Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 193 4to

Vis billeder

Prestadómar, kirkjuskipanir, dómar og samþykktir frá 16. og 17. öld; Island, 1690-1710

Navn
Einar Arnfinnsson 
Fødselsdato
1608 
Dødsdato
1688 
Stilling
Præst 
Roller
Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Björn Jónsson 
Fødselsdato
1574 
Dødsdato
28. juni 1655 
Stilling
Landman; Lovrettemand; Lovrettemand 
Roller
Forfatter; Digter; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Már Jónsson 
Fødselsdato
19. januar 1959 
Stilling
 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Ólafur Þorvarðarson 
Fødselsdato
1652 
Dødsdato
1721 
Stilling
Præst 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Þorlákur Halldórsson 
Fødselsdato
1625 
Dødsdato
1690 
Stilling
Præst 
Roller
Ukendt 
Flere detaljer
Navn
Anna Jónsdóttir digra 
Fødselsdato
1. november 1650 
Dødsdato
28. april 1722 
Stilling
Prestfrú 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Sigurður Jónsson 
Fødselsdato
12. december 1643 
Dødsdato
1730 
Stilling
Præst 
Roller
Ejer; Forfatter; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fødselsdato
1. maj 1959 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fødselsdato
15. maj 1956 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Bemærkning
Efnisyfirlit er utan á bandi (sjá lýsingu: Band) og skv. því ætti „C5 Lib. II“ og „Sú nýja ordinantia C5“ einnig að vera hér en eru það ekki nú

(sbr.Katalog I, bls. 464-65 (nr. 872)).

Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1r-145v)
Um andleg mál, sérdeilis dómar, statútur og synodalía
Rubrik

„Um andleg mál, sérdeilis dómar, statútur og synodalía“

1.1(1r-25r)
Ýmsir dómar
Nøgleord
1.1.1(1r-1v)
Dómur um hjónabandsskilnað
Rubrik

„Dómur um hjónabandsskilnað útnefndur af herra Gísla og Páli lögmanni 1562“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda Einar Ólafsson, Símon Jónsson …

Ender

„ … samþykktu fyrrgreindir herrar með oss þennan dóm.“

1.1.2(1v-3v)
Reykjadómur um hjónaband
Rubrik

„Reykjadómur um hjónaband“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra sendum við Oddur Halldórsson, Þórður Jónsson, Björn Ólafsson …

Ender

„ … og Páli Vigfússyni og af allri lögréttunni hér inni e.t.c.“

1.1.3(3v-4v)
Dómur um hjónaband Daða Arnórssonar
Rubrik

„Dómur um hjónaband Daða Arnórssonar“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda Halldór með Guðs náð, ábóti á Helgafelli, Sigurður Jónsson, Helgi Jónsson …

Ender

„ … eftir föður né móður. Samþ. þennan vorn dóm“

1.1.4(4v-5v)
Dómur dæmdur á alþingi um hjónaskilnað 1562
Rubrik

„Dómur dæmdur á alþingi um hjónaskilnað 1562“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra sendum vér Gunnar Gíslason, Jón Ólafsson …

Ender

„ … og með öngvu móti líðast mega að hún hafi ei refsing af veraldlegu valdi. Lögsamaði og samþykkti þennan vorn dóm. H.“

1.1.5(5v-6v)
Dómur ef krankleiki kemur á eftir trúlofun
Rubrik

„Dómur ef krankleiki kemur á eftir trúlofun“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda …

Ender

„ … strax þar á þinginu. Oss öllum ásjáandi. Samþykkti.“

1.1.6(6v-7r)
Dómur um trúlofun og kaup
Rubrik

„Dómur um trúlofun og kaup“

Begynder

Það gjörum vér [.....] Vilhjálmsson, Jón Bjarnarson …

Ender

„ … fyrir sér og öllum sínum.“

1.1.7(7r-8v)
Dómur um hjúskaparmál og hórdóm
Rubrik

„Dómur um hjúskaparmál og hórdóm“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda Sæmundur …

Ender

„ … og sagður sýslumaður Jón Björnsson.“

1.1.8(8v-9v)
Dómur herra Guðbrands og Jóns lögmanns um hjónaskilnaði fyrrskrifaðra manna
Rubrik

