Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 160 fol.

Der er ingen billeder tilgængelige for dette håndskrift.

Sögubók; Island, 1600-1699

Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Jón Torfason 
Dødsdato
1712 
Stilling
Skiver 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Páll Sveinsson 
Stilling
 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Kolbeinn Hannesson 
Stilling
 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Jón Erlendsson 
Dødsdato
1. august 1672 
Stilling
Præst 
Roller
Skriver 
Flere detaljer
Navn
Brynjólfur Sveinsson 
Fødselsdato
14. september 1605 
Dødsdato
5. august 1675 
Stilling
Biskop 
Roller
Lærd; Ejer; Forfatter; Korrespondent; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Gyldenløve, Ulrich Christian 
Fødselsdato
24. juni 1678 
Dødsdato
8. december 1719 
Stilling
Duke of Samsøe 
Roller
Ejer 
Flere detaljer
Navn
Þuríður Ósk Sigurbjörnsdóttir 
Fødselsdato
4. april 1997 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fødselsdato
14. januar 1954 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fødselsdato
2. juni 1976 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Dall, Birgitte 
Fødselsdato
1912 
Dødsdato
1989 
Stilling
Bogkonservator 
Roller
Binder 
Flere detaljer
Bemærkning
Árni Magnússon lét Jón Torfason skrifar upp eftir þessu handriti Harðar sögu í AM 498 4to, Króka-Refs sögu í AM 506 4to, Víglundar sögu í AM 512 4to. Aðrar sögur lét Árni bera saman við ýmis handrit.
Tekstens sprog
Islandsk

Indhold

1(1r-24r)
Svarfdæla saga
Rubrik

„Hér byrjar Svarfdælinga sögu“

Begynder

Það er upphaf þessarar sögu …

Ender

„… Ljótur lét drepa Eglu-Halla bróður Karls unga.“

[Final Rubric]

„Nú lýkur hér Svarfdæla sögu með þvílíku efni.“

Bemærkning

Auð blöð vegna eyðu í forriti: 6v að mestu, 7r-10v, 11v og 12v að mestu, neðri helmingur 14r og 21v.

2(25r-54v)
Gísla saga Súrssonar
Rubrik

„Saga af Gísla Súrssyni“

Begynder

Það er upphaf á sögu þessi …

Ender

„… og eru menn komnir frá honum.“

[Final Rubric]

„Lúku vær hér sögu Gísla Súrssonar. Guð gefi alla góða daga utan enda. AMEN.“

[Filiation]

Styttri gerð sögunnar, líklega skrifuð eftir AM 148 fol. (sbr. seðil).

3(55r-69v)
Orms þáttur Stórólfssonar
Rubrik

„Söguþáttur af Ormi Stórólfssyni“

Begynder

[H]ængur hét maður son Ketils Naumdæla …

Ender

„… og hélt vel trú sína.“

[Final Rubric]

„Og lýkur þar þætti Orms Stórólfssonar.“

4(75r-114v)
Harðar saga
Rubrik

„Saga af Hörð og hans fylgjurum þeim Hólmverjum“

Begynder

[Á] dögum Haralds hins hárfagra …

Ender

„…eftir öngvan mann sekan hafi jafnmargir í hefnd verið drepnir sem Hörð.“

[Final Rubric]

„Lúkum vér svo sögu Hólmverja.“

5(115r-146r)
Króka-Refs saga
Rubrik

„Saga af Króka-Ref“

Begynder

[Á] dögum Hákonar kóngs Aðalsteinsfóstra …

Ender

„… Og er margt göfugra manna frá honum komið.“

[Final Rubric]

„Og lúkum vér þar sögu Króka-Refs.“

6(146r-v)
Um Grænlands byggð
Begynder

Grænland var byggt af Eiríki hinum rauða …

Ender

„… biskupsstóll þar.“

Kolofon

„Þessi saga finnst miklu lengri í þeim gömlu bókum heldur en hér er rituð.“

Bemærkning

Stutt annálskennd klausa.

