Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 227 fol.

Vis billeder

Stjórn; Island, 1340-1360

Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Þórður Þorláksson 
Fødselsdato
14. september 1637 
Dødsdato
16. marts 1697 
Stilling
Biskop 
Roller
Forfatter; Ejer; Digter; Oversætter 
Flere detaljer
Navn
Jón Helgason 
Fødselsdato
30. juni 1899 
Dødsdato
19. januar 1986 
Stilling
Professor 
Roller
Lærd; Ejer; Forfatter; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Torfi Jónsson 
Fødselsdato
9. oktober 1617 
Dødsdato
20. juli 1689 
Stilling
Præst 
Roller
Forfatter; Skriver; Oversætter 
Flere detaljer
Navn
Worm, Ole 
Fødselsdato
13. maj 1588 
Dødsdato
31. august 1654 
Stilling
Doktor, professor 
Roller
Ejer; Korrespondent; Skriver; Oversætter; [Annotator]; Officiel; Forfatter; Lærd 
Flere detaljer
Navn
Worm, Christen 
Fødselsdato
10. juni 1672 
Dødsdato
9. oktober 1737 
Stilling
Bikop 
Roller
Ejer; Forfatter; Korrespondent; Skriver 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fødselsdato
2. juni 1976 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

(1r-128v)
Stjórn
Rubrik

„Þessa bók lét snara Hákon kóngur hinn kórónaði úr latínu er heitir heilagra manna blómstur. Prologus.“

Begynder

Sá er háttur og vani keisaralegs valds …

Ender

„… og þú reifst klæði þín með sorg …“

Bemærkning

Handritið er óheilt.

Bibliografi

Ljósprentað í Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi vol. XX (1956).

Nøgleord

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Skinn.
Antal blade
i + 128 + i blöð (355 mm x 275 mm). Blað 71r er autt og bl. 1r og 70v auð að hluta (hálfur dálkur). Hálfur neðri ytri dálkur blaðs 1r hefur upprunalega verið auður.
Foliering

  • Blaðmerkt síðar af Kålund með rauðu bleki, 1-129 (brot af bl. 81 fyrir mistök merkt með tölunni 82).
  • Dálkar hafa verið tölusettir síðar 1-582.

Lægfordeling

19 kver (sjá um glötuð blöð úr kverum í ástandslýsingu).

  • Kver I: bl. 1–7, 3 tvinn og stakt blað. Staka blaðið (bl. 7) hefur áður verið hluti af tvinni en fremra blaðið líklega verið autt saurblað fremst (mjó ræma af því er sýnileg við kjöl).
  • Kver II: bl. 8-11, 2 tvinn.
  • Kver III: bl. 12-19, 4 tvinn.
  • Kver IV: bl. 20-27, 4 tvinn.
  • Kver V: bl. 28-35, 4 tvinn.
  • Kver VI: bl. 36-43, 4 tvinn.
  • Kver VII: bl. 44-51, 4 tvinn.
  • Kver VIII: bl. 52-59, 4 tvinn.
  • Kver IX: bl. 60-65, 3 tvinn.
  • Kver X: bl. 66-70, 2 tvinn og stakt blað.
  • Kver XI: bl. 71-78, 4 tvinn.
  • Kver XII: bl. 79-84, 1 tvinn og 3 stök blöð.
  • Kver XIII: bl. 85-92, 4 tvinn.
  • Kver XIV: bl. 93-100, 4 tvinn.
  • Kver XV: bl. 101-106, 3 tvinn.
  • Kver XVI: bl. 107-114, 4 tvinn.
  • Kver XVII: bl. 115-122, 4 tvinn.
  • Kver XVIII: bl. 123-128, 3 tvinn.
  • Kver XIX: bl. 129, stakt blað.

Tilstand

Vantar mjög víða heil blöð eða hluta af blöðum:

  • tvö á eftir bl. 8
  • tvö á eftir bl. 10
  • eitt á eftir bl. 59
  • tvö á eftir bl. 62
  • eitt á eftir bl. 67
  • ofan af bl. 80 og tvö blöð þar á eftir
  • mestan hluta af bl. 81 (aðeins varðveitt tvö brot af neðra helmingi)
  • eitt á milli bl. 81 og 83
  • ofan af og af ytra dálki bl. 83
  • tvö blöð á eftir bl. 103
  • eitt á eftir bl. 123
  • þrjú á eftir bl. 128
  • tvö aftan af handritinu á eftir bl. 129.
Bl. 68, 80-83 (í brotum) og 129 vantaði áður, en þau voru endurheimt frá ýmsum aðilum af Árna Magnússyni og sett aftur í handritið.

