<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?oxygen RNGSchema="http://www.handrit.is/schema/handrit-1.0.rnc" type="compact"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
    <teiHeader>
        <fileDesc>
            <titleStmt>
                <title>Handritaskrá Árnastofnunar</title>
            </titleStmt>
            <publicationStmt>
                <p>Tilraunaútgáfa</p>
            </publicationStmt>
            <sourceDesc>
                <msDesc xml:lang="is" xml:id="SAM-0066-is">
                    <msIdentifier>
                        <country key="IS">Ísland</country>
                        <settlement>Reykjavík</settlement>
                        <institution>Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum</institution>
                        <repository>Handritasvið</repository>
                        <collection>Safn Árna Magnússonar</collection>
                        <idno>SÁM 66</idno>
                        <altIdentifier type="former">
                            <idno>HÍ 66</idno>
                        </altIdentifier>
                    </msIdentifier>

                    <msContents>
                        <summary>
                            <title type="uniform">Melsteðs-Edda</title>

                        </summary>
                        <textLang mainLang="is" xml:lang="is" otherLangs="la">Íslenska, (latína)</textLang>

                        <msItem n="1" defective="false" class="edd godkv hetkv">
                            <locus from="1r" to="72v">1r-72v </locus>
                            <title type="uniform">Sæmundar-Edda</title>
                            <rubric>Bókin Edda, hvörja samsett hefur Snorri Sturluson lögmaður. Anno
                                Kristi MCCXV. Prentuð í Kaupinhavn í íslensku, dönsku og latínu.
                                Anno domini 1665. En nú að nýju uppskrifuð anno xi MDCCLXV.</rubric>

                            <msItem n="1.1" defective="false" class="regist">
                                <locus from="2r" to="2v">2r-2v </locus>
                                <title type="supplied">Efnisyfirlit</title>
                                <rubric>Registur yfir kviðlinga Sæmundar-Eddu</rubric>
                                <incipit>I. Völuspá, II. Hávamál, III Rúnatalsþáttur …</incipit>
                                <explicit>… XXIX. Guðrúnarkviða Gjúkadóttur, XXIX. Guðrúnar lok,
                                    XXX. Gunnar(!)slagur.</explicit>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.2" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="3r" to="6v">3r-6v </locus>
                                <title type="uniform">Völuspá</title>
                                <rubric>Völuspá</rubric>
                                <incipit type="upphaf">Hljóðs bið eg allar helgar …</incipit>
                                <explicit>… þá mun hún sökkvast.</explicit>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.3" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="6v" to="13r">6v-13r </locus>
                                <title type="uniform">Hávamál</title>
                                <rubric>Hávamál</rubric>
                                <incipit type="upphaf">Gáttir allar áður gangi fram …</incipit>
                                <explicit>… heilir þeir sem hlýddu.</explicit>

                                <msItem n="1.3.1" defective="false" class="edd godkv">
                                    <locus from="13r" to="14v">13r-14v </locus>
                                    <title type="uniform">Hávamál</title>
                                    <rubric>Rúnatalsþáttur Óðins</rubric>
                                    <incipit type="upphaf">Veit eg að eg …</incipit>
                                    <explicit>… eður mín systir sé.</explicit>
                                    <note>Þátturinn er hluti af <ref>Hávamálum</ref>. </note>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.4" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="14v" to="17v">14v-17v </locus>
                                <title type="uniform">Vafþrúðnismál</title>
                                <rubric>Vafþrúðnismál</rubric>
                                <incipit type="upphaf">Ráð þú mér nú Frigg …</incipit>
                                <explicit>… þú ert æ vísastur vera.</explicit>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.5" defective="false" class="edd">
                                <locus from="17v" to="21r">17v-21r </locus>
                                <title type="uniform">Grímnismál</title>
                                <rubric>Grímnismál</rubric>

                                <msItem n="1.5.1" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Grímnismál - prósi</title>
                                    <incipit>Hrauðungur konungur átti tvo sonu …</incipit>
                                    <explicit>… en Agnar var þ(!) þar lengi konungur
                                    síðan.</explicit>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.5.2" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Grímnismál - kvæði</title>
                                    <incipit type="upphaf">Heitur ertu, hripuður …</incipit>
                                    <explicit>… allir af einum mér.</explicit>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.6" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="21r" to="23r">21r-23r </locus>
                                <title type="uniform">Skírnismál</title>
                                <rubric>Skírnisför</rubric>

                                <msItem n="1.6.1" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Skírnismál - prósi</title>
                                    <incipit>Freyr sonur Njarðar …</incipit>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.6.2" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Skírnismál - kvæði</title>
                                    <incipit type="upphaf">Rístu nú, Skírnir …</incipit>
                                    <explicit>… en sjá hálf hýnótt. </explicit>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.7" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="23r" to="25v">23r-25v </locus>
                                <title type="uniform">Hábarðsljóð</title>
                                <rubric>Hábarðsljóð</rubric>

                                <msItem n="1.7.1" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Hábarðsljóð - prósi</title>
                                    <incipit>Þór fór nú austurvegi … </incipit>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.7.2" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Hábarðsljóð - kvæði</title>
                                    <incipit type="upphaf">Hver er sjá sveinn sveina …</incipit>
                                    <explicit>… Farðu nú þars þig hafi allir gramir. </explicit>
                                </msItem>
                            </msItem>



                            <msItem n="1.8" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="25v" to="27v">25v-27v </locus>
                                <title type="uniform">Hymiskviða</title>
                                <rubric>Hymiskviða</rubric>
                                <incipit type="upphaf">Ár valtívar veiðar námu …</incipit>
                                <explicit>… eitt hörmeitið. </explicit>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.9" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="27v" to="31r">27v-31r </locus>
                                <title type="uniform">Lokasenna</title>

                                <msItem n="1.9.1" defective="false" class="edd godkv">
                                    <locus from="27v" to="28r">27v-28r </locus>
                                    <title type="supplied">Lokasenna - prósi</title>
                                    <rubric>Ægisdrykkja</rubric>
                                    <incipit>Ægir er öðru nafni hét Gymir …</incipit>
                                    <explicit>… Loki kvaddi hann. </explicit>

                                </msItem>

                                <msItem n="1.9.2" defective="false" class="edd godkv">
                                    <locus from="28r" to="31r">28r-31r </locus>
                                    <title type="supplied">Lokasenna - kvæðið</title>
                                    <rubric>Lokaglefsa</rubric>
                                    <incipit type="upphaf">Seg þú það Eldir …</incipit>
                                    <explicit>… og brenni þér á baki.</explicit>
                                    <msItem n="1.9.2.1" defective="false" class="edd godkv">
                                        <title type="supplied">Niðurlag - prósi</title>
                                        <explicit>… þar eru nú kallaðir landskjálftar. </explicit>
                                    </msItem>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.10" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="31r" to="32v">31r-32v </locus>
                                <title type="uniform">Þrymskviða</title>
                                <rubric>Hamarsheimt</rubric>
                                <incipit type="upphaf">Reiðir(!) var þá Vingþór …</incipit>
                                <explicit>… Svo kom Óðins sonur endur að hamri. </explicit>
                            </msItem>
                            <msItem n="1.11" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="33r" to="33v">33 </locus>
                                <title type="uniform">Baldurs draumar</title>
                                <rubric>Vegtamskviða</rubric>
                                <incipit type="upphaf">Senn voru æsir allir á þingi …</incipit>
                                <explicit>… og ragna rök rjúfendur koma. </explicit>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.12" defective="false" class="edd godkv">
                                <locus from="34r" to="35r">34r-35r </locus>
                                <title type="uniform">Alvíssmál</title>
                                <rubric>Alvíssmál</rubric>
                                <incipit type="upphaf">Bekki breiða …</incipit>
                                <explicit>… nú skín sunna í dali. </explicit>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.13" defective="false" class="edd hetkv godkv">
                                <locus from="35v" to="38r">35v-38r </locus>
                                <title type="uniform">Völundarkviða</title>
                                <rubric>Völundarkviða</rubric>
                                <note> Frásögnin er að mestu leyti í bundnu máli en upphaf hennar er
                                    í lausu máli. </note>
                                <msItem n="1.13.1" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Völundarkviða - prósi</title>
                                    <incipit>Níðaður hét kóngur í Svíþjóð …</incipit>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.13.2" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Völundarkviða - kvæðið</title>
                                    <incipit type="upphaf">Meyjar flugu sunnan …</incipit>
                                    <explicit>… vinna máttag. </explicit>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.14" defective="false" class="edd">
                                <locus from="38r" to="38v">38r-38v</locus>
                                <title type="uniform">Grógaldur</title>
                                <rubric>Gróu galdur er hún gól syni sínum dauð</rubric>
                                <incipit>Vaki þú Gróa …</incipit>
                                <explicit>… meðan þú mín orð of mant. </explicit>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.15" defective="false" class="edd ">
                                <locus from="38v" to="40v">38v-40v</locus>
                                <title type="uniform">Fjölsvinnsmál</title>

