Manuscript Detail
AM 133 fol.
There are currently no images available for this manuscript.
Njáls saga; Iceland, 1300
Contents
Njáls saga
Kálfalækjarbók er meðal elstu handrita Njáls sögu (hugsanlega elst). Handritið er í brotum, óbundið.
No Title
“Mörður hét maður er kallaður var gígja … ”
“… ærinn hafa … ”
No Title
“… rið. kom Helgi heim … ”
“… frá því er Njáll bauð heim Höskuldi … ”
No Title
“… goðorðslausum manni … ”
“… Úlfi Uggasyni að þeir … ”
No Title
“… aðra. Réðst Þangbrandur þá um … ”
“… Bjarni mælti. Nú … ”
No Title
“… að liði er menn þurftu mest … ”
“… að þeir trúi ekki ..”
No Title
“… skökinni(!) … ”
“… vörn þessa fram … ”
No Title
“… félag[a] … ”
“… bróðir hét honum griðum; En Óspakur … ”
Physical Description
- Síðari tíma blaðmerking 1-95.
Handritið er í brotum, mörg blöð vantar inní og það er víða ólæsilegt vegna rakaskemmda og slits.
- Eftirfarandi upplýsingar um eyður í handriti eru hér settar í samhengi við texta sögunnar í útgáfu Einars Ólafs Sveinssonar á Njáls sögu samkvæmt því sem þeirra er getið í Íslenzkum fornritum XII, 1954: cl og er blaðsíðutal efnis í eyðunum þaðan fengið. 1) Eyða á eftir blaði 15v í hdr. - sbr. ÍF, efni á bls. 61.3-91.3, 2) eyða á eftir blaði 56v í hdr. - sbr. ÍF, efni á bls. 236.17-241.16, 3) eyða á eftir blaði 60v í hdr. - sbr. ÍF efni á bls. 262.1-268.21, 4) eyða á eftir blaði 86v í hdr. - sbr. ÍF, efni á bls. 368.9-371.6, 5) eyða á eftir blaði 90v í hdr. - sbr. ÍF, efni á bls. 385.21-389.12, 6) eyða á eftir blaði 91v í hdr. - sbr. ÍF, efni á bls. 393.6-431.23, 7) eyða á eftir blaði 95v í hdr. - sbr. ÍF, efni á bls. 447.14 til söguloka. Af eftirheimildum má tímasetja glötun efnis á eftir blöðum 56 og 60 síðar en 1809 (sjá Kålund Katalog II, 270 (nr. 2076)).
- Flest blöðin eru eitthvað skemmd. Þau eru götótt, morknað hefur úr jöðrum þeirra og inn við mitt tvinn. Þetta kemur gjarnan niður á textanum (sjá t.d. blöð 10, 12, 21, 22, 38, 65, 92-95 og miklu víðar).
- Upphafsstafur sést í gegn á blöðum 42r, 45r og víðar.
- Blöð eru bæði dökk og skýtug (sjá t.d. blöð 1r, 59r og víðar).
- Eindálka.
- Afmarkaður leturflötur.
- Línufjöldi er ca 25-26.
- Minni upphafsstafir, þeir sem ekki eru við kaflaskil eru á spássíu (sjá t.d. á blöðum 3r og 52v).
- Rauðritaðar kaflafyrirsagnir (sjá t.d. blað 40v).
- Skrifari er óþekktur; textaskrift.
Kålund (Katalog II>,270 (nr. 2076)) lýsir skriftinni þannig að hún sé “stor og regelmæssig … i karakteren beslægtet með skriften i AM 75 a fol.”.
Rauðritaðar kaflafyrirsagnir, víðast hvar eru þær orðnar máðar eða eru alveg horfnar (sjá t.d. blöð 21v, 37v og 40v).
Upphafsstafir eru í nokkrum litum. Algengastir eru grænir og rauðir upphafsstafir en blár og hvítur litur koma einnig við sögu.
- Um þá fyrrnefndu má sjá dæmi á blöðum 42v og 51r.
- Sérlega glæsilegir eru upphafsstafir á blöðum 1r og 59v þar sem hvítur litur og blár eru með. Upphafsstafurinn á blaði 59v sýnir stríðsmann á hesti sínum.
- Spássíukrot er á blöðum 15v, 44r, 46v, 75r og hugsanlega víðar.
- Á spássíu blaðs 72r er teikning (mannshöfuð).
Handritið er óbundið. Blöðin liggja í pappírsumslögum í tveimur öskjum.
History
Handritið er skrifað á Íslandi og tímasett um 1300 í Katalog I, bls. 97.
Árni Magnússon fékk Kálfalækjarbók árið 1697 frá séra Þórði Jónssyni á Staðastað (d. 1720), en til hans kom hún frá Finni bónda Jónssyni á Kálfalæk í Mýrasýslu, og af því hefur bókin fengið nafnið. Séra Jón í Hítardal notaði handritið árið 1697 (sjá blað 71v í AM 435 a 4to).
Séra Jón Halldórsson skrifaði AM 464 4toupp eftir Kálfalækjarbók meðan hún var fyllri og orðamunur úr Kálfalækjarbók er í nokkrum köflum Hvammsbókar í uppskrift Ketils Jörundssonar.
Stofnun Árna Magnússonar tók við handritinu 28.11. 1986.
Additional
Kålund gekk frá handritinu til skráningar ?.Katalog I;bls. 99 (nr.162). VH skráði handritið samkvæmt TEIP5 reglum 30. október 2009; lagfærði í nóvember 2010.
- Ljósmyndir voru keyptar af Arne Mann Nielsen í desember 1985
Bibliography
| Author | Title | Editor | Scope |
|---|---|---|---|
| Íslenzkum fornritum XII, 1954: cl | |||
| Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamling | ed. Kristian Kålund | ||
| Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamling | ed. Kristian Kålund | ||
| Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamling | ed. Kristian Kålund | ||
| Katalog over Den Arnamagnæanske Håndskriftsamling | ed. Kristian Kålund | ||