7(149r-208r)
Víga-Glúms saga
Rubrik

„Hér byrjar Glúms sögu“

Begynder

[H]elgi hét maður og var kallaður Helgi hinn magri …

Ender

„… að hann hafi verið best um sig allra vígra manna hér á landi.“

[Final Rubric]

„Og lýkur þar sögu Glúms Eyjólfssonar.“

8(209r-253v)
Hávarðar saga Ísfirðings
Rubrik

„Sagan af Hávarði Ísfirðingi og syni hanss Ólafi Bjarnyl“

Begynder

[Þ]að er upphaf þessarar sögu að Þorbjörn hét maður …

Ender

„… Og þótti verið hafa hið mesta mikilmenni.“

[Final Rubric]

„Og lúku vér þar nú þessari sögu að sinni með þessu efni.“

Bemærkning

Auð bl. vegna eyðu í forriti: 216v að mestu og 217r.

9(258r-298r)
Víglundar saga
Rubrik

„Víglundar saga“

Begynder

[H]araldur hinn hárfagri var son Hálfdanar svarta …

Ender

„… að enginn veit sína ævina fyrr en öll er.“

[Final Rubric]

„Endar hér nú þessi saga af Víglundi hinum væna.“

10(300r-333r)
Hallfreðar saga vandræðaskálds
Rubrik

„Hér byrjar Hallfreðs sögu“

Begynder

[Þ]orvaldur hét maður og var kallaður skiljandi …

Ender

„… og er margt manna frá honum komið.“

[Final Rubric]

„Og lýkur hér sögu Hallfreðs vandræðaskálds.“

11(336r-344v)
Ölkofra þáttur
Rubrik

„Þáttur af Ölkofra“

Begynder

[Þ]órhallur hét maður, hann bjó á Bláskógum …

Ender

„… og hélst það meðan þeir lifðu.“

[Final Rubric]

„Og lýkur hér sögu Ölkofra.“

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale

Pappír með vatnsmerkjum.

Vatnsmerki 1. Aðalmerki: Skjaldarmerki með ljóni í tvöföldum ramma með blómum og kóróna efst // Ekkert mótmerki (fastur seðill, bæði fremst og aftast í handriti).

Vatnsmerki 2. Aðalmerki: Fangamark HH // Ekkert mótmerki (fastur seðill fremst í handriti).

Vatnsmerki 3. Aðalmerki: Dárahöfuð 1 // Mótmerki: Fangamark IV ( 1-4 , 13 , 14 , 15-20 ).

Vatnsmerki 4. Aðalmerki: Dárahöfuð 1, með 7 litlum bjöllum á kraga, Hermes kross og 3 stórir hringir // Ekkert mótmerki ( 5 , 6-10 , 11-12 , 21-24 , 30-38 , 45-49 ).

Vatnsmerki 5. Aðalmerki: Dárahöfuð 2, með 7 litlum bjöllum á kraga, Hermes kross, 3 stórir hringir, stafur og fangamark OH? DH? // Ekkert mótmerki ( 40 ).

Vatnsmerki 6. Aðalmerki: Dárahöfuð 3, með 4 meðalstórum bjöllum á kraga, Hermes kross og 3 meðalstórar bjöllur // Ekkert mótmerki ( 55-57 , 60-61 , 68-69 , 72-74 , 115-116 , 120-123 , 125-129 , 137-139 , 143-145 , 147 , 209 , 214-217 , 220 , 223 , 225-226 , 228-229 , 231-233 , 239 , 241-242 , 244 , 247 , 250-251 , 253 , 257 ).

Vatnsmerki 7. Aðalmerki: Dárahöfuð 4, með 5 meðalstórum bjöllum á kraga, Hermes kross, 3 stórir hringir og stafur // Ekkert mótmerki ( 77-78 , 80 , 83-84 , 87 , 90 , 93 , 94 , 96 , 98 , 100 , 102 , 104 , 106 , 108-109 , 112 , 114 , 149-150 , 153 , 155-156 , 160-161 , 163 , 165 , 168-169 , 171 , 173 , 175 , 177 , 179-181 , 183 , 185 , 191-193 , 197-200 , 202-203 , 206 , 258 , 263-266 , 268 , 270 , 273-274 , 276 , 279 , 283-285 , 287 , 291 , 293 , 295 , 300-301 , 304 , 307 , 312? , 313-314 , 318-323 , 333-335 , 337-340 ).