                                <rubric>Fjölsvinsmál</rubric>
                                <incipit> Utan garða hann sá upp um koma …</incipit>
                                <explicit>… ævi og aldri saman. </explicit>
                                <note> Grógaldur og Fjölsvinsmál eru einu nafni kölluð
                                        <ref>Svipdagsmál</ref>. </note>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.16" defective="false" class="edd">
                                <locus from="41r" to="42v">41r-42v</locus>
                                <title type="uniform">Grottasöngur</title>

                                <msItem n="1.16" defective="false" class="edd">
                                    <locus from="41r" to="41v">41r-41v</locus>
                                    <title type="supplied">Grottasöngur - prósi</title>
                                    <rubric>Grottasöngur. </rubric>
                                    <incipit> Gull er kallað mjöl Fróða. Þar til er saga sjá að
                                        Skjöldur hét sonur Óðins …</incipit>
                                    <explicit>… og þá var þ(!) sær saltur síðan.</explicit>

                                    <msItem n="1.16.1" defective="false" class="edd">
                                        <locus from="41v" to="42v">41v-42v</locus>
                                        <title type="uniform">Grottasöngur - kvæðið</title>
                                        <rubric>Grottasöngur. </rubric>
                                        <incipit type="upphaf">Nú erum komnar til kóngs húsa …</incipit>
                                        <explicit>… hafa fullstaðið fljóð að meldri. </explicit>
                                    </msItem>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.17" defective="false" class="edd">
                                <locus from="43r" to="45v">43r-45v</locus>
                                <title type="uniform">Hyndluljóð</title>
                                <rubric>Hyndluljóð </rubric>
                                <incipit type="upphaf"> Vaki mær meyja …</incipit>
                                <explicit>… bið eg Óttari öll goð duga. </explicit>

                            </msItem>

                            <msItem n="1.18" defective="false" class="edd trul">
                                <locus from="45v" to="49r">45v-49r</locus>
                                <title type="uniform">Sólarljóð</title>
                                <rubric>Sólarljóð </rubric>
                                <incipit type="upphaf"> Fé og fjörvi …</incipit>
                                <explicit>… Drottinn gefi dauðum ró, hinum líkn, sem lifa.
                                </explicit>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.19" defective="false" class="edd hetkv">
                                <locus from="49r" to="51v">49r-51v</locus>
                                <title type="uniform">Helgakviða Hundingsbana hin fyrri</title>
                                <rubric>Helgakviða Hundingsbana</rubric>
                                <incipit type="upphaf">Ár var alda …</incipit>
                                <explicit>… Þá er sök lokið. </explicit>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.20" defective="false" class="edd hetkv">
                                <locus from="52r" to="55v">52r-55v</locus>
                                <title type="uniform">Helgakviða Hjörvarðssonar</title>
                                <title type="paralell">Helgakviða Haddingaskaða</title>
                                <rubric>Helgakviða Haddingaskaða</rubric>

                                <msItem n="1.20.1" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="supplied">Helgakviða Hjörvarðssonar - prósi</title>
                                    <incipit>Hjörvarður hét kóngur …</incipit>
                                    <explicit>… Helgi og Sváfa er sagt að væri
                                    endurborin.</explicit>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.20.2" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="supplied">Helgakviða Hjörvarðssonar - kvæðið</title>
                                    <incipit type="upphaf">Sástu Sigurlinn Sváfnisdóttur …</incipit>
                                    <explicit>… þess er buðlungr var bestur und sólu.</explicit>
                                </msItem>
                            </msItem>


                            <msItem n="1.21" defective="false" class="edd hetkv">
                                <locus from="55v" to="59r">55v-59r</locus>
                                <title type="uniform">Helgakviða Hundingsbana önnur</title>
                                <rubric>Frá Völsungum. Helgakviða hundingsbana önnur.</rubric>

                                <msItem n="1.21.1" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="supplied">Helgakviða II - prósi</title>
                                    <incipit>Sigmundur Völsungsson átti Borghildi …</incipit>
                                    <explicit>… Hét hann þá Helgi Haddingaskaði en hún Kára
                                        Hálfdanardóttir, svo sem kveðið er í Káraljóðum, og var hún
                                        valkyrja.</explicit>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.21.2" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="supplied">Helgakviða II - kvæðið</title>
                                    <incipit type="upphaf">Seg þú Hemingi að Helgi man …</incipit>
                                    <explicit>… en um daga sjálfa.</explicit>
                                </msItem>
                            </msItem>

                        </msItem>
                        <msItem n="1.22" defective="false" class="edd fas hetkv">
                            <locus from="59r" to="59v">59</locus>
                            <title type="uniform">Grípisspá</title>
                            <title type="paralell">Sigurðarkviða Fáfnisbana hin fyrsta</title>
                            <rubric>Sinfjötlalok</rubric>
                            <incipit>Sigmundur Völsungsson var kóngur …</incipit>
                            <explicit>… og hann kalla menn frægastan allra herkónga sem verið hafa
                                í fornum sögum. </explicit>

                            <msItem n="1.22.1" defective="false" class="edd ">
                                <locus from="60r" to="62r">60r-62r</locus>
                                <title type="uniform">Grípisspá</title>
                                <rubric>Sigurðarkviða Fáfnisbana eður Grípisspá</rubric>

                                <msItem n="1.22.1.1" defective="false" class="edd">
                                    <title type="supplied">Grípisspá - prósi</title>
                                    <incipit>Grípir hét sonur Eylima kóngs …</incipit>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.22.1.2" defective="false" class="edd">
                                    <title type="supplied">Grípisspá - kvæðið</title>
                                    <incipit type="upphaf">Hver byggir hér …</incipit>
                                    <explicit>… mína ævi ef mættir það Grípir. </explicit>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.23" defective="false" class="edd hetkv">
                                <locus from="62v" to="64v">62v-64v</locus>
                                <title type="uniform">Reginsmál</title>
                                <title type="paralell">Sigurðarkviða Fáfnisbana önnur</title>
                                <rubric>Sigurðarkviða Fáfnisbana önnur. Um uppruna Fáfnis</rubric>

                                <msItem n="1.23.1" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Reginsmál - prósi</title>
                                    <incipit>Sigurður gekk til stóðs Hjálpreks …</incipit>
                                    <explicit>… og sá þá hver annan. Fáfnir kvað þá
                                    þetta.</explicit>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.23.2" defective="false" class="edd godkv">
                                    <title type="supplied">Reginsmál - kvæðið</title>
                                    <incipit type="upphaf">Hvað er það fiska …</incipit>
                                    <explicit>… og huginn gladdi.</explicit>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.24" defective="false" class="edd hetkv">
                                <locus from="64v" to="66v">64v-66v</locus>
                                <title type="uniform">Fáfnismál</title>
                                <rubric>Fáfnismál</rubric>
                                <incipit type="upphaf">Sveinn og Sveinn …</incipit>
                                <explicit>… fór sköpum norna.</explicit>
                                <msItem n="1.24.1" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="supplied">Fáfnismál (niðurlag) - prósi</title>
                                    <explicit>… hann steig á bak hanum. </explicit>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.25" defective="false" class="edd hetkv">
                                <locus from="66v" to="69r">66v-69r</locus>
                                <title type="uniform">Sigurdrífumál</title>
                                <rubric>Brynhildarkviða Buðladóttur</rubric>
                                <msItem n="1.25.1" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="supplied">Sigurdrífumál - prósi</title>
                                    <incipit>Sigurður reið upp á Hindarfjall …</incipit>
                                    <explicit>… konur og karlar að hugga hana en það var eigi
                                        auðvelt og er þetta þar um kveðið. </explicit>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.25.2" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="supplied">Sigurdrífumál - kvæðið</title>
                                    <incipit type="upphaf">Hvað beit brynju …</incipit>
                                    <note>Kviðan endar ekki eins og almennast er í útgáfum.</note>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.26" defective="false" class="edd hetkv">
                                <locus from="69r" to="71r">69r-71r</locus>
                                <title type="uniform">Guðrúnarkviða I</title>
                                <title type="uniform">Guðrúnarkviða hin fyrsta</title>
                                <rubric>Guðrúnarkviða Gjúkadóttur</rubric>
                                <incipit>Ár var þess Guðrún …</incipit>
                                <explicit>… er hún sár um leit á Sigurði. </explicit>
                                <msItem n="1.26.1" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="uniform">Atlakviða</title>
                                    <incipit type="upphaf ">Fullrætt er um þetta …</incipit>
                                    <explicit>… björt áður sylti.</explicit>
                                    <note>Niðurlag frásagnarinnar á blöðum <locus from="70r"
                                            target="71r">70r (neðst)-71r (efst)</locus> er að mestu
                                        í lausu máli en þar segir í stuttu máli frá brottför
                                        Guðrúnar til Danmerkur og hvernig Brynhildur Buðladóttir tók
                                        líf sitt. Einnig er greint frá Gunnari og Högna og
                                        Fáfnisarfi, svikráðum Atla og hefnd Guðrúnar. í niðurlagi er
                                        síðasta erindi <ref>Atlakviðu.</ref>
                                    </note>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="1.27" defective="false" class="edd">
                                <locus from="71r" to="72r">71r-72r</locus>
                                <author key="GunPal002">Gunnar Pálsson</author>
                                <title type="uniform">Gunnarsslagur</title>
                                <rubric>Gunnarsslagur</rubric>
                                <incipit>Ár var það Gunnar …</incipit>
                                <explicit>… hljóðfagra sveigja hörpustrengi. </explicit>
                                <note> Sjá <bibl>
                                        <ref>
                                            <name type="person" key="HauTho001">Haukur Þorgeirsson</name>
                                            2008: Gunnarsslagur og Valagaldur Kráku : Eddukvæði frá
                                            18. öld. </ref>
                                    </bibl>
                                </note>
                            </msItem>
                            <msItem n="1.28" defective="false" class="edd hetkv">
                                <locus from="72r" to="72v">72r-72v</locus>
                                <title type="uniform">Guðrúnarhvöt</title>
                                <rubric>Guðrúnarlok</rubric>