„Sá dómur herra Guðbrands og Jóns lögmanns um hjónaskilnað fyrrskrifaðra manna hvörra í þessum fyrrskrifuðum dómi getur og ætti þessi fyrri að standa.“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra sendum vér Bjarni Gamlason, Arngrímur Jónsson, Jón Arngrímsson …

Ender

„ … og eftir læti í þeirra samskiptum, so sem henni verður af andlegu valdi til sagt. Samykkti þennan dóm. D.“

1.1.9(9v-11r)
Dómur um hjónaband Odds Helgasonar 1594
Rubrik

„Dómur um hjónaband Odds Helgasonar 1594“

Begynder

Vér eftirskrifaðir menn stef. Jón Gíslason, Jón stef. Jónsson, Oddur Oddsson …

Ender

„ … að sagt hjónaband Odds Helgasonar og Þorbjargar Eyjólfsdóttur, löglegt og myndugt og þeirra börn arftæk og skilgetin. Samþ.“

1.1.10(11r-12r)
Alþingisdómur um þá sem eiga vilja sínar hórdómskonur og þær sem ósatt segja til föðurs
Rubrik

„Alþingisdómur um þá sem eiga vilja sínar hórdómskonur og þær sem ósatt segja til föðurs“

Begynder

Öllum góðum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra sendir Árni Gíslason, Sveinn Símonarson og Sigurður Einarsson …

Ender

„ … líðanlegt þau væri lengur á einum bæ en til síns næsta skildaga, mundi hvörju burt að skipa.dixi.“

1.1.11(12r-12v)
Dómur herra Ólafs um tíundir og leghöf og líksöngseyrir
Rubrik

„Dómur herra Ólafs um tíundir og leghöf og líksöngseyrir“

Begynder

Það gjörum vér Björn Gíslason, Gottskálk Jónsson …

Ender

„ … En líksöngskaup eyrir. En eindægri fimmtudag er 4r vikur eru af sumri.“

1.1.12(12v-13r)
Dómur um vín og bakstur 1572
Rubrik

„Dómur um vín og bakstur 1572“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda 8 prestar og 9 leikmenn …

Ender

„ … hentugast og þarflegast. En kaup á víninu skildi vera alin fyrir 4 fe. Samþykktu.“

1.1.13(13r-14r)
Dómur um kirknafé dæmdur af séra Stefáni Gíslasyni 1585
Rubrik

„Dómur um kirknafé dæmdur af séra Stefáni Gíslasyni 1585“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra sendum vér 7 prestar …

Ender

„ … að greiða það sem á vantar, so sem hann sjálfur eytt hefði. Samþykktu. …“

1.1.14(14r-15r)
Dómur herra Odds um kennimanna uppheldi 1589
Rubrik

„Dómur herra Odds um kennimanna uppheldi 1589“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda 12 prestar …

Ender

„ … forsmáðar verða eður vanræktar.“

1.1.15(15v-16v)
Dómur um kirknagóss, dæmdur á Heggstöðum 1566
Rubrik

„Dómur um kirknagóss, dæmdur á Heggstöðum 1566“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda Eiríkur Grímsson, Jón Magnússon …

Ender

„ … uppheldi að veita eftir því sem honum ber og að fornu verið hefur og nú í vors V.k.h. orðin: er boðið. Samþykkti.“

1.1.16(16v-17r)
Prestadómur um peninga biskups Jóns eftir hann
Rubrik

„Prestadómur um peninga biskups Jóns eftir hann“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda Tómas með Guðs náð, ábóti á Mukaþverá (!) og 22 prestar …

Ender

„ … er gjört var í sama stað og ár, aldrigi síðar en fyrr segir.“

1.1.17(17v-18r)
Prestadómur um peninga biskups Jóns eftir hann
Rubrik

„Prestadómur um peninga biskups Jóns eftir hann“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda Þorleifur Eiríksson, Brynjólfur Halldórsson …

Ender

„ … fjarvistir og gefi þeim tilefni til að falla og brjóta. Samþ.“

1.1.18(18)
Dómur um þá staði sem prestar halda
Rubrik

„Dómur um þá staði sem prestar halda“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra sendum vér 12 prestar …

