ÍBR 1 4to Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn Reykjavík 1. október 2009

Aðgangur aðeins mögulegur í fræðilegum tilgangi.

 Ísland Reykjavík Landsbókasafn Íslands - Háskólabókasafn Handritasafn Handritasafn Reykjavíkurdeildar Hins íslenska bókmenntafélags ÍBR 1 4to 7663 ÍBR A. 5

Jónsbók er lögbók sem tók gildi 1281 og nefnd eftir Jóni Einarssyni (d. 1306). Jónsbók er til í fjölmörgum handritum. Varðveitt eru yfir 260 handrit. Sumar lagagreinarnar Jónsbókar eru enn í gildi. Þetta eintak var ritað á Hólum 1681, er á góðum pappír og með rúmum spássíum; snyrtilega skreytt með myndstöfum og yfirskrift í tveimur litum, bláum og rauðum. Bókahnútar í lok hvers kafla eru oft mjög glæsilegir. Teikningarnar tvær af Magnúsi Hákonarsyni konungi á síðunum á undan titilsíðunni kunna að virðast einfeldningslegar, en innihalda þó ljónið og öll önnur tákn valds konungs. Kaflarnir í Jónsbók einblína á landnotkun, hjáleigu, réttindi einstaklingsins, landbúnað, sjórétt, hjónabands- og sifjalög; og erfðalög, auk fátækralöggjafar og laga um þjófnað.

Jónsbók a book of laws, named after Jón Einarsson (d. 1306) who wrote a large part of its first manuscript, was issued in 1281 and became very popular. Even today it is preserved in over 260 copies of manuscripts and some of its sections are still valid. This copy is written in the bishopsite of Hólar in 1681 on quality paper with lavish margins neatly written with ornated capitals and headings in two colours, blue and red. Vignettes or tailpieces at end of chapters are sometimes quite magnificent. Two drawings of King Magnus Hakonarson on the pages ahead of the title page might be a bit naivistic but have got the lion and all the other symbols of the king’s power. Jónsbók's chapters focuses on use of land, tenancy, personal rights, farming, maritime law, marriage and family law, and inheritance, in addition to poor law and theft law.

 Íslenska Lögbók Magnúsar kóngs. Íslendingum útgefin enn nú að nýju. Skrifuð á Hólum í Hjaltadal. Anno 1681. (3r) 1r-226v Jónsbók Lögbók Magnúsar kóngs 4r-6r Formáli Magnúsar kóngs bréf Magnús með Guðs miskunn … 7r-16r Þingfararbálkur Þingfararbálkur og segir um alþingis skikkan og nefndarmenn Friður og blessun vors herra … 17r-25v Kristindómsþáttur Hér hefur Kristindómsbálk og segir um kristilega trú og um þá hlýðni er menn eiga að veita kóngi og byskupi Það er upphaf laga vorra Íslendinga … 26r-28v Kóngsþegnskylda Hér hefur annan hlut lögbókar og segir um þegnskyldu við kóng og skattgjald Í nafni vors herra … 29r-53v Mannhelgi Hér hefur mannehlgi, þriðja hlut lögbókar Það er fyrst í mannhelgi vorri … 54r-59v Kvennagiftingar Hér hefur inn fjórða hlut lögbókar sem er um kvenna giftingar Faðir og móðir skulu ráða giftingum dætra sinna … 60r-76v Erfðatal og arfatökur Hér hefur almennilegt erfðatal Sú fyrsta erfð … 77r-88v Framfærslubálkur Hér hefur framfærslubálk hvörir ómagar eiga með lögum fram að færa Hver maður á fram að færa föður sinn og móður … 89r-97v Landabrigðabálkur Hér hefur hinn fimmta hlut lögbókar sem er landabrigði Hvar sem ungum manni tæmist land í erfð … 98r-150v Landsleigubálkur Hér hefur landsleigu bálk hinn VI. hlut lögbókar Íslendinga Ef maður vill annars jörð leigja … 151r-162v Rekabálkur Hér ehfur rekabálk og segir um reka viða og hvala og annarra hluta Hver maður á reka allan … 163r-181v Kaupabálkur Hér hefur sjöunda hlut lögbókar og heitir kaupa bálkur Það er nú því næst að … 182r-198v Farmannalög Hér hefur áttunda hlut lögbókar og kallast farmannalög Sú ein er lögleg fartekja en engin önnur … 199r-211v Þjófabálkur Hér hefur níunda hlut lögbókar og kallast þjófabálkur Það er nú því næst … 212r-226v Efnisyfirlit Hér hefur almennilegt registrum íslenskrar lögbókar

Pappír.

Vatnsmerki.

i + 226 + i blað ( 190 152 ). Autt blað: 16v.

Eldri blaðmerking með blýanti á 20. hverju blaði.

Handrit blaðmerkt með blýanti fyrir myndatöku.

Eindálka. Leturflötur er 130 100 . Línufjöldi er 20. Griporð. Síðutitlar.

Ein hönd ; Óþekktur skrifari, léttiskrift.

Heilsíðumyndir á blöðum: 1v og 2r.

Skreytt titilsíða og skreyting umhverfis titil: 3r.

Upphafsstafir í mörgum litum, sumir mjög stórir og mikið skreyttir.

Bókahnútar: 6r, 16r, 25v, 28v, 53v, 59v, 76v, 88v, 97v, 150v, 162v, 181v, 198v, 211v og 226v

.

Skrautbekkir við fyrirsagnir og upphaf texta.

 Sjá: Halldór Hermannsson, Icelandic illuminated manuscripts of the middle ages, Islandica 28 (1940), s. 23.

Band frá því um 1681 ( 205 165 48 ).