                                <msItem n="1.28.1" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="supplied">Guðrúnarhvöt - prósi</title>
                                    <incipit>Guðrún gekk þá til sævar …</incipit>
                                    <note> Frásögnin hefst eins og almennast er, þ.e. á
                                        lausamálskafla en bundna málið hefst hér í þrettánda erindi
                                        og lýkur í tuttugasta og öðru erindi (sbr. útgáfu; <ref>
                                            <name type="person"> Finnur Jónsson</name>1905: 447-450
                                        </ref> ). </note>
                                </msItem>
                                <msItem n="1.28.2" defective="false" class="edd hetkv">
                                    <title type="supplied">Guðrúnarhvöt - kvæðið</title>
                                    <incipit type="upphaf">Gekk eg til strandar …</incipit>
                                    <explicit>… að þetta tregrófum talað verði. </explicit>
                                    <colophon>Svo enda eg Sæmundar Eddu Sigfússonar hins fróða þann
                                        XXVII. 3cdsyxsl Anno MDCCLXV. A RhXIXMCRC MlsbsXlYÞ2MXЗ:
                                        ERVKЗ YEXÞNAY YKH. Nafn Skrifarans er tekið úr Rammvillingi.</colophon>
                                    <note> Nafn skrifarans ritað með rammvillingsletri hefur <name
                                        type="person" key="JonKri003">Jónas Kristjánsson</name> ráðið
                                        (sjá um hendur hér fyrir neðan). </note>
                                </msItem>
                            </msItem>

                            <msItem n="2" defective="true" class="edd">
                                <locus from="73r" to="80v">73r-80v</locus>
                                <title type="supplied">Myndir úr goðakvæðunum</title>
                                <note>Goðsagnaefni Sæmundar-Eddu og Snorra-Eddu táknað myndrænt (sjá
                                    nánar í umfjöllun um skreytingar hér fyrir neðan). </note>
                            </msItem>

                            <msItem n="3" class="skaldskfr formal">
                                <locus from="81r" to="161v">81r-161v</locus>
                                <title type="uniform">Snorra-Edda</title>
                                <rubric>Bókin Edda, hvörja samsett hefur Snorri Sturluson lögmaður.
                                    Anno Kristi MCCXV. Prentuð í Kaupinhavn í íslensku, dönsku og
                                    latínu. Anno domini 1665, en nú að nýju uppskrifuð anno xi
                                    MDCCLXV.</rubric>


                                <msItem n="3.1" defective="false" class="formal">
                                    <locus from="81r" to="105r">81r-105r</locus>
                                    <title type="supplied">Formálar og athugsemdir</title>

                                    <msItem n="3.1.1" defective="false" class="formal">
                                        <locus from="82r" to="83r">82r-83r</locus>
                                        <title type="supplied">Fyrsti formáli</title>
                                        <rubric>Fyrsti formáli til Eddu</rubric>
                                        <incipit>1. Stutt undirvísun um hennar nafn …</incipit>
                                        <explicit>… hvör má halda hér um það sjónum sjálfum best
                                            fellur og líkar. </explicit>
                                    </msItem>

                                    <msItem n="3.1.2" defective="false" class="formal">
                                        <locus from="83r" to="88v">83r-88v</locus>
                                        <title type="supplied">Annar formáli</title>
                                        <rubric>Annar formáli nýgjörður</rubric>
                                        <incipit>Ljóst er mönnum af …</incipit>
                                        <explicit>… og latínskum diktum ef menn vilja. </explicit>

                                        <msItem n="3.1.2.1" defective="false" class="skaldskfr">
                                            <locus from="88v" to="90v">88v-90v</locus>
                                            <rubric>Notatio de Venere</rubric>
                                            <incipit>Venus ástargyðjan er áður nefnd …</incipit>
                                            <explicit>… manninum gefur. </explicit>
                                        </msItem>

                                        <msItem n="3.1.2.2" defective="false" class="skaldskfr">
                                            <locus from="90v" to="92v">90v-92v</locus>
                                            <rubric>Notatio de Idolomania</rubric>
                                            <incipit>Vocabulum …</incipit>
                                            <explicit>… frá Júpiter eður Saturnó. </explicit>
                                            <colophon>Endir þess annars formála bókarinnar
                                                Snorra-Eddu.</colophon>
                                        </msItem>
                                    </msItem>

                                    <msItem n="3.1.3" defective="false" class="formal">
                                        <locus from="93r" to="94r">93r-94r</locus>
                                        <author key="ArnJon001">Arngrímur Jónsson</author>
                                        <title type="supplied">Þriðji formáli</title>
                                        <rubric>Formáli séra Arngríms Jónssonar að Mel í Miðfirði.</rubric>
                                        <incipit>Það að vorir forfeður hafi iðkað bóklegar listir
                                            …</incipit>
                                        <explicit>… Guð gefi öllum skilning í því hinu góða. Amen.
                                            Arngrímur Jónsson.</explicit>
                                        <colophon>Endir á formála séra Arngríms Jónssonar að <name
                                                type="place" key="">Mel í Miðfirði
                                        vestur.</name></colophon>
                                    </msItem>

                                    <msItem n="3.1.4" defective="false" class="formal">
                                        <locus from="94v" to="105r">94v-105r</locus>
                                        <author key="SnoStu001">Snorri Sturluson</author>
                                        <title type="supplied">Fjórði formáli</title>
                                        <rubric>Formáli authoris um það hvað Edda sé</rubric>
                                        <incipit>Edda er íþrótt af forndiktuðum fróðra manna
                                            dæmisögum …</incipit>
                                        <explicit>… þar töluð um öll lönd, þessi áður
                                        sögð.</explicit>
                                    </msItem>
                                </msItem>
                            </msItem>
                            <msItem n="3.2" defective="false" class="skaldskfr godfr bragfr edd">
                                <locus from="105r" to="137v">105r-137v</locus>
                                <title type="supplied">Fyrsti partur Snorra-Eddu </title>
                                <rubric>I. dæmisaga. Gylfaginning, Hás lygi</rubric>
                                <incipit>Gylfi réð þar löndum er nú heitir Svíþjóð …</incipit>
                                <explicit>… læra má í hinum seinna parti þessarar
                                bókar.</explicit>
                            </msItem>
                            <msItem n="3.3" defective="false" class="skaldskfr godfr bragfr edd">
                                <locus from="138r" to="161v">138r-161v</locus>
                                <title type="supplied">Annar partur Snorra-Eddu</title>
                                <rubric>Annar partur Snorra-Eddu sem eru nöfn og kenningar eftir
                                    stafrófi. A. Ásaheiti</rubric>
                                <incipit>Baldur … Bragi, Forseti…</incipit>
                                <explicit>… minnkunn, æska, ungdómur, örvesi, æviþrot.</explicit>
                                <colophon>Endir þess annars parts Snorra-Eddu.Tɛλos.</colophon>
                            </msItem>