Ender

„ … fyrir aðra gagnsemi, eftir skynsamra manna ráði. Samþ.“

1.1.19(18v)
Dómur um mein millum hjóna, dæmdur í tíð biskups Ögmundar
Rubrik

„Dómur um mein millum hjóna, dæmdur í tíð biskups Ögmundar“

Begynder

In domine domini. Amen. S.V. Jón Héðinsson officialis …

Ender

„ … fram fleipur um sagt hjónaband og til sanninda.“

1.1.20(18v-19v)
Biskupa- og prestasamþykktir
Rubrik

„Biskupa- og prestasamþykktir“

Begynder

Ef prestar slá leikmenn, utan þeir séu fyrr slegnir …

Ender

„ … buxur, eður annan lausligan búning.“

1.1.21(19v)
Samþykktir um giftingar á alþingi
Rubrik

„Samþykktir um giftingar á alþingi“

Begynder

Svo og var skipað að enginn maður af öðru biskupsdæmi skal fá sér konu af …

Ender

„ … mega að skiljast í þeirri 4ðu grein.“

1.1.22(19v-20v)
Dómur um Björn Guðnason, anno 1520
Rubrik

„Dómur um Björn Guðnason, anno 1520“

Begynder

Mánudaginn næstan fyrir allraheilagramessu í Skálholti …

Ender

„ … höldum því öllu sem fyrr segir um skuldir og sakhæfi.“

1.1.23(20v)
Setningar Sveins biskups
Rubrik

„Setningar Sveins biskups“

Begynder

Árum eftir Guðsburð 1472 voru þessi boð sett af virðugligum …

Ender

„ … þó að peningur hans vaxi eður þverri á þeim misserum.“

1.1.24(20v-21r)
Samanteknar greinir Borgfirðinga
Rubrik

„Setningar Sveins biskups“

Begynder

Skírdagur og föstudagurinn langi sé skyldugliga haldnir svo sem sunnudagur til kirkjusóknar …

Ender

„ … og sá skal jafnan sekur fyrir helgispjöll sem skipar en ei verkmaður sem vinnur.“

1.1.25(21r-24v)
Almennileg regla
Rubrik

„Almennileg regla“

Begynder

Þar sem soddan nauðsyn til fellur að maður …

Ender

„ … ei búshluta varðveita þá sem oð..un eður on..r má af verða.“

1.2(24v-25r)
Grágás
Rubrik

„Úr gamla Kristinrétti“

Begynder

Klerkar skulu um öll mál sóttir vera fyrir …

Ender

„ … ef hann kann fá nokkurn klerk þar til nytsamligan.“

Bemærkning

Hluti af ritinu, Kristinna laga þáttur.

1.3(25r-26r)
Skipan Jóns erkibiskups 1327
Rubrik

„Anno 1327. Af þessum skipaði Jón erkibiskup í Niðarósi Jörundi (!) biskup að Hólum, Árna biskup í Skálholti“

Begynder

Enginn skal öðrum sök gefa …

Ender

„ … af slíku þrályndi.“

1.4(26v-29r)
Synodalia
Rubrik

„Synodalia“

Begynder

Um útvalning presta standi eftir ordinantiunni …

Ender

„… eður hvörsu mikið það skal vera, þeir teljast undan að erfiða kauplaust sumir.“

1.5(29r-32r)
Önnur Synodalia, anno 1590
Rubrik

„Önnur Synodalia, anno 1590“

Begynder

Voru þessar eftirfylgjandi greinir staðfestar á Þingvelli …

Ender

„… Þar fyrir skal presturinn stifta þá sem að þessu verða fundnir eður klaga það fyrir biskupi.“

Nøgleord
1.6(32r)
Nokkuð úr Kristinrétti
Rubrik

„Nokkuð úr Kristinrétti“

Begynder

Þar sem efi er á nokkrum málum …

Ender

„… allra helst þar sem predika skal.“

Nøgleord
1.7(32r-32v)
Gömul lög kirkjunnar
Rubrik

„Gömul lög kirkjunnar“

Begynder

Ef einhvör hlutur er bannaður …

Ender

„… og upptækt það byggt var.“

Nøgleord
1.8(32v)
Um ljóstolla
Begynder

Jafnt skulu lúka ljóstolla og tíundir …

Ender

„… Hálfmörk eiga hjón að gjalda í ljóstoll en eyrir lausir menn.“

Nøgleord
1.9(32v)
Eindægur á ljóstollum
Rubrik

„Eindægur á ljóstollum“

Begynder

Föstudaginn langa sekur 112 aurum hvör eigi lýkur …

Ender

„… eður hvort sem á lúki 2 ljóstolla.“

Nøgleord
1.10(33r-50r)
Kristinréttur Árna biskups
Rubrik

„Kristinréttur sá nýi og lagfærði“

Begynder

Hér segir um barnsfæðing, um skírn og hvörjir fara skulu með barn til skírnar …

Ender

„ … Um þau ein mál skulu þeir dæma, sem ordinant skipar og kóngs Mayesty í sínum bréfum en ei önnur.“

