Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 140 4to

Vis billeder

Jónsbók — Réttarbætur — Kristinréttur Árna biskups; Island, 1530

Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Sigurðsson 
Fødselsdato
17. juni 1811 
Dødsdato
7. december 1879 
Stilling
Forsker; Arkivar 
Roller
Lærd; Skriver; Forfatter; Marginal; Ejer; Donor; Korrespondent; recipient 
Flere detaljer
Navn
Guðmundur Eyjólfsson 
Dødsdato
1703 
Stilling
Landman 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Ketill Guðmundsson 
Stilling
 
Roller
Marginal 
Flere detaljer
Navn
Sigurður Valdason 
Stilling
 
Roller
Marginal 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Guðrún Ingólfsdóttir 
Fødselsdato
1. maj 1959 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1r-1r)
Annálsgreinar fyrir árin 1546-1552
Bemærkning

Um ordinatíuna og Jón biskup Arason og syni hans. Neðarlega á blaðinu eru stefnuformálar sem að miklu leyti hafa verið skafnir burt.

Bl. 1r upprunalega autt. Á bl. 1v og 2 eru myndir.

Nøgleord
2(3r-115v)
Jónsbók
Bemærkning

Óheil.

Nøgleord
3(115v-116r)
Um miskunn dómenda og skrúðklæðabúnað
Bemærkning

Greinar um lögfræðilegt efni.

Nøgleord

4(116r-119r)
Réttarbætur Eiríks konungs Magnússonar
Bemærkning

Hér er varðveitt ein réttarbót.

Nøgleord
5(119r-123r)
Réttarbætur Hákonar konungs Magnússonar
Bemærkning

Hér eru varðveittar tvær réttarbætur.

Nøgleord
6(123r-125r)
Lagaformálar
Bemærkning

Samtals 12 formálar, lýkur með formála um merkingu þess að sverja rangan eið. Þar á eftir fylgir trúarjátningin eftir Kristindómsbálki Jónsbókar.

Nøgleord
6(125r-139r)
Kristinréttur Árna biskups
Bemærkning

Óheill.

Lýkur efst á bl. 139r. Þar á eftir virðist upprunalegur texti blaðsins hafa verið skafinn burt og nöfnum og bókahnútum bætt við á uppskafninginn.

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Skinn
Antal blade
i + 139 + i blöð ().
Tilstand

  • Af blaði 76 er aðeins varðveittur stubbur við kjölinn.
  • Vantar blöð á eftir blaði 133.
  • Skorið hefur verið af spássíum.

Layout

  

Skrift
[Decoration]

Bl. 1v: Blekteikning af Kristi á krossinum og María og Jóhannes standa undir.

Bl. 2r: Blekteikning af konungi í hásæti með öxi og valdaepli. Hásætið, skammelið og ramminn eru skreytt með kynjaskepnum og dýrum.

Bl. 2v: Blekteikning af konungi í hásæti með veldissprota og valdaepli. Hásætið, skammelið og ramminn eru skreytt með kynjaskepnum og dýrum.

Upphafsstafir í ýmsum litum og með myndum á bl. 4v, 9v, 30r, 53v, 58v, 80r og 86v.

Upphafsstafir í ýmsum litum.

Rauðritaðar fyrirsagnir.

Bókahnútar á bl. 139r-v.

Tilføjet materiale

Á spássíum eru athugasemdir, nöfn og þess háttar.

Indbinding

 

Vedlagt materiale

  • Tveir seðlar með hendi Árna Magnússonar.
  • Seðill 1(165 mm x 105 mm): „Lögbók þá er landsskrifarinn léði mér describens hann svo, að hún hafi verið í 4to, vel þriggja fingra þykk. Hafi aftan við hana verið Kristinréttar 2 að vísu Item heil sorp réttarbætur og statutur gamlir lögmannadómar og í bland hafi þetta er aftan við bókina var occuperað eins mikið pláss í bókinni, og lögbókin sjálf. Hana hafði átt Guðmundur Eyjólfsson á Melum á Kjalarnesi og mun á henni í misvarium stað finnast hans nafn eða hans sonar Snjólfs.“
  • Seðill 2(67 mm x 126 mm): „Jónsbók. Réttarbætur nokkrar. Kristinréttur Árna biskups. 4to ekki rétt gömul, sine ligatura. Ég trúi ég hafi þessa bók fengið af Sigurði Sigurðssyni landsskrifara.“
  • Lýsing Jóns Sigurðssonar á handritinu liggur með.

Historie og herkomst

Proveniens

Tímasett til um 1530 (sjá ONPRegistre, bls. 445), en til 1500-1550 í Katalog I, bls. 428.

Herkomst

Árni Magnússon fékk handritið hjá Sigurði Sigurðssyni landskrifara (sbr. seðil). Áður átti það Guðmundur Eyjólfsson á Melum á Kjalarnesi (sbr. seðil), en auk þess er nafn sonar hans Einars Eyjólfssonar að finna á bl. 45 og 70. Aftast segist Ketill Guðmundsson eiga handritið með réttu og einnig virðist Sigurður Valdason hafa verið eigandi (sbr. bl. 26r).

Nafn í handriti: Brandur Einarsson (bl. 42r).

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 9. desember 1974.

[Additional]

[Record History]

Tekið eftir Katalog I, bls. 428-429 (nr. 804). Kålund gekk frá handritinu til skráningar í október 1886. GI skráði 30. maí 2002.

[Custodial History]

Viðgert og bundið af Birgitte Dall í nóvember 1973. Eldra band liggur hjá í öskju.

[Surrogates]

Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Halldór HermannssonIcelandic illuminated manuscripts of the middle ages, 1935; 7
Halldór HermannssonIlluminated manuscripts of the Jónsbók, Islandica1940; 28
Magnús Lyngdal MagnússonKristinréttur Árna frá 1275. Athugun á efni og varðveizlu í miðaldahandritum
Magnús Lyngdal Magnússon„"Kátt er þeim af kristinrétti, kærur vilja margar læra". Af kristinrétti Árna, setningu hans og valdsviði“, Gripla2004; 15: p. 43-90
De virtutibus et vitiis i norsk-islandsk overlevering og Udvidelser til Jonsbogens kapitel om domme, ed. Ole Widding1960; 4
« »