                            <msItem n="4" class="stafr run">
                                <locus from="162r" to="169v">162r-169v</locus>
                                <textLang mainLang="is" xml:lang="is" otherLangs="la">Íslenska,
                                    (latína)</textLang>
                                <title type="supplied">Stafróf og rúnir</title>
                                <rubric>Stafróf og rúnir.</rubric>
                                <incipit>Alphabetum Græckum; Alpabetum hebreum</incipit>
                                <explicit>… kann það að ske með Guðs hjálp í framtíðinni.
                                Finis.</explicit>
                            </msItem>



                            <msItem n="5" class="timafr  lakn heilmal starfr">
                                <locus from="170r" to="211v">170r-211v</locus>
                                <textLang mainLang="is" xml:lang="is" otherLangs="la">Íslenska,
                                    (latína)</textLang>
                                <editor>Þórður Þorláksson</editor>
                                <title type="supplied">Tímatalsfræði</title>

                                <msItem n="5.1" class="timafr">
                                    <locus from="170r" to="203v">170r-203v</locus>
                                    <title type="supplied">Rímfræði</title>
                                    <rubric>Calendarium sem er það íslenska rím sem sýnir þá gömlu
                                        tíma og þann mismun sem varð á því gamla og nýja tímatali.
                                        Saman tekið af vel aðla biskupinum yfir Skálholtsstifti M.
                                        Þórði Þorlákssyni loflegrar minningar. Prentuð í Skálholti.
                                        Anno MDCLXIII</rubric>
                                    <incipit>Januarius …</incipit>
                                    <explicit>… Hér með endast þetta calendarium.</explicit>
                                    <note> Samantektin hefst á annál sem nær frá janúar fram í
                                        desember. Þar greinir m.a. frá sólargangi í tengslum við
                                        stjörnumerkin (í janúar <q>þá sól gengur í
                                        Vatnsberamerki</q>), hvenær sólin kemur upp og hve lengi hún
                                        er á lofti (í janúar er sólar-<q>uppkoma kl. 9.2. avart
                                            undirg.: kl. 2.2</q>). </note>
                                </msItem>
                                <msItem n="5.2" class="timafr lakn heilmal">
                                    <locus from="203v" to="210r">203-210r</locus>
                                    <title type="supplied">Rímfræðiviðbætur</title>
                                    <rubric>Lítilvæg appendix eður viðbætur þessa ríms. 1. Um fjóra
                                        parta ársins og þeirra tempran item um vinda og veðráttufar</rubric>
                                    <incipit>Ár skiptist í fjórðunga sem áður er um getið …</incipit>
                                    <explicit>… hvort oss hjáli(!) vor gæskuríki Guð í Jesúnafni,
                                        amen. Tantum.</explicit>
                                    <note> Í viðbótunum er m.a. auk tímatalsfræða fjallað um <q>böð,
                                            blóðtökur og lækningar</q> og <q>um heilsu- og
                                            vanheilsuteikn á manneskjunni.</q>
                                    </note>

                                </msItem>
                                <msItem n="5.3" class="starfr">
                                    <locus from="211v" to="211v">211v</locus>
                                    <title type="supplied">Tafla Pyþagorusar</title>
                                    <rubric xml:lang="la">Mensa Pythagoræ.</rubric>
                                    <incipit>Þessa undirsetta töflu lét sá nafnfrægi
                                        reikningsmeisari Pyþagoras vera frammi fyrir sér alla daga á
                                        sínu borði í sínu húsi, þar eð hann hafði sitt aðsetur.</incipit>
                                    <note> Fyrir neðan er tafla Pyþagorusar, <q>Taflan</q> (níu
                                        ferningar langsum og þversum, í hverjum ein tala frá 1-81). </note>

                                </msItem>
                            </msItem>


                            <msItem n="6" class="starfr">
                                <locus from="212r" to="217v">212r-217v</locus>
                                <title type="supplied">Reikningskúnst</title>
                                <rubric>Lítið ágrip um þær fjórar species í reikningskúnstinni þá
                                    undan eru gengin. Numeratio eður talan. 1. Additio eður
                                    tillagstalan, 2. subtractio eður afdráttartalan, 3.
                                    multiplicatio, margfjölganditalan, 4. divisio, skipta- eður
                                    sundurdeilingartalan. Handa bændum og börnum að komast fyrst í
                                    þá stöfun og til mikillrar nytsemdar ef iðka sig í því sama
                                    sérdeilis í kaupum og sölum. Í hvorjum additio og subtractio
                                    helstir brúkast. Innréttuð það næst hefur orðið komist. Eftir E.
                                    Hatton. Reikningskúnst eður arithmetica. Skrifað anno 1766 in
                                    January.</rubric>
                                <incipit>Fyrst er aðgætandi að þessar eftirfylgjandi 1, 2, 3, 4, 5,
                                    6, 7, 8, 9 …</incipit>
                                <note> Fyrir ofan meginmálið er tafla: Numeratio Tala. </note>
                                <explicit>… með útlendum bókum, kann það að ske með Guðs hjálp í
                                    framtíðinni. Finis.</explicit>


                            </msItem>

                            <msItem n="7" class="skaldskfr bokmfr kvsk attat ">
                                <locus from="218r" to="234r">218r-235r</locus>
                                <title type="supplied">Völuspárútlegging Björns á Skarðsá og
                                    ættartala Óðins</title>

                                <msItem n="7.1" class="skaldskfr bokmfr kvsk ">
                                    <locus from="218r" to="234r">218r-234r</locus>
                                    <author key="BjoJon006">Björn Jónsson</author>
                                    <title type="supplied">Völuspárútlegging Björns á Skarðsá</title>
                                    <rubric>Útlegging Björns Jónssonar á Skarðsá í Skagafirði yfir
                                        Völuspá. Fyrsti kapituli.</rubric>
                                    <incipit>Tvær bækur eru þær hér á Íslandi er menn nefna
                                        almennilega hvörja fyrir sig Eddu …</incipit>
                                    <explicit>… höfuðkóngur Trojuborgar og Eddu dæmisögur sagða(!)
                                        Gylfa kóngi. Finis.</explicit>
                                </msItem>
                                <msItem n="7.2" class="attat">
                                    <locus from="234v" to="235r">234v-235r</locus>
                                    <title type="supplied">Ættartala Óðins</title>
                                    <rubric>Ættartala Óðins. Frá Adam til biskups Jóns Arasonar á
                                        Hólum.</rubric>
                                    <incipit>Adam …</incipit>
                                    <explicit>… Jón Arason Hólabiskup.</explicit>
                                    <colophon>Hér endar ættartölu Óðins frá Adam.</colophon>
                                </msItem>
                            </msItem>
                        </msItem>

                    </msContents>

                    <physDesc>
                        <objectDesc form="codex">
                            <supportDesc material="chart">
                                <support>
                                    <p>Pappír.</p>
                                </support>

                                <extent>ii + 235 + ii blöð (<dimensions type="leaf" unit="mm"
                                        scope="all">
                                        <height>182-184</height>
                                        <width>145</width>
                                    </dimensions>). Blöð <locus from="1v" to="1v">1v</locus>, <locus
                                        from="81v" to="81v">81v</locus> og <locus from="235v"
                                        to="235v">235v</locus> eru auð.</extent>