Bemærkning
Alls eru kaflarnir 31; I-XXXI

Skrifaraklausa er neðst á blaði 50r. og á blaði 50v eru m.a. athugasemdir (?) á dönsku.

1.11(51r-52r)
Bréf Páls Stígssonar
Rubrik

„Bréf Páls Stígssonar“

Begynder

Ég Páll Stígsson K. M. bífalningsmann …

Ender

„… skrifað á alþingi sjálfan vísitaíonis Mariæ. Um sumarið anno salutis 1563.“

Nøgleord
1.12(52r-53r)
Bréf Johans Buckolts
Rubrik

„Bréf Johans Buckolts“

Begynder

Ég Johan Buckolt …

Ender

„… og til sanninda hér um set ég mitt signat, anno 1576. Skrifað á Bessastöðum 10. júlí.“

Nøgleord
1.13(53r-54v)
Dómur séra Sveins um hjónabandstrúlofun
Rubrik

„Dómur séra Sveins um hjónabandstrúlofun“

Begynder

Anno 1620 þann 15. maí að Mosvöllum …

Ender

„… með vorum eigin höndum, hér skrifað undir í Holti í Önundarfirði, degi síðar en fyrr segir.“

Nøgleord
1.14(54v)
Dómur um hjúskap Jóns og Kristínar
Rubrik

„Dómur um hjúskap Jóns og Kristínar“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda Jón Erlendsson, Jón Styrkársson …

Ender

„… 9. október á sama ári sem fyrr segir. “

Nøgleord
1.15(55r-60v)
Lectori benvolo salútem
Rubrik

„Lectori benvolo salútem“

Begynder

[… ..] eg þykist nú fornema sem fyrrum, það, Markús Pálsson …

Ender

„… og lát ganga allt fullan matmálstíma. “

Nøgleord
1.16(61)
Um lögmannstollinn
Rubrik

„Um lögmannstollinn“

Begynder

Hans konglige Mayesty til Danmark og Noregs …

Ender

„… Anno 1689. Undirskrifað nafn / Christian Müller, Magnús Jónsson. “

Nøgleord
1.17(62)
De quatuor monarchiis
Rubrik

„De quatuor monarchiis“

Begynder

Þegar liðið var frá heimsins sköpun …

Ender

„ … er þessi því ættartala Ágúst[us] keisara, Caius Júlíus Cesar.“

Nøgleord
1.18(63r-64r)
Mosvalladómur
Rubrik

„Mosvalladómur um Nikulás, Eirík og Guðrúnu“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra senda Ingimundur Egilsson, Ólafur Sveinsson …

Ender

„ … og allrar lögréttunnar álit, yfirsýn og ályktan og til sanninda hér um.“

Nøgleord
1.19(64v-65r)
Bréf Andrésar Sveinssonar til séra Magnúsar Jónssonar
Rubrik

„Bréf Andrésar Sveinssonar til séra Magnúsar Jónssonar“

Begynder

Heilsan sé með yður hinn lærði og orðfæri Magnús prestur Jónsson …

Ender

„ … svo sem þér viljið mér. Andrés Sveinsson.“

Nøgleord
1.20(65v-68v)
Háttur aflausnar
Rubrik

„Háttur aflausnar“

Begynder

Yður sé kunnugt …

Ender

„ … Gakk nú héðan í friði Guðs, og syndga ei framar aftur.“

1.21(68v-70r)
Afbætur séra Jóns Loftssonar
Rubrik

„Afbætur séra Jóns Loftssonar“

Begynder

Ég Jón Loftsson meðgeng af sjálfum mér …

Ender

„ … sempiterna gloria. Amen.“

1.22(70v)
Staðfesting Odds Einarssonar biskups
Rubrik

„Voru svfoelldir articular staðfestir af biskupi Oddi Einarssyni“

Begynder

Í fyrstu kom honum, ásamt með þeim …

Ender

„ … sem kóngurinn hefur inn í landið sent.“

1.23(71r-78r)
Andsvar Th. M. Sal. gefið Jóni
Rubrik

„Andsvar Th. M. Sal. gefið Jóni S. Sigurðssyni lögmanni, uppá nokkra pósta, honum tilskrifaða og skrifar svo:“

