Håndskrift detailjer
SÁM 67
Der er ingen billeder tilgængelige for dette håndskrift.
Kvæðabók
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
Band frá 18. öld (165 mm x 105-115 mm x 28 mm). Skinnband, mismunandi að framan og aftan, brotið inn á öllum hliðum og saumað með breiðum skinnþvengjum. Upphleypt mynstur á utanverðri kápu að aftan en að framan er skinnið snjáð. Kjölur er framhald á skinni fremra kápublaðs og er festur við aftara kápublað með leðurþvengjum. Fremsta handritið er bundið í kápuna með hamptaumum sem sjást utan á kili. Önnur hafa verið lögð inn í kápuna síðar. Saurblöð eru gamalt sendibréf. Handritið liggur í pappaöskju frá Stofnun Árna Magnússonar.
Historie og herkomst
[Additional]
ÞS skráði 22. mars - 3. maí 2010.
Indhold
Del I ~ SÁM 67 I
Rímur af barndómi Jesú Krists — Jesúrímur
„Hér skrifast Jesús rímur ortar af sál. sr. Guðmundi Erlendssyni“
„Ei mun gott að Austra kyr / uppi ferjan standi …“
„… hún skal nú til mærðar dals.“
„Endir Jesú rímna.“
10 rímur.
Rímur af krosstrénu Kristí — Krossrímur
„Krossrímur ortar af sál. sr. Sigurði Jónssyni er sat að Presthólum“
„Út skal leiða yggjar skeið / óðs af brimla mýri …“
„… endast ljóð í fimmta sinni. Endir.“
5 rímur.
Tileinkun
„Kverið eignist kyrtlavör / kær Ragnhildur dyggða skær …“
„… flæðar glæða láðin tjáð.“
Sethskvæði
„Þessum blöðum til uppfyllingar skrifast Sethskvæði“
„Ótti drottins upphaf er / allra viskugreina …“
„… um allar aldir já. Endir.“
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Kver I: bl. 1-8, 4 tvinn.
- Kver II: bl. 9-16, 4 tvinn.
- Kver III: bl. 17-24, 4 tvinn.
- Kver IV: bl. 25-32, 4 tvinn.
- Kver V: bl. 33-36, 2 tvinn.
- Kver VI: bl. 37-44, 4 tvinn.
- Kver VII: bl. 45-52, 4 tvinn.
- Kver VIII: bl. 53-60, 4 tvinn.
- Kver IX: bl. 61-68, 4 tvinn.
- Kver X: bl. 69-74, stakt bl. (69) + tvinn (70 + 74), stakt bl. (71) + tvinn (72 + 73).
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 125-133 mm x 83-87 mm.
- Línufjöldi er ca 20-24.
- Griporð á versósíðum (sumstaðar einnig á rektósíðum).
Bl. 1r-71r: Óþekktur skrifari, kansellíbrotaskrift.
Bl. 71v-74v: Óþekktur skrifari, snarhönd.
Fyrirsagnir eru flúraðar og stafir blekfylltir á bl. 1r og 54r.
Upphafsstafir rímna eru flúraðir á bl. 1r, 7v, 14r, 18v, 23r, 28r, 33v, 39r, 45r, 49v, 54r, 58r, 62r, 65v, 68v.
Bókahnútur á bl. 71r.
Smáskreyti á efri eða neðri spássíu bl. 41v-43r.
- Texti á bl. 71v-74v er líklega síðari tíma viðbót til að fylla auð blöð í kveri.
- Eigendanöfn eru krotuð á bl. 74v og ártal. Einnig tölur sem óvíst er hvað merkja. Enn fremur koma nöfn fyrir á fremsta saurblaði aftast, rektóhlið (sjá uppruna).
Historie og herkomst
Handritið var skrifað á Íslandi á 18. öld, líklega fyrir 1787 (sbr. bl. 74v).
Eigandi handritsins (e.t.v. fyrsti eigandinn) hefur verið Ragnhildur sem vísan á bl. 71r tileinkar kverið.
