Handritaskrá Árnastofnunar

Tilraunaútgáfa

Ísland Reykjavík Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum Handritasvið Safn Árna Magnússonar SÁM 57 HÍ 57

Málfræðirit

Íslenska, latína 1r-52v Latnesk málfræði Þetta handrit er ekki uppskrift af bókum sem Jón Árnason biskup gaf út 1734: Epitome Grammatica latinæ og Lexidion latino-islandicum grammaticale. Sama ár gaf Jón biskup út Donatinn, en hér eru ekki uppskriftir úr honum (sbr. óprentaða SÁM-skrá). 1r-8v Latneskar nafnorðabeygingar … Fames -- es hungur … 8v-11v Önnur aðgreining Nominis Substantivi … Til að skilja … 11v-21r II.Nomen adjectivum Tillags nafn er sá annar háttur eða umbreyting nafns orðanna … 21r-28r Nomen heteroclitum … Það nafn sem hneigist öðruvísi heldur en sú rétta … 28r-40r Annar hluti ræðunnar Species -ei, tegund Er það tilfelli í málskúnstinni … 28r-29r I I. Nomen Patrononicum Það nafn sem dregst af forfeðrum eður föðurlandi … 29r-30v II II. Nomen Possessivum Það nafn er merkir eign og umráð … 30v III III. Nomen Gentile Það nafn sem dregst af þjóð eða fólki svo sem … 31r-32r IV IV. Nomen Deminutivum vel Diminutivum Það nafn sem minnkandi fer eða merkir minna en þess upprunaorð … 32r-35v V V. Nomen Denominativum Það nafn sem kennt er við sinn uppruna … 35v VI VI. Nomen Verbale Það nafn sem dregst af þeim persónulegu orðum svo sem … 35v-40r VII VII. Nomen numerale Tölunafn hvert að skiptist í sjö raðir og kallast … 40r-41v Þriðji partur ræðunnar Figura -æ. Mind Figura kallast það tilfelli orðanna sem sýnir hvort heldur þau séu einföld eður af öðrum samsett … 41v-42r Fjórði partur ræðunnar Participium -pii Hluttekningaroð er sá fjórði hneigjanlegur partur ræðunnar … 42r-49v Fimmti partur Adverbium -bii Viðorðið er sá fimmti partur ræðunnar … 49v-51r Sjötti partur Præpositio Fyrirframansetning er sá sjötti partur ræðunnar … 51r-52v Sjöundi partur Conjunctio Samtenging er þeirra ýmislegt háttarlag og kringumstæður … 51r-52v Áttundi partur Interjectio Sá áttundi og síðasti partur ræðunnar sem með óskilmerkilegu hljóði auglýsir ýmislega hugarins tilhneiging … Pappír. iiii + 52 blöð + ii ( 214 80-81 ). Blöð voru ekki blaðmerkt en hafa nú fengið blaðmerkingu 1-52.

Sex kver. Kver I: blöð 1-8, 4 tvinn. Kver II: blöð 9-16, 4 tvinn. Kver III: blöð 17-24, 4 tvinn. Kver IV: blöð 25-32, 4 tvinn. Kver VI: blöð 33-40, 4 tvinn. Kver VII: blöð 41-52, 6 tvinn.

Svo lítur út fyrir að eina örk a.m.k. vanti framan á handritið. Hugsanlegt er að eitthvað vanti eftir 80. s. (Einar G. Pétursson, sbr. óútgefna skrá yfir SÁM-handrit; þar er miðað við blaðsíðutal) Handritið þarfnast lagfæringar; kverin eru að mestu laus frá kili, jaðrar blaða eru morknir og saurblöð eru illa farin.

Eindálka. Leturflötur er ca 175 +/- 2 70 +/- 2 . Línufjöldi er ca 27-30.

Óþekktur skrifari, kansellíbrotaskrift. Upphafsstafir örlítið flúraðir í fyrirsögnum, sbr. til dæmis á blöðum 8v, 31r og 40r.

Band ( 197-200 70-90 10 ) Leðurkápa, skökk og skjæld.

Ljósritað gjafabréf frá gefanda fylgir með handritinu ásamt vinnugögnum Einars G. Péturssonar.

Handritið var skrifað á Íslandi, líklega á

Handritið er gjöf til Stofnunar Árna Magnússonar 12. desember 1994 skv. meðfylgjandi gjafabréfi undirritað Sveinn Einarsson. Handritið telur hann hugsanlega komið frá Skálholtsskóla, en það hafði verið í eigu föður hans, Einars Ólafs Sveinsson (sjá nánar gjafabréf)

Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu í desember 1994.

VH skráði handritið í júní 2010