Begynder

Í fyrstu um þá konu sem af barnburði (!) skal langvarandi veiki fengið hafa …

Ender

„ … vaða, sem fuglar krapa.“

1.24(78r-87v)
Framfærslukambur
Rubrik

„Framfærslukambur séra Einars Arnfinnsonar 1642“

Begynder

Það hefur lengi verið og er enn margra manna lund, ef ekki skaplöstur …

Ender

„ … Þetta er það helsta, ég skrifa ekki meir.“

1.25(87v-91r)
Andsvar þeim gefið sem segja að jarðagóss megi, eður ekki eigi, fyrir ómaga að leggjast eður virðast
Rubrik

„Andsvar þeim gefið sem segja að jarðagóss megi, eður ekki eigi, fyrir ómaga að leggjast eður virðast af Birni Jónssyni á Skarðsá. Anno 1642.“

Begynder

Mér virðist þeir hinir vitrustu menn sem lögin hafa grundvallað …

Ender

„ … Oftar hafa lagamenn þessir um efni þetta áskrifast en það fæst nú ekki.“

1.26(91r-97r)
Óðalsbálkur
Rubrik

„Hér byrjar Óðalsbálk“

Begynder

Nú skipta menn …

Ender

„ … allt það er í kaup þeirra kom.“

1.27(97r-116r)
Rit Þorsteins Magnússonar á móti getsökum
Forfatter

Þorsteinn Magnússon

Rubrik

„Rit Þorsteins Magnússonar á móti getsökum“

Begynder

Þessar ljósar og vísar eftirfylgjandi lögmálsgreinir …

Ender

„ … Item Stóradóm og aðra fleiri articula. Þorsteinn Magnússon.“

Bemærkning

Kaflar 1-17.

Nøgleord
1.28(116r-117v)
Almennilegt álna- og auratal Íslendinga
Rubrik

„Almennilegt álna- og auratal Íslendinga“

Begynder

1 eyrir - vi álnir …

1.29(118r-119r)
Alþingisdómur sem kallaður er kóngsmannadómur
Rubrik

„Alþingisdómur sem kallaður er kóngsmannadómur“

Begynder

Anno 1594 …

Ender

„… skrifað sama stað sem hér segir.“

1.30(119r-120v)
Dómur um hagabeit
Rubrik

„Dómur um hagabeit“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra …

Ender

„… áður skrifaður [.]aldsmaður“

1.31(120v-124v)
Stóridómur
Rubrik

„Alþingisdómur um refsingar sem kallast Stóridómur“

Begynder

Vér Árni Gíslason, Þorlákur Einarsson …

Ender

„ … og áliggjandi nauðsynjum, samþykktu þennan vorn dóm með oss.“

1.32(125r-128r)
Supplicatia anno 92
Rubrik

„Supplicatia anno 92“

Begynder

Stórmegtugi allra náðugasti herra prins og útvaldi konungur …

Ender

„ … og áliggjandi nauðsynjum, samþykktu þennan vorn dóm með oss.“

1.33(128v-129r)
Tveir dómar varðandi Jón Loftsson
1.33.1(128v)
Álit um hjónaband séra Jóns Loftssonar
Rubrik

„[.....] fjarðar. Álit um hjónaband séra Jóns Loftssonar“

Begynder

Vér Sveinn Símonarson, Teitur halldórsson …

Ender

„ … Skrifað í Vatnsfirði á sama degi og ári sem fyrr segir.“

1.33.2(129r)
Annar dómur um séra Jón Loftsson
Rubrik

„Annar dómur um séra Jón Loftsson“

Begynder

Vér Sveinn Símonarson, Teitur Halldórsson …

Ender

„ … Skrifað í Vatnsfirði á sama degi og ári sem fyrr segir.“

1.34(129v-137v)
Bréf herra Odds Einarsson
134.1(129v-130v)
1. bréf Odds Einarssonar
Rubrik

