga saga, ed. Ólafur Halldórsson1987; 30: p. cclxviii, 142 s.
Ólafur Halldórsson„Um Danakonunga sögur“, Gripla1990; 7: p. 73-102
Danish kings and the Jomsvikings in the greatest saga of Óláfr Tryggvasoned. Ólafur Halldórsson
Daniel Sävborg„Blot-Sven en källundersökning“, Scripta Islandica2017; 68: p. 51-97
Didrik Arup Seip„Palæografi. B. Norge og Island“, Nordisk kultur1954; 28:B
Stefán Karlsson„Ættbogi Noregskonunga“, Sjötíu ritgerðir helgaðar Jakobi Benediktssyni1977; p. 677-704
Stefán Karlsson„Alfræði Sturlu Þórðarsonar“, Sturlustefna. Ráðstefna haldin á sjö alda ártíð Sturlu Þórðarsonar sagnaritara 19841988; p. 37-60
Gustav StormIslandske annaler indtil 1578
« »