Antal blade
iii + 344 + iii blöð (288 mm x 196 mm). Auð blöð: Neðri hluti bl. 24r, 24v, 70r-74v, 147r-148v, 208v, 254r-257v, 298v-299v, 334r-335v.
Foliering

  • Handritið hefur verið blaðmerkt síðar, að jafnaði á fimmta hverju blaði.
  • Síðar hefur það verið blaðmerkt með rauðu bleki 1-344.

Tilstand

  • Skorið hefur verið ofan af handritinu við band og hefur síðutitill skerst örlítið við það á bl. 1-3.
  • Leturflötur hefur dökknað vegna bleksmits. Bleksmitun í gegn sums staðar (sjá til dæmis bl. 117-162 og víðar).

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur á bl. 1r-54v er ca 232-244 mm x 144-148 mm.
  • Leturflötur á bl. 55r-344v er ca 210-220 mm x 110 mm.
  • Línufjöldi er ca 35-36 á bl. 1r-24r, 27-30 á bl. 25r-54v og 21-23 á bl. 55r-344v.
  • Síðutitlar.
  • Eyður fyrir upphafsstöfum á bl. 55r, 75r, 115r, 149r, 209r, 258r, 300r, 336r.
  • Griporð á 1r-53v.
  • Sögulok enda í totu.

Skrift

Þrjár hendur.

I: bl. 1-24r með hendi Páls Sveinssonar, blendingsskrift.

II: bl. 25r-54v með hendi Kolbeins Hannessonar, kansellískrift.

III: bl. 55r-344v með hendi Jóns Erlendssonar í Villingaholti, blendingsskrift.

[Decoration]

Pennaflúraðir og fylltir upphafsstafir kafla á bl. 1r-54r. Örlítið pennaflúraðir upphafsstafir á bl. 56v-69r og víðar. Teiknað andlit í staf á bl. 25r, 28r, 41v-42r, 43v, 54r. Skrautbekkur efst á bl. 1r. Örlítið pennaflúr um griporð á bl. 1r-53v. Baktitill á bl. 54v er með stærra letri og blekfylltum stöfum.

Tilføjet materiale

  • Áherslumerki á bl. 28r, 39r, 146v. Frá bl. 265v eru víða „X“ á spássíum og strikað undir orð og setningar.
  • Spássíuleiðréttingar með yngri hendi, einkum í síðustu köflum Króka-Refs sögu (bl. 141v-146v).
  • Spássíugreinar á bl. 20r, 228v og 269r.

Indbinding

Flauelsband (303 mm x 202 mm x 67 mm) sem hefur upprunalega verið með gylltu skrauti og böndum. Handritablokkin er með gylltu rósamynstri. Spjaldblöð eru með marmaramynstri sem og fremsta saurblað rektó og aftasta saurblað versó. Handritið liggur í öskju.

Vedlagt materiale

Þrír fastir seðlar (163 mm x 106 mm) fremst með efnisyfirliti og athugasemdum Árna Magnússonar: „Pappírsbók í folio hjá hans höj excellence hr. Ulr. Chr. Güldenleuve inniheldur. 1. Svarfdæla sögu eins og almennilegar og sums stadar rangt skrifaða, er (sem mér sýnist) með hendi Páls Sveinssonar, ad vísu með þeirri sömu hendi sem Njáls saga Brynjólfs Þórðarsonar er með rituð. Hana þarf ég ekki hér eftir að sjá. 2. Gísla saga Súrssonar skrifaða (sem auðséð er) eftir bók séra Þórðar Jónssonar á Staðarstað in folio með hendi séra Jóns í Villingaholti, eða öðru Exemplare. Er rituð hér með hendi Kolbrúns Hannessonar. 3. Söguþátt af Ormi Stórólfssyni með hendi séra Jóns í Villingaholti. Er á líka og sá er ég hefi með hendi Ásgeirs eftir membranâ regiâ. Ég hefi látið þennan conferera við þá grænu bók í fol. frá Breiðabólstað í Fljótshlíð. 4. Sögu af Herði og Hólmverjum með hendi séra Jóns í Villingaholti, hana hefi ég héðan uppskrifaða með hendi Jóns Torfasonar. 5. Króka-Refs sögu með sömu hendi séra Jóns, hana hefi ég sömuleiðis héðan uppskrifaða með hendi Jóns Torfasonar. 6. Glúms sögu með hendi séra Jóns í Villingaholti. Hana hefi ég látið conferera við Glúms sögu með hendi Jóns Gissurssonar úr bók er ég fékk af séra Högna Ámundasyni. 7. Sögu af Hávarði Ísfirðing og Ólafi Bjarnyl.[?] með hendi séra Jóns í Villingaholti, vantar nokkuð lítið í miðjuna. Hana hefi ég látið conferera við óinnbundið exemplar frá Skarði á Skarðsströnd. 8. Víglundar sögu, með hendi séra Jóns í Villingaholti. Hana hefi ég síðan útskrifaða með hendi Jóns Torfasonar. 9. Hallfreðar sögu, með hendi séra Jóns í Villingaholti, hana hefi ég samanbera látið við hönd Eyjólfs Björnssonar í 4to. 10. Ölkofra sögu með hendi séra Jóns í Villingaholti. Hana hefi ég samanlesa látið við grei=exemplar í 4to, sem ég á.“