                                <foliation>
                                    <p>Handritið skiptist í sjö misstóra hluta (sjá: Innihald) og
                                        hafa þeir flestir sitt upphaflega blaðsíðutal sem sjá má
                                        leifar af en sums staðar er það alveg horfið, hugsanlega
                                        vegna afskurðar blaða. Síðara blaðtal er með tvennu móti.
                                        Það nær annars vegar yfir handritið í heild og blöð eru þar
                                        merkt með blýanti 1, 5, 10, 15, 20, … …230, 235. Hins
                                        vegar bera blöð 162-218 jafnframt blaðsíðutalið 1-57. </p>
                                    <p>Blaðtal er því með eftirfarandi hætti. Fyrsti til þriðji
                                        hluti (blöð 1-161):<list>
                                            <item>Fyrsti hluti (blöð 1-72): bls. 1-160; titilsíða og
                                                efnisyfirlit eru án upphaflegrar síðumerkingar.</item>
                                            <item>Annar hluti (blöð 73-80): Sextán myndir (sem eru
                                                merktar síðar (bls. 2-18)).</item>
                                            <item>Þriðji hluti (blöð 81-161): bls. 1- 158.</item>
                                        </list></p>
                                    <p>Fjórði til sjöundi hluti (blöð 162-235): <list>
                                            <item>Fjórði hluti (blöð 162-169 (blöð 1-8)): Eldri
                                                merking er einungis greinanleg á fyrstu síðu
                                                <q>1</q>.</item>
                                            <item>Fimmti hluti (blöð 170-211 (blöð 9-50): Leifar af
                                                eldri merkingu er efst í horni ytri spássíu blaða.</item>
                                            <item>Sjötti hluti (blöð 212-217 (blöð 51-56)): Leifar
                                                blaðsíðumerkingar gefa til kynna að blaðsíður hafi
                                                verið merktar 1-12.</item>
                                            <item>Sjöundi hluti (blöð 218-235 (blað 218 er einnig
                                                merkt 57)): bls. 1-34.</item>
                                        </list></p>
                                </foliation>

                                <collation>
                                    <p>Þrjátíu kver.<list>
                                            <item n="1">Kver I: blöð 1-8, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="2">Kver II: blöð 9-16, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="3">Kver III: blöð 17-24, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="4">Kver IV: blöð. 25-32, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="5">Kver V: blöð 33-40, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="6">Kver VI: blöð 41-48, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="7">Kver VII: blöð 49-56, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="8">Kver VIII: blöð 57-64, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="9">Kver IX: blöð 65-72, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="10">Kver X: blöð 73-80, 3 tvinn + 2 stök blöð.</item>
                                            <item n="11">Kver XI: blöð 81-88, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="12">Kver XII: blöð 89-96, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="13">Kver XIII: blöð. 97-104, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="14">Kver XIV: blöð 105-113, 4 tvinn + 1 stakt
                                                blað.</item>
                                            <item n="15">Kver XV: blöð 114-121, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="16">Kver XVI: blöð 122-129, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="17">Kver XVII: blöð 130-137, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="18">Kver XVIII: blöð 138-145, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="19">Kver XIX: blöð 146-153, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="20">Kver XX: blöð 154-161, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="21">Kver XXI: blöð 162-169, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="22">Kver XXII: blöð 170-177, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="23">Kver XXIII: blöð. 178-185, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="24">Kver XXIV: blöð 186-193, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="25">Kver XXV: blöð 194-201, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="26">Kver XXVI: blöð 202-209, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="27">Kver XXVII: blöð 210-217, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="28">Kver XXVII: blöð 218-225, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="29">Kver XXIX: blöð 226-233, 4 tvinn.</item>
                                            <item n="30">Kver XXX: blöð 234-235, 1 tvinn.</item>
                                        </list>
                                    </p>
                                </collation>

                                <condition>
                                    <p>
                                        <list>
                                            <item>Morknað hefur úr jöðrum stöku blaða (sjá t.d. blöð
                                                  <locus from="1r" to="1v">1</locus>, <locus
                                                  from="73r" to="74v">73 og 74</locus>). Einnig
                                                hefur morknað úr blöðum á tvinnmótum, þ.e. við innri
                                                spássíur (sjá t.d. blöð <locus from="75r" to="81v"
                                                  >75-81</locus> og blað <locus from="88r"
                                                  to="88v">88</locus>).</item>
                                        </list>
                                    </p>
                                </condition>
                            </supportDesc>

                            <layoutDesc>
                                <layout columns="1" writtenLines="25 30">
                                    <p>
                                        <list>
                                            <item>Eindálka.</item>
                                            <item> Leturflötur er ca <dimensions type="written"
                                                  unit="mm" scope="all">
                                                  <height>150-160</height>
                                                  <width>110-125</width>
                                                </dimensions>
                                            </item>
                                            <item>Línufjöldi er ca 25-30.</item>
                                            <item>Efnistengdar titilsíður eru fjórar en handritið
                                                skiptist í sjö misstóra hluta.</item>
                                            <item>Kaflaskipting - ónúmeruð í fyrsta hluta bókarinnar
                                                en dæmisögurnar eru númeraðar I-LXXIV (sjá blöð
                                                  <locus from="81r" to="161v">81r-161v</locus>).
                                                Sömuleiðis er kaflaskipting tímatalsfræðinnar
                                                númeruð I-XXI (sjá blöð <locus from="170r" to="203v"
                                                  >170-203v</locus>) og útlegging Björns Jónssonar
                                                á Skarðsá á Völuspá er í nítján köflum (I-XIX, sjá
                                                blöð <locus from="218r" to="234r">218r-234r</locus>)
                                                . Í öðrum parti Snorra-Eddu eru nöfn og heiti í
                                                stafrófsröð (sjá blöð <locus from="137r" to="161v"
                                                  >137r-161v</locus>).</item>
                                            <item>Síðutitlar.</item>
                                            <item><catchwords>Griporð</catchwords> eru á stöku stað
                                                (sjá t.d. blöð <locus from="6v" to="6v">6v</locus>
                                                og <locus from="229v" to="229v">229v</locus>) og þá
                                                oftast á verso-hlið blaða.</item>
                                            <item>Frásögnin endar á stundum í totu (sjá t.d. blöð
                                                  <locus from="161v" to="161v">161v</locus> og
                                                  <locus from="234r" to="234r"
                                            >234r</locus>).</item>
                                        </list>
                                    </p>

                                </layout>
                            </layoutDesc>
                        </objectDesc>

                        <handDesc hands="1">
                            <summary>Bókin er fallega skrifuð og upp sett með hendi <name
                                    type="person" key="JakSig001">Jakobs Sigurðssonar</name> í <name
                                    type="place">Vopnafirði.</name>
                                <name type="person" key="JonKri003">Jónas Kristjánsson</name> réð nafn
                                skrifarans úr rammvillingsletri (sjá Gísli Sigurðsson 2002: 179).</summary>

                            <handNote script=" kanzlei" scope="major" scribe="JakSig001">
                                <list>
                                    <item>Blöð 1-80 og 137-182, kansellískrift.</item>
                                </list>
                            </handNote>
                            <handNote scope="major" script=" kurrent" scribe="JakSig001">
                                <list>
                                    <item>Blöð 81-136 og 183-235, fljótaskrift. Kansellískrift er á
                                        fyrisögnum og fyrstu línu eftir kaflaskil (sjá t.d. blað
                                            <locus from="222v" to="222v">222v</locus>). Inn á milli
                                        í texta bregður einnig fyrir kanasellískrift, sbr. t.d. á
                                        blaði <locus from="223r" to="223r">223r</locus>.</item>
                                </list>
                            </handNote>
                        </handDesc>

