Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 175 a 4to

Der er ingen billeder tilgængelige for dette håndskrift.

Kristinréttur Árna biskups; Island, 1440-1460

Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Sigurðsson 
Fødselsdato
17. juni 1811 
Dødsdato
7. december 1879 
Stilling
Forsker; Arkivar 
Roller
Lærd; Skriver; Forfatter; Marginal; Ejer; Donor; Korrespondent; recipient 
Flere detaljer
Navn
Þórður Þorláksson 
Fødselsdato
14. september 1637 
Dødsdato
16. marts 1697 
Stilling
Biskop 
Roller
Forfatter; Ejer; Digter; Oversætter 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fødselsdato
1. maj 1959 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Dall, Birgitte 
Fødselsdato
1912 
Dødsdato
1989 
Stilling
Bogkonservator 
Roller
Binder 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1v-19r)
Kristinréttur Árna biskups
Begynder

Ala skal barn hvert er borið verður …

Ender

„… koma til biskups úrskurðar eður hans umboðsmanns.“

Bemærkning

Óheill.

Hér eru einnig varðveittir 1. og 2. kafli úr appendix útgáfunnar.

2(19r)
Gamli sáttmáli
Begynder

Í nafni föður og sonar og heilags anda …

Ender

„… að bestu manna yfirsýn et cetera.“

Nøgleord
3(19v-37v)
Kirkjuskipanir, formálar o.fl.
Begynder

Tíðaoffur presta …

Ender

„… anno domini mmlxx quinto.“

Bemærkning

Óheilt.

Um innihaldið vísar Kålund í Norges gamle Love IV, en tilfærir viðbótarefni (sjá Katalog 1888:454).

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Skinn.
Antal blade
37 blöð (217-220 mm x 152-154 mm). Bl. 1r upprunalega autt.
Foliering

Handritið er blaðsíðumerkt en aðeins rektósíður númeraðar, 1-73.

Tilstand

  • Á milli blaða 18 og 19 vantar blöð, ef til vill fjögur. Á eftir bl. 20 vantar að því er virðist eitt kver.
  • Skorið hefur verið af efri spássíu bl. 31 og 32, en ytri spássíu bl. 35.
  • Fyrirsagnir eru víða máðar og illlæsilegar.
  • Blað 1r er máð og illa farið.
  • Göt sem skerða texta sums staðar, t.d. á bl. 1.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 142-152 mm x 90-100 mm.
  • Línufjöldi er 27-29.
  • Víða gatað fyrir línum.

Skrift
[Decoration]

Upphafsstafir í ýmsum litum, sumir dregnir út úr leturfleti (sjá til dæmis bl. 6r-v, 15v, 18r-v, 23v, 25v, 35v og víðar).

Rauðritaðar fyrirsagnir.

Spássíuflúr víða, líklega síðari tíma (sjá bl. 5r, 6r-v, 10r).

[Musical Notation]

Nótur á bl. 37v (ein lína) með eftirfarandi texta: „Laus sit semper deo; nostro Iesu Christo“.

Tilføjet materiale

  • Viðbót á bl. 1r: Tvær smágreinar um helgidaga (tíu línur) og Eiðsformálar (níu línur).
  • Spássíugreinar víða, sumar með hendi skrifara (sjá bl. 3v, 4r, 5r, 6r, 9r-v, 13r, 20r-v, 21r, 25v, 28r-v, 29r-30v, 31v, 32r, 33v-34r, 36v, 37v).
  • Leiðréttingar eru á stöku stað með hendi skrifara.
  • Áherslumerki eru víða og einnig stendur allvíða á spássíu „nota“.

Indbinding

Band frá árunum 1772-1780 (230 mm x 163 mm x 24 mm). Pappaspjöld klædd handunnum pappír. Titlar og safnmark skrifað framan á kápu. Blár safnmarksmiði á kili.

Vedlagt materiale

Þrír seðlar með hendi Árna Magnússonar og einn með hendi skrifara hans:

  • Fastur seðill fremst með upplýsingum um feril og uppruna.
  • Fastur seðill fremst með upplýsingum um innihald, uppruna og feril.
  • Fastur seðill milli bl. 17 og 18. með upplýsingum um feril.
  • Lýsing Jóns Sigurðssonar í kápu hjá handritinu.

Historie og herkomst

Proveniens

  • Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til ca 1450 (sjá ONPRegistre, bls. 449), en til ca 1400 í Katalog I, bls. 453. Bl. 37r-37v eru hins vegar tímasett til ca 1450-1500 (sjá ONPRegistre, bls. 449).
  • Handritið var áður hluti af stærri bók. Í þeirri bók var einnig AM 175 c 4to.

Herkomst

Hluta af handritinu (aftan til) fékk Árni Magnússon frá Skálholti árið 1699, en það mun hafa legið þar í tíð Þórðar Þorlákssonar biskups. Fremsta hluta handritsins fékk Árni á tveimur stöðum á Íslandi árið 1702 (sjá nánar um þetta á seðlum og AM 435 a-b 4to).

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 2. janúar 1975.

[Additional]

[Record History]

  • ÞS skráði samkvæmt reglum TEI P5 6. október 2009.
  • GI færði inn grunnupplýsingar 27. júní 2002.
  • Kålund gekk frá handritinu til skráningar í júní 1886(sjá Katalog I 1888:453-454 (nr. 846).

[Custodial History]

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í október 1957.

[Surrogates]

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar, sem keypti þær af Arne Mann Nielsen í maí 1974.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Norges gamle Love indtil 1387ed. Gustav Storm1895; V
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Íslenzkt fornbréfasafn I. 834-1264
Patricia Pires Boulhosa„A response to "Gamli sáttmáli - hvað næst?"“, Saga2011; 49:2: p. 137-151
Skarðsbók. Jónsbók and other laws and precepts. MS. No. 350 fol. in the Arna-Magnæan Collection in the University Library of Copenhagen, ed. Jakob Benediktsson1949; 16
Magnús Lyngdal MagnússonKristinréttur Árna frá 1275. Athugun á efni og varðveizlu í miðaldahandritum
Magnús Lyngdal Magnússon„"Kátt er þeim af kristinrétti, kærur vilja margar læra". Af kristinrétti Árna, setningu hans og valdsviði“, Gripla2004; 15: p. 43-90
Már Jónsson„Gamli sáttmáli 1862“, Varði : reistur Guðvarði Má Gunnlaugssyni fimmtugum 16. september 20062006; p. 87-89
Christopher SandersTales of knights. Perg. fol. nr 7 in The Royal Library, Stockholm, Manuscripta Nordica. Early Nordic Manuscritps in Digital Facsimile2000; I
Stefán Karlsson„Introduction“, Sagas of Icelandic bishops. Fragments of eight manuscripts1967; p. 9-61
Stefán Karlsson„Íslensk bókagerð á miðöldum“, Stafkrókar : ritgerðir eftir Stefán Karlsson gefnar út í tilefni sjötugsafmælis hans 2. desember 1998, 2000; 79: p. 225-241
Elizabeth Walgenbach„The canon Si quis suadente and excommunication in medieval Iceland“, Gripla2019; 30: p. 155-185
« »