Skinnband, tréspjöld klædd blindþrykktu brúnu skinni, með spennu. Upphleyptur kjölur. Horn og miðjuskjöldur úr málmi (látúni).

Snið rauðýrð.

Límmiðar á kili.

 Ísland 1681.

Eigandi handrits: Þorleifur Halldórsson á Hrísum hefur átt handritið 1812: Þessa bók á ég undir skrifaður en enginn annar. Til merkis mitt undir skrif nafn, Hrísum, dag. 2. maí 1812. Þorleifur Halldórsson. (1r)

Guðmundur Einarsson sýsluskrifari, gaf Reykjavíkurdeild Hins íslenska bókmenntafélags 1865.

Áður ÍBR A. 5.

Landsbókasafn keypti handritasafn Reykjavíkurdeildar Hins íslenska bókmenntafélags 1901.

 Örn Hrafnkelsson skráði, 1. september 2011 ; Örn Hrafnkelsson frumskráði fyrir myndvinnslu, 21. október 2009 ; Handritaskrá, 3. b. 0000r-FB 0000v-FB 0001r-FFl 0001v-FFl 0001r 0001v 0002r 0002v 0003r 0003v 0004r 0004v 0005r 0005v 0006r 0006v 0007r 0007v 0008r 0008v 0009r 0009v 0010r 0010v 0011r 0011v 0012r 0012v 0013r 0013v 0014r 0014v 0015r 0015v 0016r 0016v 0017r 0017v 0018r 0018v 0019r 0019v 0020r 0020v 0021r 0021v 0022r 0022v 0023r 0023v 0024r 0024v 0025r 0025v 0026r 0026v 0027r 0027v 0028r 0028v 0029r 0029v 0030r 0030v 0031r 0031v 0032r 0032v 0033r 0033v 0034r 0034v 0035r 0035v 0036r 0036v 0037r 0037v 0038r 0038v 0039r 0039v 0040r 0040v 0041r 0041v 0042r 0042v 0043r 0043v 0044r 0044v 0045r 0045v 0046r 0046v 0047r 0047v 0048r 0048v 0049r 0049v 0050r 0050v 0051r 0051v 0052r 0052v 0053r 0053v 0054r 0054v 0055r 0055v 0056r 0056v 0057r 0057v 0058r 0058v 0059r 0059v 0060r 0060v 0061r 0061v 0062r 0062v 0063r 0063v 0064r 0064v 0065r 0065v 0066r 0066v 0067r 0067v 0068r 0068v 0069r 0069v 0070r 0070v 0071r 0071v 0072r 0072v 0073r 0073v 0074r 0074v 0075r 0075v 0076r 0076v 0077r 0077v 0078r 0078v 0079r 0079v 0080r 0080v 0081r 0081v 0082r 0082v 0083r 0083v 0084r 0084v 0085r 0085v 0086r 0086v 0087r 0087v 0088r 0088v 0089r 0089v 0090r 0090v 0091r 0091v 0092r 0092v 0093r 0093v 0094r 0094v 0095r 0095v 0096r 0096v 0097r 0097v 0098r 0098v 0099r 0099v 0100r 0100v 0101r 0101v 0102r 0102v 0103r 0103v 0104r 0104v 0105r 0105v 0106r 0106v 0107r 0107v 0108r 0108v 0109r 0109v 0110r 0110v 0111r 0111v 0112r 0112v 0113r 0113v 0114r 0114v 0115r 0115v 0116r 0116v 0117r 0117v 0118r 0118v 0119r 0119v 0120r 0120v 0121r 0121v 0122r 0122v 0123r 0123v 0124r 0124v 0125r 0125v 0126r 0126v 0127r 0127v 0128r 0128v 0129r 0129v 0130r 0130v 0131r 0131v 0132r 0132v 0133r 0133v 0134r 0134v 0135r 0135v 0136r 0136v 0137r 0137v 0138r 0138v 0139r 0139v 0140r 0140v 0141r 0141v 0142r 0142v 0143r 0143v 0144r 0144v 0145r 0145v 0146r 0146v 0147r 0147v 0148r 0148v 0149r 0149v 0150r 0150v 0151r 0151v 0152r 0152v 0153r 0153v 0154r 0154v 0155r 0155v 0156r 0156v 0157r 0157v 0158r 0158v 0159r 0159v 0160r 0160v 0161r 0161v 0162r 0162v 0163r 0163v 0164r 0164v 0165r 0165v 0166r 0166v 0167r 0167v 0168r 0168v 0169r 0169v 0170r 0170v 0171r 0171v 0172r 0172v 0173r 0173v 0174r 0174v 0175r 0175v 0176r 0176v 0177r 0177v 0178r 0178v 0179r 0179v 0180r 0180v 0181r 0181v 0182r 0182v 0183r 0183v 0184r 0184v 0185r 0185v 0186r 0186v 0187r 0187v 0188r 0188v 0189r 0189v 0190r 0190v 0191r 0191v 0192r 0192v 0193r 0193v 0194r 0194v 0195r 0195v 0196r 0196v 0197r 0197v 0198r 0198v 0199r 0199v 0200r 0200v 0201r 0201v 0202r 0202v 0203r 0203v 0204r 0204v 0205r 0205v 0206r 0206v 0207r 0207v 0208r 0208v 0209r 0209v 0210r 0210v 0211r 0211v 0212r 0212v 0213r 0213v 0214r 0214v 0215r 0215v 0216r 0216v 0217r 0217v 0218r 0218v 0219r 0219v 0220r 0220v 0221r 0221v 0222r 0222v 0223r 0223v 0224r 0224v 0225r 0225v 0226r 0226v 9901r-RFl 9901v-RFl 9999r-RB 9999v-RB addMat01r addMat01v addMat02r addMat02v Spine Fore-Edge Head-Edge Tail-Edge Scale ccp