                        <decoDesc>
                            <decoNote type="miniature">
                                <p>Á blöðum<locus from="73r" to="80v">73r-80v</locus> eru sextán
                                    frásagnarmyndir tengdar efni handritsins: <list>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="73r" to="73r">73r</locus>
                                            sýnir hvar geitin Heiðrún stendur uppi á Valhöll og
                                            bítur barr af greinum trésins Léraðar. Mjöðurinn sem
                                            daglega rennur úr spenum Heiðrúnar er svo mikill að hann
                                            nægir öllum einherjum í Valhöll.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="73v" to="73v">73v</locus>
                                            sýnir Óðin, Loka og Hæni þar sem þeir eru að matreiða
                                            uxa og gengur það erfiðlega. Þjassi jötunn situr á
                                            trjágrein fyrir ofan þá í arnarlíki. Það verður að
                                            samkomulagi milli þeirra og arnarins að hann sjái um að
                                            kjötið sjóði og í staðinn fái hann fylli sína af uxanum.
                                            Framhald sögunnar tengist samskiptum Loka og arnarins og
                                            hvarfi Iðunnar og yngingareplanna úr Ásgarði. Loki náði
                                            bæði eplunum og Iðunni aftur og hefndum að auki.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="74r" to="74r">74r</locus>
                                            sýnir kýrina Auðhumlu og mjólkurárnar fjórar sem runnu
                                            úr spenum hennar. Þar má einnig sjá hvernig hún sleikir
                                            Búra úr hrímsteini. </item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="74v" to="74v">74v</locus>
                                            sýnir hvernig Baugi bróðir Suttungs jötuns borar
                                            Hnitbjörg með nafrinum Rata. Frásögnin tengist Óðni og
                                            tilraun hans til að komast yfir skáldamjöðinn sem
                                            geymdur var í Hnitbjörgum. Baugi bróðir Suttungs ásamt
                                            Bölverki (Óðni) freistuðu þess að komast sjálfir að
                                            miðinum með því að bora í gegnum bjargið.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="75r" to="75r">75r</locus>
                                            tengist tilraun Hermóðar hins hvata sonar Óðins til að
                                            heimta Baldur úr Helju. Þá för fór Hermóður á hestinum
                                            Sleipni að beiðni Friggjar en í staðinn skyldi hann
                                            öðlast alla hennar ást og hylli. Helja sagðist ekki
                                            sleppa Baldri nema allir hlutir í heiminum, lifandi og
                                            dauðir, grætu hann. Allir gerðu það nema gýgurinn Þökk
                                            en hún er talin hafa verið Loki dulbúinn. Baldur var því
                                            áfram í Helju. Á myndinni eru Hermóður, Sleipnir og
                                            Baldur.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="75v" to="75v">75v</locus>
                                            sýnir hvernig Höður hinn blindi, leggur að undirlagi
                                            Loka, mistiltein í gegnum Baldur hinn góða bróður sinn
                                            og verður honum þannig að aldurtila. </item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="76r" to="76r">76r</locus>
                                            sýnir Óðin í arnarham fljúga með
                                            Hnitbjargarmjaðarfyllina og hvernig hann spýtir
                                            skáldamiðinum í ker ásanna. Óðinn gaf mjöðinn ásunum og
                                            þeim mönnum sem kunna að yrkja.</item>
                                        <item> Mynd á blaði <locus from="76v" to="76v">76v</locus>
                                            sýnir Ull son Óðins og Sifjar og stjúpson Þórs. Hann var
                                            afburða bogmaður og skíðakappi (sjá blað <locus
                                                from="109r" to="109r">109r</locus>), fallegur og
                                            góður hermaður og því gott að heita á hann í einvígi. </item>
                                        <item> Mynd á blaði <locus from="77r" to="77r">77r</locus>
                                            sýnir Óðin, guð skáldskapar og vígaferla. Hann er
                                            eineygður þar sem hann lagði annað auga sitt að veði
                                            fyrir drykk úr viskubrunninum (Mímisbrunni). Á myndinni
                                            má einnig sjá hrafna Óðins, Hugin og Munin, sitjandi á
                                            öxlum hans en þeir flytja honum fréttir um allan heim.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="77v" to="77v">77v</locus> er
                                            af Ása-Þór með sína þrjá kostagripi, hamarinn Mjölni,
                                            járnglófa og megingjarðir. </item>
                                        <item>Myndin á blaði <locus from="78r" to="78r">78r</locus>
                                            tengist frásögninni af því þegar Gylfi konungur kemur í
                                            dulargervi til Ásgarðs frá Svíþjóð og hittir þar fyrir
                                            höfðingjana Háan, Jafnháan og Þriðja. Hann spyr margra
                                            spurninga og þeir fræða hann um ýmislegt. Þeir segja
                                            honum meðal annars frá sköpun heimsins, norrænni
                                            heimsmynd, hlutverki asksins Yggdrasils, brúarinnar
                                            Bifrastar og mörgu fleiru.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="78v" to="78v">78v</locus>
                                            sýnir Fenrisúlf fjötraðan. Ásunum hafði tekist að lokka
                                            úlfinn með því að leggja hönd Týs að veði. Í látunum við
                                            að reyna að leysa fjöturinn beit úlfurinn hönd Týs af og
                                            heitir sá hluti handarinnar síðan úlfliður en Týr var
                                            einhendur upp frá því. Fjöturinn hélt.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="79r" to="79r">79r</locus>
                                            sýnir Loka Laufeyjarson með netið sitt en æsir sóttu að
                                            honum.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="79v" to="79v">79v</locus>
                                            sýnir Þór á sjó með jötninum Hymi og dregur hér
                                            Miðgarðsorm.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="80r" to="80r">80r</locus>
                                            sýnir Heimdall og hornið hans en þegar hann blæs í
                                            hornið heyrist það um allan heim. Hann er sendiboði
                                            guðanna og er með vængi á höfði og á fótum.</item>
                                        <item>Mynd á blaði <locus from="80v" to="80v">80v</locus>
                                            sýnir Sleipni hest Óðins. Hann er bestur hesta ásanna og
                                            hefur átta fætur. Hann kom undir þegar æsirnir léku á
                                            borgarsmiðinn sem samið hafði um það við þá að byggja
                                            svo góða borg á þremur misserum að held væri fyrir
                                            bergrisum og hrímþursum. Að launum vildi smiðurinn
                                            eignast gyðjuna Freyju, sólina og mánann. Þegar dró að
                                            verklokum fengu goðin Loka til að tefja verkið. Loki
                                            breytti sér í meri sem fór til fundar við Svaðilfara sem
                                            var hestur smiðsins og honum til aðstoðar. Ráðagerðin
                                            heppnaðist, æsirnir héldu Freyju, sól og mána. Merin
                                            (Loki) varð hins vegar fylfull og ól folaldið Sleipni í
                                            fyllingu tímans.</item>
                                    </list></p>
                            </decoNote>
                            <decoNote type="diagram" subtype="astrological">Skýringarmyndir, töflur
                                og ýmsar upplistanir eru í seinni hluta handritsins. Þar tengjast
                                umfjöllunarefnin stafrófi og rúnum, tímatalsfræði, læknisfræði og
                                reikningskúnstum: <list>
                                    <item>Skýringarmyndir ýmiss konar eru á blöðum <locus
                                            from="184r" to="184r">184r</locus>, <locus from="186v"
                                            to="186v">186v</locus>, <locus from="188v" to="188v"
                                            >188v</locus>, <locus from="199v" to="199v"
                                        >199v</locus>, <locus from="203r" to="203r">203r</locus>,
                                            <locus from="206r" to="206r">206r</locus>.</item>
                                </list>
                            </decoNote>

                            <decoNote type="diagram">
                                <list>
                                    <item>Töflur og ýmsar upplistanir eru á blöðum <locus
                                            from="162r" to="166r">162r-166r</locus>, <locus
                                            from="169r" to="169v">169</locus>, <locus from="170v"
                                            to="182r">170v-182r</locus>, <locus from="187v"
                                            to="188r">187v-188r</locus>, <locus from="189v"
                                            to="189v">189v</locus>, <locus from="190v" to="190v"
                                            >190v</locus>, <locus from="192r" to="192r"
                                        >192r</locus>, <locus from="194r" to="195r"
                                        >194r-195r</locus>, <locus from="198v" to="198v"
                                        >198v</locus>, <locus from="202v" to="202v">202v</locus>, ,
                                            <locus from="211v" to="211v">211v</locus> og <locus
                                            from="212v" to="217r">212v-217r</locus>.</item>
                                </list>
                            </decoNote>

                            <decoNote type="paratext" subtype="title-page">Skreyttar titilsíður. <list>
                                    <item>Fjórar skreyttar titilsíður (sjá blöð <locus from="1r"
                                            to="1r">1r</locus>, <locus from="81r" to="81r"
                                        >81r</locus>, <locus from="170r" to="170r">170r</locus> og
                                            <locus from="212r" to="212r">212r</locus>).</item>
                                </list>
                            </decoNote>
                            <decoNote type="initial" subtype="flourished">
                                <list>
                                    <item>Flúraðir upphafsstafir (sá t.d. blöð <locus from="31r"
                                            to="31r">31r</locus> og <locus from="62v" to="62v"
                                        >62v</locus>).</item>
                                </list>
                            </decoNote>
                            <decoNote type="secondary" subtype="display-script">
                                <list>
                                    <item>Fyrirsagnir eru með stærra letri en textinn og stafir
                                        flúraðir og blekfylltir (sjá t.d. <locus from="27v" to="28r"
                                            >27v-28r</locus>). Fyrsta lína textans er einnig oft með
                                        stærri og settari skrift en meginmálið (sbr. t.d. blöð
                                            <locus from="110r" to="115r">110r-115r</locus>).</item>
                                </list>
                            </decoNote>
                        </decoDesc>