Laus seðill frá Kaupmannahöfn með upplýsingum um forvörslu.

Historie og herkomst

Proveniens

Handritið var skrifað á Íslandi, líklega fyrir Brynjólf Sveinsson biskup einhvern tíma á árabilinu 1635-1648 (sbr. óprentaðan lista SÁM-handrita). Handritið er tímasett til 17. aldar í Katalog I, bls. 112.

Herkomst

Handritið var í eigu Ulrik Christian Gyldenløve stiftamtmanns, áður en það kom til Árna Magnússonar (sbr. seðil, einnig seðil í AM 164 a fol..

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 18. mars 1975.

[Additional]

[Record History]

[Custodial History]

Viðgert af Birgitte Dall í febrúar 1975 (kjölur styrktur).

[Surrogates]

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Negatíf örfilma frá 1994 á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi (askja 420).

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Bjarni EinarssonHallfreðar saga, 1977; 15: p. cxlii, 116
Havarðar saga Ísfirðings, ed. Björn K. Þórólfsson1923; 47
Vestfirðinga sögur. Gísla saga Súrssonar. Fóstbræðra saga. Þóttur Þormóðar. Hávarðar saga Ísfirðings. Auðunar þáttr vestfirzka. Þorvarðar þáttr krákunefs, ed. Björn K. Þórólfsson, ed. Guðni Jónsson1943; 6
Sigurðar saga þögla. The shorter redactioned. Matthew James Driscoll1992; p. clxvi, 67 p.
Guðrún Ása Grímsdóttir, Þórður Jónsson í HítardalÆttartölusafnrit séra Þórðar Jónssonar í Hítardal I-II
Guðrún Nordal„Vinsældir Hávarðar sögu halta“, Wawnarstræti (alla leið til Íslands) : lagt Andrew Wawn 65 ára 27. október 20092009; p. 28-30
Finn Hansen„Forstærkende led i norrønt sprog“, Arkiv för nordisk filologi1983; 98: p. 4-46
Harðar saga, ed. Sture Hast1960; 6
Kjalnesinga saga. Jökuls þáttr Búasonar. Víglundar saga. Króka-Refs saga. Þórðar saga hreðu. Finnboga saga. Gunnars saga Keldugnúpsfífls, ed. Jóhannes Halldórsson1959; 14
Jón Helgason„Sylloge sagarum. Resenii bibliotheca. Vatnshyrna“, p. 9-53
Svarfdæla saga, Rit Handritastofnunar Íslandsed. Jónas Kristjánsson1966; 2: p. lxxii, 92 p.
Membrana Regia Deperdita, ed. Agnete Loth1960; 5: p. xcv, 248 s.
Agnete Loth„Sønderdelte arnamagnæanske papirhåndskrifter“, p. 113-142
Króka-refs saga og Króka-Refs rímur, ed. Pálmi Pálsson1883; 10
Desmond Slay„On the origin of two Icelandic manuscripts in the Royal Library in Copenhagen“, p. 143-150
« »