Á bl. 74v stendur: „Þórey Stefánsdóttir á þessar rímur með réttu og er vel að komin“. Enn fremur koma þar fyrir nöfnin: Sigríður Einarsdóttir og Sveinn Sveinsson, hvort tveggja með yngri hendi.
Á aftara saurblaði rektó kemur fyrir nafnið Sveinn Sveinsson.
Á aftara saurblaði versó koma fyrir nöfnin Þorsteinn Þorsteinsson og Guðný Jónsdóttir (í sendibréfinu) en undir bréfið skrifar J. Jakobsson á Öngulstöðum í maí 1775.
Del II ~ SÁM 67 II
Tvinnuð núna tals af kró
„Ein vísa hundraðmælt“
„Tvinnuð núna tals af kró …“
„… setji upp í þagnar ver. Endir.“
Eftirlætis ununin
„Nokkrar vísur“
„Eftirlætis ununin / af þér mætum kemur …“
„… að mér gæti Jesús minn.“
Hugarhjal
„Nokkrar vísur kallaðar Hugarhjal“
„Ó, snilld kæti auðna fremd …“
„… aðrar fjórar vísur.“
25 erindi. Erindi nr. 18-22 eru skrifuð á eftir erindum nr. 23-25.
Vænt er að kunna vel að slá
„Fáeinar vísur sra J. Þ.S.“
„Vænt er að kunna vel að slá …“
„… og finna Guð með Ísrael.“
Stríðar hendur vitja vor
„Sr. J.Þ.S.“
„Stríðar hendur vitja vor …“
„… flýttu vörnum þráðum.“
Gáta
„Við erum stúlka, bæði börn …“
„… ungur í hinu lífi.“
Sjálfslýsing
„Síra Jóns Þorlákssonar lýsing yfir sig“
„Hér með lýsist hjörva-Þór …“
„… þau bætist kost við glóða.“
10 erindi.
Þelamerkurþjóðin
„Þelamerkur þjóðin frakka …“
„… gubbaði fullar göturnar.“
Grafskrift skáldsins
„Grafskrift skáldsins“
„Leikhnöttur lukkunnar / liggur í þessum reit …“
„… hvað lukkan ætlar þér.“
3 erindi.
Lausavísa
„Ein vísa“
„Rétt vinátta er eitt, hvörs ættar …“
„… ærutryggð sem nærir dyggðin.“
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
Tvö fremstu og tvö öftustu blöðin heyra saman og hafa blöð 3-10 verið bundin inn í þau síðar.
- Kver I: bl. 1-2 og 11-12, 2 tvinn.
- Kver II: bl. 3-10, 4 tvinn.
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 135-150 mm x 85-90 mm.
- Línufjöldi er ca 19-21.
- Strikað fyrir leturfleti og línum á bl. 3-10.
Bl. 1-2 og 11r-12r: Óþekktur skrifari, snarhönd.
Bl. 3r-10v: Óþekktur skrifari, sprettskrift en sumt með fljótaskrift.
Fyrirsagnir örlítið flúraðar, sjá einkum bl. 4v.
Eigendanöfn eru á saurblöðum og pennakrot.
Handritið er óinnbundið en utan um það er sendibréf sem skráð eru sem saurblöð.
Historie og herkomst
Nöfnin Torfi Sveinsson og Tómas Jónsson eru krotuð á fremra saurblað rektó.
Nöfnin Hólmfríður og Hallgrímur Hallgrímsson er skrifað á aftara saurblað versó.
Bréfið sem vafið er um handritið var sent Torfa Sveinssyni að Klúkum en undir það skrifar Sigfús Þorleifsson í Hlíðarhaga.
Del III ~ SÁM 67 III
Undarlegur friður fyrsti
„Sálmur út af Kristí fæðing. Sr. M.E.S.“
„Undarlegur friður fyrsti …“
„… sálin hólpin eilíflega. Amen.“
15 erindi.