                        <additions>
                            <p>Viðbætur úr handriti:<list>
                                    <item>Á aftasta blaði í handriti stendur skrifað með snarhönd:
                                        <q>Monsir <name type="person" key="GisGis002">Gísli
                                            Gíslason</name> á <name type="place">Skörðum</name> á
                                            með réttu bókina Eddu.</q>
                                    </item>
                                    <item>Neðar stendur líklega <q>St. Petersen</q> en á það nafn
                                        hafa ekki verið borin kennsl en þar fyrir neðan er nafnið <q>
                                            <name type="person" key="MagGud002">Magnús Guðmundsson</name>
                                        </q> líklegast bóndi á <name type="place">Sandi í
                                            Aðaldal</name> (sjá nánar <bibl><ref>Gísli Sigurðsson 2002: 184</ref></bibl>).
                                    </item>
                                </list></p>
                            <p>Viðbætur úr eldra bandi: <list>
                                    <item>Meðfylgjandi eldra bandi eru tvö saurblöð úr handritinu og
                                        á öðru þeirra má greina nöfnin <q><name type="person" key="SigSig019"
                                                >Sigurður Sigursson</name>,</q>
                                        <q>
                                            <name type="person" key="FinSig003">Finnbogi Sigursson</name>
                                        </q> og <q>
                                            <name type="person" key="IsaTho001">Ísak Þorsteinsson</name>
                                        </q> (sjá nánar: Ferill)</item>
                                    <item>Eftst á blaðinu eru útreikningar og þar fyrir neðan
                                        skrifað með öðru bleki <q>þetta er nóg</q>, <q>Edda Edda</q>
                                        og neðarlega á blaðinu <q>Skraparets predikun</q> og enn
                                        neðar nafnið <q>Magnús</q> (o.fl.) </item>
                                    <item>Miðar úr ýmsum áttum hafa fóðrað kjölinn (eru nú lausir).
                                            <name type="person" key="JonSig004">Jón Sigurðsson
                                        </name> hefur skrifað á í það minnsta þrjá þeirra; á einn
                                        hefur hann t.d. skrifað undir fyrir hönd útgefenda (Nýrra
                                        félagsrita) í <name type="place" key="Copen01">Kaupmannahöfn</name>
                                        <date when="1856-07-17">17. júlí 1856</date>. Á annan hefur
                                        hann skrifað <q>Hreppstjóri. Séra <name type="person" key="JonJoa001"
                                                >Jón Jóakimsson</name> á <name type="place" key=""
                                                >Þverá í Laxárdal</name>.</q>
                                    </item>
                                    <item>Einn miðanna geymir rúnaletur eða: <q>… það forna
                                            Malrúnaletur</q> og annar hefur verið skorinn af
                                        textablaði.</item>
                                </list>
                            </p>
                        </additions>

                        <bindingDesc>
                            <binding contemporary="false">
                                <p>Band (<dimensions type="binding" unit="mm">
                                        <height>193</height>
                                        <width>169-170</width>
                                        <depth>45</depth>
                                    </dimensions>) er frá 1989.<list>
                                        <item>Spjöld og kjölur eru klædd ljósbrúnu leðri. Á kápuna
                                            framanverða er þrykkt nafnið <q>Edda</q> með dökkbrúnum
                                            lit og á kápuna aftanverða er með sama hætti þrykkt
                                            ártalið <q>1765</q>. Spjöldin framan- og aftanverð eru
                                            afmörkuð dökkbrúnum línum með skrauti í hornum. </item>
                                        <item>Á <locus from="9999r-RB" to="9999r-RB">aftara
                                                spjaldblaði</locus> stendur með gylltum stöfum <q>
                                                <name type="person" key="KenMel001">Ken
                                                Melsted</name>
                                            </q> en það er nafn síðasta eiganda handritsins og við
                                            hann er handritið kennt.</item>
                                    </list></p>
                                <p>Eldra band (<dimensions type="binding" unit="mm">
                                        <height>190</height>
                                        <width>145</width>
                                        <depth>60</depth>
                                    </dimensions>) fylgir. Með bandinu fylgja tvö saurblöð úr
                                    handritinu og á öðru þeirra má lesa nöfn og ýmsar pennaprufur.
                                    Kjölur hefur verið fóðraður með miðum úr ýmsum áttum (sjá
                                    nánar: Spássíugreinar og aðrar viðbætur).</p>
                            </binding>
                        </bindingDesc>


                    </physDesc>

                    <history>
                        <origin notBefore="1765" notAfter="1766" cert="high">
                            <p> Bókin er skrifuð á <origPlace key="IS">Íslandi</origPlace> á árunum
                                    <origDate notBefore="1765" notAfter="1766">1765 og
                                1766.</origDate> Textarnir byggjast á eldri og þekktum handritum eða
                                prentuðum bókum (sbr. <ref>
                                    <bibl>Snorra Edda 1665, Calendarium MDCLXIII</bibl>
                                </ref>. Í formálum Snorra-Eddu (hér) er fylgt megingerðinni sem
                                þekkt er úr <ref>Wormsbók Snorra Eddu</ref>). Samsetning bókarinnar
                                gefur til kynna að þar sé sams konar hugsun að verki andspænis
                                norrænum goðsögum og þekkt er annars staðar að og greinilegt af því
                                sem þar kemur fram að menn hafa þekkt hvernig goðsögurnar voru
                                notaðar til að fjalla um fyrirbæri himinhvolfsins en goðsögur gegna
                                víða um heim því hlutverki að vera tungumál stjarnfræðinnar.
                                Eddutextarnir eru hér á bók með dagatali þar sem greint er frá stöðu
                                himintungla og reiknifræði sem hvort tveggja er þekking af sama
                                meiði (sjá <ref>
                                    <bibl> Gísli Sigurðsson 2002: 183</bibl>
                                </ref>). </p>
                        </origin>
                        <provenance>
                            <p><name type="person" key="GisSig006">Gísli Sigurðsson</name> hefur fjallað um
                                feril handritsins (Handritin 2002: 179-185) og er stuðst við þá
                                umfjöllun hér. Í umfjöllun Gísla koma ekki fram síðari rannsóknir
                                hans en þær tengjast eldri kápu bókarinnar (sem ekki er hluti af
                                núverandi bandi). Þessi viðbót Gísla skýrir hugmyndir um feril
                                bókarinnar til muna og verður sömuleiðis til hennar vitnað hér: <list>
                                    <item>a) Gamla kápan: Innan á gömlu kápunni á Melsteðs Eddu má
                                        lesa nöfn innan um hitt og þetta krot. Gísli Sigurðsson
                                        telur ekki ósennilegt að þetta geti lýst ferli bókarinnar úr
                                            <name type="place">Vopnafirði</name> að <name
                                            type="place">Skörðum</name> en vera bókarinnar á Skörðum
                                        kemur fram á aftasta blaði bókarinnar eins og Gísli getur um
                                        í grein sinni í bókinni <bibl>
                                            <ref>Handritin</ref>
                                        </bibl>. Nöfnin eru þrjú. Eftirfarandi upplýsingar eru sbr. http://www.manntal.is/:<list>
                                            <item>1) <name key="SigSig019" type="person">Sigurður
                                                Sigurðsson</name>. Samkvæmt manntalinu 1835 var á
                                                  <name type="place">Ytri-Hlíð í Vopnafirði</name>
                                                bóndi með þessu nafni. Hann var þá orðinn 64 ára.
                                                Ytri-Hlíð er skammt frá <name type="place"
                                                  >Breiðagerði</name> þar sem <name type="person"
                                                  key="JakSig001">Jakob Sigurðsson</name> skrifari
                                                bókarinnar lést <date when="1779">1779</date>.</item>
                                            <item>2) <name type="person" key="FinSig003">Finnbogi
                                                Sigurðsson</name>. Samkvæmt manntalinu 1835 var á
                                                  <name type="place">Flautafelli í
                                                Þistilfirði</name> vinnumaður með þessu nafni, þá 69
                                                ára.</item>
                                            <item>3) <name type="person" key="IsaTho001">Ísak
                                                Þorsteinsson</name>. Ísak var samkvæmt manntölunum
                                                1835 og 1840 vinnumaður <name type="person" key="GisGis002"
                                                  >Skarða-Gísla</name>, í <name type="place"
                                                  >Skörðum</name> (1835 er hann 58 ára).</item>
                                        </list>Gísli telur því ekki ósennilegt, ef þessir menn eru
                                        rétt greindir og samkvæmt manntölum koma varla aðrir til
                                        greina, að þessi nöfn varði leið handritsins úr Vopnafirði
                                        að Skörðum.</item>