Layout

  • Tvídálka.
  • Leturflötur er ca 273-275 mm x 195 mm (ytri dálkur: 273-275 mm x 87-90 mm; innri dálkur: 273-275 mm x 87-90 mm).
  • Línufjöldi er 44.
  • Strikað fyrir dálkum víða og einnig línum sums staðar.
  • Stórir skreyttir og litaðir stafir víða dregnir út úr leturfleti.
  • Síðutitlar, einkum í síðari hluta handritsins: „Genesis“ á bl. 27v-28r, 30v-31r, 32v-33r, 40v-41r, 27v-28r, 52v-53r; „Exodus“ á bl. 64v-65r, 69v-70r; „Liber Josua“ á bl. 72v-77r; „Liber Juditum“ á bl. 77v-86r; „Liber Ruth“ á bl. 86v-88r; „Regum“ á bl. 88v-129v.
  • Kaflafyrirsagnir með rómverskum tölum á spássíum.
  • Bendill á bl. 89v.

Skrift

Hönd A: blöð 1-59rb og 90rb-129 (utan nokkurra stuttra pósta). Óþekktur skrifari, árléttiskrift undir nokkrum áhrifum frá textaskrift.

Hönd B: blöð 59va-90ra og stutta pósta á bl. 14va 14-25, 32rb 25-28 og 126vb 31-37. Óþekktur skrifari, árléttiskrift undir nokkrum áhrifum frá textaskrift.

[Decoration]

Litaðir upphafsstafir, myndskreyttir á bl. 1v, 14v, 23v, 33v, 38r, 46r, 71v, 83v, 96r (yngri) og 115r; þar af allmargir sögustafir með myndum sem tengjast textanum, sumar myndirnar þekja alla ytri spássíu og stundum efri og neðri spássíu að auki.

Litaðir stórir upphafsstafir allvíða.

Teikning á bl. 1r, undir ytri dálki sem hefur upprunalega verið auður.

Rauðritaðar fyrirsagnir. Sjá nánar um skreytingar í handritinu: Selma Jónsdóttir, Lýsingar í Stjórnarhandriti, 1971.

Tilføjet materiale

Víða eru tilvísanir og þess háttar á spássíum, að hluta til á latínu: 5v, 6r, 13v, 31v, 36r, 38v, 61v, 66r-v, 88v.

Indbinding

Band frá biskupstíð Þórðar Þorlákssonar 1674-97 (sjá Jón Helgason Handritaspjall p. 77). (375 mm x 278 mm x 63 mm) Pappaspjöld klædd skinni með meitlaðri skreytingu á kápu og kili, tvær spennslur. Blár safnmarksmiði á kili. Saurblöð úr bandi. Handritið liggur í öskju.

Samskonar band eru á AM 81 a fol., AM 351 fol. (Skálholtsbók eldri) AM 354 fol. (Skálholtsbók yngri) og Stock. Papp. 4to nr 9 (sjá Didrik Arup Seip Corpus Codicum Islandicorum Medii Aevi vol. XX (1956) p. 9).

Vedlagt materiale

Seðill (við bl. 129 (158 mm x 97 mm): „Þetta [með yngri hendi yfir línu: hreina] blað úr Stjórn var utan um Bárðar sögu Snæfellsáss með hendi séra Torfa í Bæ skrifaða 1644 hverja Bárðar sögu átt hafði doctor Olaus Worm. Og fékk ég bæði það og Bárðar sögu af Chr. Worm 1706.“

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið var skrifað á Íslandi. Það er tímasett til c1350 (sjá ONPRegistre, bls. 435), en til 14. aldar í Katalog I, bls. 183.

