Handrit.org
 

Håndskrift detailjer

AM 112 fol.

Der er ingen billeder tilgængelige for dette håndskrift.

Brot úr Þórðarbók Landnámu; Island, 1600-1700

Navn
Þórður Jónsson 
Dødsdato
27. oktober 1670 
Stilling
Præst 
Roller
Ejer; Marginal 
Flere detaljer
Navn
Arne Magnusson 
Fødselsdato
13. november 1663 
Dødsdato
7. januar 1730 
Stilling
Professor, Arkivsekretær 
Roller
Lærd; Forfatter; Skriver; Digter 
Flere detaljer
Navn
Helgi Grímsson 
Fødselsdato
1622 
Dødsdato
2. august 1691 
Stilling
Præst 
Roller
Skriver; Forfatter 
Flere detaljer
Navn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fødselsdato
19. august 1844 
Dødsdato
4. juli 1919 
Stilling
Forskningsbibliotekar 
Roller
Lærd 
Flere detaljer
Navn
Drífa Kristín Þrastardóttir 
Fødselsdato
2. juni 1976 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer
Navn
Valgerður Hilmarsdóttir 
Fødselsdato
15. maj 1956 
Stilling
 
Roller
Katalogisator 
Flere detaljer

Indhold

1(1r-11v)
Landnámabók
Bemærkning

Brot úr Þórðarbók sem svara til efnis á blöðum 1-10 og 15-16 í AM 106 fol.

Bibliografi

Hannes Finnsson 1774, Landnámabók;

Jakob Benediktsson 1958, Skarðsárbók, Landnámabók Björns Jónssonar á Skarðsá, Rit handritastofnunar Íslands vol. 1, p. xxii-xxiv, xxv-xxxvii, xxxix, xl ff…;

Jakob Benediktsson 1974, Landnámabók Íslenzk handrit vol. III p. x, xviii, xxi-xxiii (eng. overs.: p. xxvi, xxxv, xxxviii-xxxvix, xl, xli);

Þorgeir Guðmundsson og Þorsteinn Helgason 1829, Íslendinga sögur vol. I.

Tekstens sprog

Islandsk

1.1(1r-1r)
Formáli
Rubrik

„Landnáma“

Begynder

Í aldarfarsbók þeirri er Beda prestur heilagi gjörði …

Ender

„… var farið milli landanna.“

1.2(1r-2v)
Hér hefur upp Landnámabók Íslandsbyggðar
Rubrik

„Hér hefur upp Landnámabók Íslandsbyggðar“

Begynder

Á þeim tíma er Ísland fannst og byggðist af Noregi …

Ender

„… og fann hann þar karla.“

Bemærkning

Efni samsvarandi efni blaða 1r-2v í AM 106 fol.

1.3(2v-10v)
Hér hefjast upp landnám í Sunnlendingafjórðungi er nú má þykja með mestum bló...
Rubrik

„Hér hefjast upp landnám í Sunnlendingafjórðungi er nú má þykja með mestum blóma og umvexti til virðingar alls vors lands, fyrir Guðs gæslu og hinu æðstu höfðingja er nú gæta með honum þessarar landsbyggðar; og í þeim fjórðungi byggja og byggt hafa bæði lærðir og leikir; þar með og fyrir landskosta sakir. “

Begynder

Austfirðingafjórðungur byggðist fyrst á Íslandi …

Ender

„… son Gríms hins háleyska og Svanlaugar dóttur Þormóðar …“

Bemærkning

Neðst á blaði 10v er skrifað með seinni tíma hendi: „Hér vantar 4 blöð.“

Efni samsvarandi efni blaða 2v-10v í AM 106 fol.

1.4(11r-12v)
Ingen titel
Begynder

… er þeir brutu þá menn um er þeir blótuðu …

Ender

„… þeirra dóttir Arnbjörg, er Ásólfur Flosason átti í Höfða, þeirra börn …“

Bemærkning

>Efni samsvarandi efni blaða 15r-16v í AM 106 fol.

Fysisk Beskrivelse / Kodikologi

Materiale
Pappír.
Antal blade
ii+ 12 + i blöð (330 mm x 207 mm).
Foliering

  • Síðari tíma blaðmerking með bleki 1-12.

Tilstand

  • Flest blöðin (ekki þau tvö síðustu) eru í tvennu lagi og morknað hefur ofan af þeim en glataður texti er skrifaður eftir AM 106 fol. á strimla sem áður voru festir ofan við (nú merktir Ad 1-8 og Ad 10 (sjá t.d. 4r).
  • Tólf milliblöðum hefur verið komið fyrir til að styrkja upphaflegu blöðin.

