Manuscript Detail
SÁM 16
There are currently no images available for this manuscript.
Lækningarit; Iceland, 1832-1833
Þessa Bók sem inniheldur ýmislegt um sjúkdóma og margbreytt lækningaráð við þeim sömu bæði af grösum og dýrum með fleiru hefur að nýju uppskrifa látið bóndinn monsr. Runólfur Sverrisson á Maríubakka árin 1832 og 33.
Contents
Lækningabók
“Grundug eftirrétting um landsins complexíonir”
“Siða- og náttúrulærdómurinn …”
“… og allar hans athafnir.”
Fremst er greinargerð um “temperament” en þá koma ráð gegn ýmsum kvillum eins og blóðgangi, heimakomu, mannsbiti, varasæri o.m.fl.
Um náttúrusteina
“Um náttúru nokkra [!] steina”
“Magnes sá er stál dregur til sín …”
“… sem skaparanum tilheyrir.”
Neðst í þessum kafla er “Lectore Benevolo”.
Sköpun mannsins
“Hér eftir skrifast um mannsins sköpun”
“Um mannsins sköpun og háttalag …”
“… blandaður við hunang og konumjólk.”
Tunglaldur
“Um merking tunglsaldurs, hvörn dag skal merkja skal [!] í uppbyrjun framkvæmd ferða, álíkt og barnsfæðing - svo og draumaspeki og blóðtökur”
“Fyrsti dagur tungls …”
“… 28 koma draumar fram.”
Lækningar
“Nokkur medicamenta við aðskiljanlegum sjúkdómum”
“Setjist vagl á augun …”
“… svo mikið salt sem hann þolir.”
Hvannarót
“Hvannarótardyggðir”
“Það vatn sem af henni kreistist …”
“… inn í messuvíni.”
Lækningar
“Merki á stúlkum”
“Sú æð sem er fyrir neðan hægra augað …”
“… með allri gætni að yfirvega.”
Þessir eftirfylgjandi 12 hlutir hafa fordjarfað lönd og lýði
“Þessir eftirfylgjandi 12 hlutir hafa fordjarfað lönd og lýði”
“1. Vamlar án visku …”
“… bæði móðurbani og sinn sjálfur.”
Þetta til fróðleiks hripað
“Þetta til fróðleiks hripað”
“Absalons hár vó 300 skildinga …”
“… sem sumir skrifa.”
Um kvenna blóðfall
“Um kvenna blóðfall”
“Svo segir Aristóteles …”
“… hann sé í þinni sálu.”
Málrúnir
“Hér eftir skrifast nokkuð af málrúna þrídeilum”
“Ár A er algróinn akur …”
“… þá skrifast fyrir framan aðrar sigurúr.”
Stutt undirvísun um ársins hlaup
“Stutt undirvísun um ársins hlaup”
“Í ári eru 52 vikur …”
“… tvö eru misseri á ári, vetur og sumar.”
Nokkuð um kauphöndlan uppteiknað
“Nokkuð um kauphöndlan uppteiknað”
“Það kallast gildur sykur …”
“… er reiðingstorfa þurr.”
Varnir gegn eldi
“Þeim er les eftirfylgjandi óskar skrifarinn (hvörn þér þekkið af eftirfylgjandi línum) lukku og blessunar, friðar og fagnaðar fyrir þann eilífa almáttuga náttúrunnar herra Guð og föður Drottins vors Jesú Kristi.”
“Eftir sem þér minnist í tal …”
“… þá hverfur það burtu.”
Lækningar
“Ef maður má ei vatni halda …”
“… og styrkir heilann.”
Lækningar
“Mannsins bein eru ccviii, tennur xxxii, æðar er cclxvi”
“Bláni brjóst á konu …”
“… It testiculus vulpis”
Ráð gegn höfuðverk og andvökum í sótt.
Um bólusótt
“Nokkur velmeint ráð við bólusóttinni”
“Það er aðgætandi um þessa bólu …”
“… og á tilhentugum stöðum auglýst.”
“Actum Bessastöðum d. 14. oktobris 1762. Bjarni Pálsson Medicus ordinarius Islandiæ.”
Lækningabók
“Konstir til að gjöra gegliri”
“1. Að skrifa svo ei verði lesið. Lát mutrið victril í hreina blekbyttu …”
“… og legg við óbreytt villuletur.”
“Endir bókarinnar.”
Undir er skrifað upp stafróf villuletursins.
Reglur handa yfirsetukonum
“Einfaldar reglur fyrir yfirsetukonur að brúka í barnssæng”
“Þegar sá tími er kominn að konan skuli fæða …”
“… ef rétt eru brúkuð.”
Líklega hefur glatast aftan af.
Physical Description
14 kver.
- Kver I: bl. 1-8, 4 tvinn.
- Kver II: bl. 9-16, 4 tvinn.
- Kver III: bl. 17-24, 4 tvinn.
- Kver IV: bl. 25-30, 3 tvinn.
- Kver V: bl. 31-38, 4 tvinn.
- Kver VI: bl. 39-46, 4 tvinn.
- Kver VII: bl. 47-54, 4 tvinn.
- Kver VIII: bl. 55-62, 4 tvinn.
- Kver IX: bl. 63-70, 4 tvinn.
- Kver X: bl. 71-78, 4 tvinn.
- Kver XI: bl. 79-86, 4 tvinn.
- Kver XII: bl. 87-94, 4 tvinn.
- Kver XIII: bl. 95-102, 4 tvinn.
- Kver XIV: bl. 103-105, stakt blað og tvinn.
Handritið hefur morknað á jöðrum en það hefur verið styrkt með pappír. Það er enn fremur skítugt og blettótt, einkum við kveraskil.
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 145 +/- 2 mm x 82 +/- 2 mm.
- Línufjöldi er 24-26.
- Griporð.
Bl. 1r-102v: Óþekktur skrifari, fljótaskrift. Bl. 103r-105v: Óþekktur skrifari, sprettskrift.
Örlítið pennaflúr á titilsíðu.
Handritið er óinnbundið.
History
Additional
ÞS skráði 8.-14 júní 2010.