Herkomst

Var meðal handrita sem Árna Magnússyni bárust frá Íslandi árið 1699 (sbr. AM 435 a 4to, bl. 186r). Var fyrrum í eigu Skálholtskirkju (sbr. AM 435 a 4to, bl. 6v). Bl. 129 var áður utan um Bárðar sögu Snæfellsáss sem sr. Torfi Jónsson í skrifaði 1644 og var í eigu Ole Worm, en Árni fékk (ásamt með blaðinu) frá Christen Worm árið 1706 (sbr. seðil).

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 18. júní 1997.

[Additional]

[Record History]

  • ÞS skráði 21. janúar 2009 og síðar og bætti við skráningu 19. júní 2020.
  • DKÞ færði inn grunnupplýsingar 2. júlí 2001.
  • Kålund gekk frá handritinu til skráningar líklega árið 1885 (sjá Katalog I 1889:183-184 (nr. 347).

[Surrogates]

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Corpus codicum Islandicorum medii aevi1930-1956; 1-20
Jón HelgasonHandritaspjallp. 77
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Jakob Benediktsson„Some observations on Stjórn and the manuscript AM 227 fol“, Gripla2004; 15: p. 7-42
Sýnisbók íslenskrar skriftarp. 52-53
Merete Geert Andersen„Colligere fragmenta, ne pereant“, p. 1-35
„Noen bemerkninger om norrøne bibelfragmenter“, Arkiv för nordisk Filologied. Reidar Astås1970; p. 125-137
Reidar Astås„Et oversett Stjórn-avsnitt“, p. 123-125
Reidar Astås„Ordtak i Stjórn I“, p. 126-133
Stjórn : tekst etter håndskrifteneed. Reidar Astås
Sverre Bagge„Forholdet mellem Kongespejlet og Stjórn“, Arkiv för nordisk filologi1974; 89: p. 163-202
Stefan Drechsler„Ikonographie und Text-Bild-Beziehungen der GKS 1005 fol Flateyjarbók“, Opuscula XIV2016; p. 215-300
Einar G. Pétursson„Guðbrandur Þorláksson og bókaútgáfa hans“, Hulin pláss : ritgerðasafn, 2011; 79: p. 93-109
Einar Ól. Sveinsson„Athugasemdir um Stjórn“, Studia centenalia. In honorem Benedikt S. Þórarinsson
Harry Fett„Miniatyrer fra islandske haandskrifter“, Bergens Museums Aarbog1910; 7: p. 3-40
Harry Fett„Miniatures from Icelandic manuscripts“, Saga book1911-1912; 7: p. 111-126, 177-205
Jürg Glauser„Marginalien des Sagatextes. Zu den Rändern von Texten in der mittelalterlichen Literatur Islands“, Den fornnordiska texten i filologisk och litteraturvetenskaplig belysning2000; p. 136-157
Siân Grønlie„'Cast out this bondwoman' : Hagar and Ishmael in Old Norse-Icelandic literature“, Arkiv för nordisk filologi2019; 134: p. 53-83
Guðbjörg Kristjánsdóttir„Íslenskt saltarablað í Svíþjóð“, Skírnir1983; 157: p. 64-73
Guðbjörg Kristjánsdóttir„Um endurheimta fegurð drottningar, ættingja hennar og fyrsta eiganda“, Þúsund og eitt orð sagt Sigurgeiri Steingrímssyni fimmtugum 2. október 19931993; p. 24-28
Guðbjörg Kristjánsdóttir„Lýsingar í íslenskum handritum“, Kirkja og kirkjuskrúð1997; p. 93-98
Guðrún Ása GrímsdóttirHeimildir í handritum um klaustrin í Skaftafellsþingi, Dynskógar1999; 7: p. 101-144
Guðvarður Már GunnlaugssonSýnisbók íslenskrar skriftar
Guðvarður Már Gunnlaugsson„Brot íslenskra miðaldahandrita“, Handritasyrpa : rit til heiðurs Sigurgeiri Steingrímssyni sjötugum 2. október 2013, 2014; 88: p. 121-140
Halldór HermannssonIcelandic illuminated manuscripts of the middle ages, 1935; 7
Haraldur Bernharðsson„"Á gamals aldrei" : um skort á mállegu umburðarlyndi á fjórtándu öld“, Guðrúnarstikki kveðinn Guðrúnu Nordal fimmtugri 27. september 20102010; p. 44-46