Layout

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 275 mm x 160 mm.
  • Línufjöldi er ca 50.

Skrift

  • Uppskrift glataða textans er skrifuð á strimla með fljótaskrift.

[Decoration]

  • Titill og kaflafyrirsagnir eru með stærra letri en meginmálið (sjá blöð 1r-v). Fyrsta orð í upphafi við kaflaskipti eða við greinarskil er einnig oft með stærra letri en meginmálið og skrifað með kansellískrift (sbr. t.d. 12v).

  • Skrautstafir og pennaskreytingar eru víða (sbr. t.d. 10v og 12r-v).

Tilføjet materiale

  • Spássíutilvísanir í nöfn og atburði (sbr. 3r: „Njálsbrenna“). Sömuleiðis er vitnað í Landnámutexta, sbr. Hauksbókartexta hennar (sjá t.d. 3r og 9r).

Indbinding

Band (354 mm x 235 mm x 14 mm) er frá 1985. Spjöld eru klædd pappír, strigi á kili.

Blöð eru límd á móttök, milliblöð.

Saurblöð tilheyra þessu bandi.

Vedlagt materiale

  • Fastur seðill með hendi Árna Magnússonar: „Landnámabókar fragment með hendi séra Helga Grímssonar á Húsafelli. Fengin í Saurbæ á Kjalarnesi 1703.“

Seðill og handrit eru ljósprentuð í Landnámabók. Ljósprentun handrita. Útgefandi Jakob benediktsson. Íslenzk handrit III. Reykjavík 1974. Seðillinn er gefinn út g útskýrður á bls. xxi.

Historie og herkomst

Proveniens

Brotið er skrifað á Íslandi og tímasett til 17. aldar í Katalog I, bls. 74. Blöðin í brotinu voru upprunalega blöð 1-10 og 15-16 í AM 106 fol. Árni Magnússon taldi blöðin skrifuð af Helga Grímssyni á Húsafelli (sbr. seðil) en hönd hans er á samsvarandi innskotnum blöðum í AM 106 fol. Kålund telur þó „ifg. Jón Sigurðssons undersögelser (i hans håndskrevne katalog) må være en misforståelse.“ ( Katalog I; 74).

Herkomst

Árni Magnússon fékk blöðin í Saurbæ á Kjalarnesi árið 1703 (sbr. seðil).

Erhvervelse

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 24. nóvember 1973.

[Additional]

[Record History]

Kålund gekk frá handritinu til skráningar í desember 1885.Katalog I; DKÞ grunnskráði 20. nóvember 2001, VH skráði handritið samkvæmt TEIP5 reglum 30. janúar 2009; lagfærði í nóv. 2010. .

[Custodial History]

Bundið í Kaupmannahöfn 1985.

Viðgert og bundið? í Kaupmannahöfn 1967.

[Surrogates]

  • Stafrænar myndir á www.sagnanet.is.
  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Ljósprent í Landnámabók. Íslenzk Handrit, Series in folio III (1974).

Bibliografi

ForfatterTitelRedaktørOmfang
Landnámabók
Skarðsárbók: Landnámabók Björns Jónssonar á Skarðsá, Rit Handritastofnunar Íslandsed. Jakob Benediktsson1958; I
Landnámabók, Íslenzk Handrit, Series in folioed. Jakob Benediktsson1974; III
Íslendínga sögur: Eptir gömlum handritum útgefnar at tilhlutun hins konúnglega norræna Fornfræða fèlagsed. Þorgeir Guðmundsson, ed. Þorsteinn HelgasonI
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Landnámabók. Íslenzk Handrit, Series in folio III
Bjarni EinarssonLitterære forudsætninger for Egils saga, 1975; VIII
Bibliographi för 1921.p. 357
Antiqvitates Americanæ,p. 209
Guðrún Ása Grímsdóttir, Þórður Jónsson í HítardalÆttartölusafnrit séra Þórðar Jónssonar í Hítardal
Hreinn BenediktssonLinguistic studies, historical and comparative
Carl C. Rokkjær„Om tempusblandingen i islandsk prosa indtil 1250“, Arkiv för nordisk filologi1963; 78: p. 197-216
Forrest S. ScottEyrbyggja saga. The vellum tradition, 2003; 18
« »