Handrit.is
 

Skráningarfærsla handrits

AM 371 4to

Handrit hefur ekki verið myndað stafrænt

Landnámabók og Kristnisaga; Ísland, 1302-1310

Nafn
Kålund, Kristian Peter Erasmus 
Fæddur
19. ágúst 1844 
Dáinn
4. júlí 1919 
Starf
Bókavörður 
Hlutverk
Fræðimaður 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Haukur Erlendsson 
Dáinn
26. maí 1334 
Starf
Lögmaður 
Hlutverk
Skrifari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Árni Magnússon 
Fæddur
13. nóvember 1663 
Dáinn
7. janúar 1730 
Starf
Prófessor 
Hlutverk
Fræðimaður; Höfundur; Skrifari; Ljóðskáld 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Kaupmannahöfn 
Land
Danmörk 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Jón Torfason 
Fæddur
1640 
Dáinn
12. mars 1719 
Starf
Prestur 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Bjarni Indriðason 
Dáinn
1667 
Starf
 
Hlutverk
Eigandi 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Brynjólfur Sveinsson 
Fæddur
14. september 1605 
Dáinn
5. ágúst 1675 
Starf
Biskup 
Hlutverk
Fræðimaður; Eigandi; Höfundur; Bréfritari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Þórunn Sigurðardóttir 
Fædd
14. janúar 1954 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Nafn
Haraldur Bernharðsson 
Fæddur
12. apríl 1968 
Starf
 
Hlutverk
Skrásetjari 
Ítarlegri upplýsingar
Tungumál textans
Íslenska

Innihald

1(1r-14v)
Landnámabók
Aths.

Brot.

Notaskrá

Íslenzk handrit 3 1974.

Íslenzk fornrit I 1968.

Manuscripta Islandica 5 1960.

Íslendinga sögur I 1843, bls. 41-47, 76-85, 193-248, 264-281, 289-310.

1.1(1r-v)
Enginn titill
Upphaf

… Björn son sinn …

Niðurlag

„… er átti Sigfús Elliðagrímsson …“

1.2(2r-v)
Enginn titill
Upphaf

… Grímur hét maður Ingjaldsson …

Niðurlag

„…áður sundur gekk …“

1.3(3r-9v)
Enginn titill
Upphaf

… hann var göfugur maður og kynstór …

Niðurlag

„… víg Hróars og systursona hans …“

1.4(10r-11v)
Enginn titill
Upphaf

… hjá Jökulsfelli fyrir vestan …

Niðurlag

„… norður í torgar og br[endi] …“

1.5(12-14v)
Enginn titill
Upphaf

… Dufþakur í Dufþaksholti …

Niðurlag

„… land í Hrunamanna …“

2(15r-18v)
Kristni saga
Upphaf

… Síðar lét Ólafur konungur skírast …

Niðurlag

„… og um ráðum Markus lögsögumanns og …“

Aths.

Brot.

Notaskrá

Biskupa sögur I 1858, bls. 9-28

Íslenzk fornrit 15 2003.

Íslenzk handrit 3 1974.

Manuscripta Islandica 5 1960.

Lýsing á handriti

Blaðefni
Skinn.
Blaðfjöldi
i + 18 + i blöð (230 mm x 157 mm).
Tölusetning blaða

Handritið var blaðmerkt af Kålund með rauðu bleki, 1-18.

Kveraskipan

Fjögur kver.

  • Kver I: bl. 1-3, stök blöð.
  • Kver II: bl. 4-9, 3 tvinn.
  • Kver III: bl. 10-14, 2 tvinn og stakt blað (bl. 12).
  • Kver IV: bl. 15-18, tvinn og 2 stök blöð (bl. 16 og 17).

Ástand

  • Flest eru blöðin meira eða minna slitin, götótt, rifin og krumpuð. Síst sködduð eru bl. 1, 3, 4, 6, 11 og 13-15.
  • Mikið hefur verið skorið af blöðum 16-17 og er ekki nema lítill hluti þeirra eftir.
  • Textinn á bl. 3 er sérstaklega illa farinn.
  • Saumgöt á neðri spássíu blaðs 7.