Ludvig Holm-Olsen„Introduction“, The sagas of king Sverrir and king Hakon the old. Manuscript no. 81a fol. in The arnamagnæan Collection1961; p. 7-17
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Jakob Benediktsson„Introduction“, Catilina and Jugurtha by Sallust and Pharsalia by Lucan in Old Norse Rómverjasaga AM 595 a-b 4to, Early Icelandic manuscripts in facsimile1980; 13: p. 7-24
Jakob Benediktsson„Stjórn og Nikulás saga“, Gripla1984; 6: p. 7-11
Karl G. JohanssonStudier i Codex Wormianus. Skrifttradition och avskriftsverksamhet vid ett isländskt skriptorium under 1300talet
Karl G. Johansson„Traditionell filologi och grafonomisk teori. Svar till Sverrir Tómasson“, Gripla2000; 11: p. 262-271
Jónas Kristjánsson„Bókfell og bókmenntir“, I: p. 9-18
Alex Speed KjeldsenFilologiske studier i kongesagahåndskriftet Morkinskinna, 2013; Supplementum 8
Ellen Marie MagerøyIslandsk hornskurd. Drikkehorn fra før "brennevinstiden", 2000; Supplementum 7
Hákonar saga Hárekssonar, ed. Mariane Overgaard2009; 32
Ólafur HalldórssonÓlafs saga Tryggvasonar en mesta, 1958; 1
Didrik Arup Seip„Palæografi. B. Norge og Island“, Nordisk kultur1954; 28:B
Didrik Arup SeipStjórn AM 227 fol. A Norwegian version of the Old Testament transcribed in Iceland,
Selma Jónsdóttir„Lýsingar Helgastaðabókar“, II: p. 90-124
Peter SpringborgThe care taken by Árni Magnússon of the manuscripts in his collection. A study of the records, Care and conservation of manuscripts1996; 2: p. 7-17
Peter Springborg„Fra Kapstaden til Island“, Ægisif : reist Bergljótu Soffíu Kristjánsdóttur fimmtugri 28. september 20002000; p. 72-75
Peter Springborg„Tre betragtninger over Arne Magnussons håndskrifter : i anledning af to fødselsdage“, Handritasyrpa : rit til heiðurs Sigurgeiri Steingrímssyni sjötugum 2. október 2013, 2014; 88: p. 253-282
Stefán Karlsson„Saltarabrot í Svíþjóð með Stjórnarhendi (Samtíningur)“, Gripla1982; 5: p. 320-322
Gustav Storm„De norsk-islandske bibeloversættelser fra 13de og 14de aarhundrede og biskop Brandr Jónsson“, Arkiv för nordisk filologi1886; 3: p. 244-256
Sverrir Tómasson„Hvenær var Tristrams sögu snúið?“, Gripla1977; II: p. 47-78
Sverrir Tómasson„Codex Wormianus. Karl G. Johanssons doktordisputas 17.5. 1997“, Gripla2000; 11: p. 247-261
Sverrir Tómasson„Hyrningar“, 30 gíslar : teknir fyrir hönd Gísla Sigurðssonar fimmtugs 27. september 20092009; p. 74-76
Sverrir Tómasson„Formáli málfræðiritgerðanna fjögurra í Wormsbók“, Tækileg vitni : greinar um bókmenntir gefnar út í tilefni sjötugsafmælis hans 5. apríl 20112011; p. 199-217
Sverrir Tómasson„Hvenær var Tristram sögu snúið?“, Tækileg vitni : greinar um bókmenntir gefnar út í tilefni sjötugsafmælis hans 5. apríl 20112011; p. 253-287
Kirsten Wolf„A comment on the dating of AM 226 fol. (Samtíningur)“, Gripla1993; 8: p. 275-277
Lars Wollin„Stjórn och pentateukparafrasen. Ett samnordiskt dominikanprojekt i högmedeltiden?“, Arkiv för nordisk filologi2001; 116: p. 221-399
Rómverja sagaed. Þorbjörg Helgadóttir
Þórhallur ÞorgilssonÞýðingar úr ítölskum miðaldaritum, Árbók 1946 (Landsbókasafn Íslands)1946-1947; 3-4: p. 212-224
Vilborg Auður Ísleifsdóttir„Íslensk klausturmenning á miðöldum [ritdómur]“, Saga2018; 56:2: p. 164-171
« »