Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 406 a I 4to

Vis billeder

Lárentíus saga biskups; Island, 1530

Navn
Jón Sigurðsson 
Fødselsdato
17. juni 1811 
Dødsdato
7. december 1879 
Stilling
Forsker; Arkivar 
Roller
Lærd; Skriver; Forfatter; Marginal; Ejer; Donor; Korrespondent; recipient 
Flere detaljer
Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Þórður Þórðarson 
Stilling
 
Roller
Kommunikator; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Þórður Jónsson 
Fødselsdato
1672 
Dødsdato
21. august 1720 
Stilling
Præst 
Roller
Digter; Ejer 
Flere detaljer
Navn
Halldór Þorbergsson 
Fødselsdato
1623 
Dødsdato
1711 
Stilling
Lovrettemand 
Roller
Ejer; Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Jón Þórðarson 
Fødselsdato
1648 
Dødsdato
1719 
Stilling
Lovrettemand 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fødselsdato
1. maj 1959 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

(1r-29v)
Lárentíus saga biskups
Ender

„hvad leid meigin hans. vm“

Bemærkning

Vantar aftan af.

Bl. 2 endar á orðunum: „framar at sino næme“, en þar er eyða og hefst bl. 3 á orðunum: „veitti hakonn konungur agæta veislu“.

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Skinn
Antal blade
29 blöð (). Bl. 15, 23 og 28 frá upphafi haft hálfa breidd.
Foliering

Blaðsíðumerkt af Jóni Sigurðssyni.

Tilstand

  • Víða lítil göt og rifur. Á nokkrum blöðum merki um fúa. Um ástand handritsins þegar Árni Magnússon fékk það í hendur, sjá seðil.
  • Vantar aftan af handriti.

Layout

Eyður fyrir upphafsstafi og fyrirsagnir.

Skrift
Indbinding

Band frá því í mars 1966. mm x mm x mm

Vedlagt materiale

Þrír seðlar með hendi Árna Magnússonar

  • Seðill 1 (ómerktur) (165 mm x 106 mm): „Hér vantar innan í arked.“
  • Seðill 2 (merktur A) (134 mm x 99 mm): „ [Á recto síðu stendur:]Lárentíus sögu, mína, hefur Þórður Jónsson fengið af Jóni Þórðarssyni á Bakka í Melasveit. Blöð tvö úr henni síðan frá einum bónda undan jökli, sem hann mér og gefið hefur, svo hefir athugaleysi þessum pergamentsbókum frá sér sjálfum í sundur fleygt. [Á verso síðu stendur:]Bókin, þá ég hana fékk, var í tréspjalda greyjum, og þó laus í bandinu. Utan á spjöldin var skorið þetta fangamark nokkrum sinnum: [Sjá myndir.] Item þetta nokkrum sinnum [Sjá myndir.] Item þetta nokkrum sinnum.[Sjá myndir.]“
  • Seðill 5 (merktur D) (163 mm x 84 mm): „The first sunday, the second sunday, the third sunday, the fourth sunday, the fifth sunday} in lent (α). The book of common prayer. α] lent est qvadragesimale jejunium. pertinent ad vitam Laurentii episcopi holensis.“