„Anno 1590 sendir herra Oddur Einarsson til þeirra sóknarkirkna í Ísafjarðarsýslu, sem hann sjálfur kann ekki til að komast, kærleg heilsan í Guði með ósk og árnan alls hins góða fyrir Kristum Jesúm“

Begynder

Eftir því að ég komst ekki til að vitja allra sóknarkirkna …

Ender

„ … fyrir sakir dýrðar sýni hans nafni, amen. Oddur Einarsson s.s.s.“

1.34.2(130v-131r)
2. bréf Odds Einarssonar
Begynder

Öllum sóknarprestum og þingaprestum í Ísafjarðarsýslu, sendi eg Oddur Einarsson kæra kveðju í Guði …

Ender

„ … Skrifað í Skálholti þann 19. dag febrúaris Anno 1592. Oddur Einarsson s.s.s. “

1.34.3(131r-131v)
3. bréf Odds Einarssonar
Begynder

Það sé öllum góðum mönnum kunnugt að konungleg Mayesty hefur nú sent hingað sitt eigið bréf …

Ender

„ … Skrifað 19. dag júlí, anno 95. Oddur Einarsson s.s.s.“

1.34.4(131v)
4. bréf Odds Einarssonar
Begynder

Anno 97, þann 3. dag september á Laxárholti …

Ender

„ … svo enginn fyrri sig slíkri Guðs þjónustu. Oddur Einarsson.“

1.34.5(132r-133r)
5. bréf Odds Einarssonar
Rubrik

„Þetta bréf á að lesast í öllum kirkjum á milli Arnarness og Langaness í því prófastsdæmi sem séra Sveinn Símonarson hefur umsjón yfir“

Begynder

Náð og friður af Guði föður veitist yður …

Ender

„ … undirskrifa ég mitt nafn með eigin hendi. Oddur Einarsson. s.s.s.“

1.34.6(133v-137v)
6. bréf Odds Einarssonar
Begynder

Guð faðir, sonur og heilagur andi, veri með öllum kristnum mönnum …

Ender

„ … sem kristilegast og guðlegast er. Amen. Anno 1590. Oddur Einarsson. s.s.s.“

1.35(138r-145r)
Þrír dómar
1.35.1(138r-139v)
Dómur um orðrikti sem lögmaðurinn Páll Vigfússon, varð fyrir af séra Stefáni Ólafssyni
Rubrik

„Dómur um orðrikti sem lögmaðurinn Páll Vigfússon, varð fyrir af séra Stefáni Ólafssyni“

Begynder

Öllum mönnum sem þetta bréf sjá eður heyra, senda Björn Þorleifsson, Snæbjörn Halldórsson …

1.35.2(139v-140r)
Dómur um þann mann er ei gekk til sakramentis og ei galt skatt í xxx ár
Rubrik

„Dómur um þann mann er ei gekk til sakramentis og ei galt skatt í xxx ár“

Begynder

Þessir dómsmenn Snorri Arnórsson, Oddur Oddsson, Einar Magnússon …

Ender

„ … að næsta Öxarárþingi, samþykkti þennan dóm með oss, etc. “

Bemærkning

Blað 140r er autt að mestu; blöð 140v-140bisv eru auð.

1.35.3(141r-145r)
Dómur séra Jóns Halldórssonar að Hjarðarholti í Stafholtstungum 22. júní 1705
Begynder

Anno 1705, þann 22. júní að Hjarðarholti í Stafholtstungum …

Ender

„ … sem í öndverðu greinir. Undirskrifuð nöfn Jón Eyjólfsson með e.h., Jón Jónsson m.e.h., Jón Halldórsson m.h., Benedikt Pétursson eg.hs., Björn Þórðarson e.hs., Auðunn Benediktsson hs. “

Bemærkning

Blað 145v er autt.

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír.
Antal blade
146 blöð (196-212 mm x 161-167 mm).
Foliering

Blaðmerking: 1-145; talan 93 er tvítekin; blað á eftir blaði 140 er ómerkt og ekki upp úr því rifið (í skráningu gert ráð fyrir blaðinu sem 140bis); og hlaupið er yfir töluna 137. Aðeins eru sex línur skrifaðar efst á blaði 140r og blöð 140v-140bisv eru auð.

Lægfordeling

Samtals 21 kver.