                                    <item>b) Handritið:<list>
                                            <item>Efst á aftasta blaði bókarinnar er nafn <name
                                                type="person" key="GisGis002">Gísla Gíslasonar</name> í
                                                  <name type="place">Skörðum</name> sem <q>á með
                                                  réttu bókina Eddu</q>. Gísli var uppi <date
                                                  from="1797" to="1859">1797-1859</date> og var
                                                bóndi, skáld og bókbindari. Hann bjó um tíma á <name
                                                  type="place" key="">Auðnum í Laxárdal</name>,
                                                hjáleigu <name type="place">Þverár</name> en Þverá
                                                tengir handritið óbeint við sjálfstæðisbaráttuna þar
                                                sem í band bókarinnar var notað rifrildi úr bréfi
                                                  <name type="person" key="JonSig004">Jóns
                                                  Sigurðssonar</name> forseta til <name
                                                      type="person" key="JonJoa001">Jóns Jóakimssonar</name> á
                                                  <name type="place">Þverá,</name> föður <name
                                                      type="person" key="BenJon004">Benedikts</name> á<name
                                                  type="place" key=""> Auðnum</name>. <p>Sonur
                                                      Gísla var <name type="person" key="ArnGis011">Arngrímur
                                                  Gíslason</name> málari <date from="1829"
                                                  to="1887">1829-1887</date>. Melsteðs-Edda
                                                  var á heimili Arngríms og gæti þannig <q>hafa
                                                  leikið merkilegt hlutverk við að koma arfi
                                                  myndlýsinga í handritum áleiðis inn í
                                                  nútímamyndlist. Í ævisögu Arngríms eftir
                                                  <name type="person" key="KriEld001"
                                                  >Kristján Eldjárn</name> (bls. 83) er
                                                  þessi frásögn, höfð eftir <name
                                                      type="person" key="SigTho013">Sigurjóni
                                                  Þorgrímssyni</name> frá <name
                                                  type="place">Hraunkoti</name>, um skeið
                                                  verti á <name type="place">Húsavík</name>,
                                                  en hann hafði heyrt Arngrím segja frá þessum
                                                  fyrstu tilburðum sínum í myndagerð: "Það var
                                                  að vorlagi, góð tíð, heimilisfólk í <name
                                                  type="place">Skörðum</name> flest farið
                                                  til kirkju, en Arngrímur sat heima. Myndabók
                                                  lá uppi á hillu í baðstofunni. Drengurinn
                                                  seildist eftir bókinni, hljóp með hana út og
                                                  upp í Skarðaháls, fór að teikna og gleymdi
                                                  stund og stað. Þegar fólkið kom heim frá
                                                  kirkjunni vissi enginn hvað af honum hafði
                                                  orðið. Var hans leitað og loksins fannst
                                                  hann, niðursokkinn í fyrstu teikningarnar
                                                  sem hann bar við að gera." Um það verður
                                                  ekkert fullyrt hvort Arngrímur litli hafi
                                                  hér gleymt sér við þær sömu myndir og sjá má
                                                  hér á síðunum en nógu gaman er þó að gæla
                                                  við þá hugmynd að hann hafi handleikið þessa
                                                  bók og myndirnar í henni hafi þá verið hans
                                                  fyrstu kynni af myndlist.</q> (<bibl>
                                                  <ref>Gísli Sigurðsson 2002: 183-184</ref>
                                                  </bibl>)</p></item>

                                            <item>Neðst á aftasta blaði stendur nafnið <q>
                                                <name type="person" key="MagGud002">Magnús Guðmundsson</name>
                                                </q>, og getur þar varla verið um annan að ræða en
                                                Magnús Guðmundsson bónda á <name type="place">Sandi
                                                  í Aðaldal.</name> Dóttir hans <name
                                                      type="person" key="EliMag001">Elín Sigríður
                                                Magnúsdóttir</name> fluttist með handritið frá <name
                                                  type="place" key="">Halldórsstöðum í Kinn
                                                </name> til Kanada með sex börn sín
                                                <date>1876</date> og nam land rétt hjá <name type="place">Gimli</name>. Bæ
                                                sinn nefndi hún Melstað en Melsted er ættarnafn
                                                afkomenda hennar. <p>
                                                  <q>Eitt þessara barna var <name type="person"
                                                  key="">Jóhannes Frímann Magnússon
                                                  Melsted</name>, fæddur á <name
                                                      type="place" key="JohMag002">Gvendarstöðum í Kinn</name>
                                                  <date when="1859">1859</date>. Jóhannes bjó
                                                  seinna stórbúi að <name type="place" key=""
                                                  >Garðar í Norður Dakota</name> þar til
                                                  hann fluttist að <name type="place" key=""
                                                  >Wynyard</name> árið <date when="1910"
                                                  >1910</date>. Sonur hans var <name
                                                      type="person" key="LeoMel001">Leo Melsted</name>,
                                                  fæddur <date when="1902">1902</date>, bóndi
                                                  í Wynyard, faðir <name type="person"
                                                  key="KenMel001">Kenneth Melsteds</name>,
                                                  sem fæddist <date when="1931-07-19">19. júní
                                                  1931</date> og varð seinna stórbóndi á
                                                  ættaróðali sínu. Um hann segir í <bibl>
                                                  <ref>Vesturíslenskum æviskrám </ref>
                                                  </bibl>(5. b, bls. 180): "Mikill unnandi
                                                  góðra bóka og á afar sjaldgæfar bækur
                                                  íslenskar í bókasafni sínu. Hann á einnig
                                                  mikið og merkilegt frímerkjasafn." Þessi
                                                  lýsing er varla miklar ýkjur, og hefði getað
                                                  átt við um <name type="person"
                                                  key="ArnMag001">Árna Magnússon</name> ef
                                                  frímerkin hefðu verið til um hans daga, því
                                                  að á meðal hinna sjaldgæfu bóka var þetta
                                                  handrit sem nú er komið heim, ekki bara
                                                  sjaldgæft heldur einstætt verk og svo
                                                  merkilegt að fyrir 124 árum datt sex barna
                                                  móður á leið yfir Norður Atlantshaf í leit
                                                  að betra lífi í ókunnu landi með börnin sín
                                                  öll ekkert betra í hug en að hafa það með
                                                  sér í þeim litla farangri sem hún gat borið.
                                                  Slík bók hlýtur að vera nokkurs verð og er
                                                  tæpast "af absolut ingen værdi" (<bibl>
                                                  <ref>Gísli Sigurðsson 2002: 184</ref>
                                                  </bibl>).</q>
                                                </p></item>
                                            <item>Eitt nafn til má lesa á aftasta blaði en þar er
                                                skrifað <q>
                                                  <name type="person" key="St.Pet001">St. Petersen</name>
                                                </q>. Engin kennsl hafa verið borin á það
                                            nafn.</item>
                                        </list></item>
                                </list>
                            </p>
                        </provenance>
                        <acquisition when="2000">
                            <p>Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók formlega við handritinu við
                                athöfn í Þjóðarbókhlöðu <date when="2000-02-13">13. febrúar árið
                                    2000.</date> Það hafði þá verið um hríð til rannsóknar á
                                stofnuninni eftir að <name type="person" key="HarBes001">Haraldur
                                Bessason</name> prófessor í <name type="place">Winnipeg</name>,
                                hafði haft milligöngu um að koma því til Íslands á 8. áratug 20.
                                aldar. Þá komu þeir Leo og Kenneth Melsted með handritið og fólu
                                stofnuninni það til varðveislu. <list>
                                    <item>Stofnunin fékk handritið að gjöf frá fjölskyldu ræðismanns
                                        Íslands í Minnesota í Bandaríkjunum, <name type="person"
                                            key="OrnArn001">Arnar Arnars</name> en handritið keypti
                                        fjölskyldan af <name type="person" key="KenMel001">Kenneth
                                        Melsted</name> (sjá: Ferill).</item>
                                </list></p>
                        </acquisition>
                    </history>
                    <additional>
                        <adminInfo>
                            <recordHist>
                                <source>
                                    <p>
                                        <name type="person" key="ValHil001">VH</name> skráði
                                        handritið <date notBefore="2009-10-16" notAfter="2009-10-16"
                                            >16. október 2009</date>. <name type="person"
                                            key="ValHil001">VH</name> jók við skráningu í <date
                                            when="2011-07">júlí 2011</date>. Við skráningu var
                                        einkum stuðst við <bibl>
                                            <ref>Gísli Sigurðsson 2002: 179-185</ref>. </bibl>
                                    </p>
                                </source>
                            </recordHist>


                        </adminInfo>

                        <surrogates>
                            <p>
                                <list>
                                    <item>Myndir</item>

                                </list>
                            </p>
                        </surrogates>
                    </additional>


                </msDesc>
            </sourceDesc>
        </fileDesc>
    </teiHeader>
    <facsimile xml:base="http://www.ImageDirectory.is">
        <surface> </surface>
    </facsimile>
</TEI>