Heiminum þegar fer ég frá
„Daglegt vers“
„Heiminum þegar fer ég frá …“
„… um vægð ég sekur bið. Amen.“
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er 135-140 mm x 80 mm.
- Línufjöldi er 17.
- Strikað fyrir leturfleti.
Óþekktur skrifar, snarhönd.
Tvö samhliða strik þversum efst á bl. 1r og litað rautt á milli.
Utan um handritið er grófur handgerður pappír, dökkbrúnn. Saumað með fíngerðum hamptaumi.
Kápan er rifin við kjöl að neðanverðu.
Historie og herkomst
Handritið var skrifað á Íslandi, líklega seint á 18. öld eða snemma á 19. öld.
Del IV ~ SÁM 67 IV
Lífsins þegar forlög falla
„Lífsins þegar forlög falla …“
„… að sætan eignist friðinn þinn.“
Líklega vantar framan af þessum sálmi. Hann er aðeins tvö erindi og fyrirsögn vantar.
Ó, Jesú, blessuð orðin þín
„Ó, Jesú, blessuð orðin þín …“
„… syngist þér lofgjörð síð og ár.“
Vers.
Styð mig, leiði, andinn þinn
„Styð mig, leiði, andinn þinn …“
„… hljóti ég þá héðan fer.“
Vers.
Ó, Jesús, vaktu yfir mér
„Ó, Jesús, vaktu yfir mér …“
„… Ó, Jesús, gef mér sofa á þeim.“
Vers.
Jesús síðublóð þitt bleyti
„Jesús síðublóð þitt bleyti …“
„… mitt sálarskjól til eiífðar.“
Vers.
Eins hlutar ég þig beiði
„Eins hlutar ég þig beiði …“
„… lausnarinn allra þjóða.“
Vers.
Í þínu nafni Ó, Jesú
„Í þínu nafni Ó, Jesú …“
„… lendi vor sál í þinni hönd.“
Vers.
Sigur á freistni, synd og mæðum
„Sigur á freistni, synd og mæðum …“
„… Sigurhrós hvar aldrei þver.“
Vers.
Fyrirgefðu mér góði Guð
„Fyrirgefðu mér góði Guð …“
„… og himnaríki gefi.“
Vers.
Ó, faðir minn, í faðminn þinn
„Ó, faðir minn, í faðminn þinn …“
„… þá líta næ ég minn herra.“
Vers.
Kvöldvers
„Kvöldvers. Tón: Faðir vor sem á h.“
„Kvöld þessa dags nú komið er / kvöldi lýkur í heimi hér …“
„Faðir vor sem á himnum ert“
„… sofna láttu mig ó, Jesú.“
Drottinn kallar aldir allar
„Vers, ort af síra J. Þorl:S:“
„Drottinn kallar aldir allar …“
„… í líknarstrauma Jesú blóðs.“
Á hæðir upp mín horfir önd
„Nokkur sálmvers. L[ag]: Um dauðann g[ef þú drottinn mér]. sami“
„Á hæðir upp mín horfir önd …“
„Um dauðann gef þú drottinn mér“
„… aumastur allra manna.“
Fjögur erindi.
Lif nú í friði um eilíf ár
„Lif nú í friði um eilíf ár …“
„… í sorg og líf í deyð.“
Vers.
