Manuscript Detail
AM 758 4to
View ImagesEdda Snorra-Edda; Íslandi
LATIN SMALL LETTER O WITH CURLSpecial character shown similar to its original form.
Contents
ritstjóri Magnús Ólafsson;
Handritið endar óheilt í miðri dæmisögu 62 á blaði 24v. Í handritið vantar frá miðri dæmisögu 62-67, annan part (kenningar og heiti) og eftirmála Magnúsar Ólafssonar (sbr. Faulkes 1979:34).
Í Laufás-Eddu er sögnum Snorra-Eddu safnað í kafla sem Magnús Ólafsson nefndi Apologus eða dæmisögur. Heitum og kenningum í Skáldskaparmálum og þulum Snorra-Eddu er raðað í stafrófsröð eftir merkingu. Í þessu handriti er stuttur formáli Magnúsar, “Hvað er Edda”.
“Hvað er Edda”
“Edda er ein íþrótt af forndiktuðum fróðra manna dæmisögum”
“Edo eg yrki og dikta.”
“Partar Eddu eru tveir; dæmisögur og kenningar.”
“Fyrri partur þessara dæmisagna”
“er allir vildu henda, þá skiptust”
Niðurlag er óheilt.
Frá höfundi til Arngríms Jónssonar.
Einnig er hér vísa Magnúsar “um vetrarfar 1610” (Snák nauðar).
Á blaði 26v eru dagsetningar og undirskrift Magnúsar Ólafssonar: “Audkulæ 4 idus Martii A 1609 M … | Olai f”.
Ad lectorem
Domino Arngrimo
Fyrir neðan er ritaður texti á latínu:Cvod (?) jam addam non occurit.
Fyrir neðan er ritaður texti á latínu:et iterum vale.
Til hliðar við vísuna stendur “[..] Magnús, anno 1610. Um vetrarfar.”
Á blaðinu er meira efni bæði á latínu (sbr. þrjár línur á latínu, lóðrétt á texta vísu Magnúsar) og íslensku (sbr. vísa, Þess sit eg þægst, rituð lóðrétt; sjá blað 26v).
Tvennt má nefna enn: vísu sem rituð er neðarlega hægra megin á blaðið og skerta línu á latínu neðst á blaðinu (sjá blað 26v).
Physical Description
- Blaðmerkt er með dökku bleki 1-26.
Fimm kver.
- Kver I: blöð 1-4; 2 tvinn.
- Kver II: blöð 5-10; 3 tvinn.
- Kver III: blöð 11-16; 3 tvinn.
- Kver IV: blöð 17-22; 3 tvinn.
- Kver V: blöð 23-26; 2 tvinn.
- Leturflötur er ca 170-175 mm x 135 mm.
- Línufjöldi ca 29-31.
- Kaflaskipting 1-62.
- Með hendi Magnúsar Ólafssonar.
- Fljótaskrift.
- Margar fyrirsagnirnar eru skrifaðar með rauðu eða grænu bleki, stundum eru þær skrifaðar með öðrum litnum og undirstrikaðar með hinum (sbr. 4v-5r).
- Sumstaðar er strikað undir orð með lit (sbr. blað 6r).
- Í lok kafla er víða einhvers konar skrautbekkur eða ígildi bókahnúts (sbr. t.d. blað 6v).
- Víða er einfalt pennaflúr (sjá t.d. blað 5r).
Pappaband (208 mm x 167 mm x 7 mm).
Blár safnmarksmiði á kili.
Handritið er í brúnni strigaklæddri öskju; safnmark og númer eru með gylltum stöfum á kili.
Tveir seðlar með hendi Árna Magnússonar:
- Seðill (165 mm x 106 mm) með upplýsingum um týnt handrit Laufás-Eddu “pappirs rifrillde fund ur Snorra Eddu 4to, liedi mier 1710. Monsr Bryniolfur Þordarson. var önytt olldunges. var ex Compilatione Sr Magnusar Olafssonar og hans prologus og epilogus þar vid, eins og i minne in 8vo oblongo med hendi Sr ketels. hæc saltem annotari curavi, cum pantulum different partar Eddu eru tveir: Dæmesogur og kennigar. fyrre prtur þessarra Dæmesagna kallazt harslyge eda Gylfa ginning, af þeim rokum sem strax mun sagt verda. Sa annar kallazt Bragarædur. Gylfaginning og dæmisaga. Gylfi red þar londum er nu heiter Sviþiod etc. Ger er hlauped yfir alla þä rettu præfationem. fragment þetta er illa skrifad enn ej miog öcorrect.”. Í athugasemd sem skrifuð er með annarri hendi neðst á rektóhlið seðilsins stendur: “NB. Þetta sýnist helst koma heim við 758 4to en getur þó varla átt þar heima þareð 758 virðist vera með hendi séra Magnúsar Ólafssonar.”
- Umslag (196 mm x 162 mm)sem á eru skrifaðar upplýsingar um ástand handrits og aðföng “Edda Sr Magnuss Olafssonar. vantar vida i. feingenn i Kaupenhafn af Monsr. Jone Steinssyne Bergmann. no 758”.
- Laus miði með upplýsingum um forvörslu bands.
History
Handritið er skrifað á Íslandi og er eiginhandarrit Magnúsar Ólafssonar, skrifað að Auðkúlu árið 1609, fyrir Arngrím Jónsson (sjá blað 26v).
Magnús sendi Arngrími Jónssyni handritið 1609. Árni Magnússon fékk það frá Jóni Steinssyni Bergmann í Kaupmannahöfn (sbr. seðil).
Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi tók við handritinu 5. apríl 1978.
Additional
Viðgert af Birgitte Dall í mars 1964.
- Svart-hvítar ljósmyndir á Det Arnamagnæanske Institut í Kaupmannahöfn.
- Svart-hvítar ljósmyndir á Stofnun Árna Magnússonar á Íslandi, keyptar af Arne Mann Nielsen vegna rannsókna A. Faulkes (skilað af honum í mars 1980).
Bibliography
| Author | Title | Editor | Scope |
|---|---|---|---|
| Faulkes 1979:34 | |||
| Faulkes 1979:34 | |||
| Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamling | ed. Kristian Kålund | ||