Umbrot

  • Eindálka.
  • Leturflötur er ca 180-185 mm x 120-125 mm (fremsta blaðið er minna en hin og leturflötur minni, 175 mm x 115 mm).
  • Línufjöldi er 33.
  • Bendistafir á spássíum til að auðkenna vísur í texta, sjá bl. 2v, 9v, 10r, 12v, 18v og víðar.
  • Leiðbeiningarstafir víða á spássíum, t.d. á bl. 4r, 7r, 10r, 11v-12r, 15r, 18v og víðar.

Skrifarar og skrift

Með hendi Hauks Erlendssonar, textaskrift undir nokkrum áhrifum frá léttiskrift (Guðvarður Már Gunnlaugsson 2007).

Skreytingar

Upphafsstafir í ýmsum litum, mest rauðum. Stærstir á bl. 8v (N) og 11r (H). Sá síðarnefndi er í grænum lit með rauðu flúri.

Rauðritaðar fyrirsagnir.

Línufyllingar víða með rauðu (sjá t.d. bl. 7r, 5r, 10v, 14r og víðar).

Band

Band frá því í september 1966 (234 mm x 174 mm x 20 mm). Pappaspjöld klædd fínofnum líndúk. Leður á kili og hornum. Saumað og límt á móttök. Saurblöð tilheyra bandi. Bl. 16-17 eru í plastvösum sem bundnir eru á sinn stað í handritinu. Handritið liggur í öskju.

Uppruni og ferill

Uppruni

  • Handritið er skrifað á Íslandi og tímasett til ca 1302-1310 (sjá ONPRegistre, bls. 452), en til um 1300 í Katalog I, bls. 589.
  • Upprunalega hefur þetta handrit átt heima með AM 544 4to og AM 675 4to og hafa þau saman myndað eina bók sem kennd er við skrifarann og kölluð Hauksbók.
  • Í handritaskránni í AM 435 a 4to, blað 111v og áfram, gefur Árni Magnússon yfirlit um efni allrar Hauksbókar (AM 371 4to, AM 544 4to og AM 675 4to).

Ferill

Árni Magnússon fékk flest blöðin send til Kaupmannahafnar frá séra Ólafi Jónssyni, en faðir hans, séra Jón Torfason áStað í Súgandafirði, fékk þau um 1660 frá Bjarna Indriðasyni í Skálavík. Jón tók þau í sundur og notaði utan um kver. Fjögur þessara blaða fékk Árni á Íslandi, frá Gaulverjabæ í Flóa eftir 1702. Áður virðast Jón Guðmundsson lærði og Brynjólfur Sveinsson biskup hafa notað þetta handrit, en Árni telur jafnvel að Brynjólfur hafi fengið það lánað frá Vestfjörðum (sbr. AM 435 a 4to).

Aðföng

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 6. júlí 1973.

Aðrar upplýsingar

Skráningarferill

Viðgerðarsaga

Við handritið var gert og það bundið inn í september 1966. Eldra band fylgdi ekki með.

Myndir af handritinu

  • Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
  • Svart-hvítar ljósmyndir af bl. 1-14 og sérstök mynd af bl. 2v, á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, sem keypti þær af Arne Mann Nielsen í febrúar 1974.
  • Ljósprent í Manuscripta Islandica 5 (1960) og í Íslenzk handrit. Series in fol. 3 (1974).

Notaskrá

HöfundurTitillRitstjóri / ÚtgefandiUmfang
Íslenzk handrit 3 1974
Íslenzk fornrit I 1968
Manuscripta Islandica 5 1960
Íslendínga sögur: udgivne efter gamle Haandskrifter af det kongelige nordiske Oldskrift-Selskabed. Jón Sigurðsson
Biskupa sögured. Hið Íslenzka bókmentafèlag
Íslenzk fornrit 15 2003
Íslenzk handrit 3 1974
Manuscripta Islandica 5 1960
Ordbog over det norrøne prosasprog: Registreed. Den arnamagnæanske kommision
Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamlinged. Kristian Kålund
Manuscripta Islandica 5 (1960)
Íslenzk handrit. Series in fol. 3 (1974)
« »