Dagsbirtan fögur enduð er
„Kvöldvers með tón: Guð miskunni nú öllum oss“
„Dagsbirtan fögur enduð er …“
„Guð miskunni nú öllum oss“
„… lát ekkert lífi granda.“
Heiminum þegar fer ég frá
„Daglegt vers. Tón: Eilíft lífið er æskil[egt]“
„Heiminum þegar fer ég frá …“
„Eilíft lífið er æskilegt“
„… um vægð ég sekur bið.“
Náðugi Guð í nafni þínu
„Kvöldvers. Tón: Ó, drottinn, ég meðkenni mig“
„Náðugi Guð í nafni þínu …“
„Ó, drottinn, ég meðkenni mig“
„… ekkert lát uppá saka.“
Næturtímann sem nærri er
„Kvöldvers. Tón: Óvinnanleg borg er vor Guð“
„Næturtímann sem nærri er / náðugan gef ég hljóti …“
„Óvinnanleg borg er vor Guð“
„… æra þín aldrei þrjóti.“
Ó, Jesú elskulegur
„Kvöldvers. Tón: Nú skal enn i g: t:“
„Ó, Jesú elskulegur / í nótt virstu að geyma mig…“
„Nú skal enn í Guðs trausti“
„… amen, bænheyrðu mig.“
Dómarinn þá dæmir lýði
„Daglegt vers. Tón: Hjarta þankar hugur sinni“
„Dómarinn þá dæmir lýði / dómurinn þegar heiminn sér …“
„Hjarta þankar hugur sinni“
„… dómar heims þá leggjast niður.“
Lofgjörðar verði lausnarinn
„Tvö dagleg vers. Tón: Faðir vor s: á h:“
„Lofgjörðar verði lausnarinn / líknargjarnasti Jesú minn …“
„Faðir vor sem á himnum ert“
„… að vera með þér í paradís.“
Ó, Jesú, blessuð andvörp þín
„Dagleg vers. Sami tón.“
„Ó, Jesú, blessuð andvörp þín …“
„Faðir vor sem á himnum ert“
„… augsýn föðurins ljómi í.“
Tvö erindi.
Heilagi Guð ég hrópa á þig
„Kvöldvers. Með sama lag.“
„Heilagi Guð ég hrópa á þig / heyr þú í Jesú nafni mig …“
„Faðir vor sem á himnum ert“
„… fyrir þíns sonar bitran deyð.“
Sárin Jesú helst mig hræri
„Daglegt vers. Tón: Uppá fjallið Jesús v.“
„Sárin Jesú helst mig hræri / hann að elska fyrr og síð …“
„Uppá fjallið Jesús venti“
„… sálu mína á dauðans tíð.“
Sárin Jesú sár þau græði
„Annað d: v:“
„Sárin Jesú sár þau græði / sem ég á innra manni ber … “
„… sálu minni í eymdum hér.“
Sonur Guðs Jesús bið ég þig
„Kvöldvers. [Tón:] Nú bið ég, Guð, þú náðir mig“
„Sonur Guðs Jesús bið ég þig / ljós þitt sál minni lýsi í nótt …“
„Nú bið ég, Guð, þú náðir mig“
„… minn Jesú, hjartablóðið þitt.“
Í Jesú nafni ég vil fara
„Daglegt vers. T[ón]: Hjarta þankar hugur s:“
„Í Jesú nafni ég vil fara / Jesús veri mér nú hjá …“
„Hjarta þankar hugur sinni“
„… Drottins Jesú lofgjörð hljómi.“
Eins og barn á brjósti móður
„Annað með sama lag“
„Eins og barn á brjósti móður bestu finnur hugsvölun …“
„Hjarta þankar hugur sinni“
„… örvast frjóvgun vonar minnar.“
Nafns Guðs í náðar trausti
„Kvöldv[ers]. T[ón]: Nú skal enn í G: trausti“
„Nafns Guðs í náðar trausti / nú vil ég aftur augun mín …“
„Nú skal enn í Guðs trausti“
„… ljós þar sem eilíft skín.“
Jesú minn, Jesú minn, ég bið þú
„Dagl[egt] v[ers]. Tón: Aví, aví, mig auman m.“
„Jesú minn, Jesú minn, ég bið þú / aumkir þig yfir mig í angist nú …“
„Aví, aví, mig auman mann“
„… í mínu hjarta mildur bú, mildur bú.“
Oss í nótt gæsku gnótt
„Kvöldvers. T[ón]: Himna rós, leið ljós“
„Oss í nótt gæsku gnótt …“
„Himna rós, leið ljós“
„…þér sé skýrð, þýði drottinn.“
Ó, Jesú, gef mér anda þinn
„Dagl[egt] vers. T[ón]: Nú bið ég Guð þú náðir m:“
„Ó, Jesú, gef mér anda þinn / Ó, Jesú, hneig þú vilja minn …“
„Nú bið ég Guð þú náðir mig“
„… Ó, Jesú syngist lofgjörð klár.“
Ó, minn Jesú. alls valdandi
„Jólavers. Tón: Hjartað, þankar, h: s:“
„Ó, minn Jesú, alls valdandi …“
„Hjartað, þankar, hugur, sinni“
„… hressi lýðinn nafn þitt dýra.“
Rís upp, mín sál, við raust þíns herra
„Páskav. T[ón]: Kristnir menn umfram allar t:“
„Rís upp, mín sál, við raust þíns herra …“
„Kristnir menn umfram allar tíðir“
„… rís upp í krafti þíns Jesú.“
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 140-145 mm x 85 +/- 2 mm.