  • Kver I: blöð 1-8, 4 tvinn.
  • Kver II: blöð 9-16, 4 tvinn.
  • Kver III: blöð 17-24, 4 tvinn.
  • Kver IV: blöð 25-32, 4 tvinn.
  • Kver V: blöð 33-40, 4 tvinn.
  • Kver VI: blöð 41-50, 5 tvinn.
  • Kver VII: blöð 51-54, 2 tvinn.
  • Kver VIII: blöð 55-62, 4 tvinn.
  • Kver IX: blöð 63-66, 2 tvinn.
  • Kver X: blöð 67-70, 2 tvinn.
  • Kver XI: blöð 71-78, 4 tvinn.
  • Kver XII: blöð 79-86, 4 tvinn.
  • Kver XIII: blöð 87-93 bis, 4 tvinn.
  • Kver XIV: blöð 94-101, 4 tvinn .
  • Kver XV: blöð 102-109, 4 tvinn.
  • Kver XVI: blöð 110-116, 3 tvinn + 1 stakt blað.
  • Kver XVII: blöð 117-124, 4 tvinn.
  • Kver XVIII: blöð 125-128, 2 tvinn.
  • Kver XIX: blöð 129-136, 4 tvinn.
  • Kver XX: blöð 137 (138)-140 bis (ómerkt), 2 tvinn.
  • Kver XXI: blöð 141-145, 2 tvinn + 1 stakt blað.

Layout

  •  Leturflötur er ca 150-175 mm x 115-140 mm.
  • Línufjöldi er á bilinu 22-45.
  • Kaflaskipting.
  • Griporð eru víðast hvar.
  • Númer og aðrar tilvísanir í textann eru víða á spássíum (sbr. t.d. blöð 25r, 38v-39r og 86v).
 

Skrift

Nokkrar rithendur. Már Jónsson telur að séra Ólafur Þorvarðsson sé skrifari meginhluta handritsins. Þá ályktun dregur hann af efni á miðju blaði 57v þar sem segir að cítatíubréf prófasts áhrærandi prestafund sé „til mín“ og fylgir þessu bréf séra Þorláks Halldórssonar til séra Ólafs Þorvarðssonar 20. september 1688 (sjá einnig: Uppruni og ferill).

Indbinding

Bundið í selskinnskápu (án spjalda) (200-210 mm x 167 (að framan)-305 (að aftan) mm x 40 mm). Aftari hluti kápunnar er brotinn utan um bandið framanvert eins og umslag og um það lýkst löng skinnreim (ca 650 mm); reimin er að hluta klofin í þrennt og fest á þremur stöðum við kápujaðarinn. Lítil tréperla er fest í enda reimarinnar.

Á kápunni er máð innihaldslýsing: „Synodalia“„ Statutur.“ „Andlegir dómar …“„C5 Lib. II“ „Lög er v [.. .... ......]“ og „Sú nýja ordinantia C5“.

Safnmark hefur verið skrifað á kápuna síðar. Blár safnmarksmiði frá Kaupmannahöfn er á kili.

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið er sennilega skrifað á Íslandi í kringum 1700, sbr.Katalog I, bls. 464.

Eins og fram kemur í umfjöllun um skrift hér fyrir ofan telur Már Jónsson að séra Ólafur Þorvarðsson sé skrifari bókarinnar. Bréf innan úr bandinu eru í folio-möppu. Meðal bréfa er bréf sem Anna Jónsdóttir skrifar með eigin hendi til séra Sigurðar bróður síns í Holti í Önundarfirði, dagsett Breiðabólstað 9. september 1689, meðtekið átta dögum síðar. Anna var gift séra Ólafi, sjá  Íslenzkar æviskrár IV, bls. 92-93. (MJ)

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 19. september 1973. Skrifuð blöð úr bandi komu 7. maí 1997 í sérstakri kápu.

[Additional]

[Record History]

Tekið eftir Katalog I, bls. 464-65 (nr. 872). Ekki kemur fram innan á bandinu hvenær Kålund gekk frá handritinu til skráningar. GI skráði 19. ágúst 2002. VH endurskráði skv. reglum TEI P-5 í júlí 2011.

[Surrogates]

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Gottskálk JenssonHversu mikið er nonnulla?, Ritmennt2000; 5: p. 112-130
« »