Tveir seðlar með hendi skrifara, hugsanlega Þórðar Þórðarsonar

  • Seðill 3 (B, tvö blöð í 8vo) (165 mm x 101 mm): „Memorial fyrir monsieur Árna Hannesson. Ég hefi eina Lárentíus sögu á kálfskinni í litlu 4to, sem ég fengið hefi af síra Þórði Jónssyni á Staðarstað, enn hann hefur bókina öðlast af Jóni Þórðarsyni á Barða [Bakka] í Melasveit. En Jóni er sagt að bókin komist hafi í Vík á Akranesi. Nú vantar í þessa bók (í fyrsta arkið) fjögur blöð. Áhrærandi þessa Lárentíus sögu, og þann defectum sem þar í muni, vildi ég fá að vita. 1. hvar Víkurfólk komist hafi að þessari kálfskinnsbók item hverjir hennar eigendur hafa upp að verið, svo langt sem inn það til baka rekja kunna. 2. Hvort þessi blöð muni í bókina vantað hafa, þá Jón Þórðarson hana eignaðist, og ef svo er, þá að gangast grandvarlega eftir, hvort þau blöð ei muni upp á einhvern máta í Vík eftir orðið, eða þar um kring vera að finna. Hafi Jón ekki athugað hvort þau vantað hafi eður ei, þá að biðja hann rannsaka hjá sér hér aftur. 3. Að fornema hjá Jóni Þórðarsyni hvort hefur nefnda Lárentíus sógu eftir þessari bók uppskrifað, eður uppskrifa látið, áður en hann bókina af höndum lét. Og ef hann þar af copie hefur, þá að biðja hann einkanlega ljá mér þá sömu copie, til að fylla þar úr það nú í bókina vantar (ef það þar í standa kynni) og sérdeilis til eftirsjónar um ein og önnur orð, sem nú allvíða í kálfskinnsbókinni trosnuð út nú og lítt læs, framar en þau munu verið hafa, þá bókin var í hans höndum.“
  • Seðill 3 (merktur C, 2 blöð í 8vo) (165 mm x 101 mm): „Úr bréfi Árna Hannessonar, datis ytra Hólum 17. octobris 1706. Fyrir utan langyrði er það af Lárentíus sögu hið fljótasta að segja, það mér er með skilum fortalið, ad hún komin sé fyrir nokkrum árum síðan, frá Halldóri Þorbergssyni að norðan til Þorvarðs Hallssonar /: sem verið hefur hjá Snæbirni sálugum Björnssyni :/ móðurbróður Víkurbræðra og kvinnu Jóns Böðvarssonar. Þorvarður segir að sínir systursynir muni fengið hafa Jóni Þórðarsyni þessa bók /: sem satt reynist :/ Heldur Þorvarður að hún öldungis full og óskert verið hafi, nær í hans höndum var, en eigi finnst þar neitt af þess lags eftir orðið né heldur öðru gömlu sem ég hefi rannsakað. Hann meinar að útskrift þessarar bókar muni vera fyrir norðan hjá fólki Halldórs, eður þar nálægt. Ég skrifaði til Jóni Þórðarsyni og beiddi hann um fyrirgreiðslu á þessu, eftir sem kynni, fann ég hann nú samstundis persónulega þar um, og kveðst hann ekkert til vita, hvort nokkuð hafi í bókina vantað nær til hans kom eður burt aftur fór, þar ei hafi hjá sér verið mikið yfir eina viku, og segir fullkomlega, að ekki hafi hjá sér eftir orðið það í hana vantar, og öngva þess lags sögu sé þar að finna. Fyrrnefndur Þorvarður H.s. segir sig tilranki að fangamark Halldórs Þorbergssonar, áður hans föður sé skorið upp á spjöld bókarinnar, og ef það enn nú sést er það til nokkurrar bevisningar. Ég veit ekki hvað ég kann meira að gjöra í þetta sinn hér um sem yðar eðlasnitum þinnar.“

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið er tímasett til um 1530 (sjá ONPRegistre, bls. 452), en til 16. aldar í Katalog I, bls. 607.

Herkomst

Árni Magnússon fékk handritið frá séra Þórði Jónssyni á Stað á Ölduhrygg. Áður átti það Halldór Þorbergsson. Halldór lánaði handritið ókenndum manni en frá honum komst það til Víkur á Akranesi. Þar náði því Jón Þórðarson á Bakka og fékk það síðan séra Þórði Jónssyni (sbr. seðla og AM 435 a 4to, bl. 83v).

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 25. júlí 1973.

[Additional]

[Record History]

Tekið eftir Katalog I, bls. 607-608 (nr. 1159). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í nóvember 1886. GI skráði 14. nóvember 2001.

[Custodial History]

Viðgert og bundið í Kaupmannahöfn í mars 1966. Eldra band fylgdi ekki með.

[Surrogates]

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Biskupa sögur I.
Laurentius saga biskups, Rit Handritastofnunar Íslandsed. Árni Björnsson1969; III
Árni Björnsson„Laurentius saga biskups í ÍB 62 fol“, Gripla1993; 8: p. 125-130
Stefka G. Eriksen„Emotional religiosity and religious happiness in Old Norse literature and culture“, Arkiv för nordisk filologi2018; 133: p. 53-83
Jóns saga Hólabyskups ens helga, ed. Peter Foote2003; 14
Biskupa sögur III, ed. Guðrún Ása Grímsdóttir1998; 17
Guðrún Ása Grímsdóttir„Brot úr fornum annál“, Gripla1998; 10: p. 35-48
Haraldur Bernharðsson„Þykkja og þykja. Hljóðbeygingarvíxl einfölduð“, Gripla2004; 15: p. 121-151
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Helmut Voigt„Eine abschrift von AM 435a 4°“, p. 184-193
« »