- Línufjöldi er 18-20.
- Strikað fyrir leturfleti.
- Strikað fyrir línum með oddi.
- Griporð á bl. 2v.
Óþekktur skrifari, síðfljótaskrift.
Strik með rauðum lit um leturflöt á bl. 1r og á bl. 8v er rautt lóðrétt strik lóðrétt eftir ytri spássíu.
Handritið er óinnbundið.
Historie og herkomst
Handritið var skrifað á Íslandi, líklega á 18. öld.
Del V ~ SÁM 67 V
Axarhamarsmáldagi — Axarhamarskvæði
„Axarhamars máldagi“
„Vinur minn góður viljir þú skemmtan þiggja …“
„… aftur hneppt á þagnar strind. Endir.“
Kvæðið hefur enn fremur verið kallað Búlandsríma og Fabúla. Það er sums staðar eignað Hallgrími Péturssyni.
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 140 mm x 82 mm.
- Línufjöldi er 17-18.
- Strikað fyrir leturfleti.
- Sums staðar sést móta fyrir línustrikum með oddi.
Óþekktur skrifari, síðfljótaskrift.
Leturflötur er afmarkaður með tvöföldu rauðu striki.
Tvinnin eru saumuð saman með hamptaumi.
Historie og herkomst
Handritið var skrifað á Íslandi, líklega á 18. öld.
Del VI ~ SÁM 67 VI
Lausavísur
„Sundurlausar vísur“
Lausavísnasafn.
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 140-145 mm x 85-90 mm.
- Línufjöldi er ca 19-22.
- Strikað fyrir leturfleti og línum með oddi.
Óþekktur skrifari, síðfljótaskrift.
Blöðin eru fest saman með hamptaumum.
Historie og herkomst
Handritið var skrifað á Íslandi, líklega á 18. öld.
Del VII ~ SÁM 67 VII
Vers um Guðs gæsku
„Eitt vers. Tón: Eilíft lífið er æskilegt“
„Augnablik [hvert] sem ég er til …“
„Eilíft lífið er æskilegt“
„… æra þín verða fylld. Amen.“
Páskavers
„Páskavers. [Tón]: Eilíft lífið er etc.“
„Ó, Jesú, hjartans unun fríð …“
„Eilíft lífið er æskilegt“
„… heilögum engla lýð.“
Sumardagurinn fyrsti
„Annað vers á sumardag fyrsta með sama tón“
„Eilíft þakklæti æ sé þér …“
„Eilíft lífið er æskilegt“
„… öllum í sumargjöf. Endir.“
Lofi þig allt hvað heiti gefur
„Lofi þig allt hvað heiti gefur …“
„… góði Jesú lausnin þjóða.“
Vers.
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er 135-140 mm x 80 mm.
- Línufjöldi er 16-20
Óþekktur skrifari, sprettskrift.
Historie og herkomst
Handritið var skrifað á Íslandi, líklega á seinni hluta 18. aldar eða fyrri hluta 19. aldar..
Del VIII ~ SÁM 67 VIII
Guð gefi oss góða nótt
„Kvöldsálmur. Tón: Faðir á himna hæð“
„Guð gefi oss góða nótt / Guð gefi oss vært og rótt …“
„Faðir á himna hæð“
„… amen ég þar til segi.“
10 erindi.
Ó, faðir minn, í faðminn þinn
„Ó, faðir minn, í faðminn þinn / ég fel minn mæddan anda …“
„… er líta næ ég minn herra.“
2 erindi.
Ásján Jesú eðla bjarta
„Ásján Jesú eðla bjarta …“
„… fær þér sungið lofvers skær.“
2 erindi.
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Línufjöldi er ca 20.
Óþekktur skrifari, snarhönd.
Historie og herkomst
Handritið var skrifað á Íslandi í lok 18. aldar eða byrjun 19. aldar.
Del IX ~ SÁM 67 IX
Rímur af Bálant — Ferakutsrímur
„Nokkur Mansöngserindi“
„Meti hver með sjálfum sér …“
„… ég vissi hann datt.“
„Þessi mansöngur er frá elleftu Bálandsrímu sem Guðmundur Bergþórsson hefur kveðið.“
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er 140 +/- 2 mm x 80 +/- 2 mm.
- Línufjöldi er ca 14.
Óþekktur skrifari, síðfljótaskrift og sprettskrift.
Historie og herkomst
Del X ~ SÁM 67 X
Nýjamóðsvísur
„Undir Kvásis opnaðar / örva kvæðahljóðin …“
„… uppá nýja móðinn.“
26 erindi.
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 140-148 mm x 87-90 mm
- Línufjöldi er ca 19.
- Strikað fyrir leturfleti og línum.
Óþekktur skrifari, sprettskrift og síðfljótaskrift.
Historie og herkomst
Del XI ~ SÁM 67 XI
Upp til fjallanna ég augum lít
„Upp til fjallanna ég augum lít …“
„… ó, Jesú, Jesú, góður.“
13 erindi.
Guð komi sjálfur nú með náð
„Guð komi sjálfur nú með náð …“
„… Guð sem oftar og hjálpa mér.“
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 100-105 mm x 70 mm.
- Línufjöldi er ca 14-16.
- Strikað fyrir leturfleti og línum.
Historie og herkomst
Del XII ~ SÁM 67 XII
Bæn
„Bæn eftir sakramentis meðtekning“
„Þakkir gjöri ég þér minn ástúðlegi herra Jesú Kristi …“
„… amen, í Jesú nafni amen.“
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 80 mm x 70 mm
- Línufjöldi er 9.
- Strikað fyrir leturfleti með blýanti.
Óþekktur skrifari, síðfljótaskrift.
Hluti fyrirsagnar er með blekfylltum stöfum.
Historie og herkomst
Del XIII ~ SÁM 67 XIII
Ljóðabæn
„Ljóðabæn“
„Ó, minn Jesú, æðsti sálar hirðir …“
„… undir skrifað þínu Jesú blóði. Amen.“
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 145 mm x 95 mm.
- Línufjöldi er 25.
Óþekktur skrifari, snarhönd.
Historie og herkomst
Del XIV ~ SÁM 67 XIV
Þakkargjörðarsálmur
„Þakkargjörð fyrir Jesúm Kristum“
„Allt hvað helst andað fær / allt hvað sig hrærir …“
„… með eftirfylgjandi. Faðir vor etc.“
Fysisk Beskrivelse / Kodikologi
- Eindálka.
- Leturflötur er ca 173 mm x 145 mm.
- Línufjöldi er 32.
Óþekktur skrifari, kansellíbrotaskrift.
![[[missing key: General.more]]](/assets/ctx/1.8.5/images/lbslogosmallbw.gif "[[missing key: General.more]]"){kind=small}
